sat─▒r aras─▒

ertesi g├╝n hap─▒ nedir ve nas─▒l kullan─▒l─▒r

Bir acil kontrasepsiyon ilac─▒ olan ertesi gün hap─▒, yüksek miktarda sentetik progesteron hormonu veya progesteronun etkisini göstermek ad─▒na uyard─▒─č─▒ reseptörlerini bloke etme özelli─či gösteren maddeleri içerir. Bu hap temel olarak korunmas─▒z olarak girilen cinsel ili┼čki sonras─▒nda, planlanmam─▒┼č gebeliklerin olu┼čumunu engellemek için kad─▒nlar taraf─▒ndan a─č─▒zdan al─▒nan bir ilaçt─▒r. ─░laç içeri─činde yer alan yüksek düzeyde progesteron hormonu, kad─▒n yumurtas─▒n─▒n erkek üreme hücresi sperm taraf─▒ndan döllenme ihtimalini azaltmas─▒n─▒n yan─▒ s─▒ra, döllenen yumurtan─▒n da uterusa (rahim içine) tutunmas─▒n─▒ engelleyerek, gebelik olu┼čumunu engeller.

Do─čum kontrol ilaçlar─▒n─▒n aksine ertesi gün hap─▒, düzenli kullan─▒m gerektirmez ve gebelik istenmeyen ili┼čki sonras─▒nda bir ya da iki doz olarak al─▒n─▒r. Bu yüzden bir do─čum kontrol yöntemi olarak alg─▒lanmamas─▒ gereken ertesi gün hap─▒, korunmas─▒z cinsel ili┼čki, kondom y─▒rt─▒lmas─▒ gibi beklenmedik durumlarda kullan─▒lmal─▒d─▒r. Cinsel ili┼čki sonras─▒nda gebeli─či engelleme ┼čans─▒, ilac─▒n ne kadar erken kullan─▒ld─▒─č─▒yla da ba─člant─▒l─▒ olan do─čum kontrol haplar─▒, ili┼čki sonras─▒ 5. günde al─▒nd─▒─č─▒nda etki etmeyebilir.

Ertesi gün hap─▒, korunmas─▒z ili┼čki sonras─▒ndaki ilk 24 saatte al─▒nd─▒─č─▒nda, planlanmam─▒┼č gebelik olu┼čumlar─▒n─▒n yakla┼č─▒k olarak %98'ini engeller. Cinsel yolla bula┼čan hastal─▒klar─▒n bula┼čmas─▒n─▒ önleme konusunda ise hiçbir koruyucu etkisi bulunmayan ertesi gün haplar─▒n─▒n yaln─▒zca beklenmedik durumlarda gebeli─či önlemek amac─▒yla kullan─▒lmas─▒ gerekti─či unutulmamal─▒d─▒r. Ertesi gün hap─▒ nas─▒l kullan─▒l─▒r sorusunu yan─▒tlamadan önce ertesi gün hap─▒ nedir bunu iyi anlamak gerekir.

Ertesi Gün Hap─▒ Nedir?

Ertesi gün hap─▒, eczanelerde reçetesiz olarak sat─▒lan yüksek progesteron hormonu içerikli bir ilaçt─▒r. Gebeli─čin planlanmad─▒─č─▒ zamanlarda korunmas─▒z olarak cinsel ili┼čkiye girilmesinin ard─▒ndan kullan─▒ld─▒─č─▒nda gebelik olu┼čumunu engelleme konusunda etkilidir. Ertesi gün hap─▒n─▒n, isminden dolay─▒ cinsel ili┼čkiden sonraki gün kullan─▒lmas─▒ gerekti─či san─▒lsa da, gebelik ihtimali söz konusu olan ili┼čki sonras─▒nda ne kadar çabuk al─▒n─▒rsa o kadar etkilidir. ─░li┼čki sonras─▒ ilk 12 saat içinde al─▒nd─▒─č─▒nda olas─▒ gebeli─či engelleme ihtimali %90 civar─▒ndayken, ikinci gün al─▒nd─▒─č─▒nda bu oran %75'e geriler. 5. günün sonunda ise etki etmeyece─či kabul edilir.

Ertesi Gün Hap─▒ Ne Zaman Kullan─▒l─▒r?

