sat覺r aras覺

Atrofi Nedir? Atrofi Belirtileri ve Tedavisi Nedir?

Atrofi, her ya grubunda görülebilen bir t覺bbi durumdur. Atrofi nedir t覺pta ne anlamda kullan覺l覺r? sorusu; vücut taraf覺ndan kullan覺lmayan ya da kullan覺m覺 herhangi bir hastal覺k ya da bozukluktan dolay覺 engellenen hücre, doku ya da organ覺n boyutunun küçülmesi ve/veya onlar覺 oluturan bileenlerin say覺s覺n覺n azalmas覺 eklinde cevaplanabilir.

Atrofi Nedir?

Atrofi Nedir?

Atrofi, genellikle kas dokusunda azalma nedeniyle vücuttaki herhangi bir hücrenin, dokunun veya organ覺n küçülmesi, incelmesi, zay覺flamas覺 ya da tamamen ortadan kalkmas覺 eklinde tan覺mlanabilir.

Normalde baz覺 hücreler ve organlar ya ile birlikte ya da baz覺 fizyolojik durumlarda atrofiye urar.

Örnek vermek gerekirse embriyo döneminde baz覺 yap覺lar doumla birlikte doal olarak kaybolur. 

Menopoz döneminde yumurtal覺k, rahim ve göüsler fizyolojik olarak küçülür. “Atrofi nedir?” sorusu hücrelerin ve dokular覺n beslenme ya da metabolik aktivitesindeki deiiklik nedeniyle ilevini kaybetmesi ve kullan覺lmamas覺 sonucu boyutunun ve/veya say覺s覺n覺n azalmas覺 eklinde de tan覺mlanabilir.

Atrofi Belirtileri Nelerdir?

Atrofi belirtileri, vücudun hangi bölgesinde gerçekletiine göre farkl覺l覺k gösterir.

Ya ile birlikte hemen hemen tüm vücut dokular覺 ve organlar覺nda atrofik deiiklikler yaan覺r.

Ancak baz覺 deiiklikler daha belirgindir ve daha ciddi semptomlara yol açabilir. S覺k görülen atrofi belirtileri unlard覺r;

  • Cilt kuruluu, cilt dokusunun incelmesi ve elastikiyetinin kaybolmas覺
  • Kemiklerde zay覺flama ve incelme, k覺r覺lma riskinde art覺
  • Kol veya bacaktan birinin dierine göre daha zay覺f olmas覺
  • Kaslarda seirme
  • Kemik ve eklem sorunlar覺
  • Nefes almada zorlanma
  • Kollarda ve bacaklarda uyuukluk hissi ve kar覺ncalanma
  • Yürümede ve/veya dengede durma sorunlar覺
  • Yutma ve/veya konumada zorlanma
  • Haf覺za kay覺plar覺
  • Vajinada yanma ve/veya ka覺nt覺 hissi
  • Cinsel iliki s覺ras覺nda ar覺, lekelenme eklinde kanama
  • 襤drar kaç覺rma
  • Üst kar覺nda ar覺
  • Anemi
  • 襤tah kayb覺 ve aç覺klanamayan kilo kayb覺
  • Peptik ülser
  • Mide bulant覺s覺 ve kusma

Atrofi Nedenleri Nelerdir?

Atrofi Nedenleri Nelerdir?

Atrofi pek çok nedenden kaynaklanabilir. En yayg覺n görülen atrofi nedenleri aras覺nda aa覺dakiler yer al覺r:

Hareketsizlik

Aktif bir yaam tarz覺na sahip olmayan bireylerde atrofi gelime riski daha yüksektir. Kullan覺lmayan kaslar zamanla eriyebilir.

Örnein yataa ba覺ml覺 bireylerde vücudun belirli k覺s覺mlar覺n覺n hareket ettirilememesi atrofiye neden olabilir.

Beslenme Yetersizlii

Vücudun ihtiyaç duyduu enerji ve karbonhidrat, protein, ya, vitaminler, mineraller gibi besin öelerinin kar覺lanmamas覺 kas kütlesinde azalmalara ve organ ile dokular覺n ilevselliini etkileyerek atrofiye yol açabilir.

Benzer ekilde besinlerin emiliminde bozukluklara neden olan huzursuz ba覺rsak sendromu, çölyak, kanser gibi hastal覺klar da atrofiye neden olabilir.

Ya

Ya ilerledikçe hücrelerin normal fonksiyonlar覺n覺 yerine getirmesinde önemli rol oynayan bileenlerin üretimi azal覺r.

Özellikle protein sentezinin azalmas覺 kas, cilt, kemik hücrelerinin küçülmesine ve atrofiye yol açabilir.

Genetik Faktörler

Spinal müsküler atrofi (SMA) gibi motor sinir hücrelerinde kayba neden olan genetik hastal覺klar; hücre ve dokular覺n normal büyüme ve gelimelerini önleyerek zay覺flamas覺na, güçsüzlemesine ve ilevlerini yerine getirmesini engelleyerek atrofiye yol açabilir.

