sat─▒r aras─▒

Ba┼č a─čr─▒s─▒ bölgeleri ve sebepleri konusu en çok merak edilen ve ara┼čt─▒r─▒lan sa─čl─▒k konular─▒ndan biri. Çünkü nüfusun ortalama %50’si farkl─▒ sebeplerle ba┼č a─čr─▒s─▒ ya┼čar.

Ba┼č a─čr─▒s─▒ sorunu ya┼č ve cinsiyet fark─▒ gözetmeden birçok ki┼čide, hayat─▒n çe┼čitli zamanlar─▒nda ortaya ç─▒kar. Genelde çok ciddi sa─čl─▒k sorunlar─▒na yol açmasa da ba┼č a─čr─▒s─▒ ya┼čamak can s─▒k─▒c─▒ bir durumdur. 

Ba┼č a─čr─▒lar─▒n─▒n bölgeleri ve ┼čiddeti ki┼čiden ki┼čiye de─či┼čebilir. Vakalar─▒n ço─čunda stres, endi┼če, yo─čun hayat temposu, az su tüketimi gibi sebepler öne ç─▒kar. Az say─▒daki, ciddi ba┼č a─čr─▒lar─▒nda ise hayati tehlikeye varan durumlar olu┼čabilir.  

Ba┼č A─čr─▒s─▒ Nedir?

Ba┼č a─čr─▒s─▒ denince akla hemen beyin gelir. Asl─▒nda beyinde a─čr─▒ duyarl─▒ sinirler yoktur yani beyinde a─čr─▒ olmaz. A─čr─▒ duyarl─▒ sinir uçlar─▒ tetikleyicilere tepki verir ve a─čr─▒ mesaj─▒ beyine gider. Mesaj i┼členirken ba┼čta a─čr─▒ hissi ortaya ç─▒kar. Ba┼č a─čr─▒lar─▒n─▒n bölgeleri ve sebepleri ara┼čt─▒rmalar─▒ 150’den fazla a─čr─▒ türünü inceler.  

Ba┼č A─čr─▒s─▒ Bölgeleri ve Nedenleri

Ba┼č a─čr─▒lar─▒n─▒n bölgeleri tek tarafl─▒ olabildi─či gibi ba┼č─▒n çevresi gibi spesifik yerler de olabilir. Baz─▒ ba┼č a─čr─▒s─▒ türlerinde rahats─▒zl─▒k enseye ve boyun bölümüne de vurur. Ba┼č a─čr─▒s─▒ bölgeleri ve sebepleri birlikte incelenince çözüme h─▒zl─▒ ula┼č─▒labilir.

Az su tüketimi, açl─▒k, yetersiz uyku, regl gibi sebepler geçici ve telafi edilebilir olurken baz─▒ hastal─▒klarla ilgili olan ciddi ba┼č a─čr─▒lar─▒ için özel tedavi uygulamalar─▒ gerekebilir. Ba┼č a─čr─▒lar─▒ iki türe ayr─▒l─▒r. 

Birincil ba┼č a─čr─▒lar─▒nda kök nedende bir hastal─▒k yoktur. Gerilim tipi ba┼č a─čr─▒s─▒, migren ve küme tipi ba┼č a─čr─▒lar─▒ bu grupta yer al─▒r.
─░kincil gruptaki ba┼č a─čr─▒lar─▒n─▒n sebebinde ise baz─▒ hastal─▒klar vard─▒r. Sinüzit, di┼č sorunlar─▒, kulak enfeksiyonlar─▒, so─čuk alg─▒nl─▒─č─▒, glokom, beyin sorunlar─▒, tümörler, hipertansiyon, kafa çarpmas─▒ gibi nedenlerle ba┼č a─čr─▒s─▒ ya┼čanabilir. 

Temporal Tipi Ba┼č A─čr─▒s─▒ Nas─▒l Geçer?

Ba┼č a─čr─▒s─▒ bölgeleri neresi sorusuna hasta özellikle ┼čakaklar─▒ gösteriyorsa temporal tipi ba┼č a─čr─▒s─▒ndan ┼čüphelenilir. ┼×akak bölgesinden iltihaplanmayla ortaya ç─▒kan a─čr─▒ daha çok ya┼čl─▒larda görülür. Net tan─▒ için biyopsiye ba┼čvurulabilir. Tedavi uzman kontrolünde uygun ilaçlarla yap─▒l─▒r.  

