sat─▒r aras─▒

Epizyotomi nedir, sorusu vajinal aç─▒kl─▒─č─▒ geni┼čleterek do─čumu kolayla┼čt─▒rmak amac─▒yla perinede gerçekle┼čtirilen cerrahi kesi ┼čeklinde aç─▒klanabilir. Geçmi┼čte do─čum rutinlerinde s─▒kl─▒kla tercih edilen bu cerrahi kesi yönteminin günümüzdeki kullan─▒m─▒ s─▒n─▒rl─▒d─▒r.

Özel durumlarda hastan─▒n dü┼čüncesi al─▒narak yap─▒lmas─▒na karar verilebilir. Do─čum esnas─▒nda normal ┼čartlara göre vajinan─▒n bebe─čin ç─▒kabilmesine izin verecek kadar geni┼člemesi gerekir.

Böyle durumlarda olas─▒ bir kesi i┼člemi yap─▒lmas─▒na gerek duyulmaz. Ancak baz─▒ durumlarda aç─▒kl─▒k geni┼člemedi─či için anüs ile vajinal aç─▒kl─▒─č─▒n alt k─▒sm─▒ aras─▒ndaki bölgeden küçük bir kesi yaratarak bebe─čin d─▒┼čar─▒ daha kolay ç─▒kmas─▒na olanak sa─član─▒r.   

Epizyotomi Nedir?

Epizyotomi nedir, sorusu için vajina çevresinde y─▒rt─▒k olu┼čumunu engellemek için yap─▒lan do─čum kesisi uygulamas─▒ ┼čeklinde yan─▒t verilebilir. Epizyotomi ┼čüphesi ta┼č─▒yan anne adaylar─▒ do─čuma k─▒sa bir süre kala rutin bir jinekolojik muayeneden geçmelidirler.

Bebe─čin do─čum pozisyonu ve kad─▒n─▒n vajinal aç─▒kl─▒k durumu analiz edilerek anne aday─▒na gerekli bilgilendirmeler yap─▒l─▒r. Vajinal do─čumun 2. evresinde ba┼čvurulan epizyotomi, vajinada doku y─▒rt─▒lmas─▒na sebebiyet verecek kadar darl─▒k oldu─ču durumlarda yap─▒lan bir kesi yöntemidir. 

Epizyotomi nedir, sorusu kadar hangi durumlarda uyguland─▒─č─▒ da önemli bir konudur. Bebe─čin kalp at─▒┼člar─▒n─▒n dü┼čmesi sebebiyle h─▒zl─▒ bir ┼čekilde do─čurtulmas─▒ gerekti─či zaman uygulanabilir. Ayr─▒ca iri bebek, "vakum ya da forceps" gibi müdahale yap─▒lmas─▒ ┼čart olan do─čum uygulamalar─▒nda tercih edilebilir. 

Yap─▒lan bilimsel ara┼čt─▒rmalara göre epizyotomi kesisinin perineal y─▒rt─▒lmalar─▒ çok engellemedi─či ve hatta kesinin kendisinin iyile┼čmesinin zorla┼čt─▒─č─▒, bazen kesi boyutunun uzad─▒─č─▒ gibi çe┼čitli bulgulara ula┼č─▒lm─▒┼čt─▒r. Dolay─▒s─▒yla günümüzdeki vajinal do─čumlarda rutin ┼čekilde uyguland─▒─č─▒ söylenemez. 

Epizyotomi Neden Gerçekle┼čtirilir?

Do─čum esnas─▒nda vajinan─▒n elastikiyet kazanmas─▒ için belirli bir zamana ihtiyaç vard─▒r. Ancak bazen ters durumlar ya┼čanabilir ve vajina yeteri kadar geni┼člemeden do─čumun gerçekle┼čmesi gerekebilir.

─░┼čte epizyotomi gerektiren belli ba┼čl─▒ nedenler ┼čöyle s─▒ralanabilir:

  • Vajinal do─čum için ameliyat gerekiyorsa: E─čer kendi ─▒k─▒nmalar─▒n─▒zla bebe─či d─▒┼čar─▒ itemiyorsan─▒z veya bebekle ilgili t─▒bbi bir durum geli┼čmi┼čse bebe─čin ameliyatla al─▒nmas─▒ gerekebilir. Böyle durumlar kar┼č─▒s─▒nda forseps veya vakum cihaz─▒ kullan─▒larak bebek d─▒┼čar─▒ya ç─▒kart─▒l─▒r. 
  • Perinin tabakas─▒ kaslar─▒n─▒n sarkmas─▒n─▒ ve gerilmesini önlemek,
  • Kontrolsüz perineal y─▒rt─▒lmalar─▒ engellemek,
  • Anormal kalp at─▒┼č h─▒z─▒: Bebe─čin nabz─▒ normalin d─▒┼č─▒nda at─▒yorsa,
  • Omuz y─▒rt─▒─č─▒: Bebe─čin omzu pelvik kemi─činin arkas─▒na s─▒k─▒┼čt─▒─č─▒ zaman,
  • Bebe─čin makat duru┼ču geli┼činde,
  • Anneninkalp yetmezli─čive bel f─▒t─▒─č─▒ gibi hastal─▒klar sebebiyle ─▒k─▒nmamas─▒ gerekti─či durumlarda,
  • Vajina ç─▒k─▒┼č dokusu çok sert olmas─▒ halinde,
  • Prematüre bebeklerde, bebe─čin ba┼č k─▒sm─▒n─▒n küçük olmas─▒ dolay─▒s─▒yla perinenin bas─▒s─▒na dayanamamas─▒

─░lk do─čum yapacak kad─▒nlarda vajinal esneklik daha zay─▒f oldu─ču için y─▒rt─▒lma olas─▒l─▒─č─▒ daha fazlad─▒r. Do─čum say─▒s─▒na paralel olarak vajinal esneklik artaca─č─▒ için do─čum kesisine duyulan ihtiyaç da azal─▒r. Yani ikinci ve üçüncü gibi di─čer gebeliklerde bebe─čin d─▒┼čar─▒ ç─▒k─▒m─▒ daha kolay olacakt─▒r. 

Epizyotomi Kesi Çe┼čitleri Nelerdir?

T─▒p biliminde "normal do─čum diki┼čleri" olarak bilinen epizyotomi kesisinin 2 farkl─▒ türü vard─▒r:

  • Orta hat (medyan) kesisi: Bu kesi, anüsten vajinal aç─▒kl─▒─ča do─čru dikey yönden yap─▒lan bir i┼člemdir. Anüse do─čru uzama riski yüksektir ama onar─▒m─▒ k─▒sa süre içerisinde halledilebilir.
  • Mediolateral kesisi: Vajinadan anüsün sa─č─▒na ve soluna do─čru yap─▒lan kesi uygulamas─▒d─▒r. Amaç y─▒rt─▒lman─▒n anüse do─čru uzamas─▒n─▒ engellemektir. Ancak a─čr─▒l─▒ ve ac─▒ verici oldu─ču unutulmamal─▒d─▒r. 

Epizyotomi Nas─▒l Yap─▒l─▒r?

Epizyotomi öncesinde vajinal bölge lokal anestezi yard─▒m─▒ ile uyu┼čturulur. Epidural do─čum yap─▒lacaksa ekstra uyu┼čturmaya gerek yoktur. Cerrahi müdahale ile gerçekle┼čtirilen kesi, bebek ç─▒kart─▒ld─▒ktan sonra dikilir. ─░┼člem s─▒ras─▒nda doku ve kaslar─▒ onarmak için kendili─činden eriyen epizyotomi diki┼či kullan─▒l─▒r.

Perine bölgesine enjekte edilen lokal anestezi k─▒sa sürede etkisini gösterecektir. Bebe─čin ba┼č k─▒sm─▒ perine bölgesine bask─▒ yapt─▒─č─▒ için hekiminiz epizyotomi makas─▒yla i┼člemi hemen gerçekle┼čtirir. Epizyotomi kaç diki┼č at─▒l─▒r, sorusunun yan─▒t─▒ ise anne aday─▒n─▒n vajinal aç─▒kl─▒k ve kesi türüne göre de─či┼čiklik gösterir. Aç─▒kl─▒─č─▒n derinli─čine göre daha fazla diki┼če gereksinim duyulabilir. 

Epizyotomi Diki┼či Sonras─▒ ─░yile┼čme Nas─▒l Sa─član─▒r?

Epizyotomi diki┼či at─▒larak do─čum gerçekle┼čmi┼čse yeni annenin birtak─▒m günlük rutinlerine dikkat etmesinde fayda vard─▒r. Epizyotomi kesisinin iyile┼čmesi, derinli─čine ve boyutuna göre yakla┼č─▒k 1-1,5 ay kadar sürebilir. ─░lk birkaç gün a─čr─▒ ve s─▒z─▒ hissetmek oldukça do─čald─▒r. Jinekolo─čun bu süreçte a─čr─▒lar─▒n hafiflemesi için a─čr─▒ kesici reçete edebilir veya d─▒┼čk─▒ yumu┼čat─▒c─▒ merhemler önerebilir.

