satır arası

Gebelik testi

Bebek sahibi olmak isteyen veya hamilelik şüphesi bulunan bireyler tarafından sıklıkla yapılan gebelik testleri iki farklı türde uygulanabilir. Bunlardan biri idrarda gebelik testi olarak bilinir. Eczanelerden kolaylıkla temin edilebilen ve birkaç damla idrarla yapılabilen küçük kitlerdir. İkincisi ise kan testleridir ve tıpkı diğer kan testleri gibi alınan kan örneğinin laboratuvar koşullarında incelenmesi ile belirlenir. Her iki test de gebelik olasılığı bulunan kişilerin başvurduğu çözümler olmakla birlikte bu testlerin doğru zamanda ve doğru şekilde yapılması, elde edilen sonucun güvenilirliği açısından oldukça önemlidir. Günümüzde klasik idrarda gebelik testlerine ek olarak erken gebelik testi olarak adlandırılan ve daha erken dönemde gebeliği tespit edilebilen test kitleri de üretilir. Peki, bu testler yapılırken hangi konulara dikkat edilmelidir? İdrarda yapılan gebelik testleri güvenli midir? İşte gebelik testlerine ilişkin tüm bilinmesi gerekenler...

Gebelik Testi Nedir?

Gebelik testi, hamileliğin başlangıcı ile birlikte vücutta artmaya başlayan Beta-HCG hormonunun kanda veya idrardaki miktarının ölçülmesi ile gebeliğin varlığını tespit etmeye yarayan testtir. Gebelik planlayanların çok yakından tanıdığı bu hormon, insan koryonik gonadotropini veya halk arasındaki ismiyle hamilelik hormonu olarak da bilinir. Bu hormon genellikle gebelikle ilişkilendirilmiş olmasına karşın aslında bazı diğer hastalıklar nedeniyle de düzeyi artabilen bir hormondur. Beta-HCG hormonu seviyesinin yükselmesine yol açabilen bir sağlık sorunu olan kadın veya erkek bireylerde bu hormonun yüksek olduğu görülebilir. Dolayısıyla Beta-HCG testi yüksek olan bir bireyde gebelik ihtimali yüksek olsa da bunu araştırmaya yönelik daha ileri tanı testleri yapılmalıdır. Kanda gebelik testi doğrudan kandaki Beta-HCG düzeyini ölçmesi nedeniyle daha güvenilir olsa da kullanım kolaylığı, hastaneye gitme gerekliliğinin olmayışı gibi nedenlerden dolayı idrarda gebelik testleri daha yaygın olarak kullanılır. Gebelik şüphesi bulunan kişilerin birçoğunun ilk tercihi olan idrarda gebelik testleri, bir miktar idrarın kitin üzerine damlatılması ile gerçekleştirilir. Test kiti, idrardaki Beta-HCG düzeyini ölçerek tek çizgi (negatif) veya çift çizgi (pozitif) şeklinde sonuç verir. Normal şartlarda hamile olmayan sağlıklı kadınlarda Beta-HCG hormonu düzeyi 0-10 mIU/mL aralığındadır. Gebeliğin başlangıcı ile birlikte bu hormonun düzeyi hızla artmaya başlar. İdrar testlerinin güvenilirlik oranı her ne kadar yüksek olsa da test kitleri bazen yanlış sonuç verebildiğinden kesin sonuç için kan testlerine başvurulmasında fayda vardır.

Erken gebelik testi nedir?

Erken hamilelik testi, tıpkı klasik idrarda gebelik testleri gibi idrar damlatılarak kullanılan test kitleridir. Fakat bu kitler daha yüksek bir hassasiyete sahiptir ve klasik testlerin tespit edemeyeceği erken gebelik dönemlerinde dahi gebeliği tespit edebilir. Bir diğer deyişle erken gebelik testleri, Beta-HCG hormonunun seviyesindeki hafif yükselmeleri dahi algılayabilecek daha hassas kitlerdir. Erken gebelik testi belirtileri ve tam olarak ne zaman testin yapılabileceği konusu özellikle de hamilelik planlayan kişiler tarafından sıklıkla sorulur. Klasik tip gebelik testlerinde testin yapılabilmesi için öncelikle adet gecikmesinin beklenmesi gerekir. Kişinin adet olması gereken ilk günde dahi klasik tip testlerle Beta-HCG hormonundaki yükseliş tespit edilemeyebilir ve hamilelik söz konusu olsa dahi henüz hormon yüksekliği çok hafif olduğundan test sonucu negatif çıkabilir. Erken gebelik testlerinde ise döllenmenin gerçekleşmesinin üzerinden 5-6 gün gibi kısa bir süre geçtikten sonra hamilelik tespit edilebilir.

Kanda gebelik testi nasıl yapılır?