Acil kontrasepsiyon (korunma) yöntemi olarak dü┼čünülmesi gereken bu ilaçlar, gebeli─či kesin olarak engellemedi─či için do─čum kontrol yöntemi olarak kabul görmez. Ertesi gün hap─▒, do─čum kontrol yöntemlerinden hiçbirinin uygulanmad─▒─č─▒ durumlarda yaln─▒zca cinsel ili┼čki sonras─▒nda geçici olarak, âdet döngüsünün herhangi bir zaman─▒nda kullan─▒labilir. Âdet dönemi içinde gebelik ihtimalinin en yüksek oldu─ču ovulasyon ya da farkl─▒ bir deyi┼čle yumurtlama döneminde bile al─▒nd─▒─č─▒nda, içeri─čindeki yüksek progesteron hormonu yumurtan─▒n sperm taraf─▒ndan döllenmesini güçle┼čtirir. Yumurta, ilaç al─▒nana kadar döllenmi┼č olsa dahi döllenen yumurta, rahme tutunamaz. Böylece gebelik olu┼čumu engellenmi┼č olur. Bir do─čum kontrol yöntemi olmayan ancak korunmas─▒z ili┼čki sonras─▒nda gebelik olu┼čumunu yüksek oranda engelleyen ertesi gün hap─▒n─▒n kullan─▒m─▒, korunman─▒n unutuldu─ču ve kondom y─▒rt─▒lmas─▒ gibi beklenmedik durumlarla s─▒n─▒rland─▒r─▒lmal─▒d─▒r.

Levonorgestrel ve ulipristal, ertesi gün haplar─▒n─▒n içeri─čindeki temel etken maddelerdir. Bu iki ayr─▒ etken maddeli ilaçlar farkl─▒ mekanizmalar üzerinden etki göstererek korunmas─▒z ili┼čki sonras─▒nda gebeli─čin olu┼čumunu önlemede kullan─▒labilir. Levonorgestrel acil kontrasepsiyon uygulamalar─▒n Dünya Sa─čl─▒k Örgütü taraf─▒ndan gebeli─čin önlenmesi ad─▒na kullan─▒m─▒ onaylanm─▒┼č bir ilaçt─▒r. Bu etken madde sentetik bir progesteron hormonu türevidir ve vücuttaki bu hormonun reseptörlerine ba─članarak etki gösterir. Çe┼čitli fizyolojik etkileri do─črultusunda ovulasyonu (yumurtlamay─▒) ve hali haz─▒rda salg─▒lanm─▒┼č olan yumurtan─▒n döllenmesini veya çatlamas─▒n─▒ engelleme sureti ile etki gösterir.

Ulipristal ise progesteron reseptörlerine ba─članarak bu hormonun aktivitesini düzenleyici etki gösteren etken maddedir. Genel olarak rahim içi leiomyomatosis gibi olu┼čumlar─▒n tedavisinde kullan─▒lan bu etken maddeli ilaçlar, yumurtlamaya ve rahim içi dokuya yapt─▒klar─▒ etki nedeniyle acil kontrasepsiyon ilac─▒ (ertesi gün hap─▒) olarak da kullan─▒labilir. Ulipristal içeren acil kontrasepsiyon ilaçlar─▒n─▒n kullan─▒m─▒n─▒ takiben ilk 5 gün içerisinde progestin içeren ba┼čka bir do─čum kontrol ilac─▒n─▒n kullan─▒lmas─▒ önerilmez. Bu ilaçlar ulipristal etken maddeli ilaçlar ile etkile┼čime geçerek bu ilac─▒n koruyucu özelli─čini azalt─▒c─▒ etki gösterebilir.

Do─čum kontrol yöntemi gibi alg─▒lanarak düzenli kullan─▒ld─▒─č─▒nda pek çok yan etkiye yol açabilen ertesi gün hap─▒n─▒n uzun süreli kullan─▒lmas─▒ kesinlikle önerilmez. Eczanelerde tablet hâlinde sat─▒lan ilaçlar─▒n kullan─▒m dozlar─▒ markalar aras─▒nda farkl─▒l─▒k gösterebilir. Baz─▒ ilaçlar tek kullan─▒m ile etki ederken baz─▒lar─▒n─▒n iki kez ya da iki doz kullan─▒lmas─▒ gerekebilir. Bu yüzden ilaç al─▒nd─▒─č─▒nda eczac─▒ya dan─▒┼č─▒lmal─▒ ve ilaç prospektüsü mutlaka dikkatle okunmal─▒d─▒r. Ertesi gün haplar─▒n─▒n örne─čin hiv belirtileri gösteren bir aids hastal─▒─č─▒na ya da hpv gibi hastal─▒klara yani cinsel hastal─▒klara kar┼č─▒ koruma sa─člamad─▒─č─▒ da unutulmamal─▒d─▒r. Ki┼činin aktif ve düzenli bir cinsel hayata sahip olmas─▒ ve gebelik planlamamas─▒ durumunda ertesi gün hap─▒ kullan─▒m─▒ yerine do─čum kontrol yöntemlerini kullanmas─▒ önerilir.

Ertesi Gün Hap─▒ Nas─▒l Kullan─▒l─▒r?

