Cinsel yolla bulaşan hastalıklar diğer pek çok hastalıktan farklı olarak sperm, vajinal akıntı ve kan gibi vücut sıvılarının birbirine teması ile kişiden kişiye vajinal, anal ve oral yollardan bulaşır. Büyük çoğunluğu korunmasız cinsel ilişki ile partnere bulaşan bu hastalıklar; enjeksiyon, kan ve kan ürünleri transfüzyonu ile bulaşabilir ya da hastalığı taşıyan gebe anneden bebeğe geçebilir. Bulaşan hastalığın türüne göre belirtiler faklılık gösterir ancak çoğunlukla genital ve anal bölgede ya da ağız içinde su kesesi görünümünde kabarıklık, ağrı ve yanmanın eşlik ettiği idrar yapma, cinsel organdan akıntı gelmesi, ishal ve bulantı gibi bulgularla görülür. Belirtilerin görülme süresi de hastalığın türüne göre değişkendir. Bazen 2 ile 3 gün içinde belirti gözlenirken, bazı hastalıklarda belirtiler 3 ay ve üzeri zaman dilimlerinde de ortaya çıkabilir. Cinsel yolla bulaşan hastalıkların tedavi türü, hastalığı oluşturan etkenlere yönelik olarak uzman hekim tarafından düzenlenir. Bu hastalıklar tedavi edilmediği takdirde, kişiden kişiye bulaşmaya, kişinin hayat kalitesini düşürmeye, cinsel işlev bozukluklarına, kısırlığa ve hatta kişinin hayatını riske atacak kadar ileri boyutlara ulaşabilir. Cinsel yolla bulaşan hastalıkların erken dönemde tespit edilerek tedavi edilmesi, hastalığın diğer bireylere bulaşmasının engellenmesi açısından da son derece önemlidir. Hastaya ve hastalığa göre farklılık gösteren belirtilerin göz ardı edilmemesi ve şüpheli bir durum varlığında vakit kaybetmeden uzman hekime başvurulması gerekir.

Cinsel yolla bulaşan hastalıkların belirtileri nelerdir?

Cinsel yolla bulaşan hastalıklar bazı ortak belirtilerle ortaya çıkabilir. Bu belirtilerden bazıları her iki cinsiyette de görülebilir. Cinsel hastalıkların en yaygın belirtileri şunlardır:

Vajinal akıntı 

Her kadında bazı dönemlerde vajinal akıntı görülmesi normaldir. Fizyolojik akıntı olarak tanımlanan, rahim ağzı ve rahimden salgılanan bu akıntı çoğunlukla yumurta akına benzer bir yapıdadır, berrak ve kokusuzdur. Akıntı miktarının yumurtlama döneminde, gebelikte ve cinsel ilişki sırasında artması, renginin koyulaşması da normal karşılanır. Bu akıntı yoluyla vajinada bulunan bakteriler dışarı atılır ve yürüme, koşma gibi fiziksel aktiviteler sırasında sürtünmeye bağlı iç dudak yapısının tahriş olması engellenir. Cinsel yolla bulaşan bir hastalığın varlığında, renkli ve kokulu akıntı görülür. Sarı, yeşil, gri renkte, rahatsız edici düzeyde kokunun eşlik ettiği, bazen kanlı, ağrılı ve köpük görünümünde akıntı oluşabilir. Bazı durumlarda akıntının miktarı da normalde olduğundan çok daha fazladır. Bu gibi şikayetlerin varlığında vakit kaybetmeden kadın hastalıkları ve doğum uzmanına başvurulmalıdır. Erkeklerde ise peniste akıntı cinsel yolla bulaşan hastalıkların habercisi olabilir. 

İdrar yaparken yanma ve sürekli idrara çıkma isteği

İdrar yolu enfeksiyonunu andıran ancak cinsel yolla bulaşan bir hastalığın varlığında idrar yaparken yanma hissedilebilir. Ayrıca sık sık idrar yapma isteği de cinsel hastalık belirtisi olabilir. Az miktarda idrar yapılmasına rağmen sürekli olarak idrara çıkma isteği bulunan kişilerin de üroloji uzmanına ya da kadın hastalıkları ve doğum uzmanına başvurması gerekir.

İshal ve bulantı

Pek çok hastalığın belirtisi olan ishal ve bulantı, aynı zamanda cinsel yolla bulaşmış bir hastalığın belirtisi de olabilir. Böyle bir şüphenin varlığında uzman bir hekime başvurulması gerekir.

Aşırı terleme

Aşırı terleme normalde görülenden daha fazla miktarda terleme ya da hiçbir sebep yokken aniden oluşan ateş basması cinsel yolla bulaşan pek çok hastalığın belirtileri arasında yer alır.

Tüm bu belirtiler cinsel yolla bulaşan hastalıkların habercisi olabilir. Bunun yanı sıra cinsel hastalıklar; baş ve eklem ağrıları, ateş, deri döküntüleri, vajinal kaşıntı, adet dönemi haricinde kanama, genital bölgede siğil, testislerde şişme, ağrı ve kaşıntı, cinsel ilişki sırasında ağrı, cinsel organlarda akıntı, şişme, yara gibi belirtilere yol açabilir.

Cinsel yolla bulaşan hastalıklar hangileridir?

Korunmasız cinsel ilişki sırasında vücut salgılarının teması ile ortaya çıkan cinsel yolla bulaşan hastalıklarından bazıları aşağıda sıralanmıştır.

