sat覺r aras覺

Üreme dönemine giren sal覺kl覺 her kad覺n ortalama 28 günde bir adet kanamas覺 görür. Kiinin ergenlik döneminde gördüü ilk menstrüasyonun ard覺ndan, hormonal düzen salanana kadar 12 ile 18 ay boyunca adet düzensizlii ve bununla beraber adette gecikme görmesi normaldir.

Ayn覺 durum menopoz dönemi balang覺c覺ndaki kad覺nlar için de geçerlidir. Salg覺lanan hormon düzeylerinin artmaya balad覺覺 ergenlik veya azalmaya balad覺覺 menopoz dönemlerinde, vücudun yeni düzene al覺mas覺 için belirli bir süreye ihtiyac覺 vard覺r. Ancak üreme döneminde ve sal覺kl覺 olan her kad覺n ortalama 28 günlük periyotlarda regl olur.

Kad覺nlar覺n regl takvimine göre 21 ile 35 gün aral覺klarla düzenli olarak görülen adet kanamas覺 yakla覺k 5 ile 7 gün kadar sürer. Bu süre boyunca günde yakla覺k 4 ile 5 ped deitirilmesi normaldir. Kiiden kiiye farkl覺l覺k gösteren adet döngüsünün 21 günden k覺sa olmas覺 durumunda s覺k adet döneminden bahsedilirken, 36 gün ve daha seyrek döngüde adet kanamas覺 görülmesi durumunda ise seyrek adet döneminden söz edilir.

Adet döngüsünün bir düzen içinde gerçeklemesi için vücudun farkl覺 bölgelerinin uyum içinde çal覺mas覺 gerekir. Bir ya da daha fazla bölgede yer alan problem, adet düzensizlii oluumuna yol açar. S覺kl覺kla sorulan adet düzensizlii neden olur sorusunu yan覺tlamadan önce adet kanamas覺 ve adet düzensizlii nedir, bunlar覺 iyi anlamak gerekir.

Adet Düzensizlii Nedir?

Kiinin normal döngüsünden daha erken ya da daha geç adet olma durumuna adet düzensizlii denir. Adet düzensizilii ile beraber geciken adet nedenleri olarak da, Hipotalamus, hipofiz, yumurtal覺k ve rahmin tam bir uyum içinde çal覺mas覺, adet düzeninin olumas覺nda önemli rol oynar.

Ergenlik döneminde gerçekleen ilk kanamadan, menopoz dönemine kadar her ay düzenli olarak tekrarlanan menstrüal siklus 21 ile 35 günde bir, farkl覺 bir deyile ortalama 28 günde bir gerçekleir.

Adet düzensizliinin saptanabilmesi için, regl kanamas覺n覺n gerçekletii ilk gün ile bir sonraki periyotta görülen ilk kanaman覺n aras覺ndaki gün say覺s覺 not edilmelidir. 21 günden az ve 35 günden fazla aral覺kta gerçekleen kanama varl覺覺nda adet düzensizliinden söz edilebilir.

Ayr覺ca 3 ya da daha fazla periyotta kanama görülmemesi, kanama miktar覺n覺n ve süresinin normalde olduundan daha az ya da fazla olmas覺 ve adet dönemi d覺覺nda kanama olmas覺, adet düzensizlii olarak kabul edilir. Adet kanamas覺n覺n kontrolü esnas覺nda olas覺 hemoroid vb. oluumlara bal覺 olarak geliebilen rektum kanamalar覺na dikkat edilmelidir.

Adet düzenini etkileyen bozukluklar u ekilde tan覺mlan覺r:

  • Hipermenore: Adet kanamas覺 miktar覺n覺n normalden fazla olmas覺
  • Hipomenore: Kanama miktar覺n覺n normalden az olmas覺
  • Menometroraji: Düzensiz aral覺klarla görülen fazla miktarda kanama
  • Menoraji: Adet süresinin uzamas覺
  • Metroraji: Adet kanamas覺n覺n düzensiz aral覺klarla olumas覺
  • Oligomenore: 襤ki adet döngüsünün 35 günden fazla olmas覺. Seyrek adet görme.
  • Polimenore: 襤ki adet döngüsünün 21 günden daha az olmas覺. S覺k adet görme.

