sat─▒r aras─▒

bel f─▒t─▒─č─▒ belirtileri

Spinal kolon (omurga), 24 adet omur kemi─činden meydana gelir ve içerisinde omurilik ad─▒ verilen merkezi sinir sistemi yap─▒s─▒ yer al─▒r. Omurgan─▒n çevresinde bulunan kaslar s─▒rt ve belin desteklenmesini ve hareket etme i┼člevini yerine getirmesini sa─člar. Omurilikten tüm vücuda da─č─▒lan sinirler vücudun di─čer bölümleri ile beyin aras─▒ndaki ileti┼čimden sorumludur.

Omurga 4 ayr─▒ bölümde incelenir. Boyun k─▒sm─▒ servikal, gövde k─▒sm─▒ torasik, bel bölgesi lumbar ve kuyruk sokumunun oldu─ču bölge sakral omurga olarak isimlendirilir. Bel bölgesindeki vertebralar yukar─▒dan a┼ča─č─▒ya do─čru 5 adettir ve isimlendirilmesi L1’den ba┼člayarak L5’te sonlan─▒r. Omurgay─▒ olu┼čturan omur (vertebra) kemikleri aras─▒nda bulunan intervertebral diskler bu kemiklerin aras─▒n─▒ doldurur.

─░ntervertebral diskler nükleus pulpozus, anulus fibrozus ve kemik aras─▒ndaki k─▒k─▒rdak yap─▒lardan meydana gelir. Nükleus pulpozus, jel yap─▒s─▒nda bir materyaldir ve içeri─činin yakla┼č─▒k olarak %80’i sudan meydana gelir. Bu yap─▒n─▒n geri kalan k─▒sm─▒n─▒ ise tip 2 kolajen ve proteoglikanlar olu┼čturur. Anulus fibrozus, nükleus pulpozusun etraf─▒n─▒ saran halka ┼čeklinde bir yap─▒d─▒r. Oldukça organize ┼čekilde bir araya gelmi┼č ba─č doku elemanlar─▒ndan olu┼čan bu yap─▒n─▒n hasarlanmas─▒ içerisindeki nükleus pulpozus maddesinin f─▒t─▒kla┼čmas─▒ ile sonuçlanabilir.

Sinire Bask─▒ Yapan Bel F─▒t─▒─č─▒ Nedir?

Sinire Bask─▒ Yapan Bel F─▒t─▒─č─▒, bel bölgesinde bulunan omurlar─▒n aras─▒ndaki diskin y─▒rt─▒larak, sinirleri s─▒k─▒┼čt─▒rmas─▒ olarak ifade edilebilir. Bu durum genellikle ┼čiddetli bel a─čr─▒s─▒ ve baca─ča yay─▒lan a─čr─▒n─▒n ortaya ç─▒kmas─▒na neden olur. F─▒t─▒kla┼čma omurgan─▒n herhangi bir düzeyinde meydana gelebilir.

Diskin f─▒t─▒kla┼čmas─▒n─▒n alt─▒nda yatan temel patoloji arka k─▒sm─▒nda yer alan halka ┼čeklindeki ba─č yap─▒s─▒n─▒n y─▒rt─▒lmas─▒ ve içerisindeki yap─▒n─▒n bu aç─▒kl─▒ktan kanal içine do─čru hareket etmesidir. Bu ya┼članma ile birlikte meydana gelen bir durumdur. Baz─▒ ani hareketler ve zorlamalar da bel f─▒t─▒─č─▒na yol açabilir. Özellikle a─č─▒r kald─▒rmak bel omurlar─▒ üzerinde büyük bir bask─▒ meydana getirebilir ve bu durum sonucunda f─▒t─▒kla┼čma olu┼čabilece─či için dikkatli olunmal─▒d─▒r.

Sinire Bask─▒ Yapan Bel F─▒t─▒─č─▒ Belirtileri Nelerdir?