Frengi

Sifiliz olarak da bilinen frengi, cinsel yolla bulaşan kronik ve yaygın bir hastalıktır. 4 farklı evreden oluşan bu hastalık derhal tedavi edilmelidir. 1. evre, cinsel temastan sonraki 10 ile 90 gün arasında şikayetlerin başladığı dönemdir. Cinsel bölge, rektum, ağız ve dudak çevresinde, kırmızı, ıslak çıban şeklinde yara oluşumu ile görülür. Yaralar 2 ile 3 hafta içinde kendiliğinden geçse de hastalık iyileşmez. 2. evre ise hastalığın en bulaşıcı olduğu dönemdir. Yorgunluk, baş ve eklem ağrıları, kaşıntı, döküntü, kadınlarda vulvada, erkeklerde testislerde geniş, beyaza yakın bir renkte siğiller görülür. Ayrıca vücut tüylerinde, özellikle saç ve kaşlarda dökülme görülür. 3. evrede herhangi bir belirti göstermeyen frengi, 4. ve son evrede ise kalp, karaciğer, sinir dokuları kemik ve cilt dokularına zarar vermeye başlar. Hayati tehlike yaratan bu durumun önüne geçilmesi için ilk iki evrede var olan belirtilerin mutlaka ciddiye alınarak hekime başvurulması gerekir. Erken evrelerinde 2 ile 3 ayda tedavi edilen frengi, ileri evrelerinde 1 ile 2 yıl boyunca tedavi gerektirir.

Belsoğukluğu

Gonore olarak da tanımlanan bu hastalık, cinsel ilişki sonrası ilk hafta içinde belirtilerini gösterir. İrinli idrar yolu akıntısı ve idrarda yanma gözlenir. Bu belirtiler sonucunda hastada idrar yolu enfeksiyonu gelişir. Kadınlarda rahim ağzı iltihabı, vajinal akıntı, cinsel ilişki sırasında ve sonrasında kanama şeklinde kendini gösterir. Sistemik olarak yayılan belsoğukluğu; farklı cilt lezyonlarına, menenjit ve endokardit gibi iltihaplı hastalıklara da yol açabilir. İlaçla tedavisi mümkündür.

HPV enfeksiyonu

Human Papilloma Virüsü olarak tanımlanan HPV enfeksiyonuna, yüzün üzerinde farklı virüs neden olabilir. Hastalığa yakalanan kişilerin yalnızca %30'unda vücudun farklı bölgelerinde siğil gözlenir. Kalan %70'lik kısımda herhangi bir belirti görülmez. Ancak kişinin vücuduna bulaşan bu virüs türlerinin kanser oluşumu ile direkt bağlantılı olduğu düşünüldüğünden riskli bir ilişki sonrası ilgili testlerin yapılması önemlidir. Vajinal, anal ya da oral seks sırasında gerçekleşen temas ile kişiden kişiye bulaşan bu hastalığın neden olduğu siğiller, cinsel temastan yaklaşık 9 ay sonra görülür.

HSV enfeksiyonu

Herpes Simpleks virüsünün neden olduğu HSV enfeksiyonu, genital uçuk olarak kendini gösterir. Uçuk; ateş, baş ağrısı ve halsizlik gibi yakınmalar ile seyreder. Genital bölge ve anüs çevresinde kaşıntılı, ağrılı kabarcık ve kızarıklık şeklinde görülen HSV, cinsel temasın yanı sıra öpüşme ile de bulaşabilir. İlaçla tedavi edilir.

Aids

Ömür boyu ilaç tedavisi gerektiren AIDS hastalığının belirtileri cinsel ilişki sonrası 2 ile 4 haftada ortaya çıkar. HIV virüsü kaynaklı bir bağışıklık problemi olan AIDS hastalığı başlangıçta grip ve nezle hastalıklarına benzer semptomlar gösterir. Sonrasında yıllarca belirti göstermeden vücut içerisinde hızla çoğalabilir. Yaklaşık olarak 5 ile 10 yıl sonunda kendini bağışıklık sisteminin yetersizliği olarak gösterir. CD4 hücrelerinin azalması sonucunda bağışıklık sistemi çöker ve normalde kolayca atlatılabilecek hastalıklar bile kişiyi kolayca hasta edebilir. Kan ve cinsel sıvıların teması ile bulaşan AIDS, hasta kişiyle aynı ortamı ve nesneleri paylaşmak, ter, gözyaşı ve sivrisinek sokması ile bulaşmaz. Son yıllarda geliştirilen ilaçlar ve tedavi yöntemleri ile AIDS'e bağlı ölüm vakaları azalmıştır.

Hepatit B

Kan, idrar ve vücut sıvıları ile bulaşan Hepatit B, aşılama ile korunabilen bir hastalıktır. Hepatit B virüsünün bulaşmasına neden olan temas sonrası yaklaşık 45 ile 160 gün sonrasında hâlsizlik, iştahsızlık, bulantı, kusma, ateş, deri döküntüsü, baş ağrısı gibi belirtilerle ortaya çıkar. Karaciğer yetmezliği ve karaciğer kanseri gibi geri döndürülmesi mümkün olmayan hastalıklara yol açan Hepatit B, hastalığın dönemine uygun yöntemler ile kontrol altına alınır. Hastalığın erken dönemlerinde ilaçlı tedavi mümkün iken ilerleyen safhalarında karaciğer nakli gibi nispeten zor tedavi yöntemleri gerekebilir.

Klamidya

Klamidya, Chlamydia trachomatis bakterisinin neden olduğu bir hastalıktır. İdrarda yanma ve sık idrara çıkma, genital bölgede kaşıntı, akıntı, kızarıklık, yara oluşumları ile karakterize olan klamidya, ilaçla tedavi edilir. Bazı durumlarda tekrarlayabilen bu hastalığın tedavisinde son 6 ay içinde cinsel ilişkide bulunulan eş ya da partnerin de hastalığın varlığı açısından sorgulanması önemlidir. Aşısı bulunmayan bu hastalıktan tek korunma yolu, cinsel ilişki sırasında korunmaktır.

783