Sinüs Tipi Ba┼č A─čr─▒s─▒ Nas─▒l Geçer?

Ba┼č a─čr─▒s─▒ bölgeleri ve sebepleri ara┼čt─▒rmalar─▒ göstermektedir ki ba┼č a─čr─▒s─▒ bazen ba┼č d─▒┼č─▒ndaki vücut bölümlerini de içerebilir. Sinüs tipi ba┼č a─čr─▒s─▒nda nefes kanallar─▒nda s─▒k─▒┼č─▒kl─▒k hissedilir. Alerji ve sinüzit problemi olanlarda sinüs tipi ba┼č a─čr─▒s─▒ görülür. S─▒cak su torbas─▒ veya s─▒cak du┼č rahatlat─▒c─▒ etki yaratabilir. 

Küme Tipi Ba┼č A─čr─▒s─▒ Nas─▒l Geçer?

Küme tipi ba┼č a─čr─▒s─▒nda a─čr─▒ genelde tek tarafl─▒ olur ve a─čr─▒lar ilkbahar ve sonbahar döneminde ortaya ç─▒kar. Göz ya┼čarmas─▒ ve sabah uyand─▒ran a─čr─▒ varsa küme tipi ba┼č a─čr─▒s─▒ olma olas─▒l─▒─č─▒ yüksektir. ─░laç tedavisi, a─čr─▒y─▒ tetikleyen stres gibi sebeplerin minimuma inmesi için egersizler, oksijen uygulamas─▒ kullan─▒lan tedavi yöntemleri aras─▒ndad─▒r. 

Gerilim Tipi Ba┼č A─čr─▒s─▒ Nas─▒l Geçer?

En s─▒k görülen ba┼č a─čr─▒s─▒ çe┼čitleri aras─▒nda gerilim tipinde ba┼č a─čr─▒s─▒ vard─▒r. Gerilim tipinde ba┼č a─čr─▒s─▒ tüm ba┼č─▒ kapsamakla birlikte özellikle ba┼č çevresinde bir çember s─▒k─▒l─▒yor hissi olu┼čabilir. Ba┼čta a─č─▒rl─▒k hissi, boyun ve omuz a─čr─▒s─▒, ─▒┼č─▒k ve sese kar┼č─▒ hassasiyet di─čer belirtiler aras─▒ndad─▒r. A─čr─▒ kesiciler ve kas gev┼četiciler rahatlama sa─člayabilir. Kök sebebi bulmak için psikoterapiye ba┼čvurulur.  

Boyun Tipi Ba┼č A─čr─▒s─▒ Nas─▒l Geçer?

Ba┼č a─čr─▒lar─▒n─▒n bölgeleri bazen vücutta farkl─▒ bölümleri de etkisi alt─▒na alabilir. Boyun a─čr─▒s─▒yla birlikte seyreden boyun tipi ba┼č a─čr─▒s─▒ ilaç tedavisi, fizyoterapi ve radyofrekans termokoagülasyon gibi yöntemlerle tedavi edilir. Boyun tipi ba┼č a─čr─▒s─▒ bazen boyundan ba┼ča bazen de tersi istikamette ilerler. 

Migren Tipi Ba┼č A─čr─▒s─▒ Nas─▒l Geçer?

Migren, ba┼č a─čr─▒s─▒ bölgeleri konusunda yap─▒lan incelemelerde en yo─čun a─čr─▒lar aras─▒nda gösterilir. Migren tipi ba┼č a─čr─▒s─▒, zorlay─▒c─▒ ba┼č a─čr─▒s─▒ çe┼čitleri aras─▒ndad─▒r. Derin ve yo─čun bir a─čr─▒ türüdür. Bazen günlerce bile sürebilir. Sese ve ─▒┼č─▒─ča kar┼č─▒ ciddi bir duyarl─▒l─▒k olu┼čur. Mide bulant─▒s─▒ ve kusma ya┼čayan hastalar vard─▒r. 