Sinire bask─▒ yapan bel f─▒t─▒─č─▒ belirtileri aras─▒nda ba┼čl─▒ca bel, bacak a─čr─▒s─▒, ayaklarda uyu┼čma, yürümede zorluk ┼čikâyetleri yer al─▒r ve hastalar genellikle bu belirtiler ile uzmana ba┼čvurur. Hastal─▒─č─▒n olu┼č mekanizmas─▒na göre belirtiler de─či┼čiklik gösterebilir. S─▒kl─▒kla, önce belde zorlay─▒c─▒ bir hareket sonucu omurgan─▒n arkas─▒nda ve k─▒k─▒rdak yap─▒n─▒n önünde duran ba─č dokusu y─▒rt─▒l─▒r. ─░lk a┼čamada hasta sadece bel a─čr─▒s─▒ hisseder. Bir süre sonra y─▒rt─▒lan ba─č─▒n oldu─ču yerden k─▒k─▒rdak doku, sinirlerin oldu─ču kanala ta┼čar ve sinirleri s─▒k─▒┼čt─▒rmas─▒ sonucu a─čr─▒n─▒n bacaklara yay─▒lmas─▒ meydana gelebilir.

Hastalar─▒m─▒z─▒n merak ettikleri ''Bel f─▒t─▒─č─▒ belde niye a─čr─▒ yapmaz?'' sorusunun nedeni budur. S─▒k─▒┼čan sinir uç noktas─▒nda, yani gitti─či yerde a─čr─▒y─▒ hissettirir. Ayn─▒ ┼čekilde bacak ve ayakta uyu┼čma ve yanma ┼čikâyetlerine neden olur. Daha ileri a┼čamalarda ayaklarda güçsüzlük olu┼čabilir. Hasta, daha ileri durumlarda kauda equina sendromu ad─▒ verilen bir problemin geli┼čmesini takiben idrar ve d─▒┼čk─▒ tutamama, cinsel fonksiyonlar─▒n yitirilmesi ile de kar┼č─▒la┼čabilir.

Kauda equina latince at kuyru─ču anlam─▒na gelir ve omurili─čin kalça hizas─▒ndan itibaren a┼ča─č─▒ya inen k─▒sm─▒n─▒ ifade eder. Nadir de olsa f─▒t─▒kla┼čan diskin spinal kanal─▒n tamam─▒n─▒ kapsayacak ┼čekilde bask─▒ yapmas─▒ halinde cauda equinay─▒ olu┼čturan sinir lifleri de etkilenebilir. Bu durumda acil cerrahi müdahale ile ileri zamanlarda olu┼čabilecek felç ya da güçsüzlük gibi durumlar─▒n önüne geçmek gerekli olabilir.

Bütün bu say─▒lanlar yava┼č yava┼č olu┼čabilece─či gibi birkaç saat içinde son a┼čamaya kadar gelebilir.

Diskin rüptüre (y─▒rt─▒lmas─▒) olmas─▒ sonucunda ciddi bel a─čr─▒s─▒ da meydana gelebilir. Bu bel a─čr─▒s─▒na neden olabilecek di─čer durumlar aras─▒nda bu bölgedeki kas, tendon ve ligament gibi ba─č doku elemanlar─▒n─▒n zorlanmas─▒ yer al─▒r. Adele problemleri ile bel f─▒t─▒─č─▒nda olu┼čan a─čr─▒n─▒n ayr─▒m─▒nda a─čr─▒n─▒n baca─ča yay─▒l─▒m─▒ ya da güç kayb─▒ gibi di─čer sinir kaynakl─▒ belirtiler göz önüne al─▒n─▒r.

Omurgada f─▒t─▒k geli┼čimi sonras─▒nda ortaya ç─▒kabilecek belirtiler ┼ču ┼čekilde özetlenebilir:

  • Genellikle vücudun bir bölgesinde hissedilen a─čr─▒ ve uyu┼čukluk hissi
  • Bacaklara yay─▒lan a─čr─▒
  • A─čr─▒n─▒n geceleri kötüle┼čmesi
  • A─čr─▒n─▒n hareketler ile kötüle┼čmesi
  • K─▒sa mesafeli yürüyü┼člerde bile a─čr─▒ ortaya ç─▒kmas─▒
  • Ba┼čka bir sebeple aç─▒klanamayan kas güçsüzlü─čü
  • Etkilenen bölge üzerinde ka┼č─▒nma, kar─▒ncalanma ve yanma gibi duyu problemlerinin olu┼čmas─▒

Bu belirtiler hastalar─▒n çe┼čitli özelliklerine göre de─či┼čkenlik gösterebilir. Bu belirtilere sahip olman─▒z halinde sa─čl─▒k kurulu┼člar─▒na ba┼čvurarak uzman hekimlerden yard─▒m alman─▒z önerilir.