Baz覺 Hastal覺klar

Amyotrofik lateral skleroz (ALS), multipl skleroz (MS), artrit, miyozit, çocuk felci gibi baz覺 hastal覺klar vücutta hasara neden olarak atrofiye yol açabilir.

Ayr覺ca ba覺覺kl覺k sistemine sald覺ran AIDS gibi hastal覺klar beyindeki nöronlara zarar vererek beyin iltihaplanmas覺na ve serebral atrofi olumas覺na neden olabilir.

Nörolojik Sorunlar

Kiinin yaralanma ya da herhangi bir fiziksel travma geçirmesi kaslar覺n kontrolünde önemli rol oynayan sinirlere hasar verebilir ve kaslar kas覺lmay覺 b覺rakabilir.

Kas fonksiyonlar覺n覺n bozulmas覺 atrofinin en önemli nedenlerinden biridir.

Kafa travmalar覺na bal覺 olarak gelien durumlar beyne giden kan ak覺覺n覺n kesilmesine ve buradaki nöronlar覺n ilevini kaybetmesine neden olarak serebral atrofi meydana getirir.

Atrofi Çeitleri Nelerdir?

Atrofi eitleri Nelerdir?

Atrofi, vücudun herhangi bir bölgesinde meydana gelebilir ve olutuu bölge ile belirtilerine göre çeitlere ayr覺l覺r. En yayg覺n görülen atrofi çeitleri unlard覺r:

Kas Atrofisi

Kas dokusunun kayb覺 ya da incelmesi eklinde tan覺mlanan kas atrofisi, kaslarda güçsüzlük ve kas kütlesinde azalma eklinde kendini gösterir.

Kaslar normalden daha küçük yap覺ya sahiptir ve kaslar覺n yeterli oranda kullan覺lmamas覺 sonucu ortaya ç覺kar.

Hareketsiz yaam, yetersiz beslenme, ya, genetik faktörler, baz覺 nörolojik durumlar ve hastal覺klar kas atrofisine neden olabilir.

Spinal Müsküler Atrofi (SMA)

Spinal musküler atrofi; kaslar覺n zay覺flamas覺na ve erimesine neden olan genetik bir hastal覺kt覺r.

Omurilikte bulunan ve kas hareketinin kontrolünden sorumlu motor nöronlar覺n kayb覺, hastal覺覺n nedenidir.

Motor nöronlar olmad覺覺nda kaslar kaslar覺n hareketini salayan sinir sinyallerini beyinden alamaz ve kaslar kullan覺lmad覺覺 için zamanla küçülüp zay覺flar.

Vajinal Atrofi

Vajina duvar覺na nem kazand覺ran ve astar olarak nitelendirilen dokunun kuruyup ince bir yap覺ya sahip olmas覺 vajinal atrofi olarak tan覺mlan覺r.

Genellikle östrojen üretiminin azald覺覺 menopoz döneminde ortaya ç覺kan bu durum, yumurtal覺klar覺 erken yata al覺nan kad覺nlarda da görülebilir.

Mide Atrofisi

Midenin iç yüzeyi, sindirime yard覺mc覺 olan mide asitlerinin hasar vermesini önlemek amac覺yla ince bir zar tabakas覺yla kapl覺d覺r.

Enfeksiyon nedeniyle bu astar覺n iltihaplanmas覺 ve iltihab覺n kroniklemesi mide zar覺n覺 asitlerden koruyan mukus yap覺s覺n覺n bozulmas覺na neden olur.

Uzun y覺llar boyunca devam eden bu durum mide zar覺ndaki hücreleri yok ederek mide atrofisine neden olur.

Testiküler Atrofi

Sperm üreten germ hücreleri ile testesteron üreten leydig hücrelerinin kayb覺 nedeniyle testislerin küçülmesi testiküler atrofi olarak adland覺r覺l覺r.

Atrofi Tan覺s覺 Nas覺l Konulur? (Tehis)

Atrofi, vücudun herhangi bir bölgesinde yer alan kas, doku, organ ya da hücreyi etkileyebilir. Atrofi çeitlerine göre hastal覺覺n tan覺s覺 konulur ve hangi tedavinin uygulanaca覺na karar verilir.

Atrofi tehisi için öncelikle konusunda uzman bir doktor fiziksel muayene ile hastan覺n kas çal覺mas覺n覺 inceleyebilir, hikayesini alarak hastan覺n geçmiiyle ilgili verileri toplayabilir.

