sat─▒r aras─▒

Fotofobi (I┼č─▒─ča Duyarl─▒l─▒k) Nedir? Fotofobi (I┼č─▒─ča Duyarl─▒l─▒k) Belirtileri

Fotofobi, yo─čun ─▒┼č─▒─ča kar┼č─▒ farkl─▒ sebeplerle olu┼čan yo─čun hassasiyet ve duyarl─▒l─▒k ya┼čanmas─▒na verilen isimdir. Fotofobi nedir sorusu için kelime incelemesinde foto ve fobi sözcüklerinin birle┼čimiyle bu rahats─▒zl─▒─č─▒n tan─▒mland─▒─č─▒ kolayca görülür. Foto ─▒┼č─▒k anlam─▒ndad─▒r fobi ise rahats─▒zl─▒─č─▒ temsilen seçilen bir sözcüktür.

Fotofobinin seviyeleri farkl─▒ olabilir. Hafif seyreden durumlarda ki┼čide ─▒┼č─▒kl─▒ ortamlarda sadece gözler biraz k─▒s─▒l─▒r. ─░leri seviyelerde ise hassasiyet bazen o kadar yüksek seviyede ya┼čan─▒r ki ki┼čiler ciddi a─čr─▒lar hissedebilir hatta ac─▒ duyabilir. 

Kök nedenin gözler veya sinir sistemiyle ilgili sorunlar olma olas─▒l─▒─č─▒ yüksektir. Bazen farkl─▒ ilaç kullan─▒m─▒ gibi göz d─▒┼č─▒ nedenler de fotofobiyi tetikleyebilir. Fotofobi ya┼čayan ki┼čiler yo─čun ─▒┼č─▒─ča maruz kald─▒klar─▒nda görme duyular─▒ zorlan─▒r, genelde gözler ya┼čar─▒r ve gözleri k─▒sma ihtiyac─▒ yükselir. Tedavi süreci kaynak sebep ya da sebepler belirlenerek ┼čekillenir. 

Fotofobi (I┼č─▒─ča Duyarl─▒l─▒k) Nedir?

Fotofobi nedir sorusu özetle, parlak ─▒┼č─▒─č─▒n rahats─▒zl─▒k verdi─či bir göz hastal─▒─č─▒d─▒r ┼čeklinde yan─▒tlanabilir. I┼č─▒k hassasiyetinin nedeni t─▒bbi sorunlarla ilgili olabilece─či gibi dönemsel d─▒┼čsal etkiler de fotofobiyi tetikleyebilir. Örne─čin uzun süren bazen hayat boyu devam edebilen göz kurulu─ču ve migren fotofobiye sebep olabilir. Dönemsel d─▒┼čsal sebep örne─či olarak ise baz─▒ antibiyotikler verilebilir. 

I┼č─▒k hassasiyeti ya┼čan─▒rken farkl─▒ çe┼čitteki ─▒┼č─▒k kaynaklar─▒na kar┼č─▒ rahats─▒zl─▒k olur. Bunlar aras─▒nda güne┼č, yans─▒t─▒c─▒ yüzeylerde parlayan ─▒┼č─▒klar, suyun üstündeki ─▒┼č─▒lt─▒ dalgalar─▒, kum veya kar üstündeki ─▒┼č─▒k yans─▒malar─▒, lambalar gibi yapay ─▒┼č─▒k kaynaklar─▒ say─▒labilir.

Fotofobisi olan ki┼čilerde gözde olu┼čan hassasiyet yo─čunlu─čuna ba─čl─▒ olarak bazen çok hafif ─▒┼č─▒klarda bile rahats─▒zl─▒k olabilirken bazen hassasiyet sadece çok yo─čun parlak ─▒┼č─▒kta olabilir. 

Fotofobi (I┼č─▒─ča Duyarl─▒l─▒k) Belirtileri Nelerdir?

Sorun görme ile ilgili oldu─ču için belirtiler göz ve göz çevresinde yo─čunlukla meydana gelir. Gözde olu┼čan sorunlarda bazen tek tarafl─▒ bazen de çift tarafl─▒ ya┼čanabilir. Fotofobinin ya┼čanmas─▒nda belli bir ya┼č aral─▒─č─▒ yoktur, her ya┼čta ki┼čide bu rahats─▒zl─▒k olu┼čabilir. 