 

Bel F─▒t─▒─č─▒ Risk Fakt├Ârleri Nelerdir?

Sinire Bask─▒ Yapan Bel F─▒t─▒─č─▒ Risk Faktörleri Nelerdir?

Sinire bask─▒ yapan bel f─▒t─▒─č─▒, çal─▒┼čma hayat─▒nda i┼čgücü kayb─▒na neden olan hastal─▒klar aras─▒nda ba┼čta gelen sa─čl─▒k problemlerindendir. Bu hastal─▒─č─▒ ya┼čayan ki┼čilerin i┼č gücü kayb─▒ bazen 6 aya kadar uzayabilir. Bel f─▒t─▒─č─▒na yakalanma oran─▒ baz─▒ meslek gruplar─▒nda daha fazla görülür. Özellikle a─č─▒r yük ta┼č─▒ma (bedene yük bindiren), uzun süre otomobil kullanma ve masa ba┼č─▒nda sürekli oturma gerektiren mesleklerde bel f─▒t─▒─č─▒ oran─▒ oldukça yüksektir.

Toplumun %85'i hayat─▒n─▒n belli bir döneminde bel a─čr─▒s─▒ ya┼čayabilir. Bu ki┼čilerde görülen bel a─čr─▒s─▒, altta yatan patolojinin hafif düzeyde olmas─▒ halinde tedavi alsa da almasa da 6 haftal─▒k bir süre içerisinde kendili─činden gerileme gösterebilir.

Erkek-kad─▒n aras─▒nda hastal─▒─ča yakalanma oran─▒ incelendi─činde erkeklerin bel f─▒t─▒─č─▒na yakalanma riskinin kad─▒nlara göre iki kat yüksek oldu─ču görülebilir. Fakat hamilelikte, özellikle a┼č─▒r─▒ kilo al─▒nmas─▒ sonucu bel omurlar─▒ndaki bas─▒nç artarak, bel f─▒t─▒─č─▒na yakalanma riski yükselir.

Bu da göstermektedir ki ┼či┼čmanl─▒k (obezite) bel f─▒t─▒─č─▒na yakalanmada önemli bir faktördür. ┼×i┼čmanlarda hastal─▒k daha yüksek oranda tespit edilir ve tedavisi de daha zor olarak gerçekle┼čtirilir. Ayn─▒ zamanda sigara içilmesinin de bel f─▒t─▒─č─▒na olumsuz bir etkisi oldu─ču kabul edilir.

Baz─▒ hastalarda bel f─▒t─▒─č─▒ probleminin di─čer aile bireylerini de etkiledi─či tespit edilebilir. Bu durumun nedeninin omurgan─▒n o bölgesinde f─▒t─▒kla┼čmaya yatk─▒nl─▒─č─▒ artt─▒r─▒c─▒ etki gösteren genlerin olabilece─čini dü┼čündürür.

Sinire Bask─▒ Yapan Bel F─▒t─▒─č─▒ Te┼čhisi Nas─▒l Konur?

Hastal─▒─č─▒n tan─▒s─▒nda; klinik muayene bulgular─▒n─▒n yan─▒ s─▒ra röntgen, MRI (Manyetik Rezonans), CT (Bilgisayarl─▒ Tomografi) s─▒kl─▒kla kullan─▒l─▒r. EMG dedi─čimiz sinirlerin elektro fizyolojik tetkiki gerekebilir. Tüm tetkik ve bulgular sonucunda ortaya ç─▒kan tablo ki┼činin bel f─▒t─▒─č─▒ hastas─▒ olup olmad─▒─č─▒n─▒ ortaya koymaya yard─▒mc─▒ olur.

