sat─▒r aras─▒

Arpac─▒k Neden ├ç─▒kar? Arpac─▒k Nas─▒l Ge├žer?

T─▒pta hordeolum olarak tan─▒mlanan arpac─▒k, göz kapa─č─▒ bezlerinde olu┼čan ve yayg─▒n görülen bir enfeksiyondur.

Cilt üzerinden d─▒┼ča do─čru ┼či┼člik ve k─▒zar─▒kl─▒k ile karakterize olan arpac─▒─č─▒n en yayg─▒n sebebi stafilokok aureus adl─▒ gram pozitif bakteri türüdür.

Arpac─▒k, göz kapaklar─▒n─▒n uç k─▒sm─▒nda bulunan meibomian bezlerinin tutulumuyla olu┼čur.

Olu┼čum yerine göre iç hordeolum ya da d─▒┼č hordeolum olarak tan─▒mlanan arpac─▒k, iltihapl─▒ bir cilt hastal─▒─č─▒d─▒r.

Kirpi─čin dip k─▒sm─▒nda ya da göz kapa─č─▒n─▒n alt─▒nda olu┼čan arpac─▒k, ço─čunlukla gözde ka┼č─▒nma ve batma hissi ile ba┼člar ve bu semptomlar─▒n ard─▒ndan 1-2 gün sonra cilt yüzeyinde görünür hâle gelir.

Uygun tedavi ile yakla┼č─▒k bir hafta içinde iyile┼čir. Arpac─▒─č─▒n olu┼čum nedenlerine geçmeden önce "Arpac─▒k nedir?" bunu iyi anlamak gerekir.

Arpac─▒k Nedir?

Göz kapaklar─▒n─▒ tutan iltihapl─▒ bir cilt hastal─▒─č─▒ olan arpac─▒k, ki┼čiye son derece rahats─▒zl─▒k veren ancak kolay tedavi edilen bir rahats─▒zl─▒kt─▒r.

Hordeolum olarak da bilinen arpac─▒k, toplumda oldukça yayg─▒n bir göz kapa─č─▒ rahats─▒zl─▒─č─▒ olmakla birlikte temel sebebi göz kapaklar─▒nda bulunan ya─č bezelerinin t─▒kanmas─▒d─▒r.

Göz kapa─č─▒n─▒n d─▒┼č k─▒sm─▒nda, kirpiklere yak─▒n olan ya─č bezelerinin t─▒kanmas─▒yla bezelerinin içinde kalan bakteriler, arpac─▒k olu┼čumuna yol açar.

Ba┼člang─▒çta küçük olan k─▒zar─▒kl─▒k ┼čeklindeki arpac─▒k, baz─▒ durumlarda göz kapa─č─▒n─▒n ┼či┼čmesine ve kapanmas─▒na neden olabilir.

Gözde ya┼čarma, göz kapa─č─▒ a─čr─▒s─▒ ve ┼či┼člik gibi belirtiler ile karakterize olan arpac─▒─č─▒n görüntüsü ise ç─▒ban ya da sivilce gibidir.

Ço─čunlukla vücut direncinin dü┼čük oldu─ču zamanlarda olu┼čan arpac─▒k, s─▒kl─▒kla ellerde bulunan bakterilerin göz bölgesine ta┼č─▒nmas─▒yla olu┼čur.

El temizli─činin son derece önem kazand─▒─č─▒ arpac─▒k olu┼čumunda, 30 ile 50'li ya┼člar aras─▒nda ya─č bezelerinin tamamen t─▒kanmas─▒ ya da farkl─▒ bir deyi┼čle ┼čalazyon olarak bilinen rahats─▒zl─▒k ortaya ç─▒kabilir. 

S─▒kl─▒kla sorulan "Gözde arpac─▒k nas─▒l geçer?" ve "Arpac─▒─ča ne iyi gelir? sorular─▒n─▒ yan─▒tlamadan önce arpac─▒k neden ç─▒kar bunu iyi anlamak gerekir.

