Egzama Nedir, Ne İyi Gelir? Egzama Nedenleri ve Belirtileri

Deri hastalıkları, gözle görülebilir olmaları ve dış ortamla sürekli temas halinde bulunmaları nedeniyle bireylerin yaşamını oldukça olumsuz etkileyen hastalıklar arasında yer alır. Bu hastalıklardan bir tanesi olan egzama,   birçok faktöre bağlı olarak meydana gelebilen kronik bir cilt rahatsızlığıdır. Vücudun birçok farklı bölümünde oluşabilen egzama hastalığı, çok ciddi bir sağlık problemi olmamasına karşın ciltte sebep olduğu kötü görünüm sebebiyle bu deri hastalığına sahip hastalar için oldukça rahatsız edici bir durumdur.

Egzama Nedir?

Egzama, cilt yüzeyinde kuruluk ve kaşıntı veren kabarcıkların oluşumu ile karakterize olan bir cilt hastalığıdır. Kuruyup pullanan bu kabarcıklar, zamanla çatlayarak mikroorganizmaların girişine açık hale gelebilir. Bu nedenle egzama hastası bireylerde enfeksiyon da sıklıkla görülür. Hastalık genellikle çocukluğun erken dönemlerinde ortaya çıkmakla birlikte her yaşta görülebilir. Genellikle yüz, saç derisi, bacaklar, dirsekler, diz arkaları ve kalça gibi bölgelerde ve çoğu hastada el bölgesinde gözlenir. Hastalık; çeşidine bağlı olmakla birlikte stres, alerji, tahriş veya dolaşım sorunlarından kaynaklanabilir. Alerji kaynaklı egzama hastalığı, bireylerde alerjik rinit, astım gibi farklı immünolojik hastalıklarla ilişkili olarak ortaya çıkabilir.

Egzama Neden Olur?

Egzama hastalığının sebebi, hastalığın çeşidine göre değişkenlik gösterir. Hastalık genellikle bir uyarana karşı cildin vermiş olduğu cevap şeklinde ortaya çıkar. Bu uyaran, iç veya dış kaynaklı olabilir. Deterjan, sabun, parfüm gibi kimyasal maddeler, lastik ayakkabı ve terlikler ve bazı metaller bireylerde egzama oluşumuna yol açabilir. Bitki ve hayvan türleri ile temas, güneşe maruz kalma ve ağızdan alınan bazı ilaçlar da duyarlılığı bulunan kişilerde egzama hastalığına sebep olabilir.

Bu kişilerde hastalık, uyaranla temas sonrasında hemen ortaya çıkabileceği gibi uyaran maddeye belirli bir süre maruz kalınması sonrası da kendini gösterebilir. Alerjik kaynaklı egzamalar, bazı besin türlerinin tüketilmesi ile de ilişkili olabilmektedir. Bunların haricinde stres ve dolaşım sorunları da egzama hastalığının bilinen nedenleri arasında yer alır.

Egzama Belirtileri Nelerdir?

Halk arasında oldukça yaygın olarak görülen ve çeşitli nedenlere bağlı olarak ortaya çıkabilen egzama hastalığı, genel olarak tüm hasta bireylerde aynı belirtileri gösterir. Bu belirtilerden bazıları şu şekilde sıralanabilir;

Kaşıntı

• Egzamanın en belirgin belirtisidir.

• Kaşıntı özellikle gece saatlerinde artabilir ve uyku kalitesini düşürebilir.

• Sürekli kaşımak, ciltte tahriş ve yaralara yol açabilir.

Kızarıklık ve Ciltte Sıcaklık Hissi

• Etkilenen bölgede kızarma, ısı artışı ve hassasiyet görülür.

• Cilt dokusu iltihap nedeniyle tahriş olur ve normal rengini kaybeder.

Kuruluk ve Pullanma

• Ciltte belirgin bir kuruluk ve soyulma meydana gelir.

• Kuruyan bölgeler genellikle pullanma veya çatlama şeklinde görülür.

• Bu durum cildin doğal nem dengesinin bozulduğunu gösterir.

Kabarcık ve Sıvı Dolu Lezyonlar

• Özellikle akut (ani başlayan) egzama dönemlerinde küçük su kabarcıkları oluşabilir.

• Bu kabarcıklar patladığında ciltte kabuklanma veya ıslak görünüm oluşur.

Cilt Kalınlaşması (Likenifikasyon)

• Uzun süreli kaşıma veya tahriş sonucunda cilt kalınlaşır ve sertleşir.

• Bu durum özellikle eller, dirsekler, diz arkası ve boyun gibi bölgelerde daha sık görülür.