Bel f─▒t─▒─č─▒ ┼čikayetleri ile sa─čl─▒k kurulu┼člar─▒na ba┼čvuran hastalara tan─▒sal yakla┼č─▒m, ayr─▒nt─▒l─▒ bir t─▒bbi öykü al─▒m─▒ ve fizik muayene ile ba┼člar. Fizik muayene s─▒ras─▒nda hastan─▒n yans─▒yan a─čr─▒s─▒n─▒n olmas─▒, bel a─čr─▒s─▒, bel bölgesinden ç─▒kan sinirlerin bulundu─ču alanlar ile ilgili his kayb─▒ tariflemesi, zorlay─▒c─▒ hareketler veya öksürme ve hap┼č─▒rma sonras─▒nda hastan─▒n ┼čikayetlerinin kötüle┼čmesi, bel f─▒t─▒─č─▒ tan─▒s─▒na yönlendirici bulgular aras─▒nda yer al─▒r.

Hekim hastan─▒n t─▒bbi öyküsünü al─▒rken daha önce geçirilen ameliyat ve tedaviler, düzenli olarak kulland─▒─č─▒ ilaçlar, idrar veya gaita kaç─▒rma, daha önce kanser tan─▒s─▒ al─▒p almad─▒─č─▒, iltihabi herhangi bir durumunun mevcut olup olmad─▒─č─▒, sistemik bir bula┼č─▒c─▒ hastal─▒k varl─▒─č─▒ ve ba─č─▒┼č─▒kl─▒k yetmezli─či gibi durumlar─▒ sorgulayabilir.

Ani ba┼člang─▒çl─▒ bel f─▒t─▒─č─▒ ┼čikayetleri bulunan ki┼čilerin yakla┼č─▒k olarak %90’─▒nda belirtiler 6 hafta içerisinde gerileme gösterebilir. Tan─▒sal giri┼čimlere hemen ba┼članmas─▒ ve müdahale edilmesi gerekilen ki┼čiler özellikle alarm bulgular─▒ ad─▒ verilen bir tak─▒m belirtilerin olu┼čtu─ču hasta grubudur. Ate┼č, gece terlemesi, aç─▒klanamayan kilo kayb─▒, i┼čtahs─▒zl─▒k, a┼č─▒r─▒ düzeyde a─čr─▒ ve omurgan─▒n s─▒rttaki ç─▒k─▒nt─▒lar─▒nda a┼č─▒r─▒ düzeyde hassasiyet tespit edilmesi halinde ileri ara┼čt─▒rmalar gereklidir.

Altta yatan durumun bir enfeksiyon ya da malignite (kanser) rahats─▒zl─▒─č─▒ olabilece─činin d─▒┼članmas─▒nda laboratuvar testleri fayda sa─člayabilir. Eritrosit sedimantasyon h─▒z─▒ (ESR) ve C-reaktif protein (CRP) düzeyleri bu kapsamda incelenebilecek biyokimyasal markerlar aras─▒nda yer al─▒r. Tam kan say─▒m─▒ sonuçlar─▒ da bu hastal─▒klar─▒n ekarte edilmesinde fayda sa─člayabilir.

Bel grafileri (x-ray), bel a─čr─▒s─▒ ┼čikayeti ile sa─čl─▒k kurulu┼člar─▒na ba┼čvuran hastalarda kullan─▒labilecek ilk radyolojik görüntüleme yöntemidir. Genel olarak bu filmlerin çekilmesi 3 yönden gerçekle┼čtirilir ve bel grafileri sayesinde hastan─▒n omurlar─▒n─▒n dizilimi, olas─▒ k─▒r─▒klar ve dejeneratif de─či┼čiklikler tespit edilebilir.

Omurgan─▒n kemik yap─▒s─▒n─▒n incelenmesindeki en duyarl─▒ tetkik bilgisayarl─▒ tomografidir (CT). Tomografi görüntüleri sayesinde kalsifiye olmu┼č ya da f─▒t─▒kla┼čm─▒┼č diskler tespit edilebilir.

Bir di─čer radyolojik görüntüleme yöntemi olan manyetik rezonans görüntüleme (MRI), bel f─▒t─▒─č─▒ndan ┼čüphelenilen hastalarda alt─▒n standart tan─▒ arac─▒ olarak kabul edilir. Tan─▒sal do─črulu─ču yakla┼č─▒k olarak %97 olan bu i┼člem, yumu┼čak dokuyu da ayr─▒nt─▒l─▒ olarak görüntüleyebilmesi nedeniyle oldukça duyarl─▒d─▒r.