Adet Düzensizlii Neden Olur?

Adet düzensizlii nedenler aç覺s覺ndan oldukça geni bir yelpazede yer alan ve kiiden kiiye farkl覺l覺k gösteren bir durumdur. Çounlukla hormonal deiimlerden kaynaklanan adet düzensizlii, menopoz, diyabet, depresyon, sigara kullan覺m覺, d覺 gebelik, yumurtal覺k kistleri, yumurta rezervinde yumurta bulunmamas覺, miyom, polip, rahim ve yumurtal覺k kanserleri, endometrial hiperplazi olarak tan覺mlanan rahim duvar覺n覺n fazla büyümesi gibi pek çok farkl覺 durumda görülebilir.

Tiroit hormonlar覺n覺n yetersiz salg覺lanmas覺 olarak bilinen hipotiroidi varl覺覺nda ve tiroit hormonunun fazla salg覺lanmas覺 olarak tan覺mlanan hipertiroidi de adet düzensizliine yol açabilir. Diyabet gibi düük vücut a覺rl覺覺 da üreme fonksiyonlar覺n覺 ve yumurtlamay覺 olumsuz etkileyen faktörler aras覺nda ve dolay覺s覺yla adet düzensizlii nedenleri aras覺nda yer al覺r.

Düzenli kullan覺lan baz覺 medikal ve bitkisel ilaçlar, özellikle doum kontrol ve ertesi gün haplar覺 menstrüal siklusun bozulmas覺na yol açar. Erken menopoza girmek, baz覺 kronik hastal覺klar, a覺r egzersiz, p覺ht覺lama bozukluklar覺, h覺zl覺 kilo al覺p verme, karacier ve böbrek hastal覺klar覺, ani iklim ve çevre deiimleri de adet düzensizliine yol açan sebepler aras覺nda yer al覺r.

Ayr覺ca dengesiz beslenme ve stres, adet siklusunu bozan bal覺ca etkenler aras覺nda yer al覺r. Hormonal dengeyi bir anda altüst edebilen stres, adet düzensizliine neden olan ve yayg覺n olarak görülen bir etkendir.

Adet Düzensizlii Tan覺s覺 Nas覺l Konur?

Adet düzensizlii ikayeti ile hekime bavuran hastan覺n ayr覺nt覺l覺 olarak anamnezi al覺n覺r. Adet kanamalar覺n覺n aral覺覺, kanama süresi ve miktar覺 ayr覺nt覺l覺 olarak sorgulan覺r. Aile öyküsü al覺nd覺ktan sonra kullan覺lan ilaçlar覺n varl覺覺 ve menopoz sorgulamas覺 yap覺l覺r.

Fizik ve jinekolojik muayene yap覺ld覺ktan sonra ultrason, gerektiinde histeroskopi ile rahim içi ayr覺nt覺l覺 olarak gözlenir. Rahim az覺 kanseri üphesi varl覺覺nda smear testi ve gerektiinde rahimden biyopsi al覺narak, rahim kanseri üphesi ekarte edilir. Serum progesteron testi ile yumurtlama olup olmad覺覺 arat覺r覺l覺r.

Adenomyozis üphesi varl覺覺nda MR ile ayr覺nt覺l覺 görüntüleme yap覺l覺r. Ayr覺ca ayr覺nt覺l覺 laboratuvar testleri ile hormonal düzeyde olas覺 anormallikler tespit edilir. P覺ht覺lama ile ilgili problem olup olmad覺覺 arat覺r覺l覺r.

Sal覺kl覺 adet döngüsünün olumas覺nda rol oynayan hipotalamus, hipofiz, yumurtal覺k ve rahim ayr覺nt覺l覺 olarak kontrol edilir. Yap覺lan tüm radyolojik tetkikler ve laboratuvar testleri 覺覺覺nda adet düzensizliine sebep olan etken saptan覺r.

Adet Kanamas覺 Nedir?

Ergenlik dönemi ile birlikte balayan adet kanamas覺, menopoz dönemine kadar ortalama olarak her 28 günde bir oluan sal覺kl覺 bir durumdur. Üreme döneminde olan her kad覺n, düzenli olarak menstrüasyon dönemine girer.