Do─čum kontrol yöntemlerinin uygulanmad─▒─č─▒ zamanlarda, korunmas─▒z ve gebelik ihtimali bulunan cinsel ili┼čkilerden sonra kullan─▒lmas─▒ gereken ertesi gün hap─▒, cinsel ili┼čkinin ard─▒ndan ne kadar çabuk al─▒n─▒rsa, gebeli─či önlemede o kadar ba┼čar─▒l─▒d─▒r. San─▒lan─▒n aksine ertesi gün hap─▒, cinsel ili┼čkiden sonraki gün al─▒nmak zorunda de─čildir. ─░li┼čki sonras─▒nda 5. güne kadar al─▒nabilen ilac─▒n gebeli─či engelleme ┼čans─▒ ne zaman al─▒nd─▒─č─▒ ile direkt ba─člant─▒l─▒d─▒r.

─░lk 24 saat içinde al─▒nan ilaç, gebeli─či önlemede %98 oran─▒nda etkili iken bu oran 48. saatte %75'e geriler. Bu yüzden ertesi gün hap─▒, korunmas─▒z olarak girilen cinsel ili┼čki sonras─▒nda mümkün olan en k─▒sa sürede oral yoldan al─▒nmal─▒d─▒r. Eczaneden al─▒nan ilaç, prospektüsü dikkatlice okunduktan sonra, prospektüste belirtildi─či dozda kullan─▒lmal─▒d─▒r. Bunun sebebi ilaç markalar─▒ aras─▒nda kullan─▒m farkl─▒l─▒klar─▒ bulunmas─▒d─▒r. Baz─▒ ilaçlar ili┼čki sonras─▒nda tek hap olarak kullan─▒l─▒rken, baz─▒lar─▒ iki doz olarak kullan─▒ld─▒─č─▒nda etkilidir. Etkinlik konusunda dikkat edilmesi gereken bir di─čer konu da acil kontrasepsiyon ilaçlar─▒n─▒n di─čer baz─▒ ilaç ve bitkisel takviyelerin kullan─▒m─▒ ile etkile┼čebilmesidir. Özellikle barbitürat veya sar─▒ kantaron kullan─▒m─▒, ertesi gün haplar─▒n─▒n etkinli─čini önemli ölçüde azaltabilece─či için dikkatli olunmas─▒ önerilir.

Acil kontrasepsiyon ilaçlar─▒n─▒n kullan─▒m─▒n─▒n sak─▒ncal─▒ oldu─ču çe┼čitli durumlar mevcuttur. Daha önce benzer etken maddeli ilaçlara kar┼č─▒ alerji geli┼čmi┼č ki┼čilerde, ciddi karaci─čer rahats─▒zl─▒─č─▒ bulunan ki┼čilerde, gebelerde ve etkile┼čti─či çe┼čitli ilaçlar ile birlikte kullan─▒m─▒nda karaci─čer enzimlerini yükseltici etkisinden dolay─▒ bu ilaçlar─▒n kullan─▒m─▒ sak─▒ncal─▒ olarak kabul edilir. Levonorgestrel içeren ilaçlar─▒n emzirme döneminde kullan─▒m─▒ bu etken maddenin süte geçmesi ile sonuçlanabilir. Ancak süte geçme oran─▒n─▒n az olmas─▒ nedeniyle bu etken maddeli ilaçlar─▒n kullan─▒m─▒ genel olarak güvenli kabul edilir.

Ertesi Gün Hap─▒ Kaç Gün Etkilidir?

Levonorgestrel etken maddeli ertesi gün haplar─▒n─▒n kullan─▒m─▒ için önerilen uygulama en geç ilk 72 saat içerisinde 1,5 miligram oral tablet al─▒nmas─▒ ┼čeklindedir. Baz─▒ ki┼čilerin di─čer çe┼čitli sa─čl─▒k problemleri nedeniyle kulland─▒─č─▒ ilaçlar levonorgestrelin karaci─čerden at─▒l─▒m─▒n─▒ art─▒rarak ilac─▒n etkinli─čini dü┼čürücü etki yapabilir. Bu ki┼čilerde hekimlerden taraf─▒ndan gerekli görülmesi halinde al─▒nacak doz 2 kat─▒na ç─▒kar─▒larak 3 miligram olarak uygulanabilir. Rifampisin etken maddeli antibiyotikler, sar─▒ kantaron, karbamazepin veya fenobarbital gibi özellikle nöbet engelleyici etkisi nedeniyle kullan─▒lan ilaçlar, levonorgestrel etken maddeli ertesi gün haplar─▒n─▒n karaci─čerden at─▒l─▒m─▒n─▒ art─▒ran ilaçlar aras─▒nda yer al─▒r.

Ertesi Gün Hap─▒ Nas─▒l Koruma Sa─člar?

