satır arası

Ayak Mantarı Tedavisi Nasıl olur? Ayak Mantarına Ne İyi Gelir?

Ayak mantarı, adından anlaşılacağı üzere mantarların sebep olduğu bir tür deri rahatsızlığıdır. Çoğu insan ömründe en az bir kere bu hastalığa maruz kalır. Nasıl ki çoğu mantar türü karanlık, sıcak ve nemli ortamları seviyorsa, ayak mantarı da aynı şekilde bu şartlar altında oluşur. 

Ayak Mantarı Belirtileri Nelerdir?

Ayak mantarı (tinea pedis), ayaklarda yaygın olarak görülen bir mantar enfeksiyonudur. Ayak mantarının belirtileri:

  • Kaşıntı: En yaygın belirti ayaklardaki şiddetli kaşıntıdır. Genellikle ayak parmakları arasında başlayan ve yayılabilir bir kaşıntı vardır.
  • Kızarıklık: Ayak derisi şişebilir ve kızarabilir.
  • Kuruluk ve Pullanma: Ayak derisi kuruyabilir ve pul pul dökülebilir. Özellikle mantar enfeksiyonu deriyi tahrip ederek bu duruma yol açabilir.
  • Kabarcıklar ve Çatlaklar: Ayak mantarı kabarcıklara ve çatlaklara neden olabilir. Bu çatlaklar enfeksiyon riskini artırabilir.
  • Kötü koku: Ayaklarda mantar enfeksiyonları kötü kokuya neden olabilir. Ayak derisinin altında bulunan mantarlar kötü kokuya neden olur.
  • Ayak tırnaklarında değişiklikler: Mantar enfeksiyonu, tırnaklarda kalınlaşma, renk değişiklikleri ve kırılmalar gibi sorunlara neden olabilir.

Yukarıda belirtilen belirtilerinden şüpheleniyorsanız, bir dermatolog veya uzman doktor tarafından değerlendirilmek ve teşhis edilmek için muayene olmanız önemlidir. Ayak mantarı, doğru tedavi ile genellikle kontrol altına alınabilir. Ancak, tedavi edilmediğinde uzun süreli ve rahatsız edici bir enfeksiyon oluşturabilir.

Ayak Mantarı

Ayak Mantarı Neden Olur?

Mantarlar, sıcak ve nemli ortamlarda özellikle hızla çoğalır ve ayaklar gibi vücut bölgelerini etkiler. Ayak mantarına neden olan ana faktörler şunlardır:

  • Nemli ve Sıcak Ortamlar: Mantarlar özellikle sıcak ve nemli ortamlarda hızla büyür. Ayaklar, çorap ve ayakkabı içinde terleme nedeniyle genellikle nemli ve sıcak kalır. Bu ortam, mantarların kolayca yayılmasını ve enfeksiyon oluşmasını kolaylaştırır.
  • Ortak Kullanım Alanları: Havuzlar, spor salonları, duşlar ve soyunma odaları gibi toplu kullanım alanları, mantarların kişiden kişiye bulaşmasına katkıda bulunabilir. 
  • Zayıf Ayak Hijyeni: Ayakların düzenli olarak yıkanmaması ve kurulanmaması, mantar enfeksiyonları için ideal bir ortam oluşturabilir. Özellikle nemli kalmış ayaklar, mantarların gelişmesi için elverişli bir ortam sunar.
  • Terleme ve Ayakları Kurutamama: Terleme, ayaklarınızı nemli ve mantar için uygun bir yer haline getirir. Ayaklarınızın havasız kalması ve ayakkabı içinde kurutulmaması da onları mantar enfeksiyonlarına daha yatkın hale getirir.
  • Zayıf Bağışıklık Sistemi: Bağışıklık sistemi zayıf olan kişiler, mantar enfeksiyonlarına daha yatkın olabilir. Örneğin Diyabet, HIV/AIDS, kanser tedavisi gibi durumlar, bağışıklık sistemini baskılayarak ayak mantarı riskini artırabilir.

Ayak Mantarı Tedavisi Nasıl Olur?