Uyku problemleri, stres, az su içme, düzensiz beslenme, hormonel sorunlar migren tipi ba┼č a─čr─▒s─▒ tektikleri aras─▒ndad─▒r. Fiziksel sebeplere ba─čl─▒ olmayan veya dönemsel olarak geçmeyen migrenlerde psikolojik kök neden ara┼čt─▒r─▒lmal─▒d─▒r. 

Hipertansiyon Ba┼č A─čr─▒s─▒ Nas─▒l Geçer?

Yüksek tansiyon, ba┼č a─čr─▒s─▒na neden olabilir. Tansiyon çok yükseldi─činde ortaya ç─▒kan a─čr─▒ ba┼č─▒n her iki taraf─▒nda da olur ve genelde harekete etmek a─čr─▒y─▒ ço─čalt─▒r. A─čr─▒n─▒n geçmesi tansiyonun normale dönmesiyle paralel olur. Bu tip vakalarda tansiyon düzenleyici bir tedavi program─▒ için uzmana ba┼čvurmak gerekir. 

Trigeminal Nevralji Ba┼č A─čr─▒s─▒ Nas─▒l Geçer?

Trigeminal nevralji 1-2 saniyeli─čine elektrik çarpma hissi gibi olan ba┼č a─čr─▒s─▒ türüdür. Ba┼čta yüzün hemen arka bölümünde göz çevresinde, dudak ve çenede ani hisler olu┼čabilir. Trigeminal nevralji farkl─▒ hastal─▒klar─▒n habercisi olabilece─či için dikkatle incelenir. Genellikle ilaç tedavisi uygulan─▒r. 

Çocuklarda Ba┼č A─čr─▒s─▒ Nas─▒l Geçer?

Çocukluk döneminde ba┼č a─čr─▒s─▒n─▒n sebebini bulmak genelde zor olur. Gerilim tipi ba┼č a─čr─▒s─▒ ve migren çocuklarda en çok görülen ba┼č a─čr─▒s─▒ tipleridir. Gerilim tipinde ba┼č a─čr─▒s─▒ ba┼č─▒n ön k─▒sm─▒nda a─č─▒rl─▒kla ya┼čan─▒rken migren ba┼č─▒n tümünü etkileyebilir. Özellikle ba┼č arkas─▒ndaki a─čr─▒lar daha ciddi olabilir. Çocuklarda yo─čun süren a─čr─▒larda hekime ba┼čvurmak gerekir. 

Sürekli Ba┼č a─čr─▒s─▒ nedir?

Ba┼č─▒n herhangi bir bölgesinde meydana gelen ba┼č a─čr─▒s─▒, tüm insanl─▒─č─▒n hayat─▒n─▒n bir bölümünde tecrübe etti─či bir ┼čikayettir. Acil servislere yap─▒lan ba┼čvuru nedenleri aras─▒nda ise %3’lük dilimi kapsar.

Ba┼č a─čr─▒lar─▒n─▒n %96’s─▒ iyi huylu karakterdedir ancak geri kalan kötü seyirli ba─č a─čr─▒s─▒ vakalar─▒, erken müdahalenin hayat kurtar─▒c─▒ oldu─ču acil durumlar aras─▒ndad─▒r. Acil servis hekimleri bu tarz seyretme e─čilimindeki vakalar─▒ dikkatlice analiz ederek hastan─▒n t─▒bbi öyküsünü al─▒r ve fizik muayenesini gerçekle┼čtirir. Sonras─▒nda altta yatan duruma dair bir fikir elde etmek amac─▒yla çe┼čitli laboratuvar tekniklerine ve radyolojik görüntüleme yöntemlerine ba┼čvurulur.

Sürekli Ba┼č A─čr─▒s─▒ Çe┼čitleri Nelerdir?

Uluslararas─▒ Ba┼č A─čr─▒s─▒ Derne─či, ba┼č a─čr─▒lar─▒n─▒ 14 ana grup ve yüzlerce alt grup halinde s─▒n─▒fland─▒rm─▒┼čt─▒r. Ba┼č a─čr─▒lar─▒ altta yatan ba┼čka bir sa─čl─▒k problemi nedeniyle olu┼čmuyor ve do─črudan do─čruya ba┼č a─čr─▒s─▒ tablosuyla ortaya ç─▒k─▒yorsa, buna primer ba┼č a─čr─▒s─▒ denir. En çok gözlenen tipleri migren, gerilim tipi ve küme ba┼č a─čr─▒lar─▒d─▒r.

