sat─▒r aras─▒

C Vitamini Faydalar─▒ Nelerdir?

Sa─čl─▒kl─▒ ve dengeli beslenme, hastal─▒klardan korunmak ve zinde kalmak için olmazsa olmazlardan biridir.

Tüketilen besinlerle birlikte vücudun günlük aktiviteleri için ihtiyaç duydu─ču enerjinin kar┼č─▒lanmas─▒na ek olarak gereksinim duyulan makro ve mikro besin ögelerinin de tam olarak al─▒nmas─▒ esast─▒r.

Vücudun günlük fonksiyonlar─▒n─▒n sorunsuz bir ┼čekilde yerine getirilmesi için protein, karbonhidrat ve ya─člar─▒n yeteri kadar al─▒nmas─▒na ek olarak vitamin ve minerallere olan gereksinimin de kar┼č─▒lanmas─▒ gerekir.

Ülkemizde eksikli─či en s─▒k görülen vitamin türlerinden bir tanesi de C vitaminidir.

Antioksidan vitaminlerden bir tanesi olan C vitamini, enfeksiyon hastal─▒klar─▒ ve kansere kar┼č─▒ korunmada, ba─č─▒┼č─▒kl─▒k sisteminin güçlendirilmesinde önemli görevleri bulunan C vitamini ─▒s─▒, ─▒┼č─▒k, metal ile temas gibi durumlarda kolayl─▒kla kaybolabilen hassas bir vitamin türüdür.

Dolay─▒s─▒yla C vitamini kaynaklar─▒n─▒n do─čru bir ┼čekilde tüketilmesi ve bu vitaminin eksikli─činin önlenmesi için dengeli beslenmeye özen gösterilmelidir.

C Vitamini Nedir?

C Vitamini Nedir?

Askorbik asit olarak da adland─▒r─▒lan C vitamini, insan vücudunda çok önemli görevleri bulunan bir besin ögesidir.

Suda çözünen vitamin türleri aras─▒nda yer alan askorbik asit vücut taraf─▒ndan üretilemedi─činden gereksinimin tamam─▒ besinlerden al─▒nmal─▒d─▒r.

Besinlerle birlikte günlük olarak vücuda al─▒nmas─▒ gereken C vitamini miktar─▒ kad─▒nlar için 75 mg, erkekler için ise 90 mg'd─▒r.

Hamilelerde anne karn─▒nda büyüyen bebe─čin gereksinimi nedeniyle, emziren annelerde ise süt üretimi dolay─▒s─▒yla bu ihtiyaç yükselir. Hamileler için günlük C vitamini gereksinimi 85 mg, emziren annelerde ise 120 mg olarak belirtilebilir.

C vitamini, vücutta depolanamaz ve her gün gereksinim kadar vitaminin günlük olarak vücuda al─▒nmas─▒ gerekir. Bu durum da C vitamini eksikli─činin yayg─▒n görülmesinde etkili olan faktörlerden bir tanesidir.

Günlük gereksinimin üzerinde al─▒nan vitamin ise idrar ve ter ile birlikte vücuttan at─▒l─▒r.

Yetersizli─či halinde kans─▒zl─▒k, di┼č eti kanamalar─▒, ciltte lekeler (pete┼či) ve morluklar, s─▒k olarak hastalanma ve yaralar─▒n geç iyile┼čmesi gibi olumsuzluklar görülür.

C vitamini eksikli─činin uzun süre devam etmesi halinde ise skorbüt ad─▒ verilen kolay kanama, ciltte morarma, eklem ve kaslarda a─čr─▒larla kendini gösteren bir hastal─▒k geli┼čir.

Bu hastal─▒k genellikle bir ay gibi uzun bir süre boyunca günlük 10 mg ve alt─▒nda C vitamini al─▒nmas─▒ ile geli┼čen ileri derece yetersizlik sonucunda ortaya ç─▒kar.

C Vitamininin Faydalar─▒ Nelerdir?

C vitamini faydalar─▒ saymakla bitmeyen oldukça önemli bir besin ögesidir.