Arpac─▒k Neden Ç─▒kar?

─░ki parçadan olu┼čan göz kapaklar─▒nda yakla┼č─▒k 60 kadar meibomian bezi olarak tan─▒mlanan ya─č bezi bulunur.

Meibomian bezi, salg─▒lanan gözya┼č─▒n─▒n kurumas─▒n─▒ engellemek, göz kapaklar─▒n─▒n göz üzerindeki hareketini kolayla┼čt─▒rmak ve tahri┼č olu┼čumunu önlemek için göz küresi üzerinde, ince, ya─čl─▒ bir tabaka olu┼čturur.

Gözün üst yap─▒s─▒n─▒n çizilmesini de önleyen bu ya─čl─▒ yap─▒n─▒n salg─▒land─▒─č─▒ bezlerin t─▒kanmas─▒na ba─čl─▒ olarak arpac─▒k olu┼čur.

Kirpik folikülünde bulunan ve ço─čunlu─ču el ile ta┼č─▒nan bakterilerden kaynaklanan arpac─▒k, özellikle vücut direncinin dü┼čük oldu─ču uykusuzluk ve yorgunluk gibi dönemlerde ortaya ç─▒kar.

A─čr─▒l─▒ bir nokta gibi ba┼člayan, ka┼č─▒nt─▒ ve batma hissi ile karakterize olan arpac─▒k, 1-2 gün içinde a─čr─▒l─▒ bir ┼či┼čli─če dönü┼čür.

Kirli ellerle gözlere dokunmak, tozlu ve kirli ortamlarda uzun süre bulunmak, uzun süre göz makyaj─▒n─▒ temizlememek, makyaj temizli─činin uygun ┼čekilde yap─▒lmamas─▒, gözün enfeksiyon olu┼čumuna meyilli olmas─▒, ya─čl─▒ besinlerin fazla tüketilmesi, vitamin ve mineral yönünden dengeli beslenmemek, arpac─▒k olu┼čumu nedenleri aras─▒nda say─▒labilir.

S─▒kl─▒kla merak edilen "Gözde arpac─▒k neden ç─▒kar?" sorusu bu ┼čekilde yan─▒tlanabilir.

Stafilokok aureus adl─▒ bakterinin neden oldu─ču rahats─▒zl─▒k, kolayca tedavi edilebilir. Arpac─▒─č─▒n olu┼čum yerine göre iki farkl─▒ türü bulunur.

Arpac─▒k Türleri Nelerdir?

Göz kapa─č─▒ bezlerinin yayg─▒n bir enfeksiyonu olan arpac─▒k, yang─▒l─▒ bir ┼či┼člik ile karakterizedir.

Göz kapa─č─▒n─▒n k─▒zar─▒k ve normalden daha s─▒cak olmas─▒na yol açan arpac─▒k, olu┼čum yerine göre d─▒┼č ve iç arpac─▒k olmak üzere iki farkl─▒ türde s─▒n─▒fland─▒r─▒l─▒r.

  • ─░ç Arpac─▒k: Göz kapa─č─▒n─▒n iç k─▒sm─▒nda olu┼čur. Ço─čunlukla göz kapa─č─▒nda, gözün korunmas─▒nda rol oynayan ve göz kapa─č─▒n─▒n hareketlerini kolayla┼čt─▒ran ya─č tabakas─▒n─▒ olu┼čturan meibomian adl─▒ bezin t─▒kanmas─▒ndan kaynaklan─▒r. Göz kapa─č─▒nda ┼či┼člik ┼čeklinde k─▒zar─▒k bir görünüme neden olan iç arpac─▒k, göz çevresinde hassasiyet, a─čr─▒ ve ─▒s─▒ art─▒┼č─▒na yol açabilir. D─▒┼č arpac─▒─ča göre ki┼čiye daha fazla rahats─▒zl─▒k verir.
  • D─▒┼č Arpac─▒k: Kirpik dibinde olu┼čan arpac─▒k türüdür. Ço─čunlukla k─▒l kökünde olu┼čan iltihap nedeniyle ortaya ç─▒kar ve sivilce görünümündedir. T─▒pta d─▒┼č hordeolum olarak tan─▒mlanan d─▒┼č arpac─▒k, zeiss ve moll bezlerinin etkilenmesine ba─čl─▒ olarak görülür. Akut bir ┼čekilde geli┼čen d─▒┼č arpac─▒k türünün nedeni, stafilokok bakteri türüdür. Göz kapa─č─▒n─▒n kenar─▒nda olu┼čan bu arpac─▒k türü iltihapl─▒ bir ┼či┼čli─če yol açar ve a─čr─▒l─▒d─▒r.