 

Bel F─▒t─▒─č─▒ Tedavisi Nas─▒l Yap─▒l─▒r?

Bel F─▒t─▒─č─▒ Tedavisi Nas─▒l Yap─▒l─▒r?

Bacaklarda olu┼čan ileri güç kayb─▒, idrar, d─▒┼čk─▒ tutamama ve cinsel fonksiyonlar─▒n yitirilmesi ile kar┼č─▒la┼č─▒lan durumlarda acil cerrahi tedavisine ba┼čvurulur.

Ameliyat, güçlü a─čr─▒ kesici ilaçlara dahi cevap vermeyen hastalarda uygulanabilir. Üç hafta süreyle ilaç, istirahat ve fizik tedaviye cevap vermeyenlerde cerrahi tedavi için tekrar de─čerlendirme yap─▒lmas─▒ gerekebilir.

Bel f─▒t─▒─č─▒ belirtileri ile sa─čl─▒k kurulu┼člar─▒na ba┼čvuran hastalar─▒n tercihlerine ve rahats─▒zl─▒klar─▒n─▒n özelliklerine göre tedavi planlamas─▒nda ilaç tedavisi ya da cerrahi tedavi tercih edilebilir. ─░laç tedavisinde hastalar─▒n a─čr─▒ kontrolünün sa─članmas─▒ hedeflenir. Bu amaç do─črultusunda ilk olarak non steroidal antiinflamatuvar ilaçlar ile ba┼članan tedavide gerekli durumlarda opioidler gibi daha güçlü a─čr─▒ kesicilere geçilebilir.

─░laç tedavisinden fayda görmeyen ya da bel f─▒t─▒─č─▒n─▒n altta yatan nedeninin omurga ile ilgili operasyonla düzeltilmesi gereken mekanik problemler tespit edilmesi halinde hekimler taraf─▒ndan bel f─▒t─▒─č─▒n─▒n tedavisinde cerrahi müdahaleye ba┼čvurulabilir.

Cerrahi tedavi öncesinde ortopedi ya da beyin cerrahisi uzman hekimleri taraf─▒ndan x-ray, CT, MRI ve EMG çal─▒┼čmalar─▒ tekrarlanabilir. Bu tetkikler sayesinde hekimler hastaya en uygun olan cerrahi planlamas─▒n─▒ gerçekle┼čtirebilirler. Hastan─▒n ya┼č─▒, f─▒t─▒kla┼čman─▒n hangi bölgede oldu─ču ve hastan─▒n genel sa─čl─▒k durumu ameliyat planlamas─▒nda etkili olan di─čer faktörler aras─▒nda yer al─▒r.

Bel f─▒t─▒─č─▒ tedavisi kapsam─▒nda uygulanan çe┼čitli cerrahi giri┼čimler mevcuttur:

  • Laminektomi

Bu operasyonda operatör hekimler omurlar─▒n yay yapt─▒─č─▒ bölgeden (lamina) ç─▒kan sinirler üzerindeki bask─▒y─▒ kald─▒rmay─▒ amaçlar. Küçük bir kesiden girilerek gerçekle┼čtirilebilen bu ameliyatta hekimler mikroskop kullan─▒m─▒na da ba┼čvurabilirler. Gerekli durumlarda laminan─▒n ç─▒kar─▒lmas─▒ i┼člemi laminektomi olarak isimlendirilir.

  • Yapay Disk Cerrahisi

Yapay disk cerrahisi ameliyat─▒ hasta genel anestezi alt─▒ndayken gerçekle┼čtirilir. Bu i┼člem genellikle bel bölgesindeki tek bir omur kaynakl─▒ problem oldu─čunda tercih edilir. Hastan─▒n artrit (eklem iltihab─▒) ya da osteoporoz (kemik erimesi) gibi rahats─▒zl─▒klar─▒ bulunmas─▒ halinde birden fazla diskin etkilenmi┼č olma ihtimali yüksek oldu─ču için bu cerrahi türü tercih edilmeyebilir.

