Adrenalin (Epinefrin) Nedir? Adrenalin Hormonu Ne İşe Yarar?

Adrenalin veya diğer adıyla epinefrin, her iki böbreğin üzerinde bulunan adrenal bezler tarafından vücuda salgılanan doğal bir stres hormonudur. Vücutta önemli bir yeri olan adrenalin hormonu özellikle stres veya tehlike hissetmeye sebep olan durumlarda, kan dolaşımının ve nefes almanın hızlanması, kasların efor ve enerji için hazırlanması anında harekete geçer. Adrenalin hormonu ayrıca ciddi alerjik reaksiyon (anafilaksi) yaşandığı durumda acil tıbbi müdahale aracı olarak da kullanılan bir ilaçtır.

Adrenalin (Epinefrin) Nedir?

Adrenalin (epinefrin), adrenal bezlerin vücudun stresli veya tehlikeli durumlara hazırlanmasına yardımcı olmak için ürettiği doğal bir stres bir hormonudur.

Epinefrin veya diğer adıyla adrenaline, sempatik liflerin aracılık eder. Böylelikle strese tepki olarak adrenal medulladan salınan güçlü bir stres hormonu ve kimyasal bir haberci ortaya çıkar. Epinefrin, sempatik sinir sistemini uyararak vücudun akut stres tepkisinde önemli bir rol oynar. Bu da vücudun stresli veya tehlikeli durumlarda harekete geçmesini sağlar.

Vücudun strese karşı verdiği tepki olan “savaş ya da kaç” tepkisi aynı zamanda epinefrin hormonu tarafından kontrol edilir. Epinefrin aynı zamanda alerjik reaksiyonları tedavi etme, kalp ritmini düzeltme, mukozal tıkanıklığı ve göz tansiyonunu kontrol etmek için kullanılan bir hormon ve diğer yandan nörotransmitterdir. Bunların dışında adrenalin hormonu birçok hastalığın tedavisinde ve acil tıbbi müdahale amacıyla ilaç formunda da kullanılabilir.

Epinefrin hormonu, merkezi sinir sistemi nörotransmitteri olarak, sinir sinyallerinin sinir uçlarından başka bir sinir hücresine, kas hücresine veya bezlere iletilmesine yardımcı olan kimyasal bir haberci olarak görev yapar. Her iki böbreğin üzerinde bulunan şapka şeklindeki bezler olan adrenal bezleri tarafından üretilir ve bu şekilde vücuda salınımı gerçekleşir.

Adrenalin hormonu aynı zamanda vücudun yaşadığı bir tehlikeye karşı acil müdahale sisteminin (savaş ya da kaç) bir parçası olan sempatik sinir sisteminin de bir üyesidir. Vücudun verdiği bu tepki tıbbi olarak akut stres tepkisi olarak da ifade edilir.

Epinefrin diğer yandan katekol kısmını içerdiğinden katekolamin olarak da adlandırılır. Güçlü bir stres hormonu olan epinefrin, adrenal bezinin içindeki norepinefrinden yapılır.

Adrenalin (Epinefrin) Salgılanması Nerede Gerçekleşir?

Adrenalin veya epinefrin hormonu, her böbreğin üzerinde bulunan öz bölgede şapka şeklindeki bezler olan adrenal bezleri tarafından üretilir ve buradan vücuda salınır.

Vücut özel olarak bir tehditle karşılaştığında beyne bir sinyal gönderir. Beyin daha sonra böbreklerdeki adrenal medullaya bu tepkiye karşılık sinir uyarıları gönderir. Sinir sinyali adrenal beze ulaştığında, adrenal bezin medullasındaki kromaffin hücreleri epinefrin salgılamaya başlar. Epinefrin daha sonra kan dolaşımına girer ve böylece vücudun çeşitli yerlerindeki hücrelere taşınır ve burada birtakım tepkileri başlatır. Bu tepkiler sağlık açısından faydalı tepkilerdir.

Adrenalin (Epinefrin) Hormonu Vücutta Ne İşe Yarar?