Renk Değişiklikleri

• Egzama iyileştikten sonra etkilenen bölgede açık veya koyu renkli lekeler kalabilir.

• Bu durum genellikle geçicidir ancak bazı kişilerde uzun süre devam edebilir.

Egzama Hastalığı Çeşitleri Nelerdir?

Egzama hastalığı, oluşum nedenine göre aşağıdaki çeşitlere ayrılır:

• El Egzaması: Zayıf uyaran maddelerin el ile teması sonucunda ortaya çıkan, el bölgesinde görülen egzama türüdür. Genellikle temizlikle uğraşan kişilerde, ev hanımlarında kimyasal maddeler ile temas eden kuaförlük, metal işçiliği gibi mesleklerle uğraşan bireylerde sıklıkla görülür.
• Atopik Egzama: Alerjik yatkınlık ve çevresel etmenler nedeniyle görülür ve bebeklik döneminden itibaren ortaya çıkar. Hastalık zamanla hafifleyip iyileşme eğilimine geçse de tekrarlayıcı özelliğe sahiptir.
• Seboreik Egzama: Nedeni tam olarak bilinmeyen bir egzama türü olmakla birlikte cildin yağlı olduğu bölgelerde ortaya çıkar ve kızarıklık, pullanma ve kabuk oluşumuna sebep olur. Kış ve bahar aylarında artış gösterir.
• Kontakt Egzama: Cilde temas eden iritan maddeler ve cildin koruyucu yağ tabakasının oluşumuna izin vermeyen kimyasallarla sürekli temas nedeniyle ortaya çıkar. Akut veya kronik olabilir.
• Numuler Egzama: Genellikle eller, kollar ve bacaklarda yaygınlık gösterir. Kaşıntılı dairesel lezyonlara sebep olur ve genellikle erişkinlik döneminde görünen kronik seyirli bir egzama türüdür.
• Asteatotik Egzama: Cilt yüzeyindeki yağ tabakasının azalması nedeniyle ortaya çıkar. Sık banyo yapılması ve yaşlılık nedeniyle cildin kuruması gibi nedenlerden kaynaklı olarak ortaya çıkar.
• Stres Egzaması: Strese bağlı olarak ortaya çıkan psikolojik kaynaklı egzama türüdür.

Egzama Tanısı Nasıl Konulur?

Egzama tanısı, genellikle klinik muayene ile konulur. Alerji (immünoloji) uzmanı ve cildiye uzmanı tarafından muayeneye alınan hastanın detaylı öyküsünün alınması oldukça büyük önem taşır. Hastalığın hafifleyip şiddetlendiği dönemler ve bireyde yol açtığı semptomlar detaylı bir şekilde öğrenilir. Fiziki muayene sonucunda vücuttaki kızarık ve kaşıntılı bölgelerin incelenmesi, genetik yatkınlık gibi faktörlerin göz önünde bulundurulması sonucunda hastalığın teşhisi konulabilmektedir. Bunun yanı sıra hastalığın tanısında,  alerji testlerinden de yararlanılabilmektedir.

Egzama Tedavi Yöntemleri Nelerdir?

Egzama hastalığı kronik bir rahatsızlık olup bilinen kesin bir tedavisi yoktur. Hastalara uygulanan tedaviler, genel olarak egzamanın bireyde yol açtığı semptomların önüne geçmeye veya şiddetini azaltmaya yöneliktir. Herhangi bir uyarana karşılık olarak oluşan egzama türlerinde tedavinin temel ilkesi uyaranla temasın önüne geçmek veya temas sıklığını azaltmaktır. Hastalığın tedavisinde hekimin önerileri doğrultusunda genellikle alerji önleyici ilaçlar, kortikosteroid içerikli ilaçlar, ve nemlendiricilerden yararlanılır. Kaşıntının önlenmesi için krem ve jeller kullanılabilir.

Egzamaya Ne İyi Gelir?

Egzama tedavisi, belirtilerin ciddiyetine, tipine ve kişinin özel ihtiyaçlarına bağlı olarak değişebilir. Ancak temel prensipler cilt bakımı, kaşıntı kontrolü ve inflamasyonu azaltmayı içerir. İşte egzamaya iyi gelen bazı yöntemler:

• Cilt Bakımı: Cilt bakımı egzamanın yönetilmesinde kritik bir rol oynar. Nazik temizlik, ılımlı su ve yumuşatıcı sabun kullanımı, cilt kuruluğunu ve tahrişi azaltabilir.
• Nemlendiriciler: Parfüm içermeyen ve alkol içermeyen nemlendiriciler cildi nemlendirmeye yardımcı olur ve kuruluğu azaltır. Günde birkaç kez nemlendirici kullanmak egzamanın kontrol altına alınmasına yardımcı olabilir.
• Kortikosteroid Kremler: Doktorun önerdiği kortikosteroid kremler, inflamasyonu hafifletmek ve kaşıntıyı azaltmak için kullanılır. Ancak, bu ilaçlar uzun süreli kullanılmamalı ve doktorun yönlendirmelerine uyulmalıdır.
• Antihistaminikler: Kaşıntıyı hafifletmek için doktor tarafından reçete edilen antihistaminik ilaçlar kullanılabilir.
• Alerjenlerden Kaçınma: Egzama tetikleyicileri tanımlamak ve bunlardan kaçınmak, semptomların hafiflemesine yardımcı olabilir.
• Işıksal ve Yeni Tedaviler: Bazı vakalarda, UV ışığı terapisi veya yeni biyolojik ilaçlar gibi özel tedavi yöntemleri gerekebilir. Bu tedaviler sadece bir dermatoloji bölümlerindeki uzman dermatologlar tarafından önerilmelidir. 

Egzama Nasıl Geçer?

Egzama, çoğu zaman tedavi edilemeyen ancak belirtileri hafifletmek ve kontrol altına almak için bir dizi yöntem ve alternatif tedavi seçeneği bulunan bir cilt rahatsızlığıdır. Bitkisel yağlar, örneğin hindistancevizi yağı veya lavanta yağı, egzama semptomlarını hafifletmeye yardımcı olabilir. Ayrıca, yulaf lapası gibi doğal malzemelerle hazırlanan kompresler, kaşıntıyı ve cilt kuruluğunu azaltabilir. Egzama belirtilerini hafifletmek için bazı kişiler probiyotik takviyeler veya doğal anti-enflamatuar gıdaların tüketimini denemeyi tercih eder. Ancak, bu tür tedavileri uygularken daima bir uzmana danışmak önemlidir, çünkü herkesin cilt hassasiyeti farklıdır ve yan etkilere neden olabilirler.

Ciltteki kuruluğun önüne geçmek için bol miktarda su tüketilmeli, cilt sürekli nemlendirilmelidir. Tedavi sürecinde cildi kaşımamak ve oluşan kabarcıkları patlatmamak büyük önem taşır. Eğer siz de egzama hastalığına sahipseniz yukarıda belirtilen hususlara özen göstererek ve düzenli olarak sağlık kontrollerinizi yaptırarak hastalığın yol açtığı sorunların önüne geçebilir, yaşam kalitenizi artırabilirsiniz.

Egzamadan Korunmak için Neler Yapılmalıdır?

Egzamadan korunmak için cildin nem dengesini korumak, tahriş edici maddelerden uzak durmak ve stres gibi tetikleyici faktörleri kontrol altında tutmak önemlidir. Günlük yaşamda alınacak basit önlemler, egzama ataklarını azaltabilir ve cildin sağlığını koruyabilir.

Cildi Düzenli Olarak Nemlendirmek

Egzama en çok kuru ciltte ortaya çıkar.

Her banyo sonrası nemlendirici krem veya losyon kullanmak cilt bariyerini güçlendirir.

Parfüm, alkol veya boya içermeyen ürünler tercih edilmelidir.

Tahriş Edici Maddelerden Kaçınmak

Sabun, deterjan, parfüm ve kimyasal temizlik ürünleri egzama belirtilerini kötüleştirebilir.

Bu tür ürünlerle temastan sonra eller mutlaka yıkanmalı ve nemlendirici uygulanmalıdır.

Ilık Su ile Kısa Duşlar Almak

Uzun ve sıcak duşlar cildin doğal nemini azaltır.

Duş süresi 10 dakikayı geçmemeli ve su ılık olmalıdır.

Pamuklu ve Nefes Alan Kıyafetler Tercih Etmek

Sentetik kumaşlar ciltte tahrişe neden olabilir.

Pamuklu, bol ve hava alan kıyafetler tercih edilmelidir.

Stresi Kontrol Altında Tutmak

Stres, egzama ataklarını tetikleyebilir veya şiddetini artırabilir.

Yoga, nefes egzersizleri, yürüyüş gibi rahatlatıcı aktiviteler faydalıdır.

Alerjenlerden Uzak Durmak

Polen, toz, hayvan tüyü veya bazı gıdalar egzama belirtilerini artırabilir.

Alerjenler tespit edilip mümkün olduğunca temastan kaçınılmalıdır.

Düzenli Olarak Dermatoloji Kontrolü Yaptırmak

Egzama kronik bir hastalıktır ve düzenli doktor kontrolü gerektirir.

Cilt tipine uygun tedavi planı ve ürün önerileri için dermatoloji uzmanına başvurulmalıdır.