sat─▒r aras─▒

beyaz-kan-dusuklugu

Beyaz kan dü┼čüklü─čü vücudun ba─č─▒┼č─▒kl─▒k savunmas─▒n─▒n zay─▒flamas─▒na ve ki┼činin ba┼čta enfeksiyonlar olmak üzere pek çok hastal─▒─ča yatk─▒n hale gelmesine yol açabilen önemli bir ba─č─▒┼č─▒kl─▒k sorunudur.

T─▒pta lökosit olarak adland─▒r─▒lan beyaz kan hücreleri vücudu mikroorganizmalara ve d─▒┼č çevreye kar┼č─▒ korur, ölü hücreleri vücuttan uzakla┼čt─▒rarak hücresel canl─▒l─▒─č─▒ destekler.

Kemik ili─činde üretilen ve hastal─▒k durumunda akut inflamasyon yan─▒t─▒n─▒ olu┼čturan lökositler ayn─▒ zamanda vücudu enfeksiyon ajanlar─▒na kar┼č─▒ koruyarak hastal─▒klar─▒n önlenmesinde rol oynar.

Monosit, lenfosit ve granülosit olmak üzere 3 farkl─▒ türü bulunan lökosit hücrelerinin toplam say─▒s─▒ 4000/μL’nin alt─▒na dü┼čtü─čünde hastal─▒klara kar┼č─▒ etkin savunma ve koruma sa─članamaz, dolay─▒s─▒yla vücut pek çok hastal─▒─ča kar┼č─▒ oldukça savunmas─▒z hale gelir.

Beyaz Kan Hücreleri Nelerdir?

Beyaz Kan H├╝creleri Nelerdir?

Beyaz kan hücreleri kemik ili─činde üretilir ve ba┼čl─▒ca görevleri ki┼čiyi hastal─▒klardan korumak, vücuda giren zararl─▒ mikroorganizmalar─▒ uzakla┼čt─▒rmak, hastal─▒─ča yol açan organizmalar─▒ tan─▒yarak bunlara kar┼č─▒ do─čru ba─č─▒┼č─▒kl─▒k yan─▒t─▒n─▒ olu┼čturmakt─▒r.

Bu hücreler boyutlar─▒, ┼čekilleri, renkleri ve di─čer hücresel farkl─▒l─▒klar─▒na bak─▒larak 5 ana kategoriye ayr─▒l─▒r. Lenfosit, nötrofil, monosit, eozinofil ve bazofil olarak adland─▒r─▒lm─▒┼č olan beyaz kan hücrelerinden özellikle lenfosit ve nötrofiller di─čer hücrelere oranla daha fazla say─▒da bulunur.

Nötrofil adl─▒ hücreler mikroorganizmalara kar┼č─▒ aktif savunmada önemli rol oynarken, lenfosit hücreleri de vücudun hastal─▒k yap─▒c─▒ organizmalar─▒ tan─▒mas─▒ ve uygun ba─č─▒┼č─▒kl─▒k yan─▒t─▒n─▒ olu┼čturmas─▒ için gereklidir.

Beyaz Kan Dü┼čüklü─čü Nedir?

Kemik ili─činde üretilen beyaz kan hücrelerinin kanda 4000/μL’nin alt─▒na dü┼čmesi beyaz kan dü┼čüklü─čü olarak tan─▒mlan─▒r ve t─▒pta lökopeni olarak adland─▒r─▒l─▒r.

Sa─čl─▒kl─▒ insan vücudunda kemik ili─či düzenli olarak lökosit üretimini sürdürür ve lenfosit-nötrofil yo─čunluklu olmak üzere tüm beyaz kan hücrelerinin toplam─▒ mikrolitrede 4 binin üzerinde tutulur.

Kemik ili─činin çe┼čitli nedenlerle bask─▒lanmas─▒, vücudun uzun süre enfeksiyona maruz kalmas─▒, çe┼čitli ilaçlar─▒n yan etkisi, beslenme bozukluklar─▒ ve B12 eksikli─či gibi nedenlerle lökosit üretimi bozulabilir.

Bu durumda kandaki lökosit say─▒s─▒ belirlenen s─▒n─▒r─▒n alt─▒na dü┼čer ve lökopeni olarak da adland─▒r─▒lan beyaz kan dü┼čüklü─čü meydana gelir.

Beyaz Kan Dü┼čüklü─čü Neden Olur?

Beyaz Kan D├╝┼č├╝kl├╝─č├╝ Neden Olur?

Vücutta beyaz kan hücrelerinin azalmas─▒na yol açabilen durumlar ┼čunlard─▒r:

Viral enfeksiyonlar:

So─čuk alg─▒nl─▒─č─▒, influenza (grip), k─▒zam─▒k, hpv gibi virüs kaynakl─▒ enfeksiyon hastal─▒klar─▒, kemik ili─čini bask─▒layarak beyaz kan hücresi üretimini bozar ve bunun sonucunda beyaz kan dü┼čüklü─čüne yol açabilir.

