sat─▒r aras─▒

Gaz S─▒k─▒┼čmas─▒ Nedir? Gaz S─▒k─▒┼čmas─▒na Ne ─░yi Gelir?

Gaz ç─▒karmak, sindirimin bir parças─▒d─▒r. Bir insan─▒n günde yakla┼č─▒k 14 ile 23 defa gaz ç─▒karmas─▒ normal olarak kabul edilir. Ancak ba─č─▒rsaklarda biriken gazlar bu say─▒n─▒n azalmas─▒na ve a─čr─▒ya neden olabilir.

Bu duruma gaz s─▒k─▒┼čmas─▒ ya da gaz birikmesi denir. Gaz s─▒k─▒┼čmas─▒n─▒n farkl─▒ nedenleri ve tedavi yöntemleri vard─▒r. E─čer alt─▒nda bir hastal─▒k yat─▒yorsa buna uygun bir tedavi uygulan─▒r. Gaz s─▒k─▒┼čmas─▒ ile ilgili tüm bilgileri edinmek için yaz─▒y─▒ okumaya devam edebilirsiniz.

Gaz S─▒k─▒┼čmas─▒ Neden Olur?

Gaz s─▒k─▒┼čmas─▒ her insan─▒n ya┼čayabilece─či s─▒k─▒nt─▒l─▒ bir durumdur. Ço─ču zaman gaz s─▒k─▒┼čmas─▒ hali kendi kendine düzelebilir. Gaz normal ┼čartlarda ba─č─▒rsaklarda hareket eder. Ancak ba─č─▒rsaklar bu hareketi sa─člayamazsa ki┼činin karn─▒nda keskin bir a─čr─▒ olabilir.

Gaz s─▒k─▒┼čmas─▒n─▒n alt─▒nda bir hastal─▒k yatm─▒yorsa, genel olarak ki┼či yemek yerken hava yutulmas─▒ndan ya da kal─▒n ba─č─▒rsaktaki bakterilerin yemekleri sindirmesinden kaynaklanabilir. Sak─▒z çi─čnemek, ┼čeker emmek, sigara içmek hava yutulmas─▒na neden olur.

Baz─▒ yiyeceklere vücut tepki gösterebilir ve bunun sonucunda midede gaz s─▒k─▒┼čmas─▒ olu┼čabilir. Baz─▒ g─▒dalarda bulunan ┼čeker, ni┼časta ve lifler vücutta tam anlam─▒yla sindirelemeyebilir.

┼×i┼čkinli─či artt─▒ran ve gaza sebep olan yiyecekler ┼ču ┼čekilde s─▒ralanabilir:

  • Lahana,
  • So─čan,
  • Brüksel lahanas─▒,
  • Bu─čday,
  • Yulaf,
  • Fasulye,
  • Mercimek,
  • Süt ürünleri,
  • Ekmek

Bu tür yiyecekler daha fazla gaz ç─▒karmaya ve gaz s─▒k─▒┼čmas─▒na neden olur. Bunlar─▒n belli ba┼čl─▒ sebepleri olabilir. Örne─čin fasulyenin içerisinde kompleks karbonhidratlar vard─▒r ve bunlar kal─▒n ba─č─▒rsa─ča gitti─činde bakterileri besler ve bu yüzden de gaz üretilir. 

Laktoz intolerans─▒ olan ki┼čiler süt gibi laktozlu besinler tüketti─činde yine bakterileri beslemi┼č olurlar. Glutene kar┼č─▒ intolerans─▒ olan ki┼čilerde, arpa, bu─čday gibi besinler tüketilirken a┼č─▒r─▒ gaz s─▒k─▒┼čmas─▒ meydana gelir. Gazl─▒ içecekler vücutta gaz birikmesine neden olabilir.

Tüketilen yiyeceklerden ba─č─▒ms─▒z olarak gaz s─▒k─▒┼čmas─▒ stresten kaynaklanabilir. Stres sindirim sistemini olumsuz etkiler. Akla ilk gelen durumlardan olmasa da bu nedeni de de─čerlendirmek önemlidir. Ayr─▒ca gebeli─čin ilk dönemlerinde vücutta olan de─či┼čimlerden dolay─▒ gaz s─▒k─▒┼čmalar─▒ meydana gelebilir.

Gaz S─▒k─▒┼čmas─▒ Belirtileri Nelerdir?

Gaz Sanc─▒s─▒ Nedir?