Bu operasyon kar─▒n bölgesindeki bir kesiden ba┼član─▒r ve hastan─▒n problemli diski ç─▒kar─▒larak yerine plastik ya da metal içeri─če sahip yapay disk yerle┼čtirilir. Operasyon sonras─▒nda ki┼čilerin birkaç gün süre ile hastanede mü┼čahede alt─▒nda tutulmas─▒ gerekli olabilir.

  • Spinal füzyon uygulamalar─▒

Genel anestezi alt─▒nda gerçekle┼čtirilen bir di─čer bel f─▒t─▒─č─▒ cerrahisi olan spinal füzyon uygulamalar─▒nda 2 veya daha fazla omur kemi─či kal─▒c─▒ olarak birbirine sabitlenir. Bu sabitleme i┼čleminde hastan─▒n ba┼čka bir bölgesinden al─▒nan kemik greftleri kullan─▒l─▒r. Bu teknikte ayn─▒ zamanda füzyon yap─▒lan bölgenin desteklenmesi için plak vida uygulamalar─▒ndan destek al─▒nabilir. Spinal füzyon cerrahisi sonras─▒nda hastan─▒n o omurga bölgesi tamamen sabitlenmi┼č olur. Operasyon sonras─▒nda hastalar─▒n birkaç gün gözlem amac─▒yla hastanede kalmas─▒ gereklidir.

 

Bel F─▒t─▒─č─▒ Ameliyat─▒ Riskli Midir?

Bel F─▒t─▒─č─▒ Ameliyat─▒ Riskli Midir?

Tüm ameliyatlar kendi içerisinde birtak─▒m risklere sahip giri┼čimlerdir. Enfeksiyon, kanama ve sinir hasar─▒ gibi komplikasyonlar bel f─▒t─▒─č─▒ ameliyat─▒ sonras─▒nda kar┼č─▒la┼č─▒labilecek problemler aras─▒nda yer al─▒r.

Günümüzde geli┼čen mikrocerrahi teknikleri sayesinde bel f─▒t─▒─č─▒ ameliyatlar─▒ s─▒k olarak yap─▒l─▒r. Bel f─▒t─▒─č─▒ ameliyatlar─▒ di─čer ameliyatlardan daha fazla bir risk ta┼č─▒maz. Mikrocerrahi teknikleriyle ameliyat sahas─▒, mikroskop yard─▒m─▒ ile en ince ayr─▒nt─▒s─▒na kadar görülebilir. Bu durum da bel f─▒t─▒─č─▒ ameliyatlar─▒nda büyük rahatl─▒k sa─člar.

Ayn─▒ zamanda bel f─▒t─▒─č─▒ tedavisinde lazer, diskin ─▒s─▒ ile küçültülmesi ve disk içine çe┼čitli uygulamalar yap─▒labilir ancak bu tedavilerin uygulanabilece─či hasta say─▒s─▒ oldukça dü┼čüktür.

Operasyon sonras─▒nda hekimler taraf─▒ndan hastalara bir tak─▒m taburculuk sonras─▒ talimatlar aktar─▒labilir. Bunlar aras─▒nda hastadan hastaya de─či┼čiklik gösterebilen normal aktivitelere dönü┼č ve fiziksel egzersizlere ne zaman ba┼članabilece─čine dair yan─▒tlar da yer al─▒r. Baz─▒ vakalarda operasyon sonras─▒nda fizik tedavi ve rehabilitasyon uygulamalar─▒ gerekli olabilir.

Uygun tedavi almayan bel f─▒t─▒─č─▒ hastalar─▒nda kronik seyirli s─▒rt a─čr─▒s─▒ en s─▒k kar┼č─▒la┼č─▒lan komplikasyondur. Tedaviden mahrum kalan hastalarda s─▒rt a─čr─▒s─▒ d─▒┼č─▒nda geri dönü┼čü olmayan sinir hasar─▒ ve ciddi sinir kökü bas─▒s─▒ gibi problemler de meydana gelebilir.

Bel F─▒t─▒─č─▒ Tekrarlar M─▒?

Bel f─▒t─▒─č─▒n─▒n tekrarlama oran─▒ oldukça dü┼čüktür. Bel f─▒t─▒─č─▒ ameliyat─▒ olduktan sonra ayn─▒ yerden tekrarlama oran─▒ yüzdesi ise 2-3 civar─▒nda görülür. Ama bu mutlaka tekrarlayaca─č─▒ anlam─▒na gelmez. Bu oran ameliyat sonras─▒ öneriler dikkate al─▒nd─▒─č─▒nda çok daha dü┼čüktür.