Adrenalin, vücudun strese girdiği tehlike anında vücuda adrenalin salgılayan adrenal bezlerde üretilir ve böylelikle vücudu “savaş ya da kaç” durumuyla mücade etmesini sağlar. Temel görevi “savaş ya da kaç” tepkisine hazırlık olan adrenalinin en önemli özelliklerinden biri ise vücudun temel kaslarının ortaya çıkan tehdide tepki verebilmesi için onlara enerji sağlamasıdır.

Adrenalin (epinefrin) hormonu salgılandığında şunlar yaşanır:

• Adrenalin, stres, panik ve heyecan anında devreye girer
• Vücut direncini ve enerjisini artırır
• Aynı zamanda göz bebekleri büyür
• Solunum yolları açılır
• Epinefrin, kan basıncını ve kalp atış hızını artırır
• Karaciğer sağlığını destekler ve korur
• Kanı deriden uzak tutarak kurdeşen ve buna bağlı olarak kaşıntıyı azaltabilir
• İlaç formu, anafilaksiyi ve ani astım ataklarını hafifletmeye çalışır

Adrenalin hormonu, stres, panik ve heyecan anında devreye girer

Adrenal bezlerde salgılanan adrenalin veya diğer adıyla epinefrin hormonu, vücut stres, panik ve heyecan durumunu algıladığında devreye girer ve yükselir. Bu da vücudun tehlike durumlarına karşı tepki vermesini kolaylaştırır.

Vücut direncini ve enerjisini artırır

Adrenalin hormonu aynı zamanda vücutta doğal olarak salgılandığında vücut direnci artar ve kişi daha dayanıklı bir hale gelir. Diğer yandan enerji de yükselir.

Solunum yolları açılır

Epinefrin olarak da adlandırılan adrenalin, bronşiyol kas hücrelerindeki beta-2-adrenerjik reseptörlere bağlanır. Bu süreç bronşiyollerin gevşemesini sağlar ve bu da solunumun yoğunlaşmasını sağlayarak solunum yollarını açar.

Epinefrin, kan basıncını ve kalp atış hızını artırır

Vücudun tepkisel gücü olarak da ifade edebileceğimiz adrenalin hormonu, kalp kası hücrelerindeki beta-adrenerjik reseptörlere bağlanarak kalbin kasılma hızının artmasına neden olur. Böylelikle kan basıncı yükselir ve aynı zamanda kalp atış hızı da artmış olur.

Göz bebekleri büyür

Adrenalin hormonu salgılandığı sırada göz bebekleri, daha fazla ışığın içeri girmesine izin verecek şekilde genişler ve büyür.

Kanı deriden uzak tutarak kurdeşen ve buna bağlı kaşıntıyı azaltabilir

Epinefrinin görevlerinden biri de kanı deriden uzak tutarak kurdeşen ve kaşıntıyı azaltabileceği olduğu ortaya konur.

Karaciğer sağlığını destekler ve korur

Karaciğerde depolanan glikojen, daha fazla enerji sağlamak için glikoza dönüştürülür. Bu süreç, adrenalin hormonu salgılandığında gerçekleşir.

İlaç formu, anafilaksiyi ve ani astım ataklarını hafifletmeye çalışır

Adrenalin hormonu, vücutta doğal olarak salgılanmasının yanında ilaç formu olarak da kullanılır. Adrenalin hormonu, kullanıldığında anafilaksiyi ve ani astım ataklarını hafifletici bir katkı sunar.

Adrenalin patlaması ne anlama gelir?

Adrenalin kan dolaşımına yüksek oranda salındığında kişide adrenalin patlaması meydana gelir.

Vücutta adrenalin patlaması yaşandığında;

• Kalp daha hızlı atar, nefes alışverişi hızlanır
• Sindirim süreci yavaşlar
• Kişi kendini çok uyanık ve algıları açık bir şekilde hisseder

Vücutta doğal gerçekleşen bu süreç dışında panik atak esnasında veya kişinin başında korku dolu bir deneyim geçtiğinde de adrenalin patlaması yaşanabilir.

Epinefrin Hormonunun Yan Etkileri Var mı?

Epinefrin, ilaç formunda tüketildiğinde bazı olası yan etkiler gösterebilir. Bu yan etkilerin arasında endişeli bir ruh hali, huzursuzluk ve baş dönmesi yer alır. Nadir olarak da kan basıncında artış ve akciğerde sıvı birikmesi de ortaya çıkabilir.