Vücutta iyile┼čmeyi sa─člayan bir protein olan kollajen sentezinde görev alan C vitamini yaralar─▒n iyile┼čmesi ile k─▒k─▒rdak, kemik ve di┼člerin onar─▒m─▒n─▒ sa─člar, sa─čl─▒klar─▒n─▒ korumaya yard─▒mc─▒ olur.

Bunlar─▒n haricinde de insan vücudundaki pek çok biyolojik fonksiyonun yerine getirilmesine katk─▒ sa─člayan C vitamini, antioksidan özelli─če sahiptir.

Bu sayede serbest radikallerle tepkimeye girer ve bunlar─▒ nötralize eder. Sonuç olarak serbest radikallerin hücrelere genetik anlamda zarar vermesini önler.

Ayn─▒ zamanda ba─č─▒┼č─▒kl─▒k sistemini güçlendiren C vitamininin, k─▒┼č aylar─▒nda yayg─▒n olarak görülen so─čuk alg─▒nl─▒klar─▒ ba┼čta olmak üzere birçok enfeksiyon hastal─▒─č─▒na kar┼č─▒ vücudu güçlü tuttu─čunu gösteren çal─▒┼čmalar vard─▒r.

Bu nedenle her birey, tüm di─čer besin ögelerinde oldu─ču gibi C vitaminine olan gereksinimini de günlük olarak kar┼č─▒lamaya özen göstermeli, bunun için sa─čl─▒kl─▒ ve dengeli beslenmelidir.

Bunun haricinde C vitamininin baz─▒ önemli faydalar─▒ ┼čunlard─▒r:

  • Kronik hastal─▒klara yakalanma riskini azalt─▒r: Antioksidan besinler vücudun do─čal savunma mekanizmas─▒n─▒ güçlendirerek kronik hastal─▒klar─▒n olu┼čumunu önlemeye yard─▒mc─▒ olur. Önemli bir antioksidan olan C vitamini, serbest radikalleri vücuttan uzakla┼čt─▒rarak oksidatif stresi azalt─▒r. Bu özelli─či sayesinde kalp ve damar hastal─▒klar─▒ ba┼čta olmak üzere birçok kronik hastal─▒─ča kar┼č─▒ koruyucu özelli─če sahiptir. Buna ek olarak C vitamininin tansiyonu dü┼čürücü etki sa─člad─▒─č─▒n─▒ gösteren çal─▒┼čmalar mevcuttur. C vitamininin tansiyonu dü┼čürücü özelli─čini kan─▒ kalpten ta┼č─▒yan damarlar─▒n gev┼čemesine yard─▒mc─▒ olmas─▒ sayesinde kazand─▒─č─▒n─▒ gösteren baz─▒ bilimsel çal─▒┼čmalar mevcuttur.
  • Kan lipidlerini dengeler: Yap─▒lan baz─▒ bilimsel çal─▒┼čmalar C vitamininin yüksek kolesterol ve trigliserid düzeylerinin dengelenmesine yard─▒mc─▒ oldu─čunu göstermi┼čtir. Bu özelli─či sayesinde C vitamini al─▒m─▒n─▒n yeterli olmas─▒n─▒n kalp hastal─▒klar─▒na yakalanma olas─▒l─▒─č─▒n─▒ önemli bir oranda dü┼čürdü─čü bilinmektedir.
  • Gut ataklar─▒n─▒ önler: Gut hastal─▒─č─▒, eklemlerde ürik asit kristallerinin birikimine neden olarak ciddi a─čr─▒lar─▒, ┼či┼člikleri ve iltihaplanmalar─▒ beraberinde getiren bir sa─čl─▒k sorunudur. C vitamini, kandaki ürik asit düzeyini azaltarak gut ataklar─▒n─▒ önlemeye yard─▒mc─▒ olur. Ayn─▒ zamanda C vitamini, gut hastal─▒─č─▒n─▒n geli┼čim riskini de önemli ölçüde azalt─▒r.
  • Demir emilimini artt─▒r─▒r: C vitamini, besinlerle al─▒nan demirin ba─č─▒rsaklarda daha yüksek oranda emilebilmesini sa─člayan asidik ortam─▒ olu┼čturur. Bu sayede demir emilimini artt─▒rarak kans─▒zl─▒─č─▒ önler. C vitamininin bu özelli─činden en iyi ┼čekilde yararlanabilmek için demir içeri─či yüksek olan et, tavuk, bal─▒k ve kuru baklagillerin C vitamini içeri─či yüksek olan taze salata ve limon gibi besinlerle bir arada tüketilmesinde fayda vard─▒r.
  • Bili┼čsel fonksiyonlar─▒ güçlendirir: C vitamini, ya┼članmaya ba─čl─▒ olarak s─▒kl─▒kla görülen demans (unutkanl─▒k) sorunu ile mücadele eden bir besin ögesidir. Yap─▒lan çal─▒┼čmalara bak─▒ld─▒─č─▒nda C vitamininin merkezi sinir sisteminin yak─▒n─▒nda oksidasyon ve inflamasyonu önleyerek dü┼čünme yetene─čini ve haf─▒zay─▒ güçlendirdi─či, demans─▒ önledi─či görülmektedir.
  • Ba─č─▒┼č─▒kl─▒k sistemini güçlendirir: C vitamini, vücudun enfeksiyonlara kar┼č─▒ korunmas─▒na yard─▒mc─▒ olan lenfositler ve fagositler olarak da bilinen beyaz kan hücrelerinin üretimini te┼čvik etmeye yard─▒mc─▒ olur. Bu sayede ba─č─▒┼č─▒kl─▒k sistemini güçlendirerek enfeksiyonlara kar┼č─▒ önemli bir koruma sa─člar.