Arpac─▒k Belirtileri Nelerdir?

Arpac─▒k, olu┼čtu─ču bölgede yang─▒l─▒ bir ┼či┼čli─če yol açan bir tür enfeksiyondur. Arpac─▒k, ba┼člang─▒ç a┼čamas─▒ndayken a─čr─▒l─▒ bir nokta ┼čeklindedir.

Gözde batma hissi ve ka┼č─▒nt─▒ ile ba┼člar. Bu belirtilerden yakla┼č─▒k 1-2 gün sonra arpac─▒k, gözle görünür ┼čekilde ┼či┼čerek büyür.

K─▒zar─▒kl─▒k artar ve içi iltihap dolu bir keseye dönü┼čür. ─░ç arpac─▒k ise ço─čunlukla göz kapa─č─▒ ters çevrildi─činde gözle görünür.

Ancak meibomian adl─▒ bezin t─▒kanmas─▒na ba─čl─▒ olarak enfeksiyon geli┼čti─či durumlarda göz kapa─č─▒nda ┼či┼čli─če yol açabilir.

Her iki arpac─▒k türü de a─čr─▒l─▒d─▒r ve ki┼čide batma hissi uyand─▒r─▒r. I┼č─▒─č─▒n, a─čr─▒ hissini artt─▒rd─▒─č─▒ arpac─▒k varl─▒─č─▒nda gözün sulanmas─▒ da görülebilir.

Arpac─▒k Varl─▒─č─▒nda Dikkat Edilmesi Gerekenler

Arpac─▒k iyile┼čene kadar havlu gibi ürünlerin aile bireyleri ile payla┼č─▒lmamas─▒ gerekir.

Göz ile temas öncesinde mutlaka eller sabunlanmal─▒ ve iyice durulanmal─▒d─▒r. Arpac─▒k, tamamen iyile┼čene kadar makyaj yap─▒lmamal─▒ ve göz kapal─▒ tutulmamal─▒d─▒r.

Arpac─▒─č─▒n içindeki iltihap kesinlikle bo┼čalt─▒lmaya çal─▒┼č─▒lmamal─▒d─▒r. Enfeksiyonun yay─▒lmas─▒na yol açan bu durum arpac─▒─č─▒n iyile┼čmesini güçle┼čtirebilir.

Ne Zaman Doktora Gidilmeli?

Arpac─▒k varl─▒─č─▒n─▒n ki┼čiyi rahats─▒z etti─či, ya┼čam kalitesini dü┼čürdü─čü durumlarda ki┼či hekime ba┼čvurabilir.

Ancak arpac─▒k varl─▒─č─▒na ek olarak görme fonksiyonlar─▒nda bir de─či┼čiklik varsa ve göz kapa─č─▒n─▒n aç─▒lamamas─▒ gibi durumlarda mutlaka hekime ba┼čvurulmal─▒d─▒r.

Ayr─▒ca arpac─▒─ča ba─čl─▒ olu┼čan k─▒zar─▒kl─▒─č─▒n gözün kendisini etkilemesi durumunda, ate┼č ve ┼čiddetli a─čr─▒ varl─▒─č─▒nda da hekime ba┼čvurulmal─▒d─▒r.

