Doğum ağrısı nedir?

Doğum ağrısı, doğum eyleminin kendine has özelliklerinden dolayı çok yönlü ve genellikle şiddetli bir ağrıdır. Ağrıyı bir algı olarak değerlendirmek gerekir ve bu algının şiddeti kişiden kişiye farklılık gösterir. Bir bireyin daha düşük düzeyde hissettiği ağrı algısını başka bireyler çok daha şiddetli yaşayabilirler. Elbette ağrılı bir doğum süreci yaşamak sonrasında anne olmanın verdiği mutluluk ile karşılaştırılamaz. Fakat doğum sırasında yaşanan ağrılı süreç bir çok anne tarafından yaşamı boyunca hissettiği en ağrılı ve sıkıntılı süreç olarak tanımlanır.

Annenin doğum sırasında fazla acı çekmesi fizyolojik stres oluşmasına, bazı anne adaylarında kan basınçının ve kalp atım hızının fazla yüksekmesine neden olarak olumsuz sonuçlar doğurabilir. Fazla ağrılı bir doğum süreci yaşayan anneler doğum sonrasında yorgun düşmekte ve yeni doğmuş bebekleri ile arzuladıkları kadar ilgilenememektedirler.  
Anne olmayı isteyen bir çok kadın için doğum sırasında yaşayacağı ağrı büyük bir korkudur. Ağrısız doğum ve Prenses doğum olarakta tanımlanan EPİDURAL ANALJEZİ geliştirilmiş yeni ilaç ve teknikler sayesinde doğum sırasında oluşan ağrıyı büyük ölçüde ortadan kaldırır.

Doğum sırasında epidural analjezi ne zaman uygulanır  ve nasıl yapılır ?

Doğum eyleminin başlaması ile uterus (Rahim) kasılmaları şiddetlenerek düzenli hale gelir. Kasılmalar rahim ağzının açılmasına neden olur. Genellikle doğum için uygulanacak epidural analjezi rahim ağzı açıklığının 4 cm olduğu zaman uygulanmaya başlanır. Daha önceden uygulanması doğum süresinin uzamasına, daha geç uygulanması ise hem annenin gereksiz yere ağrı çekmesine neden olur hem de işlemin yapılabilmesi için hareketsiz kalması gereken kişinin hareket etmeden duramamasına neden olarak işlemin başarısız olmasına neden olur.

Epidural analjezi omirik içinde bulunan, içinde karın, kalça ve bacakları ait sinir köklerinin olduğu epidural aralığa ince bir katater yardımı ile lokal anestezik ilaçların uygulanması ile sağlanır. İşlemi yapacak olan Anestezi Hekimi işlem öncesinde anne adayı ile görüşüp işlemin nasıl yapılacağını anlatır. Annenin hem sözel hem de yazılı onayı alınır. Oturur ya da yan yatar posizyonda işlemin yapılacağı bel bölgesinin dezenfeksiyonu sağlanır. Bölgesel anestezi sağlandıktan sonra işlem için özel üretilmiş bir iğne yardımı ile bel omurlarının arasından epidural aralığa ulaşılır. İşlem için tasarlanmış katater epidural boşluğa yerleştirilip işlem sonlandırılır. Kataterin ucu omuz bölgesinde uygun bir yere yapıştırılır. Sonrasında gerekli ilaç miktarı katater yardımı ile uygulanır. İlaç uygulamasına annenin taşıyabileceği özel bir otomatik pompa yardımı ile ağrının şiddetine göre doğum bitene kadar devam edilir. Hatta doğum sonrasında olabilecek ağrılar için de ilaç uygulamasına devam edilebilinir. Ağrısız doğum için yapılan epidural katater yerleştirilmesi anne için ağrısız ve rahat bir uygulamadır.