Fotofobinin belirtileri ┼čöyle s─▒ralanabilir:

  • Gözlerde Rahats─▒zl─▒k: I┼č─▒─ča duyarl─▒l─▒k ile birlikte gözlerde yanma, batma ve ka┼č─▒nt─▒ olur. Rahats─▒zl─▒─č─▒n seviyesinde göre gözde olu┼čan s─▒k─▒nt─▒lar─▒n yo─čunlu─ču de─či┼čebilir. Gözlerdeki rahats─▒zl─▒klar göz k─▒zar─▒kl─▒─č─▒na, göz yorgunlu─čuna, gözlerin ┼či┼čmesine ve göz a─čr─▒s─▒na da sebebiyet verebilir. 
  • Göz Sulanmas─▒: I┼č─▒─č─▒n yo─čunlu─čundan rahats─▒z olan göz kendini korumak için s─▒v─▒ salg─▒s─▒n─▒ tetikler ve gözlerde sulanma artabilir. Fotofobisi olanlar bazen yo─čun ─▒┼č─▒kta a─člar gibi gözya┼č─▒ dökebilir.  
  • Bulan─▒k Görme: A┼č─▒r─▒ ─▒┼č─▒kta fotofobinin gözlerde yaratt─▒─č─▒ zorlay─▒c─▒ etkiler görmeyi bulan─▒kla┼čt─▒rabilir. 
  • Bulant─▒ ve Ba┼č Dönmesi: I┼č─▒ktan rahats─▒zl─▒kla birlikte görme kalitesinde ya┼čanan dü┼čü┼č ba┼č dönmesi ve bulant─▒ sorunlar─▒na neden olabilir. 
  • Gözleri K─▒sma ─░htiyac─▒: Yo─čun ─▒┼č─▒ktan rahats─▒z olan gözlerin savunma mekanizmalar─▒ndan biri göz kapaklar─▒n─▒ k─▒smakt─▒r. Rahats─▒zl─▒k a┼č─▒r─▒ boyutlara ula┼č─▒rsa ara ara tamamen gözleri kapatma ihtiyac─▒ da hissedilebilir. 
  • Ba┼č A─čr─▒s─▒: I┼č─▒k hassasiyeti ba┼č a─čr─▒s─▒n─▒, ba┼č a─čr─▒s─▒ da ─▒┼č─▒k hassasiyetini tetikleyebilir. Bu ikili aras─▒nda döngüsel bir etkileme mekanizmas─▒ vard─▒r. 
  • Boyun Sertli─či: Görmenin kötüle┼čmesi genel olarak sinirsel zorlanma ve gerilim de yarat─▒r. Bunlar─▒n neticesinde boyun sertli─či hissedilebilir. 

Fotofobi (I┼č─▒─ča Duyarl─▒l─▒k) Nedenleri Nelerdir?

Fotofobinin nedenleri göz hastal─▒klar─▒, göz d─▒┼č─▒ hastal─▒klar ve baz─▒ psikolojik rahats─▒zl─▒klar olabilir. Ayr─▒ca d─▒┼čsal nedenlerle de fotofobinin ya┼čanmas─▒ olas─▒d─▒r. 

  • Göz Hastal─▒klar─▒: Göz enfeksiyonlar─▒, göz yaralanmalar─▒, konjunktivit (gözde beyaz tabaka iltihab─▒) göz tansiyonu, üveit (göz içi iltihab─▒), göz kurulu─ču, katarakt , kornea a┼č─▒nmas─▒, retina hasarlar─▒, keratit (kornea iltihab─▒), albinizm (göz pigmenti eksikli─či), toplam renk körlü─čü (yaln─▒zca gri tonlarda görme) ve blefarospazm (istemsiz göz kapa─č─▒ kapanmas─▒).
  • Di─čer Hastal─▒klar: Migren, küme ba┼č a─čr─▒s─▒, menenjit , beyin hasar─▒, ensefalit (mikrobik beyin iltihab─▒), kuduz, civa zehirlenmesi, botulizm (özel bir bakteri türünden olu┼čan zehirlenme) ve hipofiz bezi tümörü.
  • Psikolojik Rahats─▒zl─▒klar: Agorafobi, anksiyete, bipolar bozukluk, depresyon ve panik atak
  • D─▒┼čsal Nedenler: Gözlük ya da lens sorunlar─▒, ilaç kullan─▒m─▒. 