Arpac─▒k Tan─▒s─▒ Nas─▒l Koyulur?

Gözde arpac─▒k tan─▒s─▒ için laboratuvar testi ya da radyolojik görüntüleme teknikleri gerekmez. Hekim basit bir göz muayenesi ile tan─▒y─▒ netle┼čtirir.

Arpac─▒k Tedavisi Nas─▒l Yap─▒l─▒r?

Arpac─▒k, ki┼čisel hijyenin yan─▒ s─▒ra göz ve çevresinin hijyenine dikkat edilmesi durumunda yakla┼č─▒k bir hafta içinde iyile┼čir.

Bu süre içinde hekimin önerdi─či pomat ve damla türü ilaçlar─▒n kullan─▒lmas─▒, rahats─▒zl─▒─č─▒n iyile┼čme süresini k─▒salt─▒rken ┼čikayetlerin de azalmas─▒n─▒ sa─člar.

Arpac─▒k tedavi edilmesine ra─čmen 2 ile 3 hafta içinde iyile┼čmemesi ya da sertle┼čmesi durumunda cerrahi müdahale gerekebilir.

Göz kapa─č─▒n─▒n iç k─▒sm─▒na küçük bir kesi yap─▒larak gerçekle┼čtirilen operasyon ile enfeksiyonun giderilmesi için iltihap tamamen bo┼čalt─▒l─▒r.

Arpac─▒k tedavisi bu ┼čekilde uygulansa da baz─▒ durumlarda arpac─▒k ameliyat─▒ olarak da bilinen tedavi yöntemi uygulanabilir.

Bu i┼člem, arpac─▒─č─▒n kist olu┼čumuna yol açmas─▒ durumunda uygulan─▒r. Göz kapa─č─▒ ve çevre dokular, lokal anesteziyle uyu┼čturulduktan sonra kapak içindeki iltihap temizlenir.

Kistik olu┼čuma yol açan ya─č birikimi, çevresindeki dokular ile birlikte temizlenir.

15 dakika kadar süren bu operasyon sonras─▒nda göz bandajlanarak kapat─▒l─▒r.

Operasyon, göz kapa─č─▒n─▒n iç k─▒sm─▒ndan yap─▒ld─▒─č─▒ndan diki┼č gerektirmez ve iz b─▒rakmaks─▒z─▒n iyile┼čir. Bandajlanan göz ertesi gün aç─▒l─▒r.

Yakla┼č─▒k bir hafta boyunca göze antibiyotik içerikli damla damlat─▒lmas─▒ gerekir. "Arpac─▒k nas─▒l geçer?" sorusu bu ┼čekilde yan─▒tlanabilir.

Sizin de gözünüzde arpac─▒k varsa tan─▒ ve tedavi seçenekleri için en yak─▒n sa─čl─▒k kurulu┼čuna ba┼čvurarak kontrollerinizi yapt─▒rmay─▒ ihmal etmeyin. Sa─čl─▒kl─▒ günler dileriz.

En ├çok Okunan Sa─čl─▒k Rehberi Yaz─▒lar─▒m─▒z

Sosyal Medya Hesaplar─▒m─▒z:
Facebook | Instagram | YouTube | LinkedIn

Dr. ├ľ─čr. ├ťyesi
Erkan Bulut
G├Âz Sa─čl─▒─č─▒ ve Hastal─▒klar─▒
─░stinye ├ťniversitesi Hastanesi Medical Park Gaziosmanpa┼ča
937848

Bu i├žeri─čin geli┼čtirilmesinde Medical Park Yay─▒n Kurulu katk─▒ sa─člam─▒┼čt─▒r.
Sayfa i├žeri─či sadece bilgilendirme ama├žl─▒d─▒r. Sayfa i├žeri─činde tedavi edici sa─čl─▒k hizmetine y├Ânelik bilgiler i├žeren ├Âgelere yer verilmemi┼čtir. Tan─▒ ve tedavi i├žin mutlaka hekiminize ba┼čvurunuz.