sat─▒r aras─▒

Vücut, mükemmel bir koordinasyonla ya┼čam boyu i┼čleyi┼čini sürdüren e┼čsiz bir komplekstir, vücudumuzun vazgeçilmez organlar─▒ndan biri de böbrek üstü bezidir.

Her organ bir di─čerinin ihtiyaçlar─▒n─▒ kar┼č─▒layarak, hammaddeleri üreterek, bir sonraki a┼čaman─▒n daha sa─čl─▒kl─▒ ve verimli hareketine katk─▒ sa─člar. Do─čumdan ölüme kadar tüm organlar döngüyü devam ettirecek görevlerini eksiksiz yerine getirir. Organlardan birinin bile i┼čleyi┼činin aksamas─▒ bütün bedenin etkilenmesine neden olabilir.

Böbrek üstü bezi hormonal ve kimyasal bütünlü─čü sa─člamaya yard─▒mc─▒ olan önemli bir organd─▒r. Vücudu olu┼čturan tüm organlara ihtiyaç duydu─ču deste─či veren bir destek deposudur. Gerekli hormonlar─▒n üretimiyle do─čum an─▒ndan itibaren büyüme, geli┼čim ve ya┼čam döngüsünün vazgeçilmez bir parças─▒d─▒r. 

Böbrek Üstü Bezi Hormonlar─▒ Nelerdir?

Vücudun i┼čleyi┼činde önemli görevleri olan böbrek üstü bezi ihtiyaç duyulan çok say─▒da hormonun üretilmesini sa─člayan bir organd─▒r. ─░ki böbre─čin üst k─▒sm─▒nda yer al─▒r. ┼×ekil olarak üçgene benzer görünüme sahiptir.

Böbrek üstü bezi hormonlar─▒ vücudun kan düzeyi, tuz ve s─▒v─▒ dengesi tansiyon ve kan bas─▒nc─▒n─▒ düzenler. Kalp at─▒┼č h─▒z─▒ böbrek üstü bezi hormonlar─▒ ile dengelenir. Farkl─▒ organlar─▒n ihtiyaç duydu─ču hormonlarda böbrek üstü bezi taraf─▒ndan üretilir. Böbrek üstü bezi hormonlar─▒ metabolizman─▒n i┼čleyi┼činde vazgeçilmez bir öneme sahiptir.

Adrenal bez olarak da adland─▒r─▒lan böbrek üstü bezinin iç ve d─▒┼č k─▒sm─▒nda hormon salg─▒lar─▒ gerçekle┼čir. Vücudun ihtiyaç duydu─ču hormonal ve kimyasal katk─▒ bu organla haz─▒rlan─▒r. Böbrek üstü bezinin korteks ve medulla olarak adland─▒r─▒lan iki tabakas─▒ vard─▒r.

Adrenal bezleri korteksinde androjen, kortizol, aldosteron ve östrojen salg─▒lan─▒r. Medulla tabakas─▒nda da adrenalin ve noradrenalin sentezi gerçekle┼čir. Cinsiyet hormonlar─▒ da böbreküstü bezlerinden salg─▒lan─▒r. Böbrek üstü bezinin iç k─▒sm─▒nda üretilen hormonlar tansiyon, kalp at─▒┼č─▒ gibi fonksiyonlara, d─▒┼č k─▒s─▒mda üretilen hormonlar vücudun ya─č, karbonhidrat dengesine etki eder.

Böbrek Üstü Bezi Hastal─▒klar─▒ Belirtileri Nelerdir, Nas─▒l Anla┼č─▒l─▒r?

Böbrek üstü bezi gözle görünür organlardan olmad─▒─č─▒ için ki┼či kendinde hissetti─či de─či┼čimleri takip ederek doktoruna dan─▒┼čmal─▒d─▒r. Konusunda uzman bir doktorun görü┼čleriyle yönlendirme yap─▒larak süreci devam ettirmelidir. 

Böbrek üstü bezi hastal─▒klar─▒ hormonlar─▒n i┼čleyi┼čindeki de─či┼čimlerle ortaya ç─▒kmaktad─▒r. Kalp at─▒┼č─▒ sorunu, tansiyon, kilo de─či┼čimleri, cinsel bozukluklar gibi ┼čikayetleriniz varsa doktorunuza dan─▒┼čarak tan─▒ ve tedavi sürecine ba┼člaman─▒z faydal─▒ olacakt─▒r.

Böbrek üstü bezi hastal─▒klar─▒n─▒n ba┼čl─▒ca belirtileri aras─▒nda sürekli yorgunluk hissi, enerji kayb─▒, kaslarda zay─▒fl─▒k, deri yüzeyinde renk de─či┼čimleri, i┼čtahs─▒zl─▒k, kalp at─▒┼člar─▒nda de─či┼čim, bay─▒lma, tuz kullan─▒m e─čilimi, kusma ve mide bulant─▒s─▒n─▒n yan─▒ s─▒ra depresyon ve agresif davran─▒┼člar görülebilir.

Böbrek Üstü Bezi Hastal─▒klar─▒ Nelerdir?