Korunmas─▒z cinsel ili┼čkinin ard─▒ndan mümkün olan en k─▒sa sürede al─▒nmas─▒ gereken ertesi gün hap─▒, beklenmedik gebelik olu┼čumunu içeri─čindeki progesteron hormonu sayesinde engeller. Gebelik olu┼čumu için sperm hücresinin, kad─▒n üreme sistemi organlar─▒ndan biri olan fallop tüplerine ula┼čt─▒─č─▒nda burada haz─▒r bekleyen yumurtay─▒ döllemesi gerekir. Kad─▒n vücudunda yakla┼č─▒k 2 gün kadar canl─▒ kalabilen sperm hücresi, fallop tüplerine ula┼čt─▒ktan sonraki 2 gün içinde yumurtlama olmas─▒ durumunda da yumurtay─▒ dölleyerek gebeli─či olu┼čturabilir. Ancak korunmas─▒z cinsel ili┼čki sonras─▒nda al─▒nan ertesi gün hap─▒, içerdi─či yüksek miktardaki hormonlar sayesinde yumurtlamay─▒ geciktirir. Yumurta, fallop tüplerinde sperm taraf─▒ndan döllenmi┼č olsa bile, ertesi gün hap─▒ kullan─▒m─▒ ile birlikte embriyonun rahme tutunmas─▒na olanak tan─▒yan rahim içi duvar─▒n─▒n kal─▒nla┼čmas─▒n─▒ engelleyerek gebelik olu┼čumunun önüne geçer.

─░stenmeyen gebeliklerin önlenmesi ad─▒na acil kontrasepsiyon ilaçlar─▒n─▒n kullan─▒labilece─či durumlar ┼ču ┼čekilde özetlenebilir:

  • Kondom y─▒rt─▒lmas─▒
  • Düzenli kullan─▒lan do─čum kontrol yönteminin atlanmas─▒
  • Kullan─▒lan di─čer ilaçlara ba─čl─▒ olarak mevcut kontrasepsiyon yönteminin yeterlili─čine dair ┼čüphe duyulmas─▒
  • Korunmas─▒z cinsel ili┼čki sonras─▒
  • Cinsel sald─▒r─▒ sonras─▒

Ertesi gün hap─▒n─▒n sa─člad─▒─č─▒ koruman─▒n özellikle preovulasyon olarak ifade edilen yumurtlama öncesi dönemde oldukça yüksek oldu─ču kabul edilir. Bu durumun nedeni ise bu ilaçlar─▒n ayn─▒ zamanda rahim boynu (serviks) bölgesindeki salg─▒lar─▒ art─▒rarak sperm hücrelerinin yumurta hücresinin bulundu─ču bölgeye geçi┼čini engelleyebilmesinden kaynaklan─▒r.

Ertesi Gün Hap─▒n─▒n Yan Etkileri Nelerdir?

Ertesi gün hap─▒, planlanmam─▒┼č gebeliklerin olu┼čumunu engelleme konusunda oldukça etkilidir. Korunmas─▒z olarak girilen ili┼čkinin hemen ard─▒ndan al─▒nd─▒─č─▒nda maksimum koruma sa─člayan ilac─▒n ba┼čar─▒ oran─▒, cinsel ili┼čki üzerinden zaman geçtikçe dü┼čer. Gebeli─či engellemek için yüksek dozda progesteron hormonu içeren ertesi gün hap─▒, do─čum kontrol yöntemi gibi kullan─▒ld─▒─č─▒nda pek çok yan etkiye yol açabilir. Ayr─▒ca tek kullan─▒mda dahi âdet düzensizli─či, bulant─▒ ve kusma gibi semptomlar─▒n görülmesine sebep olabilir. Kullan─▒lan ilac─▒n türüne ba─čl─▒ olarak olu┼čacak adet düzensizli─či, döngünün k─▒salmas─▒ ve uzamas─▒ veya adet dönemleri aras─▒nda lekelenmeler olu┼čmas─▒ ┼čeklinde ortaya ç─▒kabilir. ─░laç al─▒nd─▒ktan sonra ilk 2 saatte ki┼činin kusmas─▒ durumunda, ilac─▒n koruyucu etkisi olmayabilir. ─░laç kullan─▒m─▒na ba─čl─▒ olarak ortaya ç─▒kan ┼čikayetlerin devam etmesi durumunda ise en yak─▒n sa─čl─▒k kurulu┼čuna ba┼čvurulmal─▒d─▒r. 