Fotofobi (I┼č─▒─ča Duyarl─▒l─▒k) Tan─▒s─▒ Nas─▒l Konur?

Fotofobi belirtileri ya┼čan─▒yorsa bir göz doktoruna ba┼čvurmak gerekir. Uzman hekim fiziksel muayene sonras─▒nda göz kurulu─čuyla geli┼čen fotofobi testi ve baz─▒ tetkikler yaparak durumu analiz eder.

Tan─▒ koyma sürecinden takip edilen ad─▒mlar ┼čöyle özetlenebilir:

  • I┼č─▒kl─▒ mikroskopla göz muayenesi yap─▒lmas─▒
  • Göz iç bas─▒nc─▒, retina ve göz kaslar─▒n─▒n kontrolü 
  • MR veya manyetik rezonans görüntülemeyle gözün detayl─▒ incelenmesi 
  • Göz kurulu─čuna ba─čl─▒ fotofobi testi 
  • Gerekli görülürse nörolojik ve psikolojik tetkiklerin yap─▒lmas─▒ 

Fotofobi (I┼č─▒─ča Duyarl─▒l─▒k) Tedavi Yöntemleri Nelerdir?

 

Fotofobinin tedavisinin en sa─čl─▒kl─▒ ┼čekilde yap─▒labilmesi için altta yatan nedenlerin iyi anla┼č─▒lmas─▒ gerekir. Örne─čin fotofobiyi tetikleyen göz kurulu─čuysa göz damlas─▒ kullan─▒l─▒r ancak örne─čin migren ana sebep ise ataklar─▒n alt─▒nda yatan psikolojik nedenlere göre tedavi sürecini planlamak verimli olabilir. 

Fotofobinin sebeplerine göre kullan─▒lan tedavi yöntemleri ┼čöyle gruplanabilir:

  • Kök Neden Olan Hastal─▒─č─▒n Tedavisi: I┼č─▒k hassasiyeti göz sorunlar─▒ ya da göz d─▒┼č─▒nda vücudun farkl─▒ bölümleriyle ilgili sa─čl─▒k problemlerinin semptomlar─▒ aras─▒nda olabilir. Bu tip durumlarda altta yatan sa─čl─▒k sorununa yönelik tedavinin yap─▒lmas─▒ önceliklidir. Birkaç örnek vermek gerekirse, migren için ilaçla birlikte dinlenme ve psikolojik destek, konjonktivit (k─▒rm─▒z─▒ göz hastal─▒─č─▒) için antibiyotikler, göz kurulu─ču için uygun göz damlas─▒, bakteriyel menenjit için antibiyotik kullan─▒lmas─▒ gerekebilir. 
  • Gözlük veya Lens De─či┼čimi: Sebep yanl─▒┼č gözlük ve lens kullan─▒m─▒ ise de─či┼čim yap─▒ld─▒─č─▒nda büyük ihtimal ─▒┼č─▒─ča olan hassasiyet de ortadan kalkacakt─▒r. 
  • Güne┼č Gözlü─čü Kullan─▒m─▒: Sebep ne olursa olsun ─▒┼č─▒─ča kar┼č─▒ hassasiyet varsa güne┼č gözlü─čü takmak rahatlat─▒c─▒ olaca─č─▒ için uygun gözlük seçimi yap─▒lmas─▒ önemlidir.
  • Göz Egzersizleri: I┼č─▒k hassasiyeti nedeniyle zorlanan ve yorulan gözleri rahatlatmak için göz egzersizlerinden faydalan─▒labilir. 

Fotofobide (I┼č─▒─ča Duyarl─▒l─▒k) Kullan─▒labilecek Gözlük Türleri Nelerdir?

I┼č─▒ktan rahats─▒z oluyorsan─▒z ortamlara uygun fotofobi gözlü─čü gibi koruyucu aksesuarlar sayesinde daha konforlu ve rahat bir hayat ya┼čayabilirsiniz. Gündüz güne┼čli günlerde geni┼č kenarl─▒ ┼čapkalar takmak ve ultraviyole (UV) korumal─▒ güne┼č gözlükleri takmak en yayg─▒n ba┼čvurulan seçenekler aras─▒ndad─▒r. Fotokromik lensli gözlükler ─▒┼č─▒k duyarl─▒l─▒─č─▒nda kullan─▒lan alternatif aksesuarlard─▒r. D─▒┼čar─▒da karar─▒p UV ─▒┼č─▒nlar─▒na kar┼č─▒ gözleri %100 korurlar.  