Adet kanamas覺n覺n her ay ve düzenli aral覺klarla olumas覺 için vücutta pek çok organ ilevini doru bir ekilde yerine getirmelidir. Beyinde yer alan hipotalamus bölgesi, hipofiz bezini uyararak FSH ve LH hormonlar覺n覺n salg覺lanmas覺n覺 salar. Artan hormon düzeyinin kana kar覺mas覺 ile yumurtal覺k rezervinde yer alan yumurta folikülleri uyar覺l覺r.

Yumurtalar覺n olgunlama ve çatlama süreci bu ekilde balar. Yumurtalar覺n içinde bulunduu folikül, yumurtan覺n çatlamas覺 ile birlikte östrojen hormonu salg覺lar. Sal覺nan östrojen ile birlikte rahim içi duvar覺 olarak bilinen endometrium, olas覺 gebelik için kal覺nlamaya balar. Bu s覺rada fallop tüplerinden rahme doru ilerleyen yumurta, erkek üreme hücresi olan sperm ile kar覺lamazsa, östrojen sal覺n覺m覺 azal覺r ve progesteron üretimi artar.

Hormonal düzende oluan bu deiim, olas覺 gebelik için haz覺rlanan rahim içi dokusunun dökülmesine neden olur. Rahim içinden dökülen doku, vajinal yoldan d覺ar覺 at覺l覺r ve böylece adet kanamas覺 gerçeklemi olur. Menstrüal siklusun düzenli bir ekilde olumas覺 için ortalama her 28 günde bir bu ilem tekrar eder.

Adet düzensizlii bir gebelik iareti deildir. Uzun süre adet gerçeklemediinde gebelikten kukulan覺l覺r. Adet düzensizlii k覺s覺rl覺覺n belirtilerinden biri olmak zorunda da deildir. Üstelik çok say覺da tüp bebek merkezi ile k覺s覺rl覺k tedavisi çok baar覺l覺 hale gelmitir. 

Adet Düzensizlii Nas覺l Tedavi Edilir?

Ayn覺 takvim y覺l覺 içinde, 1 ya da 2 kez görülen adet düzensizlii normal olarak kabul edilse de, bu s覺n覺r覺n üzerinde oluan düzensizlikler tan覺 ve tedavi gerektirir. Bu yüzden ilk regl döneminin görüldüü ergenlik döneminden itibaren, adet tarihlerinin düzenli olarak takip edilmesi önemlidir.

Ayr覺ca adet kanamas覺n覺n süresi ve miktar覺 da kontrol edilmelidir. Uygun tedavi yönteminin belirlenebilmesi için adet düzensizliine yol açan etkenin saptanmas覺 gerekir. Yap覺lan ayr覺nt覺l覺 jinekolojik muayene, radyolojik tetkik ve laboratuvar testlerinin ard覺ndan tan覺ya uygun olan ilaçl覺 ya da cerrahi tedavi yöntemi belirlenir.

Yumurtal覺k kisti ve rahim az覺nda ya da rahmin içinde yer alan, polip veya miyom varl覺覺nda, çounlukla kapal覺 ameliyat olarak bilinen laparoskopik histeroskopi uygulan覺r. Bu tip organik etkenlerin d覺覺nda kalan adet düzensizlii vakalar覺, çounlukla hormonal düzensizlie bal覺 olarak geliir.

Bu tip vakalarda ilaçl覺 tedavi uygulanarak, hormonal denge kurulur ve adet düzensizlii giderilir. Sal覺kl覺 bir yaam için düzenli olarak kontrollerinizi yapt覺rmay覺 ihmal etmeyin.

En ok Okunan Sal覺k Rehberi Yaz覺lar覺m覺z

Sosyal Medya Hesaplar覺m覺z:
Facebook | Instagram | YouTube | LinkedIn

1750010

Bu i癟eriin gelitirilmesinde Medical Park Yay覺n Kurulu katk覺 salam覺t覺r.
Sayfa i癟erii sadece bilgilendirme ama癟l覺d覺r. Sayfa i癟eriinde tedavi edici sal覺k hizmetine y繹nelik bilgiler i癟eren 繹gelere yer verilmemitir. Tan覺 ve tedavi i癟in mutlaka hekiminize bavurunuz.