Ertesi gün hap─▒ içeri─čindeki yüksek miktardaki hormon ve hormon kullan─▒m─▒na ba─čl─▒ olarak görülen yan etkilerden dolay─▒ bir ayl─▒k zaman diliminde bir kereden fazla kullan─▒lmamal─▒d─▒r.  Hormon kullan─▒m─▒n ayr─▒ca kilo ald─▒rmaya yol açt─▒─č─▒ da bilinir. Obezite cerrahisi tedavisinin ard─▒ndan pek çok hastaya yüksek hormonal de─či┼čiklik önerilmez. Bu kapsamdaki hasta gruplar─▒ da ertesi gün hap─▒ kullan─▒m─▒ndan kaç─▒nabilir. Ayn─▒ ay içinde birden fazla korunmas─▒z ili┼čkiye girilmesi durumunda ya da uzun vadeli ertesi gün hap─▒ kullan─▒ma ba─čl─▒ olarak ki┼činin hormonal düzeni alt üst olabilir. Vücutta yer alan tüm sistemlerin haberle┼čmesini ve bir uyum içinde çal─▒┼čmas─▒n─▒ sa─člayan hormonlardaki düzensizlik pek çok sa─čl─▒k problemine yol açabilece─či gibi ilac─▒n uzun süreli kullan─▒m─▒na ba─čl─▒ olarak ertesi gün hap─▒ zararlar─▒ olarak bilinen, âdet düzeninin bozulmas─▒na, kalp damar hastal─▒klar─▒na ve onkoloji ile ilgili tedavileri gerektiren kanser türlerinin olu┼čumuna da neden olabilir. Ertesi gün hap─▒ yan etkileri nedeniyle yaln─▒zca gebelik riski bulunan ve korunmas─▒z olarak girilen cinsel ili┼čkilerden sonra ve en fazla ayda yaln─▒zca 1 kez kullan─▒lmal─▒d─▒r. ─░stisnai olarak ilac─▒n al─▒nmas─▒n─▒ takiben ilk 2 saat içerisinde ki┼či kusarsa bir doz daha ilaç kullanmas─▒ gereklidir. ─░lac─▒n di─čer yan etkileri ┼ču ┼čekilde s─▒ralanabilir:

  • Memelerde hassasiyet
  • Ba┼č a─čr─▒s─▒
  • Ba┼č dönmesi
  • Bulant─▒-kusma
  • Kar─▒n a─čr─▒s─▒ ve kramplar
  • Hâlsizlik
  • ┼×i┼čkinlik
  • Ara kanama
  • Lekelenme
  • Kar─▒n a─čr─▒s─▒

Ba┼č a─čr─▒s─▒ ve bulant─▒ gibi yan etkiler birkaç gün içerisinde gerileme gösterir. Ertesi gün hap─▒n─▒n kullan─▒m─▒ ile bir sonraki menstruasyon kanamas─▒n─▒n 1 hafta ertelenebilece─či veya kanaman─▒n normalden daha ┼čiddetli olabilece─či unutulmamal─▒d─▒r. Tüm bu yan etkiler genellikle ilac─▒n al─▒nmas─▒n─▒ takiben olan bir sonraki adet kanamas─▒ için geçerlidir. Baz─▒ kad─▒nlarda ilac─▒ kullan─▒m─▒ takiben hafif bir vajinal kanama meydana gelebilir ve bu durum genellikle 3 gün içerisinde sonlan─▒r. A─č─▒r ┼čiddetli kanama veya kanaman─▒n 3 günden fazla devam etmesi halinde sa─čl─▒k kurulu┼člar─▒na ba┼čvurarak hekimlerden destek alman─▒z önerilir.

Tüm acil kontrasepsiyon ilaçlar─▒n─▒n a┼č─▒r─▒ kilolu ve obez ki┼čilerde daha az etkili oldu─ču tespit edilmi┼čtir. Yap─▒lan çe┼čitli çal─▒┼čmalar ertesi gün hap─▒ kullanan vücut kitle indeksi 30 ve üzerindeki kad─▒nlar─▒n obez olmayan ve bu ilaçlar─▒ kullanan kad─▒nlara göre 3 kat daha fazla hamile kald─▒─č─▒n─▒ göstermi┼čtir. Bu nedenle özellikle a┼č─▒r─▒ kilolu ki┼čilerde acil kontrasepsiyon tedavisi yerine bak─▒r gibi çe┼čitli maddeler içeren rahim içi araçlar─▒n (R─░A) kullan─▒m─▒ daha uygun olabilir.

Baz─▒ risk grubundaki kad─▒nlara hekimleri taraf─▒ndan inme, kalp krizi, p─▒ht─▒ olu┼čumu ya da benzeri kardiyovasküler problemlere zemin haz─▒rlayabilece─či nedeniyle do─čum kontrol haplar─▒n─▒ kullanmamas─▒ gerekti─či belirtilmi┼č olabilir. Bu durum tek seferlik kullan─▒lan acil kontrasepsiyon ilaçlar─▒ için geçerli olmay─▒p her gün kullan─▒lan do─čum kontrol haplar─▒na göre bu tarz rahats─▒zl─▒klar aç─▒s─▒ndan ayn─▒ riski olu┼čturmad─▒─č─▒n─▒n bilinmesi önemlidir.