Bakteriyel enfeksiyonlar:

Tonsilit (bademcik iltihab─▒), sinüzit, orta kulak iltihab─▒, bron┼čiolit, pnömoni, idrar yolu enfeksiyonu, akut sindirim sistemi enfeksiyonlar─▒ gibi baz─▒ bakteriyel enfeksiyon hastal─▒klar─▒ da geçici lökopeniye neden olabilir.

Kan ve kemik ili─či ile ili┼čkili hastal─▒klar:

Demir eksikli─či anemisi, aplastik anemi, hipersplenizm (dala─č─▒n a┼č─▒r─▒ aktif çal─▒┼čmas─▒), Myelodisplastik sendrom gibi kan ve kemik ili─či ile do─črudan ilgili hastal─▒klar s─▒kl─▒kla beyaz kan hücresinin dü┼čü┼čüne yol açar.

Baz─▒ hastal─▒klar─▒n tedavilerinde kullan─▒lan ilaçlar:

Epilepsi hastal─▒─č─▒ tedavisinde kullan─▒lan valproik asit, Ailevi Akdeniz Ate┼či (FMF) tedavisinde kullan─▒lan kol┼čisin ve bipolar bozukluk tedavisinde tercih edilen ketiapin, kemik ili─čini bask─▒layarak lökopeniye yol açabilir.

Kanser:

Ba┼čta lösemi olmak üzere di─čer kanser hastal─▒klar─▒ kemik ili─čini etkileyip beyaz kan hücresinde azalmaya neden olabilir.

Otoimmun hastal─▒klar:

Vücudun kendi hücrelerine sald─▒rmas─▒ olarak tan─▒mlanabilen Lupus ve Romatoid Artrit gibi otoimmün hastal─▒klar da beyaz kan hücrelerinin azalmas─▒na yol açar.

Beslenme bozukluklar─▒:

Ba┼čta B12 vitamini olmak üzere baz─▒ vitamin ve minerallerin eksikli─či beyaz kan hücrelerinin üretimi ile ili┼čkilidir.

Beyaz Kan Dü┼čüklü─čü Kanser Mi?

Kemik ili─činde üretilen beyaz kan hücrelerinin say─▒s─▒ yukar─▒da belirtildi─či ┼čekilde pek çok faktöre ba─čl─▒ olarak azalabilir. Sa─čl─▒kl─▒ vücutta kan hücrelerinin üretimi kemik ili─činde bulunan az say─▒daki kök hücre taraf─▒ndan gerçekle┼čtirilir.

u hücrelerde meydana gelen herhangi bir genetik bozukluk, sa─čl─▒kl─▒ kan hücresi yap─▒m─▒n─▒ etkiler ve blast ad─▒ verilen kötü huylu kan hücreleri kontrolsüz ┼čekilde ço─čalmaya ba┼člar.

Kontrolsüz ço─čalan bu hücreler kemik ili─čini i┼čgal ederek normal hücrelerin ya┼čamas─▒n─▒ ve do─čru ┼čekilde çal─▒┼čmas─▒n─▒ engeller. Lösemi olarak adland─▒r─▒lan bu hastal─▒k durumunda k─▒rm─▒z─▒ kan hücreleri ile birlikte beyaz kan hücreleri de zarar görür ve beyaz kan dü┼čüklü─čü ortaya ç─▒kar.

Dolay─▒s─▒yla beyaz kan dü┼čüklü─čü bir kanser de─čil, kan kanseri olarak da bilinen lösemi tablosunun bir sonucudur.

Beyaz Kan Dü┼čüklü─čü Hangi Hastal─▒klara Yol Açar?

Beyaz kan hücreleri vücudun savunma sistemi ile do─črudan ili┼čkilidir. Dolay─▒s─▒yla bu hücrelerden herhangi birinde meydana gelen eksiklik, vücudun ba─č─▒┼č─▒kl─▒k mekanizmas─▒n─▒ bozabilir.

Beyaz kan hücrelerinin dü┼čüklü─čünde vücut virüs, bakteri, mantar gibi zararl─▒ mikroorganizmalara kar┼č─▒ uygun ba─č─▒┼č─▒kl─▒k yan─▒t─▒n─▒ olu┼čturamaz ve bu organizmalar vücuda yerle┼čerek hastal─▒─ča yol açar. Kanda lenfosit say─▒s─▒ mikrolitrede 4 binin alt─▒na dü┼čtü─čünde ki┼činin enfeksiyonlara aç─▒k hale geldi─čini söylemek mümkündür.

Beyaz Kan Dü┼čüklü─čü Belirtileri Nelerdir?

Beyaz Kan D├╝┼č├╝kl├╝─č├╝ Belirtileri Nelerdir?

Beyaz kan dü┼čüklü─čü belirtileri olarak say─▒labilecek, beyaz kan hücrelerinin azalmas─▒ ile birlikte do─črudan ortaya ç─▒kan spesifik bir belirti yoktur.