Hastan覺n geçirdii travmalar, ameliyat ya da önceden tehis edilmi t覺bbi durumlar, kulland覺覺 ilaçlar hakk覺nda bilgi al覺nabilir. Atrofi tan覺s覺na yard覺mc覺 olmak için aa覺daki testler ve yöntemler uygulanabilir:

  • Kan ve idrar tahlilleri
  • Manyetik rezonans, bilgisayarl覺 tomografi, elektromiyografi gibi görüntüleme yöntemleri
  • Kas ya da sinirlerden biyopsi
  • Röntgen
  • Sinir iletim çal覺malar覺

Atrofi Tedavi Yöntemleri Nelerdir?

Atrofi tedavisi, çeidine ve hastal覺a neden olan faktöre göre deiiklik gösterir.

Atrofi çeidine göre diyetisyen, fizyoterapist, nöroloji uzman覺, konuma terapisti, ortopedi doktoru gibi sal覺k çal覺anlar覺ndan oluan bir ekip kurulabilir.

Tedavi plan覺 tan覺ya ve kas kayb覺n覺n ciddiyetine bal覺d覺r. Atrofiye neden olabilecek altta yatan hastal覺覺 tedavi etmek önceliklidir. Genellikle atrofi tedavisinde aa覺daki yöntemler uygulan覺r:

Egzersiz

Kas kayb覺n覺 önlemek ve kaslar覺 güçlendirmek için fizyoterapist eliinde bir egzersiz program覺 haz覺rlan覺r. Fizyoterapist, hareketleri yapmakta güçlük çeken hastalara yard覺mc覺 olarak kaslar覺n çal覺mas覺n覺 salayabilir. Ayn覺 zamanda fizik tedavi egzersizleri kan dola覺m覺n覺 iyiletirir ve sürekli kas kas覺lmas覺na neden olan spazm durumunu azaltabilir.

Ultrason

Ultrason, ses dalgalar覺n覺 kullanarak kaslara kas覺lma ilevi veren cihazlard覺r. Kas kayb覺na göre ses dalgalar覺n覺n iddeti uzman taraf覺ndan ayarlan覺r ve kaslar覺n güçlenmesi desteklenir.

Ameliyat

Tendon, balar, cilt ve kas dokular覺 a覺r覺 gergin olduunda hastan覺n hareket etme kabiliyeti minimuma inebilir. Bu durumda cerrahi ilemlerle gerginliin nedeni ortadan kald覺r覺larak kaslar覺n güçlenmesi salanabilir.

Beslenme

Atrofi beslenme yetersizliinden kaynakl覺 ise, hastan覺n sal覺kl覺 beslenmesini salamak amac覺yla diyetisyen eliinde yeterli ve dengeli bir beslenme program覺 haz覺rlan覺r. Doktor ve diyetisyen gerekli gördüü takdirde besin takviyeleri ile diyeti destekleyebilir.

S覺k Sorulan Sorular

Atrofi Ne Demek?

Atrofi, “körelme” anlam覺na gelen t覺bbi bir terimdir. Herhangi bir nedenden dolay覺 örnein iltihaplanma, travma, hareketsizlik, beslenme bozukluu gibi durumlar nedeniyle kaslar覺n kullan覺lmamas覺d覺r. Kullan覺lmayan kaslar覺n hücre, doku, uzuv ya da organ覺n zay覺flamas覺na yol açmas覺 ve küçülmesi veya kayb覺 “Atrofi ne demek?” sorusuna cevap olabilir.

Atrofi Kimlerde Daha S覺k Görülür?

Atrofi, her ya ve cinsiyette görülebilir. Ancak yal覺larda vücut fonksiyonlar覺n覺n yavalamas覺 ve yeni hücre sentezinin azalmas覺 nedeniyle daha s覺k yaanabilir.

Atrofi Önlenebilir mi?

Genetik faktörlerden dolay覺 meydana gelen atrofi önlenemez ancak beslenme yetersizlii, hareketsizlik gibi d覺 kaynakl覺 atrofiler, düzenli fiziksel aktivite ve sal覺kl覺 beslenme ile düzelebilir.

Atrofi Tehlikeli mi?

Kaslar覺n kullan覺lmamas覺 nedeniyle körelip zay覺flamas覺 ya da kayb覺 tüm vücut sistemlerini etkileyebilir. Bu durum ciddi sal覺k problemlerine yol açabilir.

En ok Okunan Sal覺k Rehberi Yaz覺lar覺m覺z

Sosyal Medya Hesaplar覺m覺z:
Facebook | Instagram | YouTube | LinkedIn

Dr. r. yesi
Asl覺han Baran
N繹roloji
Medical Park Ankara (Bat覺kent)
4525

Bu i癟eriin gelitirilmesinde Medical Park Yay覺n Kurulu katk覺 salam覺t覺r.
Sayfa i癟erii sadece bilgilendirme ama癟l覺d覺r. Sayfa i癟eriinde tedavi edici sal覺k hizmetine y繹nelik bilgiler i癟eren 繹gelere yer verilmemitir. Tan覺 ve tedavi i癟in mutlaka hekiminize bavurunuz.