sat覺r aras覺

Beyin damar t覺kan覺kl覺覺 belirtileri, beyindeki kan damarlar覺n覺n t覺kanmas覺 sonucu gözlemlenen bir durumdur. Meydana gelebilecek herhangi bir t覺kan覺kl覺k, beyne yeterli miktarda oksijen ve besin maddesi ta覺nmas覺na engel tekil eder ve beyin hücrelerinin zarar görmesine neden olur.

Kalp taraf覺ndan pompalanan temiz kan, en geni ana damar aort vas覺tas覺yla vücudun her yerine ulat覺r覺l覺r. Aorttan pompalanan kan karotis ve vertebral damarlar ile beyne ta覺n覺r. Kiinin vücut a覺rl覺覺n %2’si kadar bir a覺rl覺kta bulunan bu organ, kalp taraf覺ndan pompalanan kan覺n yakla覺k olarak %20’sine ihtiyaç duyar.

Beyni besleyen damarlarda ani bir t覺kan覺kl覺k meydana gelirse organda ilev bozulmas覺 meydana gelir. Beyin ilevlerinin bozulmas覺 etkilenen bölgeye göre deiir. Özellikle iç karotis damar覺n覺n %50'sinin t覺kanmas覺 ile beyin hücrelerinin ölümü balar ve dakikalar içinde ciddi beyin hasarlar覺 gerçekleir.

Beyin Damar T覺kan覺kl覺覺 Belirtileri Nedir?

Kafatas覺 içinde yer alan ve vücudun tüm fonksiyonlar覺n覺 kontrol eden organ, üretilen enerjinin % 20-25'ini kullan覺r. Bu saniyede 20 joule enerji kullan覺lmas覺 anlam覺na gelir. Bu tüketimi ile vücudumuzda en fazla enerji tüketen organd覺r.

Bu tüketimin büyük k覺sm覺 sinir hücrelerinin elektriksel ve kimyasal sinyaller üzerinden aktif bir ekilde iletiminde tüketilir. Frontal, Parietal, Temporal, Oksipital ad覺 verilen 4 lobdan oluur. Beyin damar t覺kan覺kl覺覺 bu bölgelerden herhangi bir k覺sm覺n覺n sal覺kl覺 beslenememesi sonras覺nda gözlenir.

Beyin damar t覺kan覺kl覺覺 belirtileri aras覺nda:

  • iddetli ba ar覺s覺
  • Ba dönmesi ve denge kayb覺
  • Görme bozukluu veya da çift görme problemi
  • Konuma bozukluu veya anlama güçlüü
  • Yüzde veya vücudun herhangi bir yerinde kar覺ncalanma veya güçsüzlük hissetme
  • Haf覺za kayb覺 veya konsantrasyon zorluu yaama
  • Koordinasyon bozukluu ya da yürüme zorluu,
  • Vücudun sol k覺sm覺n覺 yok sayma (örnein saç tarayan kiinin sol taraf覺na dokunamamas覺) 
  • Yeme içme ve yutmada güçlük,
  • Herhangi bir ilgili organda felç (inme) durumu gözlenmesi 

Meydana gelen bu semptomlar aniden meydana gelmi ise kiide beyin damar t覺kan覺kl覺覺 belirtileri gözleniyor demektir.

Beyin Damar T覺kan覺kl覺覺 Belirtileri Sebepleri Nelerdir?

Bu sorunun yaanmas覺nda genetik faktörler ve baz覺 farkl覺 sebepler etkili olur. Bunlardan en s覺k ve yayg覺n olan sebeplerin ba覺nda damar içi plaklar gelir. T覺pta ateroskleroz ad覺 verilen damar覺n en iç tabakas覺nda ya, kolesterol ve dier metabolik at覺klar覺n birlemesi ile karakterize edilen yap覺sal bozukluk olan plaklar nedeniyle yaan覺r. Bu plak, damarlar覺n daralmas覺 veya tamamen t覺kanmas覺na sebep olabilir ve bu durum kan ak覺覺n覺 durdurur.

Tansiyon yükseklii de beyin damar t覺kan覺kl覺覺 sebepleri aras覺nda ilk s覺ralarda bulunur. Kan bas覺nc覺n覺n kiiden kiiye farkl覺l覺klar göstermesi mümkündür. Bu bilgiye ek olarak, sal覺kl覺 bir kiide sistolik kan bas覺nc覺n覺n 120-130 mmHg olmas覺, diyastolik kan bas覺nc覺n覺n ise 70-90 mmhg aras覺nda olmas覺 beklenir. Kiinin kan bas覺nc覺 140/90 mmHg deeri üstü ise ateroskleroz oluma riski meydana gelir. Bu yüksek bas覺nç hasara ve t覺kan覺kl覺a neden olabilir.