Bu ilaçlar─▒n uzun vadedeki yan etkileri konusunda yap─▒lan çal─▒┼čmalar herhangi bir probleme yol açmayacaklar─▒n─▒ gösterir. Acil kontrasepsiyon haplar─▒n─▒n genel olarak çal─▒┼čma mant─▒─č─▒ ovulasyonun önlenmesidir. Serbest hale geçmi┼č ve döllenmi┼č yumurta üzerinde veya döllenip rahim içi duvara yerle┼čmi┼č olan yumurta varl─▒─č─▒nda bu ilaçlar─▒n kontraseptif etki gösteremeyece─či unutulmamal─▒d─▒r.

Ertesi Gün Hap─▒n─▒n Kullan─▒m─▒ Sonras─▒ Dikkat Edilmesi Gereken Durumlar Nelerdir?

Acil kontrasepsiyon ilaçlar─▒n─▒n kullan─▒m─▒n─▒ takiben sonraki olas─▒ gebeliklerin önlenmesi ad─▒na öncesinde kullan─▒lan do─čum kontrol yöntemlerini uygulamaya devam edilmesi önerilir. Ertesi gün ilaçlar─▒n─▒n düzenli bir do─čum kontrol yöntemi olarak kullan─▒lmas─▒ndan kaç─▒n─▒lmas─▒ gerekir. Acil kontrasepsiyon ilaçlar─▒ uzun süreli bir koruma sa─člamaz. Ertesi gün hap─▒n─▒n kullan─▒m─▒n─▒ takiben sonraki günlerde korunmas─▒z cinsel ili┼čkiye girilmesi gebeli─čin gerçekle┼čmesi aç─▒s─▒ndan riskli kabul edilir. Bu nedenle bir sonraki cinsel aktivite öncesinde di─čer do─čum kontrol yöntemi uygulamalar─▒na ba┼članmas─▒ gerekir.

─░laç kullan─▒m─▒n─▒ takiben 1 ay sonras─▒nda veya normal adet döngüsünün gecikti─či durumlarda gebelik testi ile mevcut durumun ayd─▒nlat─▒lmas─▒ sa─članabilir. Adet gecikmesi ve gebelik testinin negatif oldu─ču durumlarda 1-2 haftal─▒k gecikme de olsa menstruasyonun gerçekle┼čmesi beklenebilir. Sa─čl─▒k kurulu┼člar─▒na ba┼čvuru sonras─▒nda altta yatan gebelik durumunun ayd─▒nlat─▒lmas─▒ için hekimler taraf─▒ndan kullan─▒lan idrar ve kan analizleri di─čer gebelik testlerine göre olas─▒ hamileli─čin daha erken tespit edilmesini sa─člayabilir.

Ertesi Gün Hap─▒ Ne ─░┼če Yarar?

Korunmas─▒z cinsel ili┼čkilerde gebelik d─▒┼č─▒nda bir di─čer önemli konu da cinsel yolla bula┼čan hastal─▒klard─▒r. Ertesi gün haplar─▒n─▒n bu hastal─▒klar ile herhangi bir ilgisi olmay─▒p vajinal ak─▒nt─▒ ya da di─čer çe┼čitli belirtileri vücudunuzda fark etmeniz halinde en k─▒sa sürede bir sa─čl─▒k kurulu┼čuna ba┼čvurarak olas─▒ bir bula┼č─▒c─▒ hastal─▒─č─▒n ayd─▒nlat─▒lmas─▒ ve uygun tedavinin planlanmas─▒ sa─članmal─▒d─▒r.

Gebeli─či önlemede ertesi gün haplar─▒n─▒n yüksek ba┼čar─▒ oran─▒na ra─čmen çok dü┼čük de olsa gebeli─čin meydana gelme ihtimali bulundu─ču unutulmamal─▒d─▒r. Yap─▒lan gebelik testlerinde sonucun pozitif olarak tespit edilmesi halinde hekimlerinize dan─▒┼čarak mevcut seçeneklerin neler oldu─ču konusunda bilgi alman─▒z önerilir.

Ertesi Gün Hap─▒ S─▒kça Sorulan Sorular

Ertesi gün hap─▒ kaç gün korur?

Ertesi gün hap─▒, cinsel ili┼čki sonras─▒nda kullan─▒ld─▒─č─▒nda genellikle bir gün (24 saat) koruma sa─člar. Ancak baz─▒ tipleri 72 saate kadar koruma sa─člayabilir. Hap─▒n ne kadar süre koruma sa─člad─▒─č─▒ ürünün içeri─čine ve kullan─▒m talimatlar─▒na ba─čl─▒d─▒r. Genellikle ilk 24 saat içerisinde kullan─▒m─▒ tavsiye edilir. Koruma oran─▒ sürenin uzamas─▒na ba─čl─▒ olarak da de─či┼čebilir, dü┼čü┼č ya┼čanabilir.

Ertesi gün hap─▒ i┼če yarar m─▒?