Hem güne┼č ─▒┼č─▒─č─▒nda hem de su, kum ve kar gibi yans─▒t─▒c─▒ yüzeylerden gelen yo─čun ─▒┼č─▒ktan rahats─▒z oluyorsan─▒z polarize güne┼č gözlükleri kurtar─▒c─▒n─▒z olabilir. Parlak güne┼č ─▒┼č─▒─č─▒nda, polarize güne┼č gözlü─čü takabilirsiniz. Bu lensler su, kum, kar, beton yol ve di─čer yans─▒t─▒c─▒ yüzeylerden parlaman─▒n neden oldu─ču ─▒┼č─▒k yans─▒malar─▒na ekstra koruma sa─člar.

Fotofobinin zorlay─▒c─▒ etkilerini azaltmak için gözün do─čal rengiyle uyumlu prostetik kontakt lensler de son zamanlarda tercih edilen ürünler aras─▒nda say─▒labilir.  Baz─▒ gözlükçülerde fotofobi gözlü─čü kategorisinde özel gözlükler bulmak mümkündür. Bu gözlükler özellikle parlamay─▒ azaltan filtrelere sahiptirler. 

Fotofobi Hakk─▒nda S─▒kça Sorulan Sorular

Fotofobinin yaratt─▒─č─▒ problemlere kar┼č─▒ neler yap─▒labilir?

Fotofobiye kar┼č─▒ en s─▒k önerilen önlem, güne┼č gözlü─čü ve ┼čapka takmakt─▒r. Bunlar─▒n d─▒┼č─▒nda floresan türü yo─čun beyaz ─▒┼č─▒ktan kaç─▒nmak, mavi ekranlardan olabildi─čince uzak durmak, dijital ekran ─▒┼č─▒klar─▒nda gece modu ayarlamas─▒ yapmak, di─čer yard─▒mc─▒ yöntemler aras─▒nda say─▒labilir. 

Fotofobi kal─▒c─▒ m─▒d─▒r?

Fotofobinin kal─▒c─▒ olup olmad─▒─č─▒ uzman görü┼čüyle belirlenebilir. Altta yatan farkl─▒ sebepler varsa bu sebepler ve rahats─▒zl─▒klar çözüldü─čünde ─▒┼č─▒─ča kar┼č─▒ duyarl─▒l─▒k da ortadan kalkabilir. Do─ču┼čtan gözlerde bir hassasiyet varsa ya da kronik bir hastal─▒k fotofobiye neden oluyorsa ömür boyu ─▒┼č─▒─ča kar┼č─▒ dikkatli olmak gerekebilir. 

Fotofobi körlü─če neden olur mu?

I┼č─▒k hassasiyetinin tek ba┼č─▒na körlü─če neden olma ihtimali yok denecek kadar azd─▒r. Fotofobiyi tetikleyen sebepler aras─▒nda tümör gibi çok ciddi t─▒bbi durumlar varsa ve gerekli tedavi uygulanmazsa az da olsa körlük ya┼čanma riski do─čabilir. Bu yüzden detayl─▒ inceleme ve do─čru te┼čhisle uygun tedavi çok önemlidir. 

En ├çok Okunan Sa─čl─▒k Rehberi Yaz─▒lar─▒m─▒z

Sosyal Medya Hesaplar─▒m─▒z:
Facebook | Instagram | YouTube | LinkedIn

Op. Dr.
Talha ├ľzdemir
G├Âz Sa─čl─▒─č─▒ ve Hastal─▒klar─▒
VM Medical Park VM Medical Park Samsun
7747

Bu i├žeri─čin geli┼čtirilmesinde Medical Park Yay─▒n Kurulu katk─▒ sa─člam─▒┼čt─▒r.
Sayfa i├žeri─či sadece bilgilendirme ama├žl─▒d─▒r. Sayfa i├žeri─činde tedavi edici sa─čl─▒k hizmetine y├Ânelik bilgiler i├žeren ├Âgelere yer verilmemi┼čtir. Tan─▒ ve tedavi i├žin mutlaka hekiminize ba┼čvurunuz.