sat─▒r aras─▒

D─▒┼čar─▒ ├ç─▒kma Korkusu Nas─▒l Yenilir?

D─▒┼čar─▒ ç─▒kma korkusu, di─čer ad─▒ ile agorafobi belirli durumlardan a┼č─▒r─▒ korkmaya neden olan bir tür kayg─▒ bozuklu─čudur.

Bu durum, aç─▒k alanlarda, kalabal─▒k yerlerde, toplu ta┼č─▒ma araçlar─▒nda veya kapal─▒ yerlerde panik ata─č─▒ ya┼čama korkusu ile ili┼čkilidir.

Bu durumu ya┼čayan ki┼čilerde bu tür yerlerden kaç─▒nma e─čilimi gösteren bir tür sosyal anksiyete bozuklu─ču görülür. Bu rahats─▒zl─▒kta insanlar tek ba┼č─▒na d─▒┼čar─▒ ç─▒kma korkusu da ya┼čayabilirler ve evlerinden ç─▒kmak istemezler.

Agorafobi; ilaç tedavisi, bili┼čsel davran─▒┼čç─▒ terapi ve ya┼čam tarz─▒ de─či┼čikliklerini içeren tedaviyle yönetilebilir. Ne kadar erken tan─▒ ve tedavi al─▒n─▒rsa, tedavinin etkinli─či o kadar artar.

D─▒┼čar─▒ Ç─▒kma Korkusu Nedir?

D─▒┼čar─▒ ├ç─▒kma Korkusu Nedir?

D─▒┼čar─▒ ç─▒kma korkusu yo─čun bir endi┼če ve korku hissidir. Korku ve kayg─▒ nedeniyle agorafobisi olan ki┼čiler s─▒kl─▒kla yeni yerlerden ve al─▒┼č─▒lmad─▒k durumlardan kaç─▒n─▒rlar.

Agorafobik ki┼čilerin ya┼čad─▒─č─▒ korkular fiziksel semptomlara da neden olabilir. Kalp çarp─▒nt─▒s─▒, nefes almada zorluk, ba┼č dönmesi ve terleme gibi belirtiler s─▒k görülen ┼čikayetler aras─▒ndad─▒r. Bu semptomlar, ki┼činin normal ya┼čam─▒n─▒ etkileyebilir ve günlük aktivitelere kat─▒l─▒m─▒n─▒ s─▒n─▒rlayabilir.

D─▒┼čar─▒ Ç─▒kma Korkusu Nedenleri Nelerdir?

D─▒┼čar─▒ ç─▒kma korkusu nedenleri genellikle mevcut bir panik bozuklukla ili┼čkilidir.

Panik bozuklu─ču ki┼čilerde belirli bir nedeni olmayan k─▒sa süreli, korku ataklar─▒n─▒n görülmesine ve bu ataklar─▒n yo─čun hissedilmesine neden olur. D─▒┼čar─▒ ç─▒kma korkusu meydana gelmesine etki eden baz─▒ önemli faktörler ┼čunlar─▒ içerebilir:

  • Panik Ataklar: Panik ataklar veya di─čer anksiyete bozukluklar─▒na sahip olan ki┼čiler, panik ataklar─▒n ortaya ç─▒kt─▒─č─▒ veya tetiklendi─či yerlerden kaç─▒nmak isteyebilirler. Bu, durum genellikle sosyal etkinliklerin yo─čun oldu─ču yerlerde görülür. Bu rahats─▒zl─▒k veren mekanlar genellikle kalabal─▒k veya geni┼č aç─▒k alanlard─▒r.
  • Travmatik Olaylar: Geçmi┼čte ya┼čanan travmatik deneyimler de d─▒┼čar─▒ ç─▒kma korkusu geli┼čiminde rol oynayabilir. Örne─čin, sald─▒r─▒ya u─črama, kaza geçirme veya di─čer tehlikeli durumlar agorafobik korkular─▒ peki┼čtirebilir ve ki┼činin d─▒┼čar─▒ ç─▒kma korkusuyla ba┼ča ç─▒kma yetene─čini etkileyebilir.
  • Genetik Yatk─▒nl─▒k: D─▒┼čar─▒ ç─▒kma korkusu ve di─čer anksiyete bozukluklar─▒n─▒n geli┼čiminde genetik faktörler rol alabilir. Aile geçmi┼činde hastal─▒─č─▒n görülmesi d─▒┼čar─▒ ç─▒kma fobisinin geli┼čme riskini art─▒rabilir.
  • Biyolojik Faktörler: D─▒┼čar─▒ ç─▒kma korkusu bazen beyin kimyas─▒ndaki dengesizlikler gibi biyolojik faktörlerden de etkilenebilir. Bu kimyasal de─či┼čiklikler anksiyete bozukluklar─▒n─▒n geli┼čimine etki edebilir.
  • Kontrol Kayb─▒ Korkusu: D─▒┼čar─▒ ç─▒kma korkusu, kontrol kayb─▒ korkusu ile ili┼čkilendirilebilir. Ki┼či, d─▒┼č dünya ortamlar─▒nda kendini kontrol edemeyece─čini veya kaçamayaca─č─▒n─▒ dü┼čünerek panik ya┼čayabilir.
  • Sosyal Fobi: D─▒┼čar─▒ ç─▒kma korkusu ayn─▒ zamanda sosyal fobi ile ba─člant─▒l─▒ olabilir. Ki┼či, günlük aktivitelerinde di─čer insanlarla görü┼čmekten veya incelenmekten endi┼če duyabilir.

D─▒┼čar─▒ Ç─▒kma Korkusu Belirtileri Nelerdir?

D─▒┼čar─▒ ├ç─▒kma Korkusu Belirtileri Nelerdir?

D─▒┼čar─▒ ç─▒kma korkusu belirtileri, ki┼čiye göre de─či┼čebilir ve ┼čiddeti farkl─▒l─▒k gösterebilir.

D─▒┼čar─▒ ç─▒kma korkusuna sahip ki┼čiler genellikle kalabal─▒k ve aç─▒k mekanlardan veya toplu ta┼č─▒ma araçlar─▒ndan uzak durmaya çal─▒┼č─▒rlar veya tek ba┼č─▒na d─▒┼čar─▒ ç─▒kma korkusu ya┼čayabilirler. Bu tür ortamlarda bulunmak, ki┼čilerde yo─čun endi┼če ve korku hissine neden olabilir. D─▒┼čar─▒ ç─▒kma korkusu belirtileri ┼čunlar─▒ içerebilir:

  • Kalp çarp─▒nt─▒s─▒
  • Terleme veya titreme
  • Solunum zorlu─ču
  • S─▒cak veya so─čuk hissetmek
  • Bulant─▒ veya ishal
  • Gö─čüs a─čr─▒s─▒
  • Yutma problemleri
  • Ani ü┼čüme veya k─▒zarma (k─▒rm─▒z─▒, s─▒cak yüz).
  • Ba┼č dönmesi veya bay─▒lma hissi

D─▒┼čar─▒ Ç─▒kma Korkusu Nas─▒l Te┼čhisi Edilir?

D─▒┼čar─▒ ç─▒kma korkusu te┼čhisi, genellikle bir psikiyatrist veya psikolog taraf─▒ndan yap─▒l─▒r. Bu uzmanlar hastada mevcut rahats─▒zl─▒─č─▒n öyküsü ve fiziksel semptomlar─▒ incelerler.

D─▒┼čar─▒ ç─▒kma korkusu te┼čhisi için uzmanlar evlerinin d─▒┼č─▒nda tek ba┼č─▒na olmak veya yaln─▒z d─▒┼čar─▒ ç─▒kma korkusu gibi, a┼ča─č─▒daki durumlardaki korku veya panik hissini inceleyebilirler:

  • Toplu ta┼č─▒ma araçlar─▒ ile seyahat etmek
  • Aç─▒k alanlarda bulunmak
  • Sinema salonu, veya toplant─▒ odas─▒ gibi kapal─▒ ortamlarda bulunmak
  • S─▒rada durmak
  • Kalabal─▒kta bulunmak

D─▒┼čar─▒ Ç─▒kma Korkusu Risk Faktörleri Nelerdir?