Ba─č─▒rsakta bulunan yararl─▒ bakterilerin solunum s─▒ras─▒nda yutulan hava ile beslenme s─▒ras─▒nda tüketilen g─▒dalar─▒n fermente edilmesi sonucu, midede ve ba─č─▒rsaklarda gaz olu┼čumu gerçekle┼čir. Midede ve ba─č─▒rsaklarda olu┼čan gaz sa─čl─▒kl─▒ bir ┼čekilde d─▒┼čar─▒ at─▒lamad─▒─č─▒nda birikir ve gaz sanc─▒lar─▒na neden olur.

Biriken gaz miktar─▒na göre sanc─▒n─▒n ┼čiddeti de de─či┼čiklik gösterir. Uzun süreli gaz ç─▒karma sorunlar─▒nda oldukça ┼čiddetli sanc─▒lar görülür. Bebeklerde gaz sanc─▒s─▒n─▒n olu┼čmas─▒ ise tam olarak bilinmemekle beraber sindirim sisteminin d─▒┼č dünyaya al─▒┼čma sürecinden kaynakland─▒─č─▒ teorisi üzerinde durulmaktad─▒r. Henüz geli┼čmeyen sinir ve sindirim sisteminin gere─činden fazla gaz sanc─▒s─▒na neden oldu─ču dü┼čünülür.

Emziren annelerde, annenin tüketti─či tüm besinler bebe─čin içti─či süte direkt olarak etki etti─činden; yeti┼čkinlerde de gaz yapan so─čan, sar─▒msak, asitli içecekler, turunçgiller vb. g─▒dalar bebeklerde de gaz olu┼čmas─▒n─▒ tetikler. Ayr─▒ca gün içinde bebe─čin s─▒k s─▒k emzirilmesi de gaz olu┼čumunu artt─▒rabilir. Ac─▒ direnci oldukça dü┼čük olan bebekler de gaz sanc─▒s─▒ nedeniyle gün içinde s─▒k s─▒k a─člar. 

Gaz S─▒k─▒┼čmas─▒na Neden Olan Hastal─▒klar Nelerdir?

Baz─▒ hastal─▒klar nedeniyle de gaz s─▒k─▒┼čmas─▒ meydana gelebilir. Bu hastal─▒klar ┼ču ┼čekilde s─▒ralanabilir: Crohn hastal─▒─č─▒, ülseratif kolit, baz─▒ kanser türleri, safra kesesi sorunlar─▒, kab─▒zl─▒k, ba─č─▒rsak enfeksiyonlar─▒, çölyak hastalar─▒, g─▒da intolerans─▒.

Crohn hastal─▒─č─▒ ve ülseratif kolit hastal─▒klar─▒nda ba─č─▒rsaklar iltihaplan─▒r ve bu durum gaz s─▒k─▒┼čmas─▒na neden olur. Kolon kanseri ya da rektum kanseri gibi sindirim sistemine ait kanserlerde gaz s─▒k─▒┼čmas─▒ görülür. Çünkü bu türlerde ba─č─▒rsaklar daralabilir ve t─▒kanabilir.

Safra kesesinde ta┼č ya da iltihap olmas─▒, kar─▒n a─čr─▒s─▒na, mide bulant─▒s─▒na ve gaz s─▒k─▒┼čmas─▒na yol açabilir. Kab─▒zl─▒k ise en s─▒k ya┼čanan durumlardand─▒r. Kab─▒zl─▒kta d─▒┼čk─▒da s─▒k─▒┼čma oldu─ču için gaz birikmesi olabilir.

Ba─č─▒rsa─č─▒n enfeksiyon kapmas─▒, sindirim sistemini etkileyece─či gibi bo┼čalt─▒m─▒ da etkiler ve gaz birikmesine yol açabilir. Ba─č─▒rsak hareketlerinde yava┼člama ise bakterilerin art─▒┼č─▒na yol açar. bakteriler ise gaz olu┼čumuna sebep olur. Ba─č─▒rsakta f─▒t─▒k olmas─▒ gaz s─▒k─▒┼čmas─▒na neden olur.

Çölyak hastalar─▒n─▒n glutenli besinler tüketmesi ba─č─▒rsak hücrelerine zarar verir. Ay─▒rca antibiyotik ilaçlar─▒n─▒n kullan─▒m─▒ da ba─č─▒rsak floras─▒n─▒ bozarak ┼či┼čkinli─če neden olabilir. Besinlere alerji ile birlikte g─▒dan─▒n içerisindeki maddenin sindirilememesi, g─▒da intolerans─▒d─▒r. Bu durum s─▒k─▒┼čmaya neden olur. Alerjilere ┼ču örnekler verilebilir: yumurta alerjisi, bu─čday alerjisi vb.

