40 soruda tüp bebek

Tüp Bebek (IVF)
6630

1. Kadınların doğurganlığını etkileyen faktörler nelerdir?

Kadınların doğurganlığını etkileyen en önemli faktör yaştır. Yaş ilerledikçe gebe kalma şansı azalır. Özellikle 44 yaşından sonra gebe kalma ihtimali yok denecek kadar azdır. Gebe kalma riskini olumsuz etkileyen diğer önemli etkenler; daha önce geçirilen cinsel yolla bulaşan hastalıklar, yumurtalık ve tüpleri negatif etkileyen enfeksiyonlardır.

2. Kadınlar ne sıklıkla jinekolojik muayene olmalılar?

Cinsel hayatı aktif olan kadınların her yıl jinekolojik muayenesi yapmaları önerilir. Bu muayeneler sırasında rahim ağzı kanseri tespiti için yapılan PAPA testi bir diğer adıyla smear testi de mutlaka yapılmalıdır.

3. Miyomlar ve tüplerin tıkalı olması hamileliği etkiler mi?

Rahimde oluşan miyomlar bebeğin geliştiği bölgeye yani rahmin iç tabakasına baskı yaparsa gebe kalma şansını azaltabilir. Ancak rahim duvarının dışında oluşan miyomlar aşırı büyümedikçe gebe kalma için risk teşkil etmez. Tüplerin tıkalı olması gebelik oluşumunu tamamen engelleyen bir durumdur.

4. Düzenli bir beraberliğe rağmen çocuk sahibi olamayan çiftler, ne zaman tedaviye yönelmeli?

Yaşı 35’in altında olan ve gebelik oluşmasını önleyen herhangi bir hastalığı olmayan kadınlar 1 yıl denemesine rağmen gebe kalamıyorsa mutlaka inceleme altına alınmalı ve tedaviye başlanmalıdır. Yaşı 35’in üstünde olan ya da daha önce gebe kalmayı etkileyen herhangi bir problem yaşayanların 6 ay deneme yapmaları yeterlidir. Bu süre sonunda gebe kalınamıyorsa tedaviye başlanmalıdır.

5. Tüp bebek kaç yaşına kadar uygulanabilir? İleri yaştaki hastalar ne kadar beklemeli?

45 yaşına kadar tüp bebek tedavisi uygulanabilir ancak 40 yaş üst kadınlarda hamile kalma şansının azaldığı dikkate alınmalıdır.

6. Mikroenjeksiyon nedir?

Klasik tüp bebek tedavisinde yumurta etrafına koyulan spermin yumurtayı döllemesi beklenir. Mikroenjeksiyon yönteminde ise spermler arasından en iyi ve kaliteli olanı seçilerek yumurta içine enjekte edilir.

7. Tüp bebek nedir?

Anneden alınan yumurta ile babanın spermleri bir araya getirilerek içlerinden bir spermin yumurtayı döllemesi ile embriyo oluşturulmasına tüp bebek yöntemi denir.

8. Mikroenjeksiyonun tüp bebek yönteminden farkı nedir?

Mikroenjeksiyon yönteminde özel olarak seçilen sperm mikromanipülatör adı verilen özel bir cihaz yardımıyla yumurta içine bırakılır.

9. Tüp bebek veya mikroenjeksiyon kimlere uygulanır?

Klasik tedavi yöntemleri ile hamile kalamayan kadınlarda uygulanır.

10.Tüp bebek tedavisi hangi aşamalardan oluşmaktadır?

İlk aşamada yumurtalıkların uyarılmasını sağlamak amacıyla yumurta geliştirici ilaçlar verilir. İkinci aşama, belirli büyüklüğe erişen yumurtaların genellikle anestezi altında toplanması işlemidir. Üçüncü aşama spermin yumurtayı döllemesi sonucu embriyo oluşumu safhasıdır ve son aşamada yumurtaların anne rahmine transferi olan embriyo transferi safhasıdır.

11. Sperm tetkikinde sperm sayısının çok az olması veya sperm bulunmaması durumunda ne yapılmaktadır?

Sperm sayısının istenilen orandan az olması durumunda mikroenjeksiyon ile tüp bebek tedavisi yapılır. Menide spermin hiç bulunmaması durumunda ise cerrahi işlem ile testislerden sperm araması yapılır.

12.Yumurta nasıl toplanır? Ağrılı bir işlem midir?

Vajinal ultrason eşliğinde yumurtalıkların içine iğne ile girilir ve yumurtanın yerleştiği folikül denilen içi sıvı dolu yapı boşaltılır. İğne ile alınan sıvı tüpe boşaltılır. Tüp içindeki sıvıda mikroskop altında görülebilen oldukça küçük hücrelere sahip yumurta bulunur. Yumurta toplama işlemi ağrılı bir işlem değildir ancak hastaların rahatsız olmaması için hafif ya da genel anestezi altında yapılması daha uygundur.