Operasyon sonras─▒ iyile┼čmeyi h─▒zland─▒racak di─čer önemli hususlar ise ┼čöyledir:

  • Oturman─▒z gereken durumlarda mutlaka bir yast─▒k deste─či al─▒nmal─▒d─▒r.
  • Kesideki ┼či┼čli─či ve ate┼či azaltmak için buz torbas─▒ kullan─▒labilir. Ayr─▒ca eczanelerde sat─▒lan perineal buz paketlerinden de faydalanmak mümkündür.
  • Doktorun reçete etti─či ilaçlar düzenli kullan─▒lmaya özen gösterilmelidir.
  • ─░drar yaparken bir s─▒kma ┼či┼česiyle perine bölgesine ─▒l─▒k su ak─▒t─▒labilir.
  • Kesinin iyile┼čme süreci ilerledikçe operasyon bölgesinde ka┼č─▒nt─▒, a─čr─▒ ve kuruluk hissi olu┼čabilir. Böyle durumlar kar┼č─▒s─▒nda hekime dan─▒┼čarak uyu┼čturucu spreylerden destek alabilirsiniz.
  • S─▒k s─▒k ─▒l─▒k su ile du┼č almaya çal─▒┼č─▒n. S─▒cak su a─čr─▒lar─▒n geçiçi de olsa geçmesine ve iyile┼čme sürecinin h─▒zlanmas─▒na yard─▒mc─▒ olacakt─▒r.
  • Enfeksiyon olu┼čumunu önlemek için vajinal bölgenin temizli─čine ve kurulu─čuna özen gösterilmeli, nefes alan pamuklu iç çama┼č─▒rlar─▒ giyilmelidir.

Epizyotomi Yan Etkileri ve Riskleri Nelerdir?

Epizyotomi, zorlu do─čumlar─▒ kolayla┼čt─▒rmas─▒ aç─▒s─▒ndan geçmi┼čten beri tercih edilen bir yöntemdir. ─░lk birkaç gün a─čr─▒ ve ┼či┼čkinlik ┼čikayetleri yaratabilir. Ancak baz─▒ hastalarda bu geçiçi komplikasyonlar─▒n yan─▒ s─▒ra farkl─▒ sa─čl─▒k problemlerine de neden olabilir.

Do─čum kesisinin olas─▒ yan etkileri ve riskleri ┼čöyle aç─▒klanabilir:

  • Yara izlerinde yo─čun a─čr─▒
  • A─čr─▒l─▒ cinsel ili┼čki 
  • Kanama riski
  • Dokular─▒n kar┼č─▒ kar┼č─▒ya gelememesi
  • ─░drar tutamama 
  • Kesinin uzun dönem boyunca iyile┼čmemesi ve iç çama┼č─▒rda ─▒slakl─▒k hissi b─▒rakmas─▒
  • Enfeksiyon olu┼čumu
  • Rektum ve anal sfinkter yaralanmalar─▒

Epizyotomi kesisinin yan etkileri genellikle geçicidir. Ancak sayd─▒─č─▒m─▒z olas─▒ risklerin geli┼čmesi durumunda kad─▒n─▒n günlük rutin hayat─▒ ve cinsel hazz─▒ olumsuz yönde etkilenebilir. Bu durum kar┼č─▒s─▒nda do─čum kesisi onar─▒m─▒na ihtiyaç duyulur. Epizyotomi skar revizyonu olarak adland─▒r─▒lan bu k─▒sa süreli onar─▒m i┼člemi ile hastay─▒ eski ya┼čam kalitesine döndürmek mümkündür. 

Epizyotomi Skar Revizyonu S─▒ras─▒nda Yap─▒lacak Di─čer Ameliyatlar Nelerdir?

Do─čum kesisinin türü ve iyile┼čme süreci, skar revizyonunun nas─▒l yap─▒laca─č─▒n─▒ belirleyecek en önemli faktördür. E─čer küçük bir kesi ve iz mevcutsa sert dokular ve vulva estetik diki┼čle onar─▒larak vajinan─▒n eski formuna kavu┼čmas─▒ sa─član─▒r.

Ancak kesi ve skar derinli─či fazla ise vajinal bölgeyi içine alan büyük bir doku düzenlemesi yap─▒lmal─▒d─▒r. Büyük çapl─▒ skar vakalar─▒nda ek olarak farkl─▒ genital rahats─▒zl─▒klar da tedavi edilebilir. Vajinoplasti ( vajina daraltma), en s─▒k uygulanan operasyonlar─▒n ba┼č─▒nda gelir. Normal do─čumla sonuçlanm─▒┼č çoklu gebeliklerde vajina aç─▒kl─▒─č─▒ geni┼čledi─či için daraltma operasyonuyla bu problemin önüne geçilebilir.