Ertesi gün hap─▒, cinsel ili┼čki sonras─▒nda hamilelik riskini azaltmak için kullan─▒lan etkili bir acil do─čum kontrol yöntemidir. Ancak etkilili─či kullan─▒ld─▒─č─▒ süreye ve ki┼činin döngüsüne ba─čl─▒ olarak de─či┼čebilir. Ne kadar erken kullan─▒l─▒rsa, hamilelik riskini önleme ┼čans─▒ o kadar yüksektir. ─░deal olarak, ili┼čki sonras─▒ en k─▒sa sürede al─▒nmal─▒d─▒r, çünkü her saat önemlidir. Ancak 72 saat içinde kullan─▒labilir. Unutulmamal─▒d─▒r ki Ertesi gün hap─▒, kesin bir garanti de─čildir ve düzenli bir do─čum kontrol yöntemi yerine geçmez.

Ertesi gün hap─▒ ne zaman içilir?

Ertesi gün hap─▒, cinsel ili┼čki sonras─▒ mümkün olan en k─▒sa sürede içilmelidir. ─░li┼čki sonras─▒ 72 saate kadar etkili olabilir, ancak mümkünse ilk 24 saat içinde kullan─▒lmas─▒ önerilir.

Ertesi gün hap─▒ kaç saat içinde al─▒nmal─▒?

Ertesi gün hap─▒ ne kadar erken al─▒n─▒rsa, etkilili─či o kadar artar. ─░deal olarak, ili┼čki sonras─▒ en k─▒sa sürede al─▒nmal─▒d─▒r. Ancak 72 saat içinde kullan─▒labilir.

Ertesi gün hap─▒ fiyat─▒ nedir?

Ertesi gün haplar─▒n─▒n fiyatlar─▒ markaya, ilac─▒n temin edilece─či lokasyona, ülkelerin ilaç fiyatland─▒rma politikalar─▒na göre de─či┼čebilir. Genellikle eczanelerde reçete ile sat─▒lan bu haplar─▒n fiyat─▒, yerel pazar ko┼čullar─▒na ve firmas─▒na göre maliyetleri de─či┼čiklik gösterebilir.

Ertesi gün hap─▒ ne kadar etkili?

Ertesi gün hap─▒n─▒n etkilili─či, kullan─▒ld─▒─č─▒ süreye ve ki┼činin döngüsüne ba─čl─▒d─▒r. Ne kadar erken kullan─▒l─▒rsa, hamilelik riskini önleme ┼čans─▒ o kadar yüksek olur. ─░deal ko┼čullarda yakla┼č─▒k %85-95 oran─▒nda etkilidir.

Ertesi gün hap─▒ndan sonra kanama olur mu? Ne kadar sürer?

Ertesi gün hap─▒ kullan─▒m─▒ sonras─▒ kanama olabilir. Bu kanama, ilac─▒n vücutta yol açt─▒─č─▒ hormonal de─či┼čikliklerden kaynaklan─▒r. Kanama süresi ve ┼čiddeti ki┼čiden ki┼čiye de─či┼čebilir.

Ertesi gün hap─▒ ne s─▒kl─▒kta kullan─▒l─▒r?

Ertesi gün hap─▒ acil durumlarda kullan─▒lan bir yöntemdir ve düzenli bir do─čum kontrol yöntemi olarak kullan─▒lmaz. S─▒k s─▒k kullan─▒lmas─▒ önerilmez, çünkü uzun vadede hormonal dengesizliklere neden olabilir.

Ertesi gün hap─▒ k─▒s─▒rl─▒k yapar m─▒?

Ertesi gün hap─▒ k─▒sa vadeli bir yöntemdir ve k─▒s─▒rl─▒─ča yol açmaz. Ancak uzun vadede düzensiz kullan─▒m hormonal dengesizliklere yol açabilir.

Ertesi gün hap─▒ i┼če yarad─▒─č─▒ nas─▒l anla┼č─▒l─▒r?

Ertesi gün hap─▒n─▒n i┼če yarad─▒─č─▒n─▒ anlamak için adet dönemi gecikti─či takdirde gebelik testi yapmak önemlidir. E─čer adet dönemi gecikirse veya anormal bir kanama meydana gelirse, bir sa─čl─▒k profesyoneline ba┼čvurulmal─▒d─▒r.

Ertesi gün hap─▒ adet düzensizli─či yapar m─▒?