Öncelikle ayak mantarı tedavisinin en etkili yolu ayak mantarı bulaşabilecek ortamlardan uzak durmaktır. Ayak sağlığına dikkat ederek mantarla en etkili şekilde mücadele edilebilir. Ayaklar her gün düzenli olarak temizlenmeli, bol su ile yıkandıktan sonra temiz bir havluyla parmak aralarına kadar özenli bir şekilde kurulanmalıdır. Ayrıca sıcak yaz aylarında hava alan ayakkabılar giymek, ter emici çorapları tercih etmek, antifungal spreyler veya pudralar kullanmak hastalığın tedavisinde oldukça önemlidir.

Hastalık ortaya çıktıktan sonra mutlaka bir cildiye uzmanına danışmak gerekir. Tedavi için mantar karşıtı krem ve spreyler tercih edilebilir. Bazı durumlarda oral olarak antifungal ilaçların kullanılması uzman tarafından önerilebilir. İlaçların her gün düzenli olarak aynı saatte kullanılması mantar hastalığının zamanla ortadan kalkmasını sağlayacaktır. Ancak yukarıda yer alan temizlik ilkelerine uyulması tedavi süreci için oldukça elzemdir.

Tedavi için birçok doğal yöntem de mevcuttur. Ayakların içine sokulabileceği bir sıcaklığa kadar ısıtılan suyun içerisine sirke ilave edilir ve su soğuyana kadar ayaklar bu suda bekletilir. Zamanla mantarların yok olmaya başladığı görülecekir. Bunun yanında karbonat da mantar tedavisinde oldukça önemli bir yer kaplamaktadır. Yine bir miktar su ısıtılıp içerisine karbonat eklenip ayak su soğuyana kadar içinde bekletilebilir. Daha az sıcak su içerisine karbonat eklenip macun kıvamına gelene kadar karıştırılıp mantarlı bölgeye uygulanabilir. Bu gibi doğal yöntemler bazı durumlarda mantar için önerilebilen doğal tedavilerdendir.

Ayak Mantarına Ne İyi Gelir?

Ayak Tırnak Mantarı Tedavisi Nasıl Yapılır?

Ayak tırnak mantarı da ayak mantarı ile aynı sebeplerden dolayı ortaya çıktığı için tedavi yöntemleri aynıdır. Sprey ve kremlerle birlikte uzmanlar oral ilaçlar da önerebilir. Bunun yanında bazı tırnak mantarı ilaçları da tedavi için kullanılabilir. Ayaklar güzel bir şekilde yıkanır. Mantarın oluştuğu tırnak derinden daha içeride kalmamasını sağlayacak şekilde kesilir. Daha sonra tırnak güzelce törpülenir ve ilaç mantarlı tırnağa uygulanır.

Günde birkaç defa bu şekilde ilaç uygulanmalıdır. Bu şekilde tırnak mantarı iyileşme gösterecektir. Son olarak ayak mantarı ve ayak tırnak mantarı için en önemli tedavi hijyendir. Lütfen ayaklarınıza değer verin ve hijyenine özen gösterin. Rahat ayakkabılar kullanın ve birkaç ayakkabıyı değiştirerek kullanmaya dikkat edin. Her gün ayaklarınızı yıkayın ve güzelce kurulayın. Unutmayın hijyen için kullanılan bütün ürünler özeldir, bu ürünleri ailenizle bile paylaşmayın.

Ayak Mantarı Türleri nelerdir?

Ayak mantarı, farklı türlerde olabilir ve farklı bölgeleri etkileyebilir. Ayak mantarının yaygın olarak bilinen türleri:

  • Atlet Ayak (Tinea Pedis): En yaygın ayak mantarı türüdür ve ayakların üst ve yan kısımlarını, özellikle de ayak parmaklarının arasını etkiler. Kaşıntı, kızarıklık, kabarcıklar ve deri döküntüleri ile kendilerini gösterir. Atlet ayak, genellikle sıcak ve nemli ortamlarda, özellikle de spor salonlarında, havuzlarda bulaşabilir.
  • ​​​Ayak Tırnak Mantarı (Tinea Unguium): Ayak tırnaklarını etkileyen mantar enfeksiyonudur. Tırnaklarda sararma, kalınlaşma, çatlamalar ve tırnak plağının kalkması gibi belirtilere yol açabilir. 
  • Ayak Tabanı Mantarı (Tinea Pedis Plantaris): Ayak tabanını etkileyen mantar enfeksiyonudur. Genellikle ayağın alt kısmında, topuk ve ayak kavisinde kaşıntı, kızarıklık ve pullanma ile kendini gösterir.
  • Vesiküler Ayak Mantarı: Bu ayak mantarı türü, kabarcıkların eşlik ettiği atlet ayak türüne benzer. Ayak parmakları arasında, ayak tabanında ve yan taraflarında kabarcıklar görülür.