Kii insülin yap覺m覺 veya da kullan覺m覺nda bir sorun ya覺yorsa kandaki eker seviyesi çok artabilir. Bu istenmeyen durumda beyinde hasar oluumu sebebidir.

Beslenme al覺kanl覺覺ndaki bozukluklar da hastal覺k sebeplerindendir. A覺r覺 tuzlu, ekerli yiyecekler tüketmek, trans yalar içeren yiyecekler yemek, çok fazla et tüketmek risk faktörü oluturur.

Sigara ve alkol tüketimi damar yap覺s覺n覺 bozar ve oluum riskini art覺r覺r. Sal覺kl覺 bir yaam için uzak durulmas覺 gerekenler aras覺nda ilk s覺ralarda bulunur.

Kalpte meydana gelen yap覺sal bozuklukta sebepler aras覺ndad覺r. Oluan bu damar hastal覺覺, kalpten ç覺kan ana damar覺n (aorta) ve arterlerin iltihaplanma nedeniyle zamanla daralmas覺 veya balonlama olarak bilinen anevrizmaya neden olur. Beyne giden ah damarlar覺n覺n kanla dolmas覺n覺 engelleyen bu aort t覺kan覺kl覺覺, beyin ilevlerinin bozulmas覺na neden olur. 

Halk aras覺nda ah damar覺 y覺rt覺lmas覺 olarak bilinen aort anevrizmas覺 neticesinde, arterin iç duvar覺 y覺rt覺l覺r. Meydana gelen bu durum kan ak覺覺na engel olur. Ayr覺ca, y覺rt覺lma nedeniyle damar içi p覺ht覺lama oluumu meydana gelir, bu durum da t覺kan覺kl覺k gelimesine neden olur. 

Beyin Damar T覺kan覺kl覺覺 Belirtileri Çeitleri Nelerdir? 

Kafatas覺 içerisinde ve 4 lobdan oluan bu organ覺n her k覺sm覺 ayr覺 görevler üstlenir. Sorun yaayan k覺s覺mdaki farkl覺l覺k t覺kan覺kl覺k çeitleri üzerinde etkili olur.

  • Al覺n k覺sm覺nda frontal lob bulunur. Kiideki duygu durumu kontrolü, kiilik oluumu, planlama, dikkat becerisi, organizasyon yapabilme, problem çözme gibi yetilerin yönetildii k覺s覺md覺r. Bu alanda meydana gelecek bir beyin damar t覺kan覺kl覺覺 belirtileri, bu yetiler üzerinde aksakl覺klar oluturacakt覺r. 
  • Parietal lob, frontal lobun arkas覺nda ve ba覺n tam orta k覺sm覺nda bulunur. Oksipital ve temporal loblar覺n yukar覺da yer al覺r. Duyma, koku alma, tat alma, ac覺 duyma, dokunma hissi alg覺lama, yüz tan覺ma, farkl覺 mekanlar gibi karma覺k uyaranlar覺n yönetilme merkezidir. Mevcut bilgiler aras覺nda köprü kurulmas覺 bilgilerin ilenmesi bu k覺s覺mda salan覺r. Bu alanda meydana gelen bir t覺kan覺kl覺k bu fonksiyonlar覺n sekteye uramas覺 demektir.
  • Beynin yan taraflar覺nda temporal lob bulunur. Bu alana telensefalon bölgesi denir. Sa temporal lob, görsel haf覺za, sol temporal lob ise, kelime ve isim haf覺zas覺nda etkilidir. Sol beyin damar t覺kan覺kl覺覺 belirtileri kiide, konuma bozukluu, lisan bozukluu, nesne, kii, yüz tan覺yamama gibi semptomlarla kendini gösterir. 
  • Oksipital lob, beyinin en arka k覺sm覺nda ensenin hemen üstünde bulunur. Beynin hem sa hem de sol yar覺mküresinde vard覺r. Görme merkezi ve ekillendirme becerisi bu k覺s覺mda gerçekleir. Meydana gelecek bir t覺kanma görme kayb覺 sol beyin damar t覺kan覺kl覺覺 belirtileri olarak kendini gösterir.

Beyin Damar T覺kan覺kl覺覺 Belirtileri Tan覺s覺 Nas覺l Konulur? 

Beyinde damar t覺kan覺kl覺覺 olumas覺 pek çok sebebe bal覺 olarak geliebilir. Beyin damar t覺kan覺kl覺覺, özellikle de iç karotis arter t覺kan覺kl覺覺, inme ile sonuçlanana kadar belirtisiz olabilir. Hastalar, damar içi t覺kanmalar覺n覺n zaman içinde yava yava gelimesi nedeniyle belirti göstermeyebilir. T覺kanma bazen çok h覺zl覺 ve ani bir ekilde ortaya ç覺kabilir ve hastada ciddi belirtiler oluturabilir. Hastalar覺n beyinde damar t覺kan覺kl覺覺 nedeniyle ölüm riski artmaktad覺r. 