C Vitamini Nelerde Var?

C Vitamini Nelerde Var?

C vitamininin en önemli kayna─č─▒ meyve ve sebzelerdir.

─▒s─▒ (pi┼čirme), metal b─▒çak veya do─čray─▒c─▒larla temas, ─▒┼č─▒─ča veya oksijene maruz kalma gibi durumlarla çok hassas bir yap─▒ya sahip olan C vitamini yüzde yüze varan oranlarda kayba u─črayabilir.

Bu nedenle birçok besinde yer alabilse de kullan─▒labilirlik aç─▒s─▒ndan C vitamininin esas kayna─č─▒ taze meyve ve sebzelerdir.

C vitamini meyveler ve taze sebzelerden al─▒n─▒rken bundan en iyi oranda faydalanabilmek ad─▒na meyveler mümkün oldu─čunca kabuklu olarak tüketilmeli, metal b─▒çak ve soyma aletleriyle kesilmemeli, parçaland─▒ktan sonra bekletilmeden hemen tüketilmelidir.

Ayn─▒ zamanda salata soslar─▒ içerisinde bulunan asidik ortam da salataya konulan taze ye┼čillik ve sebzelerdeki C vitaminine zarar verece─činden salatalar yenilmeden hemen önce soslanmal─▒d─▒r.

Bol miktarda C vitamini içeren besinlere örnek olarak ┼čunlar verilebilir:

  • Portakal, mandalina, greyfurt, kivi, ananas, çilek ve daha birçok taze meyve,
  • Limon,
  • K─▒rm─▒z─▒ ve ye┼čil biber,
  • Domates,
  • Roka, maydanoz, marul gibi ye┼čillikler,
  • Taze ku┼čburnu,
  • Brokoli, lahana, ─▒spanak gibi sebzeler C vitamininin önemli kaynaklar─▒ aras─▒nda yer al─▒r.

C Vitamini Takviyesi Kullan─▒lmal─▒ m─▒?

C vitamini, günlük olarak gereksinimi tamamen kar┼č─▒lanmas─▒ gereken önemli bir besin ögesidir.

Bu nedenle halk aras─▒nda C vitamini takviyeleri de oldukça yayg─▒nd─▒r. Fakat tüm besin takviyelerinde oldu─ču gibi C vitamininin de a┼č─▒r─▒ al─▒m─▒ baz─▒ sa─čl─▒k sorunlar─▒n─▒ beraberinde getirebilir.

Sa─čl─▒kl─▒ ve dengeli beslenme ile C vitamini gereksinimi tamamen kar┼č─▒lanabilir.

Bu durumda herhangi bir vitamin takviyesine gerek kalmaz. Sa─čl─▒kl─▒ bireylerde günlük 3 porsiyon meyve 2 porsiyon salata veya sö─čü┼č sebze tüketimi ile C vitamini gereksiniminin kar┼č─▒lanmas─▒ mümkündür.

