Kalp damar hastalıklarının tanısı için kullanılan EKG, kalbin kasılması sırasında ortaya çıkan elektriksel aktivitenin grafiksel olarak kayıt edilmesini sağlayan bir cihazdır. Kalp atımı olarak da bilinen atriyum ve ventriküllerinin kasılması ve gevşemesi sırasında zayıf bir elektriksel aktivite oluşur. Bu aktivite, kalp ritmi, frekansı ve yayılımı hakkında pek çok veri içerir. Elektriksel aktivitenin ölçülmesi için elektrokardiyografi ya da farklı bir deyişle EKG cihazı kullanılır. Göğüs, kol ve bacak bölgesine, cilt üzerine yapıştırılan elektrotlar, kalbin yarattığı elektriksel aktivitenin ölçülmesine olanak tanır. Elektrotların bağlı olduğu cihaz, bu aktiviteyi grafiksel şekillere dönüştürerek özel bir kağıda basar. Böylece hekim, hastanın kalp ile ilgili şikayetini kolayca değerlendirir. Özellikle ritim ve iletim bozuklukları, kalbin kanlanması, hipertrofi ya da farklı bir deyişle kalp kasının büyümesi gibi anormal durumların tespitinde kullanılan EKG bir muayene yöntemidir. EKG nasıl çekilir sorusunu yanıtlamadan önce EKG nedir bunu iyi anlamak gerekir.

EKG nedir?

Çoğunlukla göğüs ağrısı şikayetiyle hekime başvuran kişilerin olası kalp krizi riskinin değerlendirilmesi için uygulanan EKG, deri üzerine yapıştırılan elektrotlar yardımıyla çekilir. Kalbin her kasılışında yarattığı elektriksel aktivitenin ölçümü sayesinde, kalp hakkında detaylı bilgiye sahip olunur. Kalpte yer alan kulakçık ve karıncıkların yarattığı kasılma ve gevşeme hareketini, kalbin hücre grupları tarafından uyarılmasını ve bu uyaranın iletimi sırasında ortaya çıkan elektriksel faaliyetin EKG ile ölçümlenmesi için hastanın vücuduna 10 adet elektrot yapıştırılır. Bu elektrotlar kablolar ile EKG cihazına bağlıdır. Elektriksel aktiviteye ait veriler, EKG cihazı tarafından grafiklere dönüştürülür ve EKG cihazının yazıcısı tarafından elektrokardiyogram adı verilen bir kağıda basılır. Bu kağıt 1x1 ve 5x5 mm. boyutlarında karelerden oluşur. 1x1 mm. boyutundaki karelere her 0,04 saniyede oluşan elektrik aktivitesine ait grafikler yazdırılırken; 5x5 mm boyutunda olan karelere ise 0,2 saniyede oluşan aktiviteye ait veriler yazdırılır. EKG cihazı, P, Q, R, S, T ve U dalgalarından oluşan kalp atımlarını elektrokardiyogram üzerine kaydeder. Bu dalgaların oluşturduğu grafiksel değerler hekime, hastanın kalp sağlığı hakkında bilgi verir. EKG cihazı kolay taşınabilir olması nedeniyle her yere götürülebilir. Böylece yatan hastanın EKG odasına götürülmesi gerekmez. Ağrısız, acısız bir yöntem olması ve işlem süresinin yaklaşık 2-3 dakika sürmesi hem hasta hem de hekim için kolaylık sağlar. Kalp sağlığı hakkında pek çok verinin hızla ölçülmesini sağlayan EKG, günümüzde kardiyologlar ve acil hekimleri tarafından sıklıkla kullanılan bir tanı yöntemidir. 

EKG nasıl çekilir?

Elektrokardiyografi, çoğunlukla göğüs ağrısı, çarpıntı, nefes darlığı, baş dönmesi, göz kararması ve bayılma gibi şikayetler ile kardiyoloji uzmanına başvuran kişilere çekilir. Herhangi bir riski bulunmayan ve tamamen güvenli bir test yöntemi olan EKG, yalnızca kalbin oluşturduğu elektriksel aktiviteyi kaydeder. Kalp işlevinin değerlendirilmesinde altın standart hâline gelen EKG sayesinde kalp kasının kasılması, ritim ve iletim bozuklukları anlaşılabilir. Hastanın, özel bir hazırlık yapması gerekmeyen işlem, özel bir odada yapılır. İşlem öncesinde, boyun ve bilekte yer alan takıların çıkarılması önemlidir. Hastanın belden yukarısındaki kıyafetleri çıkarması ya da mümkünse yukarı sıyırması ve muayene masası üzerine sırt üstü yatması istenir. Elektrotların daha iyi yapışması için cilt yüzeyi özel bir solüsyonla temizlendikten sonra elektrotlar, göğüs, bacak ve kol bölgesine yapıştırılır. 2-3 dakikalık çekim boyunca hastanın çok fazla hareket etmemesi ve konuşmaması istenir. Çekim tamamlandıktan sonra kişi hazırlanırken EKG cihazı tarafından elde edilen veriler grafiğe dönüştürülür ve elektrokardiyogram adı verilen kağıda yazdırılır. Herhangi bir ilaç kullanımı gerektirmeyen işlem sırasında ağrı ve acı hissedilmez. Vücuda herhangi bir zararı bulunmayan EKG çekimi sonrası kişi günlük yaşantısına geri dönebilir. Hekim muayene bulguları ile birlikte EKG sonucunu değerlendirir. Elde edilen verilere göre hekim, ek tetkik isteyebilir ya da tedavi düzenleyebilir. Elektrokardiyografinin ayrıca eforlu EKG, holter EKG gibi farklı türleri de bulunur.