Böbrek üstü bezi ile ili┼čkilendirilen birçok hastal─▒k mevcuttur.

En bilinenleri ve öne ç─▒kanlar─▒ a┼ča─č─▒daki gibi s─▒ralamak mümkündür:

  • Cushing Sendromu 
  • Conn Sendromu 
  • Böbrek üstü bezi yetmezli─či (Addison)
  • Feokromositoma
  • Hiperaldosteronizm
  • Adenom 
  • Böbrek üstü bezi kanseridir. 

Böbrek üstü bezi taraf─▒ndan kortizol hormonu fazla salg─▒land─▒─č─▒nda Cushing Sendromu, adrenalin üretimi artt─▒─č─▒nda feokromasitoma, aldosteron fazla salg─▒land─▒─č─▒nda Conn Sendromu ortaya ç─▒kmaktad─▒r.

Cushing sendromu böbrek üstü bezinin fazla kortizol salg─▒lamas─▒yla ortaya ç─▒kan bir hormonal bozukluktur. 20'li ve 50'li ya┼člar aras─▒nda daha fazla görülür. Uzun süreli ve yüksek oranda steroid kullan─▒m─▒ bu sendroma neden olabilir. Cushing Sendromu olan ki┼čiler yuvarlak ve dolgun bir yüz görünümüne sahiptir. Omuzlar aras─▒nda hörgüç ┼čeklinde, kambura benzer ya─č birikimi görülebilir. Obezite, halsizlik, kan ┼čekerinde yükselme, tansiyon, diyabet ve cinsel bozukluklar ortaya ç─▒kabilir.

E─čer fazla kortizol salg─▒ hipofiz bezinin böbreküstü bezini uyar─▒p adrenokortikotrop hormonunu fazla üretir ise Cushing hastal─▒─č─▒ olarak adland─▒r─▒l─▒r. Cushing hastal─▒─č─▒ ve Cushing sendromunun belirtileri ayn─▒d─▒r. Uzman doktorlar taraf─▒ndan tespit sürecine göre tedavi gerçekle┼čtirilir. Tedavi süreci ilaç tedavisi ve ilerleyen süreçlerde gerekirse ameliyat ile sürdürülür.

  • Conn Sendromu

Conn sendromu, böbrek üstü bezinin aldosteron hormonunu fazla üretimiyle ortaya ç─▒kan hormonal bozukluktur. Tan─▒ a┼čamas─▒nda yüksek tansiyon, kaslarda güçsüzlük, gece s─▒k s─▒k idrar ç─▒karma için tuvalet ihtiyac─▒ ve ba┼č a─čr─▒s─▒ gibi ┼čikayetler de─čerlendirilir. Conn Sendromu ile ortaya ç─▒kan kontrolsüz hormon sal─▒n─▒m─▒ böbrek üstü bezinin cerrahi olarak al─▒nmas─▒n─▒ gerektirebilir. Konusunda uzman doktorlar─▒n kontrolünde tedavi süreçleri gerçekle┼čtirilir.

  • Böbrek Üstü Bezi Yetmezli─či (Addison)

Böbrek üstü bezinin üretti─či hormonlar─▒n bozulmas─▒ neticesinde vücutta uykusuzluk, halsizlik hissi ba┼č gösterir. Böbrek üstü bezi yetmezli─činin ortaya ç─▒kma nedenleri aras─▒nda böbrek damarlar─▒nda t─▒kan─▒kl─▒k, vücutta olu┼čmu┼č tümör ve enfeksiyonlar─▒n yan─▒ s─▒ra a┼č─▒r─▒ alkol ve sigara tüketimi de neden olabilir. Tedavi süreci konusunda uzman hekimlerle gerçekle┼čtirilir.

  • Feokromasitoma

Böbrek üstü bezinin iç k─▒sm─▒nda üretilen hormonal salg─▒lardaki bozulmaya ba─čl─▒ olarak ortaya ç─▒kan bir tümör çe┼čididir. Kontrol alt─▒na al─▒namayan yüksek tansiyon ile birlikte ortaya ç─▒kan bu tümör genellikle iyi huyludur. A┼č─▒r─▒ terleme, kalp çarp─▒nt─▒s─▒ (ta┼čikardi) ve ba┼č a─čr─▒s─▒ belirtileri ile ortaya ç─▒kar. 

Yüksek ve sa─čl─▒─č─▒ tehdit eden hipertansiyon ataklar─▒ olarak tarif edilen feokromasitoman─▒n olu┼čma nedeni böbrek üstü bezinin adrenalin ve noradrenalin hormonunun fazla salg─▒lanmas─▒d─▒r. Yüksek tansiyonu kontrol alt─▒na almak için öncelikle ilaç tedavisi uygulan─▒r. ─░laç tedavisi yetersiz gelirse cerrahi müdahale ile böbrek üstü bezinin al─▒nmas─▒ süreci gerçekle┼čtirilir.

