El işi yapmanın sağlığa etkileri

23437

Örgü, nakış, dikiş ve diğer el sanatları pek çok insanın boş zamanlarını değerlendirmek veya meslek olarak yaptıkları işlerdir. Yapılan araştırmalar bu uğraşların beyin sağlığı ve psikoloji üzerine pek çok faydalı etkisinin olduğunu göstermiştir. 

  1. Stresi azaltma: El işi yaparken ritmik ve tekrarlayan hareketler ayrıca yapılan işe odaklanma meditasyon benzeri etki göstermektedir. Düzenli olarak örgü ören denekler üzerinde yapılmış bir çalışmada örgü örmenin yatıştırıcı, zihni dinlendirici, sakinleştirici ve ‌meditatif etkilerinin olduğu gözlenmiştir. Çalışmaya katılanlar örgü örmenin stres azaltmada ve işin baskısından kurtulmada etkili olduğunu belirtmişlerdir. Bunun yanında ‌anksiyete bozukluğu olan kişiler, el işi yapmanın stresli durumlarla baş etmelerine yardımcı olduğunu ifade etmişlerdir. 

  2. Ruh halini iyileştirme: Yapılan bir araştırmada kişilere bir el işi ile uğraşmadan önce ve sonra ruh hallerini değerlendiren bir ölçek kullanılmıştır. Araştırmanın sonuçlarına göre kişiler bir el işi ile uğraştıktan sonra kendilerini daha mutlu olarak ifade etmişlerdir. Birlikte örgü örmek gibi bir aktivite özellikle depresyonlu hastalarda ek fayda sağlamış. Bir projenin bitirilmiş olmasından duyulan mutluluk ve ürünün birine hediye ‌edilmesi katılımcılarda ki mutluluk katsayısını artırmış görünüyor. 

  3. ‌Bilişssel ‌bozukluklarda düzelme: ‌Journal of ‌Neuropsychiatry ‌and ‌clinical ‌neurosciences dergisinde yayınlanan bir çalışmada (1), araştırmacılar aralarında 197 tane bunama öncüsü belirtiler gösteren kişilerin de bulunduğu 70-89 yaşları arasında 1321 kişiye bakmışlar. Katılımcıların tümüne önceki yıllardaki ‌faaliyetleri ile ilgili olarak anket yapılmış. Sonuçlara göre el işi gibi bir uğraşla meşgul olanlarda, kitap okuyan, bilgisayarla çalışan veya oyun oynayanlara göre daha az bilişsel bozulma gözlenmiş. Bu durum çalışma el sanatları ile uğraşmanın nörolojik olarak koruyucu etkisinin olduğunu gösteriyor. 

  4. Kadınlarda yeme bozukluğunun düzelmesinde etkisi: Kanada da yapılan bir çalışmada (2) denekler yeme bozukluğu olan kadınlardan seçilmiş. Kadınlara örgü dersleri verilmiş ve örgü ile ilgili kaynaklara ücretsiz erişimleri sağlanmış. Çalışma sonunda deneklerin dörtte üçü yeme bozukluğu ile ilgili şikayetlerinin ve korkularının azaldığını belirtmişler. Aynı denekler örgünün sakinleştirici ve tedavi edici etkiye sahip olduğunu belirtmişler. Deneklerde memnuniyet, gurur ve başarı duyguları saptanmış. 

  5. El işleri kronik ağrı ile baş etmeye yardımcı olur:Kronik ağrı ile yaşamak insanları sadece fiziksel olarak rahatsız etmekle kalmaz, psikolojik olarak depresyona ve sosyal izolasyona sürükler. ‌İngiltere'de yapılan bir çalışmada kronik ağrıdan ‌muzdarip bir grup hastanın bir bölümüne örgü ile ilgilenmeleri sağlanmış. Çalışmaya katılan ve örgü ören denekler amaç, anlam ve kontrol duygusu hissettiklerini ifade etmişler. Ayrıca yaptıkları işlerin onları çektikleri ağrıdan uzaklaştırdığını ifade etmişler. Örme gurubuna mensup olanlar aidiyet duygusu hissettiklerini ve daha az yalıtılmış olduklarını söylemişler. Bazı kanser hastalarının el işi ile uğraşmaları sağlanarak ağrılarını hafifletmeleri sağlanmaktadır. 

Bir el işi ile uğraşmak ayrıca kişilerde ‌el-göz koordinasyonunu artırır. Fiziksel ve zihinsel engelli hastaların rehabilitasyon çalışmalarında el işi terapisi sıklıkla kullanılmaktadır. El işi yaparken bir araya gelen insanlar bu sayede sosyalleşirler ve toplumsal destek alırlar. Bir el işi ile hobi olarak uğraşan insanlarda yaşlanma belirtilerinin daha geç ortaya çıktığı gözlenmiştir. Yaptıkları uğraşın bitmiş halini gören insanlarda beyinde ‌dopamin maddesi artar. Bu durum artan mutluluk ve öz saygı ile ilişkili bulunmuştur. Bir el sanatı ile ilgilenen insanların diğer insanlara karşı daha toleranslı ve empati yeteneklerinin daha gelişmiş olduğu gözlemlenmiştir.