Bel ağrısı, doktor ziyaretlerinin oldukça yaygın bir nedenidir ve işle ilgili engelliliğin en sık karşılaşılan nedenidir. Sıklıkla ağır nesneleri kaldırırken yapılan ani hareketler, zayıf vücut mekaniği nedeniyle ortaya çıkan kas burkulmaları veya zorlamalar gibi bir yaralanmanın sonucudur. Bel ağrısı; omurilik kanseri, yırtılmış veya fıtıklaşmış disk, siyatik, artrit, böbrek veya omurga enfeksiyonları gibi belirli hastalıkların bir sonucu da olabilir. Bel ağrısının tedavisi teşhis edilen veya şüphelenilen belirli bir nedene yönelik planlandığında optimal sonuçlar elde edilir. Bel bölgesinin zorlanmasından kaynaklanan akut sırt ağrısı için başlangıçta evde yapılan uygulamalar yararlı olabilir.

Bel ağrısı nedir?

Bel ağrısı ya da tıpta kullanılan adıyla lumbago, bel bölgesinde ortaya çıkan her türlü ağrıyı tanımlamak için kullanılan genel bir terimdir. Erişkinlerin yaklaşık olarak %80'ini etkileyen ve önemli iş gücü kaybına yol açan yaygın bir sağlık sorunudur. Bel ağrısı aniden ortaya çıkan keskin bir ağrı şekilde olabileceği gibi donuk hafif bir ağrı da olabilir.

Bel ağrısı neden olur? 

Bel bölgesi veya lumbal bölgenin işlevleri arasında yapısal destek, hareket ve belirli vücut dokularının korunması bulunur. Bel ağrısı, buradaki omurga kemiklerinden, omurlar arasında bulunan disklerden, omurganın etrafındaki bağlardan, omurilik ve sinirlerden, bel etrafındaki kaslardan, karında bulunan iç organlardan ve bel bölgesini kaplayan ciltten kaynaklanıyor olabilir.

Bel ağrısı nedenleri nelerdir? 

Bel ağrısının sebepleri arasında en yaygın olanları belin zorlanması, sinir tahrişi, omurilikten çıkan sinir köklerinde sorunlar, kemik ve eklem problemleridir.

  • Belin zorlanması. Beli zorlama bölgedeki bağların, tendonların veya kaslarının gerilmesi sonucunda yaralanmasıdır. Bölgedeki yumuşak dokuların gerilmesi ilgili yapılarda değişen derecelerde mikroskobik yırtılmalara neden olur. Zorlama, bel ağrısının en sık nedenlerinden biri olarak kabul edilir.
  • Sinir tahrişi. Bel bölgesinde omurgadan çıkan sinirler, omurilikteki köklerinden cilt yüzeyine kadar herhangi bir yerde mekanik basınç nedeniyle tahriş olabilir. Bu koşullar arasında disk hastalığı, kemiklerdeki problemler ve zona enfeksiyonuna bağlı sinirlerin iltihaplanması bulunur.
  • Lomber radikülopati. Lomber radikülopati, bel bölgesi omurları arasındaki disklerin zarar görmesinden kaynaklanan sinir tahrişidir. Diskin hasar görmesi, diskin dış halkasında aşınma ve yıpranma, travmatik yaralanma veya her ikisinden kaynaklanır.
  • Kemiklerin baskı yapması. Bel omurlarının yer değiştirmesi veya genişlemesi ile sonuçlanan herhangi bir durum, bitişik omurilik ve sinirler için boşluğu sınırlayabilir.
  • Kemik ve eklem koşulları. Bel ağrısına yol açan kemik ve eklem koşulları; doğumsal kusurlar, aşınma, yıpranma, yaralanma ve eklem iltihabından kaynaklanabilir. Bel ağrısının en sık doğumsal nedenleri skolyoz ve spina bifidadır. Skolyoz, omurganın yana doğru eğriliğidir. Spina bifida ise omurgada açıklık ile karakterize bir doğum kusurudur. En yaygın olarak bel omurgası ve sakrum adı verilen kemiğin tepesini etkiler.
  • Kemik ve eklermlerde hasar. Bel omurlarında ve sakrumda kırık en sık osteoporozu olan yaşlı insanlarda, özellikle de uzun süre kortizonlu ilaç kullananlarda görülür. Ayakkabı bağlarını bağlamak için eğilmek gibi çok hafif bir fiziksel stres bile bu kişilerde kırıklara neden olabilir.
  • Artrit. Spondiloartropatiler, bel ve kalça eklemlerini etkileyebilen iltihabi artrit tipleridir. Spondiloartropatiler arasında reaktif artrit (Reiter hastalığı), ankilozan spondilit, psoriatik artrit ve inflamatuar bağırsak hastalığı artriti bulunur.

Bel ağrısına ne iyi gelir? 

Bel ağrısı, bir kişinin işini ve kişisel yaşamını önemli ölçüde etkileyebilen yaygın bir sağlık sorunudur. Neyse ki, bel ağrısını hafifletmek için evde yapılabilecek birçok uygulama vardır.