  • Hiperaldosteronizm

Böbrek üstü bezinde üretilen sodyum ve potasyum düzeyinin a┼č─▒r─▒ üretilmesi ile ortaya ç─▒kan bir hormonal bozukluktur. Bu bozukluk neticesinde yüksek tansiyon ortaya ç─▒kar. Yüksek tansiyon için ilaç kullan─▒m─▒ ile tedavi süreci ba┼člat─▒l─▒r, yeterli gelmezse hastal─▒─č─▒n ilerleyi┼čine göre ameliyat sürecine geçilir. Ameliyat a┼čamas─▒nda laproskopik ya da robotik cerrahi kullan─▒m─▒ yan etkilerin daha az olmas─▒n─▒ sa─člad─▒─č─▒ için tercih edilen uygulamalard─▒r.

  • Adenom

Böbrek üstü bezi hormonlar─▒ vücudumuzun hormonal ve kimyasal ihtiyaçlar─▒na cevap veren organd─▒r. Böbrek üstü bezinde ortaya ç─▒kan kitleler genellikle ba┼čka nedenle yap─▒lan tan─▒lama görüntülemelerinde ortaya ç─▒kar. Genellikle iyi huylu ve zarars─▒z olarak ortaya ç─▒kan böbrek üstü bezi kitleleri ameliyat gerektirmeyen lezyonlard─▒r.

  • Böbrek Üstü Bezi Kanseri

Böbrek üstü bezinde kontrolsüz hormon üretimine neden olan kitleler kanser ön tan─▒s─▒ ald─▒ysa cerrahi müdahale gerektirir. Adrenalektomi ad─▒ verilen ameliyatla böbrek üstü bezi kanserinin tedavisi için böbrek üstü bezi ç─▒kar─▒l─▒r. Görüntüleme yöntemlerinde tespit edilen kanser ön tan─▒s─▒ dikkate al─▒nan hastalara ameliyatla tedavi süreci uygulan─▒r.

Böbrek Üstü Bezi Ameliyat─▒ Riskleri Nelerdir?

Böbrek üstü bezi hormonlar─▒ kontrolsüz ve vücuda zarar verecek boyutlarda üretildi─či durumlarda, ilaç tedavisi yeterli gelmezse ameliyatla müdahale süreci ortaya ç─▒kar. Böbrek üstü bezi al─▒n─▒rken yanl─▒┼č bilinen bir inan─▒┼č böbre─činde al─▒naca─č─▒d─▒r. Oysaki böbrek üstü bezi böbre─čin üstünde konumlu bir organd─▒r. Böbrek üstü bezi ve böbrek iki farkl─▒ organd─▒r. Her ameliyatta kar┼č─▒la┼č─▒labilecek düzeyde bir risk mevcuttur. 

Ameliyat sürecinin i┼čleyi┼či tecrübeli endokrinoloji ve üroloji uzmanlar─▒ taraf─▒ndan gerçekle┼čtirilir ve laparoskopik yöntemlerle ameliyat─▒n riskleri azalt─▒l─▒r. Aç─▒k cerrahi müdahaleye göre laparoskopik adrenalektomi ameliyat─▒ hasta iyile┼čmesi aç─▒s─▒ndan avantajl─▒d─▒r. 

Böbrek Üstü Bezi Hakk─▒nda S─▒kça Sorulan Sorular 

Böbrek Üstü Bezi Ameliyat─▒ Sonras─▒ ─░yile┼čme Süreci Nas─▒ld─▒r?

Böbrek üstü bezi ameliyat─▒ olanlar─▒n yorumlar─▒nda, h─▒zl─▒ iyile┼čme süreci, kozmetik ve kanama miktar─▒ azl─▒─č─▒ nedeniyle laparoskopik uygulamalar öne ç─▒kmaktad─▒r. Hastalar 1-2 gün gibi k─▒sa süreler içinde taburcu olmakta bir haftal─▒k süreçte normal hayatlar─▒n─▒n rutinine geri dönebilmektedir.

Böbrek Üstü Bezi Hangi Hormonu Üretir?

Böbrek üstü bezleri farkl─▒ pek çok hormon salg─▒lanmas─▒nda ve üretiminde görevlidir. Bu hormonlar aras─▒nda kortizol, aldosteron ve adrenalinin yan─▒ s─▒ra cinsiyet hormonlar─▒ östrojen, testosteron da bulunur. 

En ├çok Okunan Sa─čl─▒k Rehberi Yaz─▒lar─▒m─▒z

Sosyal Medya Hesaplar─▒m─▒z:
Facebook | Instagram | YouTube | LinkedIn

Prof. Dr.
Mukadder Ay┼če Bilgi├ž
─░├ž Hastal─▒klar─▒ (Dahiliye)
Medical Park Ankara (Bat─▒kent)
9020

Bu i├žeri─čin geli┼čtirilmesinde Medical Park Yay─▒n Kurulu katk─▒ sa─člam─▒┼čt─▒r.
Sayfa i├žeri─či sadece bilgilendirme ama├žl─▒d─▒r. Sayfa i├žeri─činde tedavi edici sa─čl─▒k hizmetine y├Ânelik bilgiler i├žeren ├Âgelere yer verilmemi┼čtir. Tan─▒ ve tedavi i├žin mutlaka hekiminize ba┼čvurunuz.