D─▒┼čar─▒ ├ç─▒kma Korkusu Risk Fakt├Ârleri Nelerdir?

Baz─▒ risk faktörleri, hastal─▒─č─▒n geli┼čiminde etkili olabilir ancak rahats─▒zl─▒k her ki┼čide farkl─▒ ┼čekilde ortaya ç─▒kabilir. Risk faktörleri ┼čunlar─▒ içerebilir:

  • Önceki anksiyete bozukluklar─▒
  • Aile geçmi┼činde hastal─▒─č─▒n görülmesi
  • Travmatik olaylar veya ki┼čilerin ya┼čad─▒─č─▒ zorlu deneyimler
  • Utangaçl─▒k, dü┼čük özsayg─▒, mükemmeliyetçilik gibi baz─▒ ki┼čilik özellikleri
  • Zararl─▒ madde kullan─▒m─▒
  • Kronik stres, yo─čun i┼č temposu veya a┼č─▒r─▒ bask─▒ alt─▒nda çal─▒┼čmak
  • Sosyal fobi gibi di─čer anksiyete bozukluklar─▒

D─▒┼čar─▒ Ç─▒kma Korkusu Komplikasyonlar─▒ Nelerdir?

D─▒┼čar─▒ ç─▒kma korkusu günlük aktiviteleri büyük ölçüde s─▒n─▒rlayabilir. Ki┼čiler yaln─▒z d─▒┼čar─▒ ç─▒kma korkusu ya┼čayabilir, rahats─▒zl─▒k ┼čiddetli ise evden d─▒┼čar─▒ ç─▒kamayabilir.

Tedavi edilmeyen baz─▒ ki┼čiler y─▒llarca evde mahsur kalabilir. Aile veya arkada┼člara ziyarette bulunamayabilir, okula ya da i┼če gidemeyebilir ya da di─čer rutin günlük aktivitelere kat─▒lamayabilirler.

Yard─▒m için ba┼čkalar─▒na ba─č─▒ml─▒ olabilirler. Bu korku ayr─▒ca a┼ča─č─▒dakilere de yol açabilir:

  • Depresyon
  • Alkol veya uyu┼čturucu ve benzeri zararl─▒ madde kullan─▒m─▒
  • Di─čer anksiyete bozukluklar─▒n─▒n geli┼čimine zemin haz─▒rlama
  • Obezite, kalp hastal─▒klar─▒ benzer fiziksel sa─čl─▒k sorunlar─▒

D─▒┼čar─▒ Ç─▒kma Korkusu Nas─▒l Yenilir?

D─▒┼čar─▒ ç─▒kma korkusu tedavisi psikiyatrist ve psikolog taraf─▒ndan yönetilir. Tedavi genellikle konu┼čma terapisi, maruz kalma terapisi, ilaç tedavisi veya ya┼čam tarz─▒ de─či┼čiklikleri tedavi yöntemlerinin bir kombinasyonunu içerir:

  • Konu┼čma Terapisi: Konu┼čma terapisi, kayg─▒ belirtilerini azaltmak için hedefler belirlemek ve pratik beceriler ö─črenmek için bir terapistle birlikte çal─▒┼čmay─▒ içerir. Terapistler bili┼čsel davran─▒┼čç─▒ terapiyi (CBT) kullanarak kayg─▒ya neden olan dü┼čünceleri tan─▒maya yard─▒mc─▒ olabilir. Bili┼čsel davran─▒┼čç─▒ terapi, anksiyete bozukluklar─▒ için etkili bir konu┼čma terapi yöntemidir. Bili┼čsel davran─▒┼čç─▒ terapi, kayg─▒y─▒ daha iyi tolere edebilme, endi┼čelere do─črudan yüzle┼čebilme ve kayg─▒ nedeniyle kaç─▒r─▒lan faaliyetlere yava┼č yava┼č geri dönebilme için ki┼čilere belirli becerileri ö─čretmeye odaklan─▒r. Sonunda ki┼čiler kayg─▒ yaratan faaliyetlere kat─▒labilir, duygular─▒ nas─▒l yönetebileceklerini ö─črenebilirler.
  • Maruz Kalma Terapisi: Maruz kalma terapisi, d─▒┼čar─▒ ç─▒kma korkusu olan ki┼čilerin korktu─ču durumlarla yava┼č yava┼č kar┼č─▒la┼čmas─▒n─▒ içerir. Bu terapi, ki┼činin korkular─▒n─▒ yava┼čça yenmesine ve endi┼če seviyelerini azaltmas─▒na yard─▒mc─▒ olur. Uzmanlar, bu terapiyi kontrollü bir ortamda gerçekle┼čtirerek ki┼činin kendini güvende hissetmesini sa─člayabilirler.
  • ─░laç Tedavisi: D─▒┼čar─▒ ç─▒kma korkusu tedavisinde kullan─▒lan konu┼čma terapisi, kayg─▒ belirtilerini azaltmak için etkili bir yöntemdir. Ancak baz─▒ ┼čiddetli durumlarda, d─▒┼čar─▒ ç─▒kma korkusu semptomlar─▒n─▒ hafifletmek için doktor terapi ile birlikte ilaçlar reçete edilebilir.