Sekonder ba┼č a─čr─▒lar─▒ ise yüzde 10 oran─▒nda görülen, nedeni belli bir hastal─▒─ča ba─čl─▒ olarak, beyin damar hastal─▒klar─▒, sinir sistemi hastal─▒klar─▒, beyin tümörleri, göz hastal─▒klar─▒, sinüzit, menenjit gibi hastal─▒klar─▒n seyri s─▒ras─▒nda ortaya ç─▒kan ba┼č a─čr─▒lar─▒d─▒r.

Dünya Sa─čl─▒k Örgütü (WHO), neredeyse herkesin hayat─▒n─▒n bir bölümünde ba┼č a─čr─▒s─▒ ya┼čad─▒─č─▒n─▒ belirtmektedir. Ba┼č a─čr─▒s─▒ her ne kadar “ba┼č─▒n herhangi bir bölümünde meydana gelen a─čr─▒ hissi” olarak tan─▒mlan─▒yor olsa da bu ┼čikayetin ciddiyeti ki┼čiden ki┼čiye de─či┼čkenlik gösterir.

Baz─▒ belirtilerin e┼člik etti─či ba┼č a─čr─▒lar─▒ acil müdahale gerektiren a─čr─▒lar oldu─ču için dikkatli olunmas─▒ gerekir. Ense sertli─či, deri döküntüsü, kusma, sersemlik, konu┼čma güçlü─čü, 38 derece ve üzeri ate┼č, vücudun bir bölümünün felç olmas─▒ veya görme kayb─▒ gibi belirtilerin ba┼č a─čr─▒s─▒na e┼člik etmesi, mevcut durumun acil müdahale edilmesi gerekebilen ba┼č a─čr─▒s─▒ olarak nitelendirilmesini sa─člar.

Primer ba┼č a─čr─▒lar─▒ hem bir belirti hem de tek ba┼č─▒na birer olgu olarak kabul edilirler. Bu ba┼č a─čr─▒lar─▒nda tetikleyici faktör herhangi bir hastal─▒k ya da alerjik durum de─čildir. Primer ba┼č a─čr─▒lar─▒ epizodik (ataklar ┼čeklinde) veya kronik (uzun seyirli) olarak meydana gelebilir.

Epizodik ba┼č a─čr─▒lar─▒ ara s─▒ra belirgenle┼čip sonra kaybolma e─čiliminde olan a─čr─▒lard─▒r. Epizodik ba┼č a─čr─▒lar─▒n─▒n süresi 30 dakika ile birkaç saat aras─▒nda de─či┼čiklik gösterir. Kronik ba┼č a─čr─▒lar─▒ devaml─▒ a─čr─▒lard─▒r. Genellikle bir ay─▒n ço─ču gününde mevcut olan bu a─čr─▒lar günlerce sürebilir. Bu tarz ba┼č a─čr─▒lar─▒n─▒n tedavisinde a─čr─▒ kontrol yöntemlerine ba┼čvurulmas─▒ esast─▒r.

Birçok farkl─▒ türde ba┼č a─čr─▒s─▒ mevcuttur:

  • Gerilim Tipi Ba┼č A─čr─▒s─▒

En s─▒k kar┼č─▒la┼č─▒lan ba┼č a─čr─▒s─▒ türü gerilim tipi ba┼č a─čr─▒s─▒d─▒r ve bu durum genellikle 20 ya┼č üzerindeki kad─▒nlar─▒ etkiler. Hastalar gerilim tipi ba┼č a─čr─▒s─▒n─▒n─▒n ba┼č─▒n etraf─▒nda s─▒k─▒ bir ┼čekilde bant varm─▒┼č gibi hissettirdi─čini ifade eder. Gerilim tipi ba┼č a─čr─▒lar─▒ boyun ve kafatas─▒nda yer alan kaslar─▒n gerilmesi sonucu meydana gelebilir. Vücudun yanl─▒┼č pozisyonda uzun süre tutulmas─▒ ya da stres gibi durumlar gerilim tipi ba┼č a─čr─▒s─▒ için kolayla┼čt─▒r─▒c─▒ faktörler aras─▒nda de─čerlendirilir.