13. Yumurta toplama işlemi sonrasında kişi kendini nasıl hisseder?

Yumurta toplama işlemi oldukça basit bir işlemdir. Herhangi bir acı ya da ağrı hissedilmez. İşlem yapıldıktan kısa bir süre sonra kişi evine dönebilir ve günlük aktivitelerine devam edebilir.

14. Bu tedaviler sonucu yumurtalık rezervi tükeniyor mu?

Gerek tüp bebek tedavisinde kullanılan ilaçlar gerekse de yapılan işlemler yumurta rezervinde herhangi bir etki yaratmaz.

15. Her yumurta döllenir mi?

Gerekli olgunluğa erişen her yumurta döllenmeye elverişli değildir. Döllenme işleminin gerçekleşebilmesi için yumurtanın kalitesi önemlidir. Döllenme işlemi sonrası ise bazı yumurtalar sağlıklı embriyo gelişimi sağlamayabilir.

16. Yumurtalar döllendikten sonra embriyolar rahim içine nasıl yerleştirilir?

Rahim içerisine embriyo transferi oldukça basit ve kısa süreli bir işlemdir. Rahim ağzına uzman doktor tarafından ince plastik bir kateter yerleştirilir. Bu kateter aracılığı ile oluşan embriyo anne rahmine aktarılır.

17. Transfer sonrası arta kalan embriyo olur mu? Olursa bunlara ne yapılır?

Yumurta geliştirici iğneler nedeniyle gereken embriyodan daha fazla sayıda embriyo geliştirilebilir. Transfer edilmeyen kaliteli embriyolar dondurularak saklanabilir.

18. Embriyo seçimi nasıl yapılır? Çoğul gebelik nasıl önlenebiliyor?

Anne adayının yaşı, elde edilen embriyonun kalitesi, yapılan uygulama sayısı ve dondurulması düşünülen embriyo sayısına göre embriyo seçimi yapılır. 6 Mart 2010 tarihinde yürürlüğe giren yönetmeli uyarınca 35 yaş alt kadınlarda embriyo sayısı bir 35 yaş üstü kadınlarda ise embriyo sayısı iki olarak sınırlandırılmıştır.

19. Transfer sonrası istirahat edilmeli mi?

Embriyo transferinden sonra ilk 45 dakika anne adaylarının dinlenmesi önerilir. 45 dakikanın sonunda hastaneden ayrılmasına izin verilen anne adayının istirahat etmesine gerek yoktur.

20.Transferden sonra kişi normal aktivitelerine ne zaman döner?

Transferden sonra anne adayı ağır egzersizler, tempolu yürüyüşler gibi spor aktiviteleri ve cinsellik dışındaki tüm normal yaşam aktivitelerine dönüş yapabilir.

21. Kişinin cinsel yaşamını etkiler mi?

Özellikle transfer aşamasından sonra anne adaylarına cinsel ilişki önerilmemektedir. Ancak bu uygulama henüz bilimsel olarak kanıtlanmış bir uygulama değildir.

22. Tüp bebek tedavisinde kullanılan hormon ilaçları kanser riskini artırır mı? Bu ilaçların yan etkileri var mı?

Tüp bebek tedavisinde kullanılan ilaçların amacı yumurta uyarılmasını sağlamaktır. Kanser riskini artırması söz konusu olmayan ilaç uygulamalarında yaşanan en büyük sorun karın içi sıvı toplanması  yani hiperstimulasyon sendromudur. 

23. Bu tedaviler sonucu dış gebelik olur mu?

Tüp bebek tedavisinde görülen dış gebelik olasılığı %1-3 arasındadır. Heteropik gebelik olarak da bilinen hem rahim içinde hem de dışında gebelik oluşma olasılığı ise %0.5 civarındadır.

24. Dondurulmuş embriyodan elde edilen gebelik sonuçları nasıldır?

Dondurulmuş embriyodan gebelik elde etme oranı tüp bebek merkezinin laboratuar kalitesine bağlı olarak değişir. Kurumumuzda dondurulmuş embriyolardan %45-50 oranında hamilelik sonuçları alınmaktadır.

25. Klasik tüp bebek yöntemi kullanılarak doğan bebekler ile dondurulmuş embriyo kullanılarak doğan bebekler arasında sakatlık riski açısından bir fark var mıdır?

Hiçbir fark yoktur.

26. Anne adayında da baba adayında da herhangi bir tıbbi bir sorun olmadığı halde gebelik oluşmuyorsa nasıl bir yol izlenmelidir?