Fakat herhangi bir sa─čl─▒k sorunu nedeniyle bu besinleri tüketemeyenlerde, C vitamini eksikli─či olanlarda veya enfeksiyon hastal─▒klar─▒ gibi nedenlerle C vitamini gereksinimi artm─▒┼č olan ki┼čilerde C vitamini takviyeleri hekim taraf─▒ndan reçetelendirilebilir.

Bu takviyeler a─č─▒z yoluyla al─▒nan haplar, suda çözünen tabletler veya C vitamini serumu ┼čeklinde verilebilir. Bunlar─▒n haricinde hekime dan─▒┼č─▒lmadan C vitamini takviyelerinin kullan─▒m─▒ önerilmez.

E─čer siz de C vitamininin olumlu etkilerinden faydalanmak ve sa─čl─▒─č─▒n─▒z─▒ korumak istiyorsan─▒z C vitamini kayna─č─▒ olan besinleri günlük beslenme plan─▒n─▒z içerisine mutlaka dahil etmelisiniz.

C vitamini eksikli─činizin oldu─čunu dü┼čünüyorsan─▒z veya buna ili┼čkin belirtiler ya┼č─▒yorsan─▒z bir sa─čl─▒k kurulu┼čuna ba┼čvurarak doktor kontrolünden geçebilir, gerekli testlerinizi yapt─▒rarak vitamin takviyesine ihtiyac─▒n─▒z─▒n olup olmad─▒─č─▒n─▒ ö─črenebilirsiniz.

C Vitamini Faydalar─▒ Hakk─▒nda S─▒kça Sorulan Sorular

C Vitamini Nelere ─░yi Gelir?

C vitamini; ba─č─▒┼č─▒kl─▒k sistemini güçlendirmeye, cilt sa─čl─▒─č─▒n─▒ desteklemeye, antioksidan olarak vücuttaki serbest radikallerle sava┼čmaya ve demir emilimini art─▒rmaya yard─▒mc─▒ olur. Ayr─▒ca C vitamini kemik sa─čl─▒─č─▒n─▒ destekler, yara iyile┼čmesini h─▒zland─▒r─▒r ve enerji seviyesini art─▒r─▒r.

C Vitamini Hangi Hastal─▒klar─▒ Önler?

C vitamini, so─čuk alg─▒nl─▒─č─▒ ve grip gibi solunum yolu enfeksiyonlar─▒na kar┼č─▒ oldukça koruyucudur. Ayr─▒ca düzenli olarak al─▒nd─▒─č─▒nda kanser, kalp hastal─▒klar─▒ ve göz sa─čl─▒─č─▒yla ilgili sorunlar─▒n riskini de oldukça azalt─▒r.

C Vitamini Eksikli─či Nelere Yol Açar?

C vitamini eksikli─či; ba─č─▒┼č─▒kl─▒k sistemi zay─▒flamas─▒na, yorgunluk hissine, ciltteki yaralar─▒n geç iyile┼čmesine, di┼č eti kanamalar─▒na, kuru ve k─▒r─▒lgan cilde, demir eksikli─čine ba─čl─▒ anemiye ve genel olarak vücutta halsizlik ve güçsüzlü─če yol açar.

En ├çok Okunan Sa─čl─▒k Rehberi Yaz─▒lar─▒m─▒z

Sosyal Medya Hesaplar─▒m─▒z:
Facebook | Instagram | YouTube | LinkedIn

Uzm. Dyt.
Bar─▒┼č Y├╝ksel
Beslenme ve Diyet
Medical Park Gebze
432844

Bu i├žeri─čin geli┼čtirilmesinde Medical Park Yay─▒n Kurulu katk─▒ sa─člam─▒┼čt─▒r.
Sayfa i├žeri─či sadece bilgilendirme ama├žl─▒d─▒r. Sayfa i├žeri─činde tedavi edici sa─čl─▒k hizmetine y├Ânelik bilgiler i├žeren ├Âgelere yer verilmemi┼čtir. Tan─▒ ve tedavi i├žin mutlaka hekiminize ba┼čvurunuz.