  • Küme Tipi Ba┼č A─čr─▒s─▒

Küme tipi ba┼č a─čr─▒s─▒, zonklay─▒c─▒ türde olmayan ancak yüzün bir taraf─▒nda veya göz arkas─▒nda belirgin yan─▒c─▒ tarzda a─čr─▒ ile karakterizedir. Bu tip ba┼č a─čr─▒lar─▒ ortaya ç─▒kt─▒ktan sonra gözlerde sulanma ve burun ak─▒nt─▒s─▒ gibi belirtiler ba┼č a─čr─▒s─▒na e┼člik eder. Uzun bir süre boyunca devam etme e─čiliminde olan küme tipi ba┼č a─čr─▒s─▒nda bu süreç bazen 6 hafta sürer. Küme tipi ba┼č a─čr─▒lar─▒ haftan─▒n her günü ve bazen günde bir kezden fazla say─▒da ortaya ç─▒kabilir. Ortaya ç─▒kmas─▒n─▒n alt─▒nda yatan neden tam olarak anla┼č─▒lamam─▒┼č olsa da, bu nadir tipteki ba┼č a─čr─▒lar─▒ndan en çok 20 ile 40 ya┼č aras─▒ndaki erkekler etkilenir.

Küme tipi ba┼č a─čr─▒lar─▒ ataklar ┼čeklinde meydana gelir. Bu ataklar─▒n süresi ise ki┼čiden ki┼čiye de─či┼čmekle birlikte 15 dakika ile 3 saat aras─▒ndad─▒r. Ço─ču hastada ortalama olarak günde 1-4 aras─▒ say─▒da atak meydana gelir. Bu ataklar genellikle günün ayn─▒ saatinde olu┼čma e─čilimindedir. Bir ata─č─▒n bitiminin ard─▒ndan di─čeri olu┼čarak kümelenme gösterirler.

  • Migren

Ciddi seyirli bir ba┼č a─čr─▒s─▒ türü olan migren, genellikle yüzün sadece bir yar─▒s─▒nda ortaya ç─▒kan zonklay─▒c─▒ tarzda ba┼č a─čr─▒s─▒d─▒r. Migren kendi içerisinde birçok alt türe ayr─▒l─▒r. Kronik migren ba┼č a─čr─▒s─▒ bu alt türlerden biridir ve bir ayl─▒k sürenin en az 15 gününde ortaya ç─▒kar. Bir di─čer migren türü olan hemiplejik migrende ise inme benzeri ┼čikayetler meydana gelir. Bu tip bir migren hastas─▒nda ba┼č a─čr─▒s─▒ olmadan bulant─▒, görme sorunlar─▒ ve sersemlik gibi belirtiler olu┼čur.

Baz─▒ migren hastalar─▒nda ba┼č a─čr─▒s─▒na çe┼čitli görsel belirtiler de e┼člik edebilir. Bu durum bu hasta grubunda yakla┼č─▒k olarak her 5 ki┼čiden 1’ini etkiler ve bu belirtiler ba┼č a─čr─▒s─▒ olu┼čmadan önce meydana gelme e─čilimindedir. Aura dönemi olarak adland─▒r─▒lan bu süreçte ki┼čiler, yan─▒p sönen ─▒┼č─▒klar, par─▒lt─▒lar, çapraz çizgiler, y─▒ld─▒z ya da kör nokta gibi görsel problemler ya┼čad─▒klar─▒n─▒ tarif etmektedir. Aura döneminde, yüzün ya da vücudun bir bölümünde meydana gelen kar─▒ncalanma ya da konu┼čma güçlü─čü gibi belirtiler de semptomlar aras─▒nda yer alabilir. Ancak bu migren belirtileri ile inme belirtilerinin benzerlik göstermesi nedeniyle bu tarz ┼čikayeti bulunan ki┼čilerin en k─▒sa sürede sa─čl─▒k kurulu┼člar─▒na ba┼čvurmas─▒ önerilir.

Migren ba┼č a─čr─▒s─▒ ailesel geçi┼č gösteriyor olabilir bu nedenle çe┼čitli sinir sistemi durumlar─▒ ile ili┼čkili olabilece─či dü┼čünülür. Kad─▒nlar erkeklere göre migrene yakla┼č─▒k olarak 3 kat daha yatk─▒nd─▒r.