Anüsle vajinan─▒n alt k─▒sm─▒ndaki aç─▒kl─▒─č─▒n birle┼čme noktas─▒nda yer alan perinenin onar─▒m─▒ epizyotomi ile e┼č zamanl─▒ yap─▒lmal─▒d─▒r. Böylelikle sa─čl─▒kl─▒ kas yap─▒s─▒ sa─članarak vajinan─▒n do─čum öncesi haline gelmesi amaçlan─▒r.

Ba─č─▒rsaklar─▒n vajina d─▒┼č─▒na sarkmas─▒ olarak bilinen(rektosel), enfeksiyon riski yaratabilen (anal fissür) y─▒rt─▒klar─▒, idrar torbas─▒ sarkmas─▒ (sistosel), üretral (idrar torbas─▒) y─▒rt─▒klar─▒, iç dudak ┼čekil bozuklar─▒ (labioplasti) gibi pek çok estetik cerrahi i┼člemler komplike olarak gerçekle┼čtirilebilir.

S─▒kça Sorulan Sorular

Epizyotomi ─░┼člemi Hissedilir mi?

Epizyotomi i┼člemine lokal anestezi ile ba┼član─▒ld─▒─č─▒ için hastan─▒n operasyonu hissetmesi mümkün de─čildir. Ancak anestezinin etkisi geçtikten sonra ilk birkaç gün hafif a─čr─▒, ate┼č ve s─▒z─▒ geli┼čebilir. Doktorun verece─či ilaç ve tedavi önerileriyle bu olas─▒ a─čr─▒lar bask─▒lanabilir. 

Epizyotomi Cinselli─či Etkiler mi?

Kötü iyile┼čen epizyotomi, cinsel hayat─▒ olumsuz yöne çekebilir. ─░yile┼čme sonras─▒ dokular─▒n sertle┼čmesi, cinsel beraberli─čin a─čr─▒l─▒ ve haz almadan geçmesine sebebiyet verebilir. Dolay─▒s─▒yla hekim önerilerine mutlaka dikkat edilmeli, kötü epizyotomi yap─▒ld─▒─č─▒nda da sonuçlar─▒na katlanmak yerine skar revizyon operasyonuna ba┼čvurulmal─▒d─▒r. 

Epizyotomi Diki┼čleri Ne Zaman Dü┼čer?

Do─čumu kolayla┼čt─▒rmak için yap─▒lan epizyotomi i┼čleminde diki┼čler, 1 hafta içinde kendili─činden eriyebilen özelliktedir. Kanama için ped kullan─▒labilir, ancak vajina içine tampon kesinlikle yerle┼čtirilmemelidir. Ayr─▒ca diki┼čleri bast─▒r─▒p çekmek gibi yanl─▒┼č hareketlerden kaç─▒nmal─▒s─▒n─▒z.

Normal Do─čumda Epizyotomi ┼×art m─▒d─▒r?

Do─čum kesisi, bilinenin aksine her normal do─čumda gerekli bir uygulama de─čildir. Kad─▒n─▒n vajina aç─▒kl─▒─č─▒, bebe─čin ç─▒kmas─▒na imkan tan─▒yacak geni┼člikte ise ekstra kesi olu┼čturmaya gerek yoktur. Sanc─▒, ─▒k─▒nma ve plasenta ayr─▒lmas─▒ ┼čeklindeki do─čal 3 evreyle do─čum tamamlanabilir. 

En ├çok Okunan Sa─čl─▒k Rehberi Yaz─▒lar─▒m─▒z

Sosyal Medya Hesaplar─▒m─▒z:
Facebook | Instagram | YouTube | LinkedIn

Prof. Dr.
M├╝berra Naml─▒ Kalem
Kad─▒n Hastal─▒klar─▒ ve Do─čum
─░stinye ├ťniversitesi Hastanesi Bah├že┼čehir
1292

Bu i├žeri─čin geli┼čtirilmesinde Medical Park Yay─▒n Kurulu katk─▒ sa─člam─▒┼čt─▒r.
Sayfa i├žeri─či sadece bilgilendirme ama├žl─▒d─▒r. Sayfa i├žeri─činde tedavi edici sa─čl─▒k hizmetine y├Ânelik bilgiler i├žeren ├Âgelere yer verilmemi┼čtir. Tan─▒ ve tedavi i├žin mutlaka hekiminize ba┼čvurunuz.