Gaz S─▒k─▒┼čmas─▒ Belirtileri Nelerdir?

Gaz s─▒k─▒┼čmas─▒nda belirtiler genel olarak aniden ve ┼čiddetli olarak ortaya ç─▒kar. Kar─▒n bölgesinde yo─čun ve keskin bir b─▒çak saplanma hissi ya┼čanabilir. Bu belirtiye ek olarak midede ┼či┼čkinlik ve sertlik görülebilir. Gaz vücuttan ç─▒kmaya çal─▒┼čt─▒─č─▒ için ge─čirme fazla olabilir.

Ancak yemek s─▒ras─▒nda ya da hemen sonras─▒nda ya┼čanan ge─čirmeler normaldir. Gaz s─▒k─▒┼čmas─▒na ek olarak kilo kayb─▒, kab─▒zl─▒k ya da ishal ya┼čayabilirsiniz. Gaz birikmesi nadir de olsa vücutta ba┼čka bölgelerde a─čr─▒ya da sebep olabilir. Bunlar─▒n ba┼č─▒nda bel a─čr─▒s─▒ gelir. Gaz birikmesi bel, kas─▒k, gö─čüs a─čr─▒s─▒na neden olabilir.

Gaz S─▒k─▒┼čmas─▒ Önlenebilir mi?

Gaz s─▒k─▒┼čmas─▒n─▒n önüne geçmek için çe┼čitli yöntemler bulunur. Çok fazla sak─▒z ve ┼čeker yiyorsan─▒z bunlar─▒ azaltmay─▒ deneyebilirsiniz. Daha yava┼č yemek de hava yutman─▒z─▒ azaltaca─č─▒ için gaz s─▒k─▒┼čmas─▒n─▒n önüne geçecektir. ─░çecekler için pipet kullanmak hava yutman─▒z─▒ artt─▒rabilece─činden, pipet kullan─▒m─▒n─▒ azaltarak bu durumu önleyebilirsiniz.

Gaz s─▒k─▒┼čmas─▒ sindirim sisteminin iyi çal─▒┼čmamas─▒ndan dolay─▒ oluyorsa düzenli egzersizler yapabilirsiniz. Ayr─▒ca sigaran─▒n çok tüketimi hava yutulmas─▒na ve ba─č─▒rsaklar─▒n tahri┼č olmas─▒na neden olur. Sigaray─▒ b─▒rakarak bu durumu önleyebilirsiniz.

Yedi─činiz besinlerden kaynaklan─▒yorsa, diyetinizi düzenleyerek, baz─▒ yiyeceklerden kaç─▒narak gaz s─▒k─▒┼čmas─▒n─▒ a┼čabilirsiniz. Ayr─▒ca daha küçük porsiyonlarla s─▒k s─▒k yemek yemek de faydal─▒ olabilir. E─čer stresten kaynaklanan bir s─▒k─▒┼čman─▒z varsa stres yönetimi ile ilgili daha detayl─▒ bilgiler edinebilir ve ba┼čta stresinizi sonras─▒nda da gaz s─▒k─▒┼čmas─▒n─▒ çözebilirsiniz.

Gaz S─▒k─▒┼čmas─▒na Ne ─░yi Gelir?

Gaz s─▒k─▒┼čmas─▒ ya┼čayan insanlar “gaz s─▒k─▒┼čmas─▒ nas─▒l geçer?’ diye merak ederler. Gaz birikmesi hangi sa─čl─▒k sorunundan kaynaklan─▒yorsa bunun tedavi edilmesi gerekebilir. Bu durumlar diyetlerle ve ya┼čam tarz─▒ de─či┼čiklikleri ile tedavi edilebilir. Bu çözümler herkes için ayn─▒ olmayabilir. Ancak ço─ču insanda rahatlama sa─članabilir.

Vücutta üretilen gaz miktar─▒n─▒ azaltmaya yönelik olarak diyetinizde de─či┼čikli─če gidebilirsiniz. Sizi rahats─▒z eden besinleri diyetinizden elimine ederek belirtilerinizi ortadan kald─▒rabilirsiniz.