  • Gök Gürültüsü Ba┼č A─čr─▒s─▒

Gök gürültüsü ba┼č a─čr─▒s─▒, aniden ortaya ç─▒kan, beklenmedik ve ciddi seyirli bir ba┼č a─čr─▒s─▒ tipidir. Hiçbir uyar─▒c─▒ bulgu olmadan sinsice ba┼člar ve yakla┼č─▒k 5 dakika boyunca devam eder. Bu ba┼č a─čr─▒s─▒ özellikle beyindeki kan damarlar─▒n─▒ ilgilendiren ve en k─▒sa sürede müdahale edilmesi gereken problemlere ba─čl─▒ olarak olu┼čur.

  • Yüksek Tansiyon Ba┼č A─čr─▒s─▒

Yüksek tansiyon (kan bas─▒nc─▒n─▒n yükselmesi), baz─▒ ki┼čilerde ba┼č a─čr─▒s─▒ ┼čikayetinin olu┼čumuna neden olabilir. Tansiyona ba─čl─▒ olu┼čan ba┼č a─čr─▒s─▒ t─▒bbi deste─če i┼čaret eden alarm bulgulardan biri kabul edilir. Hipertansiyon ba┼č a─čr─▒s─▒ ba┼č─▒n her iki taraf─▒n─▒ da etkiler ve karakteristik olarak fiziksel aktivite s─▒ras─▒nda kötüle┼čme e─čilimindedir. Pulsatil (at─▒m ┼čeklinde) olarak olu┼čan a─čr─▒ya görme kayb─▒, uyu┼čukluk, burun kanamas─▒, gö─čüs a─čr─▒s─▒ ve nefes darl─▒─č─▒ gibi önemli belirtiler e┼člik edebilir.

Sürekli Ba┼č A─čr─▒s─▒ Sebepleri Nelerdir?

Ba┼č a─čr─▒s─▒n─▒n nedenleri nelerdir sorusuna verilecek cevap ba┼č a─čr─▒s─▒n─▒n tipine göre de─či┼čmektedir. Örne─čin; primer tipi ba┼č a─čr─▒lar─▒nda, genetik olarak yatk─▒n ki┼čilerde, çevresel faktörler beyinde bir aktivasyon yarat─▒rlar. Bu aktivasyon, beyin damarlar─▒nda geni┼čleme yapar ve kimyasal maddeler aç─▒─ča ç─▒kar. Bunlar sinirleri uyararak a─čr─▒ya neden olur.

Sekonder tip ba┼č a─čr─▒lar─▒n─▒n alt─▒nda ise çok farkl─▒ neden olabilir. Örne─čin enfeksiyonlar (sinüs, kulak, beyin zar─▒ iltihaplar─▒), kan damarlar─▒ndaki hasarlar (anevrizma, malformasyonlar, damar t─▒kan─▒kl─▒klar─▒), tümörler, hipertansiyon nedenlerden sadece birkaç tanesidir.

Bu sebeple sekonder tip ba┼č a─čr─▒lar─▒n─▒n sebebinin belirlenmesi hayati önem ta┼č─▒r. Ayr─▒ca kad─▒nlarda adet s─▒ras─▒nda ba┼č a─čr─▒s─▒ da görülebilir. Bunun haricinde stres de önemli bir tetikleyici faktördür.

Sekonder tip ba┼č a─čr─▒s─▒ nedenleri ┼ču ┼čekilde özetlenebilir:

  • Beyin tümörü veya beyin anevrizmalar─▒ ┼čiddetli ba┼č a─čr─▒s─▒ ortaya ç─▒kmas─▒na neden olabilir. Bu tarz problemlerde görülen ba┼č a─čr─▒s─▒ kafa içi hacmin s─▒n─▒rl─▒ olmas─▒na ve yer kaplayan bir lezyonun kafa içi bas─▒nc─▒nda art─▒┼ča neden olmas─▒ndan kaynaklan─▒r.
  • Omurgan─▒n boyun bölgesindeki k─▒sm─▒ servikal omurga olarak isimlendirilir. Servikojenik ba┼č a─čr─▒lar─▒ bu bölgedeki omurlar─▒n dejenerasyona u─čramaya ba┼člamas─▒ ve omurilik kanal─▒na bas─▒ yapmas─▒ndan kaynaklan─▒r. Bu rahats─▒zl─▒─ča sahip ki┼čilerde ba┼č a─čr─▒s─▒na ek olarak yo─čun bir boyun a─čr─▒s─▒ da ortaya ç─▒kar.
  • Baz─▒ ilaçlar─▒n yanl─▒┼č kullan─▒m─▒ da ba┼č a─čr─▒s─▒ sebebi olabilir. Özellikle a─čr─▒ kontrolünde kullan─▒lan ilaçlar─▒n fazla kullan─▒m─▒ ya da ani olarak kesilmesi ba┼č a─čr─▒s─▒ ile sonuçlanabilir.
  • Meninksler beyin ve omurili─či saran zar ┼čeklindeki koruyucu yap─▒lard─▒r. Bu zarlar─▒n iltihaplanmas─▒ menenjit olarak isimlendirilir. Menenjit geli┼čimi sonras─▒nda ki┼čilerde ba┼č a─čr─▒s─▒ ortaya ç─▒kabilir.
  • Baz─▒ ki┼čilerde travma sonras─▒nda ba┼č a─čr─▒s─▒ ortaya ç─▒kabilir. Ba┼č bölgesinde meydana gelen dü┼čme, trafik kazas─▒ ya da kayak yaralanmalar─▒ gibi travmalar sonras─▒nda post travmatik olarak tan─▒mlanan ba┼č a─čr─▒s─▒ meydana gelir.
  • Solunum havas─▒ sinüs ad─▒ verilen bo┼čluklar─▒ dola┼čarak nemlenir ve ─▒s─▒t─▒l─▒r. Bu yap─▒larda iltihaplanma meydana gelmesi yüz bölgesindeki bu bo┼čluklarda bas─▒nç hissinin olu┼čmas─▒na ve ba┼č a─čr─▒s─▒ geli┼čimine neden olabilir.
  • Spinal ba┼č a─čr─▒lar─▒, beyin omurilik s─▒v─▒s─▒n─▒n azalmas─▒na ba─čl─▒ olarak meydana gelir. Bu duruma en s─▒k olarak epidural ya da spinal anestezi i┼člemleri sonras─▒nda rastlan─▒l─▒r.

Bu sebepler d─▒┼č─▒nda yap─▒lan baz─▒ çal─▒┼čmalar─▒n sonucunda kad─▒nlar─▒n yakla┼č─▒k olarak %39’unda do─čumu takiben ilk bir hafta içerisinde ba┼č a─čr─▒s─▒ ortaya ç─▒kt─▒─č─▒n─▒ tespit etmi┼čtir. Postpartum ba┼č a─čr─▒s─▒ olarak tan─▒mlanan bu durum östrojen seviyesindeki de─či┼čiklik nedeniyle ortaya ç─▒k─▒yor olabilir.

Do─čum sonras─▒ östrojen seviyesinin dü┼čmesi ayn─▒ zamanda depresyon geli┼čimi ile de sonuçlanabilir. Östrojen seviyesine ek olarak stres, uyku hijyeninin bozulmas─▒, halsizlik ve dehidratasyon gibi durumlar da postpartum ba┼č a─čr─▒s─▒ geli┼čiminde rol oynayan faktörler aras─▒nda yer al─▒r.

Ba┼č A─čr─▒lar─▒n─▒n Bölgeleri Tedavi Yöntemlerinde Belirleyici mi?

Ba┼č a─čr─▒s─▒ ciddi boyut lara ula┼čt─▒─č─▒nda uzmanlar taraf─▒ndan farkl─▒ tedaviler uygulanabilir. Grip, nezle gibi sebeplerde olu┼čan ve ba┼č─▒n tümünde a─č─▒rl─▒k yaratan ba┼č a─čr─▒lar─▒nda önce hastal─▒─č─▒n tedavisi yap─▒l─▒r.

Hastal─▒k iyile┼čince ba┼č a─čr─▒s─▒ semptomu da ortadan kalkar. Migren gibi sebebi karma┼č─▒k olan durumlarda ise nörolojik inceleme yap─▒larak tedavi yöntemine karar verilir. 