Ancak beyaz kan dü┼čüklü─čü sonucunda ba─č─▒┼č─▒kl─▒k sistemi zay─▒flad─▒─č─▒ için hastal─▒klara yatk─▒nl─▒k artar ve ki┼či eskiye oranla çok daha s─▒k hastalanmaya ba┼člar. Bu durum beyaz kan hücrelerinde azalmay─▒, yani lökopeniyi akla getiren ilk belirti olabilir.

Daha sonra ise hastal─▒─ča ba─čl─▒ ate┼č, titreme, halsizlik, yorgunluk, ani terleme gibi enfeksiyon bulgular─▒ gözlenir.

Beyaz Kan Hücresi Nas─▒l Artar?

Beyaz kan hücrelerinin ço─čalmas─▒ için öncelikle bu hücrelerin azalmas─▒na yol açan faktörlerin ortadan kald─▒r─▒lmas─▒ gerekir.

Özellikle Lösemi gibi baz─▒ kanser hastal─▒klar─▒n─▒n varl─▒─č─▒nda kemik ili─či hem hastal─▒k sürecinde bask─▒lan─▒r hem de hastal─▒─ča yönelik kemoterapi ve radyoterapi gibi tedaviler s─▒ras─▒nda bask─▒lanmaya devam eder. Dolay─▒s─▒yla kanser hastalar─▒nda beyaz kan hücrelerinin art─▒┼č─▒ uzun zaman alabilir.

Ancak kanser veya di─čer genetik bozukluklardan ba─č─▒ms─▒z olarak, akut enfeksiyona veya beslenme bozuklu─čuna ba─čl─▒ ortaya ç─▒kan beyaz kan dü┼čüklü─čü uygun tedavi ve destekler sayesinde h─▒zla toparlanabilir. Bunun için enfeksiyonun do─čru tedavi yöntemleri ile geç olmadan kontrol alt─▒na al─▒nmas─▒ ve varsa vitamin eksikliklerinin giderilmesi gerekir.

Beyaz Kan Dü┼čüklü─čü Hakk─▒nda S─▒kça Sorulan Sorular

Beyaz Kan Dü┼čüklü─čü ─░çin Hangi Doktora Gitmek Gerekir?

Kan ile ili┼čkili hastal─▒klar Hematoloji birimi taraf─▒ndan takip edilir. Dolay─▒s─▒yla beyaz kan hücrelerinde dü┼čüklük saptanan ki┼čilerin ya da enfeksiyona yatk─▒nl─▒k gibi lökopeni belirtileri gösteren ki┼čilerin hematoloji birimine ba┼čvurmas─▒ gerekir.

Beyaz Kan Dü┼čüklü─čü Tedavisi Nedir?

Beyaz kan hücresi dü┼čüklü─čünün esas tedavisi, beyaz kan hücrelerinde azalmaya neden olan as─▒l hastal─▒─č─▒n te┼čhis ve tedavisi ile mümkündür.

Beyaz Kan Yükselten Yiyecekler Nelerdir?

Beyaz kan hücrelerinin üretimini do─črudan art─▒ran herhangi bir yiyecek veya besin takviyesi bulunmaz. Ancak sa─čl─▒kl─▒ beslenmeye özen göstererek ba─č─▒┼č─▒kl─▒k sistemini destekleyebilir, vücudun savunma sistemini güçlendirebilirsiniz.

Beyaz Kan Hücreleri Kanser Tedavisinden Ne Kadar Sonra Yükselir?

Kanser tedavisi kötü huylu hücreler ile birlikte vücudun sa─čl─▒kl─▒ hücrelerini de etkiler ve kemik ili─či büyük oranda bask─▒lan─▒r. Dolay─▒s─▒yla kemik ili─činde beyaz kan hücresi yap─▒m─▒ durur ve ba─č─▒┼č─▒kl─▒k yan─▒t─▒ tamamen ortadan kalkar.

Bu süreç kanser tedavisi tamamland─▒ktan sonra bir süre daha devam eder. Tedavide tercih edilen ilaçlardan, toplam tedavi süresine kadar pek çok faktör vücudun sa─čl─▒kl─▒ i┼čleyi┼čine dönmesini etkilese de genellikle tedavi tamamland─▒ktan sonraki birkaç ay içerisinde kemik ili─činin yeniden lenfosit üretimine ba┼člad─▒─č─▒ söylenebilir.

En ├çok Okunan Sa─čl─▒k Rehberi Yaz─▒lar─▒m─▒z

Sosyal Medya Hesaplar─▒m─▒z:
Facebook | Instagram | YouTube | LinkedIn

Prof. Dr.
Mustafa K├Âro─člu
Hematoloji
─░.A.├ť. VM Medical Park Florya
13928

Bu i├žeri─čin geli┼čtirilmesinde Medical Park Yay─▒n Kurulu katk─▒ sa─člam─▒┼čt─▒r.
Sayfa i├žeri─či sadece bilgilendirme ama├žl─▒d─▒r. Sayfa i├žeri─činde tedavi edici sa─čl─▒k hizmetine y├Ânelik bilgiler i├žeren ├Âgelere yer verilmemi┼čtir. Tan─▒ ve tedavi i├žin mutlaka hekiminize ba┼čvurunuz.