Ertesi gün hap─▒ kullan─▒m─▒ sonras─▒nda adet düzensizli─či görülebilir, ancak bu her kullan─▒c─▒ için geçerli de─čildir ve etki ki┼čiden ki┼čiye de─či┼čebilir. Hap─▒n içerdi─či yüksek doz hormonlar, vücuttaki hormonal dengeyi etkileyebilir ve bu nedenle adet döngüsünde de─či┼čikliklere yol açabilir. Baz─▒ kad─▒nlar kullan─▒m sonras─▒ adetleri daha erken veya daha geç gelebilir, adet kanamas─▒ miktar─▒ ve süresi de─či┼čebilir. Bu de─či┼čiklikler genellikle birkaç adet dönemi içinde düzelir ve geçicidir. Ancak, e─čer adet düzensizli─či devam ederse veya ┼čiddetli hale gelirse, bir sa─čl─▒k profesyoneli ile ileti┼čime geçmek önemlidir. Ayr─▒ca, ertesi gün hap─▒n─▒ s─▒kça kullanmak, hormonal dengesizliklere neden olabilir ve adet düzensizli─čini art─▒rabilir.

Yumurtlama döneminde ertesi gün hap─▒ i┼če yarar m─▒?

Ertesi gün hap─▒, cinsel ili┼čki sonras─▒ hamileli─či önlemede etkili olabilir, ancak yumurtlama döneminde kullan─▒lmas─▒n─▒n etkilili─či dü┼čebilir. Bu nedenle en güvenli kullan─▒m yöntemi ili┼čki sonras─▒ mümkün olan en k─▒sa sürede kullanmakt─▒r.

Emziren anne ertesi gün hap─▒ kullanabilir mi?

Emziren annelerin Ertesi Gün Hap─▒ kullan─▒m─▒ konusu dikkatli bir ┼čekilde ele al─▒nmal─▒d─▒r. Çünkü hap─▒n içerdi─či hormonlar süt üretimini etkileyebilir ve bebe─če geçebilir. Bu nedenle, emziren anneler Ertesi Gün Hap─▒ kullanmadan önce bir sa─čl─▒k profesyoneli ile mutlaka görü┼čmelidir. Genellikle, acil bir durumda Ertesi Gün Hap─▒ kullan─▒m─▒, bebe─če verilen süt miktar─▒n─▒ ve kalitesini etkilemeyebilir. Ancak baz─▒ durumlarda, bebe─čin sa─čl─▒─č─▒ ve süt üretimi üzerinde olumsuz etkileri olabilece─činden, doktor tavsiyesi almak önemlidir. Doktor, emziren anneler için daha güvenli ve uygun bir acil do─čum kontrol yöntemi önerirse, bu yöntem tercih edilmelidir.

Ertesi gün hap─▒ adet kanamas─▒n─▒ azalt─▒r m─▒?

Ertesi gün hap─▒ kullan─▒m─▒ sonras─▒ adet kanamas─▒, miktar ve süre bak─▒m─▒ndan de─či┼čebilir. Ancak genellikle adet kanamas─▒n─▒ azaltma amac─▒yla kullan─▒lmaz.

Ertesi gün hap─▒ ayda 2 kere kullan─▒l─▒rsa ne olur?

Ertesi gün hap─▒ acil bir önlem olarak tasarlanm─▒┼čt─▒r ve düzenli bir do─čum kontrol yöntemi olarak kullan─▒lmamal─▒d─▒r. Ayda 2 kere kullan─▒lmas─▒ önerilmez, çünkü hormonal dengesizliklere yol açabilir.

Ertesi gün hap─▒ etkisi kaç gün sürer?

Ertesi gün hap─▒n─▒n etkisi ili┼čki sonras─▒ hamileli─či önlemek içindir ve genellikle tek bir dozla s─▒n─▒rl─▒d─▒r. Etkisi cinsel ili┼čki sonras─▒ hamileli─či engellemek için geçerli olan süre ile s─▒n─▒rl─▒d─▒r ve sonraki günlerde etkisi devam etmez.

Sa─čl─▒kl─▒ bir ya┼čam için ertesi gün hap─▒ kullan─▒m─▒ en fazla ayda 1 doz olarak s─▒n─▒rland─▒r─▒lmal─▒d─▒r. Aktif cinsel hayata sahip ki┼čilerin gebelik planlamamas─▒ durumunda, uzman hekim ile görü┼čerek do─čum kontrol yöntemleri hakk─▒nda ayr─▒nt─▒l─▒ bilgi almas─▒ ve kendisine en uygun yöntemin belirlenerek bu ┼čekilde koruma sa─člamas─▒ önerilir.

Sa─čl─▒kl─▒ günler dileriz.

Do├ž. Dr.
Aynur Adeviye Er┼čahin
Kad─▒n Hastal─▒klar─▒ ve Do─čum
Medical Park G├Âztepe
4240853

Bu i├žeri─čin geli┼čtirilmesinde Medical Park Yay─▒n Kurulu katk─▒ sa─člam─▒┼čt─▒r.
Sayfa i├žeri─či sadece bilgilendirme ama├žl─▒d─▒r. Sayfa i├žeri─činde tedavi edici sa─čl─▒k hizmetine y├Ânelik bilgiler i├žeren ├Âgelere yer verilmemi┼čtir. Tan─▒ ve tedavi i├žin mutlaka hekiminize ba┼čvurunuz.