Egzersiz

Bel ağrısı çekince ayağa kalkmak ve hareket etmek zor olabilir. Bununla birlikte, kısa bir yürüyüş, yoga, yüzme veya hafif derecede başka bir sportif aktivite sıklıkla bel ağrısını hafifletmeye yardımcı olabilir. Egzersiz, gergin kasları gevşetir ve beynin doğal ağrı kesicileri olan endorfin salınımını uyarır. Kronik bel ağrısı sorunu yaşayan kişiler, kasları esnek ve güçlü tutmaya yardımcı olmak için kuvvet ve germe egzersizleri içeren düzenli egzersiz programına başlamayı düşünebilir. Düzenli egzersiz, gergin ve güçsüz kaslardan kaynaklanan bel ağrısının tekrarlamasını engelleyebilir.

Sıcak ve soğuk uygulama

Çalışmalar bel ağrısından kurtulmak için en etkili yolların sıcak ve soğuk tatbiki olduğunu göstermiştir. Belin zorlanmasına bağlı gelişen bel ağrısı için yaralanmadan hemen sonra bölgeye buz tatbiki yapmak yararlıdır. Bir havluya sarılmış buz torbası ağrıyan alana uygulandığında yaralanmaya bağlı gelişen akut iltihaplanma geriler. Soğuk ayrıca ani ve yoğun bel ağrısını hafifletebilir. Uygulama sırasında cildi donmaktan korumak için buz bir havlu ya da bezle sarılarak kullanılmalıdır. Bir seferde en fazla 20 dakika süreyle uygulama yapılması önerilir. İlk 48 saat olan akut dönemde soğuk, sonrasında ise sıcak tatbiki yapmak en doğru uygulama şeklidir. Cildi yakmamak için sıcaklık ayarı iyi yapılmalıdır.

Germe hareketleri 

Çeşitli germe hareketleri bel ve sırt ağrısını hafifletmeye yardımcı olabilir. Aşağıda yer alan her bir germe uygulaması 30 saniye boyunca veya kişi kendini rahat hissettiği sürece devam ettirilmelidir.

  • Ayak parmaklarına dokunma: Ayak parmaklarına dokunmak için öne doğru eğilmek hamstring adı verilen uyluğun arka kısmındaki kasları germenin bel kaslarındaki gerginliği azaltmaya yardımcı olur.
  • Kobra duruşu: Yüz üstü yatış pozisyonunda uzanırken ellerden destek alınarak göğüs ve baş tavanı görecek şekilde kaldırılır.
  • Çocuk duruşu: Diz çökme pozisyonunda oturulur. Baş öne doğru uzanılarak yere konur. Kollar başınızın önüne doğru uzatılır. 

Ergonomi

Çalışma alanı omurga sağlığını korumak için ergonomik olarak tasarlanmalıdır. Böylece kişi bilgisayar monitörünü görmek veya fareyi kullanmak için öne doğru eğilmek ya da kambur oturmak zorunda kalmaz. Ayrıca beli destekleyen ve ayakların yere sıkıca basmasına izin veren bir masa ve sandalye kullanılmalıdır.

Düşük topuklu ayakkabılar giymek 

Omurga ve bel sağlığını korumak için yüksek topuklu ayakkabı kullanmaktan kaçınmak gerekir. Bunun yerine 2,5 santimetreden daha alçak topuklara sahip ayakkabılar tercih edilmelidir. Çünkü yüksek topuklu olanlar daha dengesiz bir duruşa neden olarak ve bel omurları üzerindeki baskıyı artırarak omurga sağlığını olumsuz yönde etkiler.

Bel ağrısı nasıl geçer? 

Bel ağrısından kurtulmak için çeşitli tamamlayıcı tıp tedavi yöntemleri tercih edilebilir. Bu amaçla kullanılan tedaviler şunları içerir:

  • AkupunkturSon derece ince ve sterilize edilmiş iğneleri vücutta bulunan özel noktalara batırarak enerjinin serbest bırakılması prensibine dayanan bir tamamlayıcı tıp yöntemidir. Bel ağrısı ile başa çıkmada faydalı olabilir.
  • Spinal manipülasyon. Bu alanda eğitimli personel tarafından yapılan ve omurga hizalanmasını düzeltmek için doğrudan vücuda basınç uygulayarak yapılan bir uygulamadır.
  • Masaj. Ağrıyan kasları gevşetmek için fizyoterapist tarafından masaj uygulanabilir.
  • Yoga ve Tai Chi gibi hareket terapileri, sırt kaslarının gerilmesine ve güçlenmesine yardımcı olabilir.
  • PRP. Kişinin kendi kanından elde edilen trombosit bakımından zengin kan ürünün tedavisi planlanan bölgeye enjekte edilmesi yoluyla uygulanır. Özellikle disk hastalığına bağlı bel ağrılarında etkili sonuçlar elde edilebilir. PRP enjeksiyonları, omurlar arasında bulunan disklerdeki hasarın iyileşmesini hızlandırır.
  • Proloterapi enjeksiyonları. Proloterapi dekstroz ya da benzeri bir tahriş edici ajan enjekte edilerek vücudun doğal mekanizmaları yoluyla hücre büyümesini ve doku iyileşmesini hızlandırmayı hedefleyen bir tamamlayıcı tıp yöntemidir. 50 yılı aşkın bir süredir kronik bel ağrısını tedavi etmek için kullanılmaktadır. Enjeksiyonların etkisini en üst düzeye çıkarmak için proloterapi sıklıkla spinal manipülasyon, egzersiz ve kortikosteroid enjeksiyonları gibi diğer yöntemlerle kombine edilir.

20214