Bel F─▒t─▒─č─▒na Ne ─░yi Gelir?

Bel f─▒t─▒─č─▒na iyi gelmek için birkaç etkili yöntem bulunmaktad─▒r. ─░lk olarak, dinlenme önemlidir. Aktiviteleri s─▒n─▒rlayarak omurgaya bask─▒y─▒ azaltabilir ve iyile┼čmeyi destekleyebilirsiniz. So─čuk veya s─▒cak uygulamalar da belirtileri hafifletebilir. So─čuk kompres, ┼či┼čmeyi azaltabilir, s─▒cak kompres ise kas gerginli─čini hafifletebilir. Fizik tedavi ve bel destekleyici egzersizler de bel f─▒t─▒─č─▒ tedavisinde etkili olabilir.

Bel F─▒t─▒─č─▒ Egzersizleri Nelerdir?

Bel f─▒t─▒─č─▒ egzersizleri, bel kaslar─▒n─▒ güçlendirmek ve omurgay─▒ desteklemek amac─▒yla önerilir. Yüz üstü yatar pozisyonda bacak ve kollar─▒ kald─▒rma, pelvik kald─▒rma egzersizi ve köprü pozisyonu gibi egzersizler, bel f─▒t─▒─č─▒ tedavisine yard─▒mc─▒ olabilir. Ancak, her hasta için uygun egzersizler farkl─▒l─▒k gösterebilir, bu nedenle bir uzmana dan─▒┼čmak önemlidir.

Bel F─▒t─▒─č─▒ Nas─▒l Geçer?

Bel f─▒t─▒─č─▒ genellikle zamanla kendili─činden geçmez, ancak do─čru tedavi yöntemleriyle belirtileri hafifletilebilir ve ya┼čam kalitesi art─▒r─▒labilir. Dinlenme, fizik tedavi, ilaç tedavisi ve egzersizler gibi yöntemler, bel f─▒t─▒─č─▒ tedavisinde s─▒kça kullan─▒l─▒r. Ciddi durumlarda cerrahi müdahale de gerekebilir, ancak ço─ču durumda cerrahi tedaviye ba┼čvurmadan önce di─čer seçenekler denenir.

Bel F─▒t─▒─č─▒na Hangi Bölüm Bakar?

Bel f─▒t─▒─č─▒ ile ilgili tedavi süreci genellikle ortopedi uzmanlar─▒, nörologlar veya fizik tedavi uzmanlar─▒ taraf─▒ndan yönetilir. Bu uzmanlar, belirtileri de─čerlendirir, tan─▒ koyar ve uygun tedavi plan─▒n─▒ belirler. Bel f─▒t─▒─č─▒ ┼čüphesi durumunda, ilk ba┼čvurulmas─▒ gereken doktor genellikle bir ortopedi uzman─▒d─▒r.

Bel F─▒t─▒─č─▒ Neden Olur?

Bel f─▒t─▒─č─▒ genellikle omurlar aras─▒ndaki disklerin y─▒pranmas─▒, zay─▒flamas─▒ veya hasar görmesi sonucu ortaya ç─▒kar. Ya┼članma, a─č─▒r kald─▒rma, ani hareketler, obezite, genetik faktörler ve sedanter ya┼čam tarz─▒ gibi etkenler bel f─▒t─▒─č─▒ riskini art─▒rabilir. Disklerin içerisindeki jelatinimsi madde, d─▒┼č k─▒s─▒mdaki zay─▒f bir noktadan s─▒zarak sinir köklerine bask─▒ yapabilir, bu da bel f─▒t─▒─č─▒na yol açar.

Bel F─▒t─▒─č─▒ndan Korunmak ─░çin Nelere Dikkat Etmek Gerekir?