Ayr─▒ca a┼ča─č─▒daki ya┼čam tarz─▒ de─či┼čiklikleri agorafobiyi yönetme de yard─▒mc─▒ olabilir:

  • Alkol, kafein ve di─čer zararl─▒ maddelerden kaç─▒nma
  • Sa─čl─▒kl─▒ ve dengeli beslenme
  • Doktor kontrolünde düzenli egzersiz
  • Nefes egzersizleri

S─▒k Sorulan Sorular

D─▒┼čar─▒ Ç─▒kma Korkusu ─░çin Hangi Bölüme Gidilir?

D─▒┼čar─▒ ç─▒kma korkusuyla ba┼ča ç─▒kmak için bir psikiyatrist veya psikolo─ča dan─▒┼č─▒labilir. Psikiyatristler, d─▒┼čar─▒ ç─▒kma korkusunun nedenlerini de─čerlendirebilir ve uygun tedavi seçeneklerini tart─▒┼čabilirler. Psikologlar ise terapi yöntemleriyle, ki┼čilerin d─▒┼čar─▒ ç─▒kma korkusuyla ba┼ča ç─▒kmas─▒na yard─▒mc─▒ olabilirler.

D─▒┼čar─▒ Ç─▒kma Korkusu Tedavi Edilir mi?

Bu korku, psikiyatristler ve psikologlar taraf─▒ndan ço─čunlukla terapi yöntemleri kullan─▒larak tedavi edilebilir. Uzmanlar, ki┼činin korkular─▒n─▒ anlamas─▒na, kontrol etmesine ve ba┼ča ç─▒kmas─▒na yard─▒mc─▒ olarak d─▒┼čar─▒ ç─▒kma korkusunun semptomlar─▒n─▒ hafifletmeye çal─▒┼č─▒rlar.

D─▒┼čar─▒ ç─▒kma korkusu, ki┼čilere günlük aktivitelerde a┼č─▒r─▒ zorlay─▒c─▒ bir durum olu┼čturabilir. D─▒┼čar─▒ ç─▒kma korkusu riski ta┼č─▒yan ki┼čilerin, hastanelerin psikiyatri bölümünden randevu alarak tedaviye ba┼člamalar─▒ günlük aktivitelerine dönmesi için önemlidir.

En ├çok Okunan Sa─čl─▒k Rehberi Yaz─▒lar─▒m─▒z

Sosyal Medya Hesaplar─▒m─▒z:
Facebook | Instagram | YouTube | LinkedIn

Uzm. Klnk. Psk.
Ceren Kaya
Psikoloji
Medical Park Antalya
1192

Bu i├žeri─čin geli┼čtirilmesinde Medical Park Yay─▒n Kurulu katk─▒ sa─člam─▒┼čt─▒r.
Sayfa i├žeri─či sadece bilgilendirme ama├žl─▒d─▒r. Sayfa i├žeri─činde tedavi edici sa─čl─▒k hizmetine y├Ânelik bilgiler i├žeren ├Âgelere yer verilmemi┼čtir. Tan─▒ ve tedavi i├žin mutlaka hekiminize ba┼čvurunuz.