Eforlu ekg nedir?

Kalp stres testi, efor testi ya da treadmill olarak da bilinen eforlu EKG, yük altında kalbin oluşturduğu elektriksel aktiviteyi anlık olarak elektrokardiyogram üzerine kaydeder. Yürüyüş bandı üzerinde bir protokol eşliğinde yapılan efor testi sayesinde kalbin baskı altındayken verdiği tepkiler ölçülür. Kalp damar hastalıklarının araştırılmasında başvurulan eforlu EKG, farklı şikayetlerle hekime başvuran hastanın şikayetlerinin egzersiz sırasında artıp artmadığının belirlenmesi ve şikayet oluşması durumunda kalpte ne gibi bir problem oluştuğunun gözlemlenmesi için yapılır. Eforlu EKG işlemi öncesinde hafif yiyecekler yenmesi önerilir. Rahat ve spor kıyafetler giyilmesi de yapılan test sırasında kişinin konforunu artırır. Efor testi başlamadan önce kişi yürüyüş bandı üzerine çıkarılır ve burada cilt yüzeyine elektrotlar bağlanır. Eforlu EKG testi yapılacak kişinin yaşına, cinsiyetine ve kondisyonuna göre egzersiz tipi belirlenir. Hafif tempoda yürüyüş ile başlayan test, hızlı yürüyüş, yokuş çıkma ve koşma gibi egzersizler içerir. Yapılan egzersiz ile birlikte kalp yükünün artırılması hedeflenir. Tüm bu egzersizler boyunca kalp hareketleri, EKG cihazı tarafından kayıt altına alınır. Egzersiz esnasında belirli periyotlarla kan basıncı ölçümü de yapılır. Egzersiz süresince elde edilen veriler uzman hekime gönderilir. Hekim, diğer muayene bulguları ile birlikte eforlu EKG testini değerlendirir. Elde edilen bilgiler ışığında hekim tedaviye başlayabilir ya da ek tetkik isteyebilir.

Holter ekg nedir?

Bir telefon büyüklüğünde olan holter EKG, çarpıntı, göz kararması, bayılma gibi şikayetlerin varlığında ve kalp ritim bozukluklarının gözlenmesinde kullanılır. Pille çalışan bu cihaz, kişinin beline ya da boynuna bir askı ile takılır. Cihaza bağlı elektrotlar göğüs bölgesine, cilt üzerine yapıştırılır. Özel bir durum olmadıkça, kişinin normal günlük yaşamına dönmesi ve normalde yaptığı tüm hareketleri yapması istenir. Bu noktada amaç, dönemsel olarak var olan şikayetlerin, anlık olarak takip edilmesidir. 24 saat boyunca cihaz, kalbin yarattığı elektriksel aktivitenin yanı sıra nabız ve tansiyon gibi verilerin ölçümünü yaparak bu verileri kaydeder. Bu sürenin sonunda hekim, holter EKG cihazını çıkarır ve elde edilen verileri bilgisayara aktarır. Holter EKG sonucuna göre hekim, var olan dönemsel şikayetler sırasında kalpte ne gibi bir durum yaşandığını grafikler aracılığıyla gözler. Holter EKG sayesine, rutin muayene sırasında fark edilemeyen pek çok rahatsızlık anlaşılabilir. Böylece hekim uygun tedaviyi düzenler.

EKG neden çekilir?

Vücuda bağlanan elektrotlar yardımıyla çekilen EKG, hekime kalp hakkında çeşitli bilgiler sağlar. Günümüzde EKG, kardiyoloji uzmanına başvuran hemen her kişiye çekilir. Özellikle kalp krizi şüphesi ile hastaneye başvurulan kişilere uygulanan EKG işlemi, aşağıda sıralanan durumlarda da çekilebilir:

  • Aritmi ya da farklı bir deyişle ritim ve iletim bozukluğu şüphesi varlığında
  • Kalp kapakçıklarında olası problemlerin varlığında
  • Koroner arter olarak tanımlanan kalp damarlarında daralma ya da tıkanma şüphesi olması durumunda
  • İskemi olarak tanımlanan kalbin yeteri kadar kanlanmaması ya da hasarlanması varlığında
  • Hipertrofi olarak adlandırılan kalp kasının durumunun gözlemlenmesi gerektiğinde
  • Kan iyonlarında var olan dengesizliklerin saptanmasında

Kalp sağlığınızın için siz de düzenli olarak kontrollerinizi yaptırmayı ihmal etmeyin.

Uzm. Dr.
Murat Esin
Kardiyoloji
Medical Park Antalya
35814

Sayfa içeriği sadece bilgilendirme amaçlıdır. Sayfa içeriğinde tedavi edici sağlık hizmetine yönelik bilgiler içeren ögelere yer verilmemiştir. Tanı ve tedavi için mutlaka hekiminize başvurunuz.