Bel f─▒t─▒─č─▒na yakalanmamak için öncelikle kilo almamak gerekir. Çünkü a┼č─▒r─▒ kilo, bel omurlar─▒na bas─▒nc─▒ art─▒rarak bel f─▒t─▒─č─▒ riskini büyük ölçüde yükseltebilir. Di─čer bir sebep de hareketsiz ya┼čamd─▒r (sedanter ya┼čam tarz─▒). Düzenli egzersiz yapanlarda, özellikle bel ve kar─▒n kaslar─▒ geli┼čmi┼č ki┼čilerde bel f─▒t─▒─č─▒ hastal─▒─č─▒na daha az rastlan─▒l─▒r çünkü vücudumuzun yükünü sadece omurga ta┼č─▒maz. Kar─▒n kaslar─▒ ile tüm s─▒rt ve belde omurga boyunca uzanan kaslar─▒n fonksiyonu da büyük önem ta┼č─▒r. Düzenli egzersiz yapmama gibi durumlarda kaslar yeterince güçlenmedi─či için, kaslar─▒n ta┼č─▒mas─▒ gereken vücut a─č─▒rl─▒─č─▒ da omurga üzerine dolay─▒s─▒yla disklerin üzerine binerek, f─▒t─▒kla┼čmalar─▒na neden olabilir.

Bel f─▒t─▒─č─▒ndan korunmak için ayr─▒ca günlük ya┼čamda omurga fizyolojisine uygun olarak hareket etmek gerekir. Örnek vermek gerekirse, yerden bir yük kald─▒r─▒l─▒rken mutlaka dizler k─▒r─▒larak, çökme pozisyonunda kald─▒r─▒lmal─▒d─▒r. Bel f─▒t─▒─č─▒na yol açan benzer risk faktörlerini ortadan tamamen kald─▒rmak için çocukluk ça─č─▒ndan itibaren; yük nas─▒l kald─▒r─▒l─▒r, yerden bir ┼čey nas─▒l al─▒n─▒r, yataktan nas─▒l kalk─▒l─▒r ┼čeklinde e─čitimler verilmesi gerekir. Ayr─▒ca çocuklar─▒m─▒za küçük ya┼člardan itibaren düzenli bel egzersiz program─▒ yapma al─▒┼čkanl─▒─č─▒ kaz─▒nd─▒rmak da ileri ya┼člarda bel f─▒t─▒─č─▒ndan korunmak için etkili bir yöntem olabilir.

Bel f─▒t─▒─č─▒n─▒ önlemek her zaman mümkün olan bir durum de─čildir ancak yap─▒lacak çe┼čitli uygulamalar sayesinde riskin azalt─▒lmas─▒ sa─članabilir:

  • A─č─▒rl─▒k kald─▒r─▒rken uygun tekniklerin kullan─▒lmas─▒
  • Sa─čl─▒kl─▒ düzeyde bir vücut a─č─▒rl─▒─č─▒na sahip olmak
  • Yürüme, oturma, ayakta durma ve uyuma s─▒ras─▒nda sa─čl─▒kl─▒ bir vücut postürü geli┼čtirmek
  • Uzun süreli oturma sonras─▒nda esneme egzersizleri yapmak
  • Yüksek topuklu ayakkab─▒ kullanmamak
  • S─▒rt ve bel bölgesindeki kaslar─▒n güçlendirilmesi için düzenli fiziksel aktivite yapmak
  • Tütün kullan─▒m─▒n─▒ sonland─▒rmak
  • Dengeli beslenmek

En ├çok Okunan Sa─čl─▒k Rehberi Yaz─▒lar─▒m─▒z

Sosyal Medya Hesaplar─▒m─▒z:
Facebook | Instagram | YouTube | LinkedIn

Prof. Dr.
Mehmet Tokmak
Beyin ve Sinir Cerrahisi (N├Âro┼čir├╝rji)
VM Medical Park Kocaeli
958999

Bu i├žeri─čin geli┼čtirilmesinde Medical Park Yay─▒n Kurulu katk─▒ sa─člam─▒┼čt─▒r.
Sayfa i├žeri─či sadece bilgilendirme ama├žl─▒d─▒r. Sayfa i├žeri─činde tedavi edici sa─čl─▒k hizmetine y├Ânelik bilgiler i├žeren ├Âgelere yer verilmemi┼čtir. Tan─▒ ve tedavi i├žin mutlaka hekiminize ba┼čvurunuz.