Ba┼č a─čr─▒s─▒ tedavisinde a─čr─▒n─▒n yol açt─▒─č─▒ fiziksel rahats─▒zl─▒─č─▒ hafifletmek ya da a─čr─▒ya neden olan kök nedeni çözebilmek için ilaç deste─či de gerekebilir. 

Günümüzde ba┼č a─čr─▒lar─▒ için akupunktur, biofeedback, aromaterapi, kuru i─čne tedavisi, tetik nokta enjeksiyonlar─▒, transkutanöz elektriksel sinir stimülasyonu, nefes çal─▒┼čmalar─▒ gibi alternatif yöntemler de kullan─▒lmaktad─▒r. 

Basit ve geçici ba┼č a─čr─▒lar─▒ için ise hafif a─čr─▒ kesiciler ve masaj, s─▒cak du┼č gibi yöntemler rahatlat─▒c─▒ olur. 
Ya┼čam ┼čeklinde baz─▒ düzenlemeler ba┼č a─čr─▒s─▒ için önlem niteli─čindedir:

  • Düzenli uyku, sa─čl─▒kl─▒ beslenme
  • Spor, rahatlama egzersizleri, postur düzenlenmesi
  • Ba┼č a─čr─▒s─▒ tetikleyicilerini ortadan kald─▒rmak 
  • Alkol tüketimini s─▒n─▒rlamak
  • Nitrat içeren çikolata ve i┼členmi┼č et gibi g─▒dalardan uzak durmak
  • Televizyon, bilgisayar, telefon ekran─▒na bakma süresini k─▒saltmak
  • Stresle ba┼ča ç─▒kma yöntemlerini uygulamak

S─▒k Sorulan Sorular

Tehlikeli ba┼č a─čr─▒s─▒ nedir?

Aniden giren bir ba┼č a─čr─▒s─▒nda sonra bulant─▒, kusma, vücutta kuvvet kayb─▒, kafa kar─▒┼č─▒kl─▒─č─▒, konu┼čma bozuklu─ču, yürümede dengesizlik, ate┼č ve bay─▒lma gibi durumlar ya┼čan─▒yorsa ciddi bir rahats─▒zl─▒─č─▒n sinyalleri ortaya ç─▒km─▒┼č olabilir. 

Stres ba┼č a─čr─▒s─▒ ba┼čta nerede olur?

Stresten kaynakl─▒ a─čr─▒larda ba┼č a─čr─▒lar─▒n─▒n bölgeleri ba┼č─▒n tamam─▒n─▒ kapsar. Bazen al─▒nda, ensede yo─čunla┼čma hissedilebilir. 

Hormonel ba┼č a─čr─▒s─▒ nedir?

Hormon de─či┼čimlerinde ba┼č a─čr─▒s─▒ tetiklenebilir. Buna en yayg─▒n örnek regl dönemi ba┼č a─čr─▒lar─▒d─▒r. Menstrüel migren yumurtlama veya regl s─▒ras─▒nda ortaya ç─▒kabilir. 

Kafeine ba─čl─▒ ba┼č a─čr─▒s─▒ olur mu?

Kafein beyin kimyas─▒n─▒ de─či┼čtirebilir. Uzun süre, yo─čun seviyede kafeine al─▒┼čan bir ki┼či birden kafeinsiz hayata geçerse ba─č a─čr─▒s─▒ tetiklenebilir. 

En ├çok Okunan Sa─čl─▒k Rehberi Yaz─▒lar─▒m─▒z

Sosyal Medya Hesaplar─▒m─▒z:
Facebook | Instagram | YouTube | LinkedIn

Prof. Dr.
G├╝l┼čen Kocaman
N├Âroloji
Medical Park Medical Park Bah├želievler Hastanesi
149862

Bu i├žeri─čin geli┼čtirilmesinde Medical Park Yay─▒n Kurulu katk─▒ sa─člam─▒┼čt─▒r.
Sayfa i├žeri─či sadece bilgilendirme ama├žl─▒d─▒r. Sayfa i├žeri─činde tedavi edici sa─čl─▒k hizmetine y├Ânelik bilgiler i├žeren ├Âgelere yer verilmemi┼čtir. Tan─▒ ve tedavi i├žin mutlaka hekiminize ba┼čvurunuz.