sat─▒r aras─▒

Cushing Sendromu Nedir? Belirtileri ve Tedavileri Nelerdir?

Cushing sendromu vücutta a┼č─▒r─▒ miktarda kortizol hormonu üretimi sonucunda ortaya ç─▒kan bir durumdur. Kortizol normalde böbrek üstü bezleri taraf─▒ndan yap─▒lan bir hormondur ve ya┼čam için gereklidir.

Bu hormon ki┼činin hastal─▒k gibi stresli durumlara yan─▒t vermesini sa─člar. Hemen hemen bütün vücut dokular─▒na etkisi bulunur. Vücutta çok fazla kortizol üretilmesi, nedenine bak─▒lmaks─▒z─▒n Cushing sendromu olarak adland─▒r─▒l─▒r.

Cushing Sendromu Belirtileri Nelerdir?

Cushing sendromu belirtileri, her hastada hafiften a─č─▒ra kadar geni┼č bir yelpazede kendini gösterir. Yeti┼čkinlerde görülen en yayg─▒n belirti kilo art─▒┼č─▒ olup özellikle gövdede belirgindir. Di─čer s─▒k görülen belirtiler hipertansiyon, haf─▒za problemleri, dikkat ve konsantrasyon kayb─▒ olarak s─▒ralanabilir.

Kortizol hormonunda a┼č─▒r─▒ yükselme vücut dokular─▒nda protein kayb─▒na neden olur. Protein kayb─▒ ise kaslarda zay─▒fl─▒kla sonuçlan─▒r. Vücudun çe┼čitli yerlerinde ya─č dokusu birikintileri görülür. Özellikle yüzde birikmesi sonucu aydede yüzü ve omuzlar aras─▒nda birikmesi sonucu ise bufalo kamburu denilen durum ortaya ç─▒kar. Chusing sendromunun di─čer baz─▒ belirtileri;

  • Huzursuzluk
  • Uykusuzluk
  • Halsizlik
  • Ba┼č a─čr─▒s─▒ 
  • Depresif ruh hali
  • Duygusal kontol kayb─▒
  • Sivilcelerde art─▒┼č
  • Yüzde k─▒zar─▒kl─▒k
  • Kemik erimesi
  • Kemiklerde kolay k─▒r─▒lma
  • A┼č─▒r─▒ susama
  • S─▒k idrara ç─▒kma
  • Kan ┼čekeri seviyelerinde yükseklik
  • A┼č─▒r─▒ kilo art─▒┼č─▒ neticesinde obezite 
  • Tekrarlayan enfeksiyonlar
  • Ciltte incelme ve kolay morarma
  • Kar─▒n, kalçalar, gö─čüsler ve kollarda pembe veya mor renkte çatlaklar
  • Yara ve enfeksiyonlar─▒n iyile┼čmesinde gecikme
  • Kad─▒nlarda a┼č─▒r─▒ tüylenme
  • Adet düzensizli─či 
  • Cinsel istekte azalma
  • Erkeklerde erektil fonksiyon kayb─▒ 
  • Fertilitede azalma
  • Çocuklarda büyümede yava┼člama ┼čeklinde s─▒ralanabilir.

Cushing Sendromu Nedenleri Nelerdir?

Cushing sendromunun en yayg─▒n nedeni steroid içeren ilaçlar─▒n uzun süre ve yüksek dozlarda kullan─▒lmas─▒d─▒r. Bu ilaçlar─▒n organ nakillerinden sonra, lupus ya da romatoid artrit gibi rahats─▒zl─▒klar─▒n tedavisinde yüksek dozlarda kullan─▒lmas─▒ gerekebilir.

Ast─▒mda kullan─▒lan inhaler ya da ürtiker için kullan─▒lan krem formdaki steroidler dü┼čük dozlarda oldu─čundan Cushing sendromuna neden olmazlar. Hastal─▒─č─▒n di─čer nedenleri;

  • Yüksek miktarda ACTH hormonu üretimine neden olan beyindeki hipofiz bezinin tümörleri
  • Akci─čer, pankreas ve tiroid bezinin baz─▒ tümörleri
  • Böbrek üstü bezinin fazla çal─▒┼čmas─▒ ya da tümörleri ┼čeklinde s─▒ralan─▒r. 

Baz─▒ hipofiz tümörleri, böbrek üstü bezlerini uyaran ve a┼č─▒r─▒ kortizol üretmelerine neden olan adrenokortikotropik hormon (ACTH) ad─▒ verilen bir hormon üretir. Bu ┼čekilde olu┼čan durum Cushing hastal─▒─č─▒ olarak adland─▒r─▒l─▒r.

Bu hipofiz tümörleri ço─čunlukla iyi huyludur ve genellikle kansere yol açmazlar. Baz─▒ bireylerde genetik olarak Cushing sendromuna neden olan tümöral olu┼čumlara yatk─▒nl─▒k bulunur.