Beslenme önerilerine a┼ča─č─▒dakiler örnek olabilir:

  • Yüksek lifli g─▒dalar: Fasulye, so─čan, brokoli, karnabahar gibi yüksek lif oran─▒na sahip olan g─▒dalar─▒ tüketmemek durumunuzu iyile┼čtirebilir. Birkaç hafta boyunca bu yiyeceklerden kaç─▒nd─▒ktan sonra yava┼č yava┼č tekrar yemeye ba┼člayabilirsiniz.
  • Süt ürünleri: Laktozdan kaynaklanan bir gaz s─▒k┼čmas─▒ varsa, süt ürünlerini diyetten ç─▒karabilirsiniz. Laktoz içermeyen süt ürünlerini deneyebilirsiniz.
  • ┼×eker: ┼×eker tüketimini azaltarak veya s─▒f─▒ra indirerek s─▒k─▒┼čman─▒n önüne geçebilirsiniz.
  • Ya─čl─▒ ve k─▒zarm─▒┼č besinler: Ya─č, ba─č─▒rsaklardaki gaz─▒n ç─▒kmas─▒n─▒ geciktirebilir. Ya─č─▒ azaltmak gaz ç─▒karmay─▒ kolayla┼čt─▒rabilir.
  • Gazl─▒ içecekler: Gazl─▒ içecekler çok tüketildi─činde s─▒k─▒┼čmaya neden olabilir. Bunlar yerine do─čal meyve sular─▒ ya da su tercih edilebilir.

Ayr─▒ca yeterince su içmemek kab─▒zl─▒─ča neden olabilir günde 2 ile 2.5 litre aras─▒ normal sa─čl─▒kl─▒ bir insan için iyi bir aral─▒kt─▒r. Su tüketerek kab─▒zl─▒─č─▒n önüne dolayl─▒ olarak da gaz s─▒k─▒┼čmas─▒n─▒n önüne geçebilirsiniz. Probiyotik takviyeleri alarak, ba─č─▒rsaktaki bakterilerin ölmesini ve gaz, ┼či┼čkinlik belirtilerinin azalmas─▒n─▒ sa─člayabilirsiniz.

Gaz ç─▒karmaya yard─▒mc─▒ ya da spazm önleyici ilaçlar ┼či┼čkinli─či azalt─▒r. Doktorunuza dan─▒┼čarak bu ilaçlardan edinebilirsiniz. E─čer ilaç kullanmak istemezseniz bitki çaylar─▒n─▒ da deneyebilirsiniz. Kimyon, zencefil, nane ve papatya çaylar─▒ gaz olu┼čumunu engeller ve varolan gaz─▒ ç─▒karman─▒z─▒ sa─člar.

Gaz S─▒k─▒┼čmas─▒ Nedir

Gaz S─▒k─▒┼čmas─▒ Nas─▒l Te┼čhis Edilir?

Gaz s─▒k─▒┼čmas─▒ ciddi bir durum olmayabilir. Ancak s─▒k s─▒k tekrarlan─▒yorsa uzman bir doktora dan─▒┼č─▒lmas─▒ gerekir. Gaz s─▒k─▒┼čmas─▒, uzman bir doktorun fiziki muayene yaparak anlayabilece─či bir durumdur.

Ayr─▒ca tüketilen besinler ve kullan─▒lan ilaçlar─▒ sorabilir. Çünkü bunlar direkt olarak gaz s─▒k─▒┼čmas─▒na neden olan durumlar aras─▒ndad─▒r. Fiziki muayenede bölgede a─čr─▒, ┼či┼člik gibi durumlar─▒ kontrol ederken, steteskop ile de ba─č─▒rsak hareketlerini dinleyerek de─čerlendirme yapabilir, kar─▒n bölgesi röntgeni çekebilir.

Bebeklerde Gaz Sanc─▒s─▒na Ne ─░yi Gelir?

Sadece anne sütüyle beslenen bebekler, anne sütü ile mama kar─▒┼č─▒k olarak beslenen bebeklere göre daha az gaz sanc─▒s─▒ çeker. Bebekler annelerini emerken veya biberondan emerken fazlaca hava yutar. Bunun önüne geçmek bebekte gaz olu┼čumunun önlenmesine yard─▒mc─▒ olur. Ayr─▒ca bebe─čin sanc─▒lanmas─▒n─▒ beklemek yerine her beslenme sonunda gaz─▒n─▒ ç─▒kartmak sanc─▒ olu┼čumunun önüne geçer. Anneler kuru baklagil, lahana ve karnabahar, süt ürünleri gibi g─▒dalar─▒ bebek emzirirken fazlaca tüketmemelidir.