Ayak Mantarına Ne İyi Gelir?

Ayak mantarını evde tedavi etmek için kullanabileceğiniz bazı doğal ve rahatlatıcı yöntemler vardır. Ancak evde uygulanan yöntemler mantar enfeksiyonunu tamamen iyileştirmez ve uzman bir doktora danışmadan kullanılmamalıdır. Ayak mantarına iyi gelen bazı yöntemler:

  • Krem ve Merhemler: Mantar enfeksiyonu bölgesine düzenli olarak krem ve merhem kullanarak enfeksiyonun yayılmasını ve şiddetini azaltabilirsiniz. Ancak, tedaviye başlamadan önce mutlaka bir uzmana danışın.
  • Ayak Banyoları: Etkilenen ayakları iyileştirmek ve enfeksiyonu kontrol altına almak için antifungal özelliklere sahip bitkisel banyolar yapabilirsiniz. Örneğin, ayaklarınızı suya biraz tuz veya elma sirkesi ekleyerek on ila yirmi dakika boyunca bekletebilirsiniz.
  • Karbonatlı Ayak Banyosu: Ayak mantarı tedavisinde karbonatlı ayak banyosu yapmak da yararlı olabilir. Sıcak suya birkaç kaşık karbonat ekleyin ve ayaklarınızı 15-20 dakika boyunca bekletin.
  • Doğal Antifungal Yağlar: Etkilenen bölgelere hafifçe çay ağacı yağı ve lavanta yağı gibi antifungal özelliklere sahip yağları uygulayabilirsiniz. Ancak yağları direkt cilde uygulamadan önce bir taşıyıcı yağla seyreltmeyi unutmayın. 
  • Ayakları Kuru Tutmak: Ayaklarınızın sürekli kuru kalmasını sağlamak mantarın yayılmasını engellemeye yardımcı olabilir. Terletmeyen çorap ve havalandırılabilir ayakkabılar giymeye özen gösterin.

Ayak Mantarı Nasıl Olur?

Ayak mantarı Hakkında Sık Sorulan Sorular

Ayak mantarı bulaşıcı mıdır?

Evet, ayak mantarı bulaşıcı bir enfeksiyondur. Mantar, ortak kullanım alanlarında, ayakkabı ve çoraplarda uzun süre kalabilir ve kişiden kişiye bulaşabilir. Bu nedenle kişisel eşyaları paylaşmaktan kaçınmak önemlidir.

Ayak mantarı nasıl anlaşılır?

Ayak mantarı genellikle görsel muayene ile teşhis edilir.  Dermatolog, enfekte olan bölgeyi inceleyerek tanı koyabilir. Bazı durumlarda, mantar kültürü testi gerçekleştirilebilir.

Ayak mantarı tedavisi ne kadar sürer?

Ayak mantarı tedavi süresi, enfeksiyonun şiddetine ve tedavi yöntemine bağlı olarak değişebilir. Tedavi süreci genellikle birkaç haftadan birkaç aya kadar sürebilir.

Dr. Öğr. Üyesi
Hakan Arslan
Dermatoloji (Cildiye)
VM Medical Park Ankara (Keçiören)
1204848

Bu içeriğin geliştirilmesinde Medical Park Yayın Kurulu katkı sağlamıştır.
Sayfa içeriği sadece bilgilendirme amaçlıdır. Sayfa içeriğinde tedavi edici sağlık hizmetine yönelik bilgiler içeren ögelere yer verilmemiştir. Tanı ve tedavi için mutlaka hekiminize başvurunuz.