Cushing Sendromu Tan─▒s─▒ Nas─▒l Konulur? 

Tan─▒ için doktorunuz öncelikle hastal─▒─č─▒n─▒zla ilgili ayr─▒nt─▒l─▒ sorular sorar. Sonras─▒nda detayl─▒ bir fizik muayene yapar. E─čer Cushing sendromundan ┼čüphelenirse baz─▒ testler yapt─▒rman─▒z─▒ ister. 

24 saatlik idrarda serbest kortizol düzeyi: Bu test 24 saat boyunca idrar─▒n─▒z─▒ biriktirerek serbest kortizol düzeyinin ölçümüne dayan─▒r. 

Deksametazon bask─▒lama testi: Bu testte gece saat 11'de deksametazon içeren bir hap alman─▒z istenir. Sonraki sabah kan kortizol düzeyinize bak─▒l─▒r.

Gece yar─▒s─▒ tükürük kortizol seviyesi ölçümü: Bu test gece yar─▒s─▒ yap─▒lan bir testtir. Tükrük kortizol seviyesine bak─▒l─▒r. 

Yap─▒lan testler sonucunda Cushing sendromu tan─▒s─▒ konursa sebebi bulmaya yönelik böbrek üstü bezi görüntülemesi, beyin MR'─▒ gibi ileri tetkikler yap─▒l─▒r. 

Cushing Sendromu Tedavi Yöntemleri Nelerdir?

  • Cushing sendromu için uygulanan tedavilerde hedef, vücudunuzdaki yüksek kortizol seviyelerini dü┼čürmektir. Tedavi hastal─▒─č─▒n nedenine yönelik olarak planlan─▒r. 
  • Cushing sendromunun nedeni kortikosteroid ilaçlar─▒n uzun süreli kullan─▒lmas─▒ ise doktorunuz bir süre boyunca ilac─▒n dozaj─▒n─▒ azaltmay─▒ dü┼čünebilir.
  • Hastal─▒─č─▒n nedeni bir tümörden kaynaklan─▒yorsa cerrahi tedavi seçenekleri de─čerlendirilir. 
  • E─čer tümöral doku cerrahi olarak tamamen ç─▒kar─▒lamazsa radyoterapi uygulan─▒r. 
  • Radyoterapi de yeterli olmazsa kortizol üretimini bask─▒layan ilaçlar kullan─▒l─▒r.

Bu tedavi seçeneklerinden hiçbiri uygun de─čilse veya etkili de─čilse, doktorunuz böbrek üstü bezlerinin cerrahi olarak ç─▒kart─▒lmas─▒n─▒ önerebilir. Bu prosedür a┼č─▒r─▒ miktarda kortizol üretimini iyile┼čtirir ancak ömür boyu baz─▒ ilaçlar kullanman─▒z─▒ gerektirir.

Cushing Sendromu Hakk─▒nda S─▒kça Sorulan Sorular

Cushing Sendromunda Beslenme Nas─▒l Olmal─▒?

Cushing sendromu, vücutta fazla kortizol hormonu üretildi─či bir durumdur. Bu durumun tedavisi genellikle t─▒bbi müdahaleyi içerir. Ancak dengeli ve düzenli beslenme de bu süreçte önemli bir rol oynar. Cushing sendromunda dü┼čük sodyumlu bir diyet uygulamak önemlidir. Yüksek kortizol seviyeleri tuz ve sodyum tutulumunu art─▒rabilir. Bu nedenle tuz al─▒m─▒n─▒ s─▒n─▒rlamak önemlidir. Ayn─▒ zamanda paketlenmi┼č, i┼členmi┼č ve haz─▒r g─▒dalardan kaç─▒nmak gerekir. 

Cushing Sendromu ─░yile┼čir mi?

Cushing sendromu tedavi edilebilen bir hastal─▒kt─▒r. Ancak iyile┼čme süreci tedaviye verilen cevaba, sendromun nedenine ve vücuttaki hasar─▒n derecesine ba─čl─▒ olarak de─či┼čiklik gösterir.

 

En ├çok Okunan Sa─čl─▒k Rehberi Yaz─▒lar─▒m─▒z

Sosyal Medya Hesaplar─▒m─▒z:
Facebook | Instagram | YouTube | LinkedIn

Do├ž. Dr.
T├╝rkan Mete
Endokrinoloji ve Metabolizma Hastal─▒klar─▒
VM Medical Park VM Medical Park Samsun
785726

Bu i├žeri─čin geli┼čtirilmesinde Medical Park Yay─▒n Kurulu katk─▒ sa─člam─▒┼čt─▒r.
Sayfa i├žeri─či sadece bilgilendirme ama├žl─▒d─▒r. Sayfa i├žeri─činde tedavi edici sa─čl─▒k hizmetine y├Ânelik bilgiler i├žeren ├Âgelere yer verilmemi┼čtir. Tan─▒ ve tedavi i├žin mutlaka hekiminize ba┼čvurunuz.