Tüp bebek tedavi yöntemi ile gebe kalınamaması durumunda hem anne hem baba adayının detaylı bir genetik kontrolden geçmeleri önerilir. Gebeliği önleyici bir neden söz konusu ise tedavi olmalıdırlar. Ancak genel olarak belirgin bir neden görülmemektedir.

27. Tüp bebek tedavisi ne kadar sürer?

İlaç tedavisinin başladığı ilk günden itibaren gebelik testine kadar yaklaşık olarak 30 gün sürer.

28. Tüp bebek gebeliklerinde düşük riski daha mı yüksektir?

Tüp bebek gebeliği ile normal gebelik arasında düşük riski açısından hiçbir fark yoktur.

29. Tüp bebek kaç kez denenebilir?

Tüp bebek denemesinin genel olarak 3 kez yapılması önerilir. Bu sayıdan sonraki denemelerde gebelik oluşabilir ancak şans çok düşüktür.

30. Kullanılan sperm ve yumurtalar eşlerin kendisine mi aittir?

Tüp bebek tedavisinde kullanılan sperm ve yumurta eşlere aittir. Ülkemizde yumurta ya da sperm donörlüğü yasa dışıdır.

31. Tüp bebek tedavisinde cinsiyet belirleyebilir miyiz?

Tüp bebek tedavisinde cinsiyet belirlenebilir ancak ülkemizde hem etik olarak hem de kanuni olarak yapılmasına izin verilememektedir.

32. Gebelik öncesi anne ve baba adaylarında gözlenen genetik problemler için ne gibi önlemler alınabilir?

Tekrarlayan düşükler ya da ailede herhangi bir genetik hastalık söz konusu ise embriyolar üzerinde genetik inceleme yapılarak genetik hastalıklara karşı önlem alınması sağlanabilir.

33. Embriyolarda genetik inceleme kimlere önerilmektedir?

Akdeniz anemisi, orak hücreli anemi gibi tek gen üzerinden geçiş sağlayabilen hastalıklara sahip olan ebeveynlerin embriyolara genetik tanı önerilebilir. Gebelik oluştuktan sonra ise amniyosentez ya da kordonvillus uygulamaları ile genetik hastalıkların tanısı konabilir.

34. Tüp bebek işleminde başarılı olma şansı nedir?

Tüp bebek başarısında anne adayının yaşı ve embriyo kalitesi büyük önem taşır. 30 yaş altı kadınlarda tüp bebek başarısı %55-60’larda iken 40 yaş üstündeki kadınlarda bu oran %15-20’lere düşmektedir.

35. Tüp bebek işleminde başarıyı etkileyen faktörler nelerdir?

Anne adayının yaşı, transfer edilen embriyonun kalitesi ve rahmin sağlıklı olması tüp bebek başarısını etkiler.

36. Tüp bebek tedavisinde başarıyı olumsuz yönde etkileyen faktörler nelerdir?

Tüplerdeki tıkanıklık, rahimde miyom ya da polip gibi problemlerin olması rahim içinde embriyonun tutunmasını engeller.

37. Tüp bebek işlemi sırasında oluşabilecek riskler nelerdir?

Tüp bebek işleminde çoğul gebelik yaşanması ve aşırı yumurtalık uyarılması sonucu oluşan ödemler en önemli risklerdir.

38. Tüp bebek tedavisi boyunca hastanede yatış yapılması gerekir mi?

Tüp bebek tedavisinin hiçbir aşamasında hastanede yatış yapılmasına gerek yoktur

39. Normal yolla hamile kalarak doğan bebekler ile tüp bebek yöntemi ile hamile kalınarak elde edilen bebekler arasında fark var mıdır?

Normal doğan bebeklerle tüp bebek yöntemiyle doğan bebekler arasında hiçbir fark yoktur. Sadece cerrahi yöntemlerle sperm alınması sonucu oluşan döllenmelerde bazı anomalilerde artış gözlenebilir.

40. Tüp bebek merkezi seçiminde nelere dikkat edilmelidir?

Tüp bebek tedavisinde kullanılacak ilaçların dozajından tutun da embriyonun dondurulması aşamalarına kadar her bir aşamada tüp bebek merkezinin önemi büyüktür.

Tüp bebek merkezi seçilirken dikkat edilmesi gereken noktalar:

  • Tüp bebek merkezinin ne kadar zamandır faaliyette olduğu, yoğunluğu ve merkezde çalışan tüp bebek uzmanı ve embriyologun tecrübesi,
  • Tüp bebek merkezindeki gebelik oranı, uygulamalar sonucu eve canlı bebekle gidilme oranı,
  • Embriyo dondurma laboratuarının var olması ve laboratuarın kalitesi, embriyo çözdürme sonrasında embriyoların hayatta kalma oranı,
  • Merkeze başvuranlara gerçek bilgiler verilmesi.