Gaz yap─▒c─▒ g─▒dalar─▒n anne diyetinden ç─▒kart─▒lmas─▒ bebekte gere─činden fazla gaz olu┼čmas─▒n─▒ engeller. Gaz sanc─▒s─▒ çeken bebe─čin karn─▒na veya s─▒rt─▒na ─▒l─▒k bez koymak, oda s─▒cakl─▒─č─▒ndaki zeytin ya─č─▒ ile bebe─čin karn─▒na veya s─▒rt─▒na masaj yapmak gaz ç─▒kar─▒m─▒n─▒ kolayla┼čt─▒r─▒r. Bebek gaz sanc─▒s─▒ çekerken, onu hafif hafif sallamak, bebek arabas─▒nda veya kucakta gezdirmek, sevdi─či ve sakinledi─či ninnileri söylemek bebe─čin rahatlayarak gaz ç─▒karmas─▒n─▒ sa─člar. Bütün bu yöntemler bebeklerde gaz sanc─▒s─▒na ne iyi gelir sorusunun cevab─▒ olabilir. Ancak t─▒bbi olarak doktorun önermedi─či hiçbir ilaç bebe─če verilmemelidir. 

Yeti┼čkinlerde Gaz Sanc─▒s─▒na Ne ─░yi Gelir?

Yeti┼čkinlerde gaz sanc─▒s─▒na ne iyi gelir sorusu bebeklere göre daha karma┼č─▒kt─▒r. Yüksek lifli g─▒dalar genellikle sindirim aç─▒s─▒ndan oldukça faydal─▒ olsa da baz─▒ bireylerde gaz olu┼čumuna ve gaz sanc─▒s─▒na neden olabilir. Fasulye, so─čan, brokoli, Brüksel lahanas─▒, lahana, karnabahar, enginar, ku┼čkonmaz, armut, elma, ┼čeftali, kuru erik, tam bu─čday ve kepek oldukça fazla lif içerir ve fazla tüketilmesi gaz olu┼čumuna neden olur.

Birey kendi beslenmesini test ederek bu g─▒dalardan hangisinin kendisine gaz yapt─▒─č─▒n─▒ tespit edebilir ve diyetini buna göre düzenleyebilir. Süt ve süt ürünlerinin gere─činden fazla tüketilmesi gaz olu┼čmas─▒na neden olur. Bu nedenle gaz sanc─▒s─▒ çeken bireyler süt ürünlerini azaltabilir veya laktozsuz süt tercih edebilir.

K─▒zarm─▒┼č ve ya─čl─▒ yiyecekler sindirimi zor oldu─čundan gaz olu┼čumunu artt─▒r─▒r, gazl─▒ içecekleri fazlaca tüketmek gaz sanc─▒s─▒na neden olur. Bu g─▒dalar─▒n diyetten ç─▒kart─▒lmas─▒ gaz sanc─▒s─▒n─▒n önüne geçebilir. Ayr─▒ca sindirimi kolayla┼čt─▒raca─č─▒ndan bolca su tüketmek gaz sanc─▒s─▒n─▒n önüne geçer. 

E─čer siz veya bebe─činiz gaz sanc─▒s─▒ çekiyorsan─▒z diyetinizi verdi─čimiz bilgiler ─▒┼č─▒─č─▒nda düzenleyebilirsiniz. Gaz sanc─▒lar─▒n─▒n her ┼čeye ra─čmen devam etmesi halinde en yak─▒n sa─čl─▒k kurulu┼čuna ba┼čvurarak gerekli tedavilerin yap─▒lmas─▒n─▒ sa─člayabilirsiniz.

En ├çok Okunan Sa─čl─▒k Rehberi Yaz─▒lar─▒m─▒z

Sosyal Medya Hesaplar─▒m─▒z:
Facebook | Instagram | YouTube | LinkedIn

Prof. Dr.
Serap Yavuzer
─░├ž Hastal─▒klar─▒ (Dahiliye)
─░.A.├ť. VM Medical Park ─░.A.├ť. VM Medical Park Florya
178024

Bu i├žeri─čin geli┼čtirilmesinde Medical Park Yay─▒n Kurulu katk─▒ sa─člam─▒┼čt─▒r.
Sayfa i├žeri─či sadece bilgilendirme ama├žl─▒d─▒r. Sayfa i├žeri─činde tedavi edici sa─čl─▒k hizmetine y├Ânelik bilgiler i├žeren ├Âgelere yer verilmemi┼čtir. Tan─▒ ve tedavi i├žin mutlaka hekiminize ba┼čvurunuz.