Tehis için ilk olarak fiziki muayene yap覺l覺r. Doktor hastan覺n kalbini stetoskop ile dinler. Bu dinlemede deien kan ak覺 sesini duyabilir. Uultu tada üfürüm eklinde ses al覺nmas覺 beyin damar t覺kan覺kl覺覺 belirtileri için yeterli olur.

Kandaki insülin seviyesi ve p覺ht覺lama oran覺n覺n belirlenmesi için kan say覺m覺 testleri istenir. Bu test sonuçlar覺n覺n deerlendirilmesi ile risk faktörlerini saptand覺 ise tedavi planlamas覺 yap覺l覺r.

Tan覺 için dier bir yöntem de ultrason görüntüleme yapmakt覺r. Bu tehis ekli hamileler ve hassas hastalar için de güvenle kullanabilir. Burada ses dalgalar覺 kullan覺larak karotis arterlerinin iç yap覺s覺ndaki t覺kan覺kl覺k ve kan ak覺m düzensizlik tespit edilir. 

MRA; manyetik rezonans anjiyosu, bu yöntemde damar yoluna verilen kontrast madde ilerleyii MRA aleti ile görüntülenir. 

Bilgisayarl覺 tomografi de tehis için kullan覺l覺r. BT anjiyografi kiiye kolunda aç覺lan damar yolunda verilen kontrast madde ile 3 boyutlu olacak ekilde t覺kan覺kl覺k görüntülenir. 

Beyin Damar T覺kan覺kl覺覺 Belirtileri Tedavi Yöntemleri Nelerdir?

Beyin damar t覺kan覺kl覺覺 tedavisi amac覺 t覺kan覺kl覺覺 gidererek normal ileve dönü salamakt覺r. Bunun için ilk olarak medikal tedaviye bavurulur. 襤laç tedavisinden sonuç al覺namad覺覺 durumlarda farkl覺 cerrahi yöntemleri ile ifaya kavumak amaçlan覺r. Çok fazla t覺kan覺kl覺k olan geni damarlarda yap覺lan ilem, plak oluumu izalesi ile sal覺kl覺 yap覺s覺na kavuturulur. 

Beyin Damar T覺kan覺kl覺覺 Hakk覺nda S覺kça Sorulan Sorular

Beyin Damar覺 T覺kan覺kl覺覺 Belirtileri Dikkate al覺nmazsa Neler Olur?

Herhangi bir belirti gözlenmesi halinde acilen doktora bavurulmal覺d覺r. Tedavi edilmedii durumda, beynine kan al覺m覺 durmas覺 sonucunda, beynin herhangi bir bölgesinde hücreler zarar görebilir. Hücrelerin ne sürede kandan yoksun olduu ve hangi bölümünün etkilendiine göre kimi zaman kal覺c覺 kimi zaman geçici felç ve ilev kay覺plar覺 yaanabilir. Zaman覺nda müdahale edilmemesi durumlar覺nda ölüm riski oldukça fazlad覺r.

Beyin Damar覺 T覺kan覺kl覺覺 Belirtileri Sonucu Hangi Doktora Gidilir?

üphe uyand覺ran bir belirti gözlerseniz hastanelerin nöroloji bölümlerine gidebilirsiniz. 襤laç tedavisi yeterli gelmez, ameliyat yap覺lmas覺 gerekli görülürse ilem beyin cerrahi uzman覺 bir doktor taraf覺ndan yap覺l覺r.

Ba Ar覺s覺 Beyin Damar覺 T覺kan覺kl覺覺 Belirtisi midir?

Ani gelien iddetli ba ar覺s覺 önemli bir t覺kanma belirtisidir. Özellikle ba dönmesi ve kusma varsa, t覺kanma sebebi ile beyin kanamas覺 geçiriyor olabilirsiniz. Bu belirtiler migren belirtileri ile kar覺abilir. Bu nedenle, ba ar覺s覺 as覺l nedeni tespit edilmelidir. 

En ok Okunan Sal覺k Rehberi Yaz覺lar覺m覺z

Sosyal Medya Hesaplar覺m覺z:
Facebook | Instagram | YouTube | LinkedIn

Prof. Dr.
Belma Doan G羹ngen
N繹roloji
襤stinye niversitesi Hastanesi Bah癟eehir
14110

Bu i癟eriin gelitirilmesinde Medical Park Yay覺n Kurulu katk覺 salam覺t覺r.
Sayfa i癟erii sadece bilgilendirme ama癟l覺d覺r. Sayfa i癟eriinde tedavi edici sal覺k hizmetine y繹nelik bilgiler i癟eren 繹gelere yer verilmemitir. Tan覺 ve tedavi i癟in mutlaka hekiminize bavurunuz.