Normal doğumda  altın standart “epidural  analjezi” 'dir.
Epidural Analjezi sayesinde;
Etkin bir ağrı tedavisi yapılır.
Hareket kısıtlılığına neden olmaz.
Psikolojik rahatlama sağlar.
Kas spazmlarını engelleyerek doğumu rahatlatır.
Doğum kesisi (epizyotomi) açılan durumlarda epizyotominin açılması ve tamiri esnasında duyulan ağrıyı giderir.
Gerekli olduğunda sezeryan anestezisi içinde kullanılır. Genel anesteziye gerek olmadan sezeryan yapılmasına imkan verir.
Doğum sonrasında annenin yorgun, bitkin olmasını engeller.
Annenin çabucak bebeği ile ilgilenmesine ve onu emzirmesine olanak verir.
    
Epidural analjezi kimlere uygulanmaz ?
Epidural analjezinin sakıncalı olduğu durumlar çok azdır ve çoğu durumda başarıyla uygulanabilir.
Pıtılaşma bozukluğu olan,
Aşırı sıvı kaybı , aşırı kanama ya da diğer nedenlere bağlı tansiyonu düşük olan,
Kullanılacak anestezi maddelerine allerjisi olan,
Uygulamanın yapılacağı bölgede enfeksiyonu olan anne adaylarına epidural analjezi uygulanamaz.
Aşırı kilo almış ve omirilikteki yapısal sorunları olan kişilerde teknik olarak epidural anestezi uygulaması mümkün olmayabilir.

Uygulamanın riskler nelerdir?
Genel kanının aksine tecrübeli hekimler tarafından uygulandığında Epidural Analjezinin yan etki ve riskleri son derece azdır.
En sık görülen yan etki tansiyon düşüklüğüdür. Yeterince sıvı tedavisi ile tansiyon düşüklüğü önlenir.
* İşlem sırasında epidural iğnenin omirilik sıvısının olduğu alana girmesi sonucu spinal anestezi oluşabilir. Bu durumda belden aşağısı tamamen uyuşur ve hareket edemez. Bu durum geçici bir süreçtir.
* Doğum sonrası başağrısı olabilir. Oluşabilecek baş ağrısı yeterli sıvı ve kafein içeren içecekler alınarak istirahat ile geçer. Tedavi edilmese bile 7-15 gün içinde kendiliğinden, iz bırakmadan geçer.
* Doğumun ikinci evresinde uzama görülebilir. Bu uzama anne ya da bebeği olumsuz etkilemez.
* Nadiren idrar yapmada zorluk görülebilir.
* Nadiren kateter takılan yerde enfeksiyon gelişebilir.

Sık sorulan bazı sorular ve korkular
Epidural Analjezi uygulanan kişilerde komplikasyonlar sık mıdır ? Korkulanın aksine oldukça nadirdir. Epidural analjezi uygulanmış kişilerde bacaklarda güçsüzlük veya idrar tutamama gibi geçici istenmeyen norolojik sonuçlar yaklaşık 200.000 kişide 1 kişide, İşleme bağlı enfeksiyon yaklaşık 150.000 kişide 1 kişide, Kalıcı norolojik hasarlar ise yaklaşık olarak 250.000 kişide  sadece 1 kişide görülür.

Ağrısız doğum amacıyla anneye verilen ilaçların bebeğe zararı dokunur mu?
Bu ilaçlar bölgesel uygulandığı için bebeğe bebekte herhangi bir etki oluşturacak düzeyde     geçmez.Geçebilecek eser miktardaki ilaç ise bebeğin karaciğer ve böbreği tarafından     hızlıca yok edilir. Sonuçta uygulanan ilaçların bebeğe olumsuz bir etkisi yoktur.

Epidural analjezi bel fıtığı olanlar ya da bel ağrıları çeken hastalara uygulanabilir mi ?
Epidural Analjezi bel fıtığı ameliyatları için de uygulanan bir anestezi yöntemidir. Bel fıtığı olan hastalarda mevcut hastalığa ek bir zarar vermez Epidural anestezi yapılsa da yapılmasa da doğum sonrası her 3 kadından birinde bel     ağrıları olur; bu durum hamileliğe bağlı vücudun ağırlık merkezinin değişmesi ile ilgilidir. Bel bölgesinde bir problem yoksa epidural anestezi uygulanması ek olarak bir bel ağrısı oluşturmaz.