Gebelik testi yaptırmanın en güvenilir yolu kanda Beta-HCG testi yaptırmak için sağlık kuruluşlarına başvurmaktır. Koldan alınan tek tüp kanla gerçekleştirilebilen gebelik testinin sonuçları genellikle aynı gün içerisinde alınabilir. Aktif bir cinsel yaşamı bulunan ve üreme çağında olan kadınlar için Beta-HCG yüksekliği genellikle hamileliği işaret eder. Beta-HCG hormonunun düzeyi aynı zamanda hamilelik haftası hakkında da bilgi verir. Hamilelikte hafta hafta ortalama Beta-HCG hormonu düzeyleri şu şekildedir:

  • 3 haftalık gebelikte 5-50 mIU/L
  • 4 haftalık gebelikte 5-426 mIU/L
  • 5 haftalık gebelikte 18-7340 mIU/L
  • 6 haftalık gebelikte 1080-56500 mIU/L
  • 7-8 haftalık gebelikte 7650-229000 mIU/L
  • 9-12 haftalık gebelikte 25700-288000 mIU/L
  • 13-16 haftalık gebelikte 13300-254000 mIU/L
  • 17-24 haftalık gebelikte 4060-165400 mIU/L
  • 25-40 haftalık gebelikte 3640-117000 mIU/L

Beta-HCG hormonunun en işlevsel yönü hamileliğin erken evrede tespit edilebilmesini sağlamasıdır. Fakat daha önce de belirtildiği gibi bazı hastalıklardan kaynaklı olarak da Beta-HCG hormonu seviyelerinde yükselme görülebilir. Down sendromu, bazı kanser türleri ile karaciğer tümörleri gibi hastalıklar Beta-HCG hormonu yüksekliğine yol açabilir. Ayrıca dış gebelik, boş gebelik gibi sağlıklı bir şekilde gerçekleşmeyen gebeliklerde de hormon seviyesi yüksek tespit edilebilir. Bu nedenle sağlıklı bir hamileliğin tespiti için ultrason ve kalp atışlarının duyulması beklenmelidir. Gebelik testi sonucunun pozitif çıkması halinde 2-3 gün sonra testin tekrarlanmasında fayda vardır. Hormonun değer aralığı oldukça geniştir ve alt sınıra ya da üst sınıra yakınlık herhangi bir anlam ifade etmez. Önemli olan hormon düzeyinin hafta hafta düzenli olarak yükselmesidir. Beta HCG hormonunda zamanla beklenen yükselişin gerçekleşmemesi halinde düşük, boş gebelik veya hamilelik haftasının yanlış tespit edilmesi gibi durumlardan şüphelenilebilir. Gebelik haftasının ilerlemesi ve bebeğin ultrason ile takip edilebilecek olgunluğa ulaşmasının ardından Beta-HCG hormonu düzeylerinin takip edilmesine gerek yoktur.

İdrarda gebelik testi nasıl yapılır?

Bir diğer test yöntemi olan idrarda gebelik testi ise tüm eczanelerde bulunabilen uygun fiyatlı bir test kitidir. Testi yapmak istediğiniz zamana göre klasik gebelik testleri veya erken gebelik testlerinden size uygun olanı tercih edebilirsiniz. İdrarda gebelik testleri de tıpkı kan testleri gibi Beta-HCG hormon seviyesini ölçerek gebeliğin varlığını araştırır. Testin yapılma şekli için en güvenilir yöntem test kitinin yanında yer alan kullanım talimatlarının uygulanmasıdır. Genel olarak gebelik testleri iki şekilde gerçekleştirilebilir. İdrar örneği boş bir kap içerisine doldurulur, test çubuğu bu kap içerisine daldırılabilir veya test çubuğu akan idrar altına prospektüste belirtilen süre boyunca tutulabilir. Bazı diğer test kitlerinde ise kap içerisine alınan idrar örneği test kitinin yanında verilen damlalık içerisine alınarak kit üzerinde ilgili bölgeye belirtilen miktarda damlatılır. Genellikle kesin sonucunun görülebilmesi için 10-15 dakika beklenmelidir. İdrar örneği günün herhangi bir saatinde alınabilir fakat yoğunluğunun yüksek olması nedeniyle sabah ilk idrar ile testin yapılması daha güvenli bir sonucun elde edilmesine yardımcı olur. Genel olarak bekleme süresinin bitiminde kit üzerinde tek çizgi görülüyorsa bu sonucun negatif olduğunu, yani hamileliğin olmadığını gösterir. Çift çizgi ise pozitif sonucu, yani hamileliğin varlığını işaret eder. Çok erken dönemde yapılan testlerde Beta-HCG düzeyinin düşük olması nedeniyle ikinci çizgi silik şekilde gözükebilir. Ayrıca çizgilerin olması gerektiği gibi gözükmemesi veya tam olarak okunamaması gibi durumlarda test sonucu geçersiz olabilir ve tekrarlanması gerekebilir. Bu durumlara ilişkin talimat ve bilgilendirmeler test kiti içerisinde bulunan prospektüsten incelenebilir.

İdrarda gebelik testi ne zaman belli olur?

Gebelik testinin yapılması için en güvenilir zaman adet gecikmesinin görüldüğü zamandır. Adet gecikmesinden önce yapılan testlerde hamilelik söz konusu olsa dahi Beta-HCG hormonu düzeyi çok düşük olabileceğinden hatalı negatif sonuçlar elde edilebilir. Fakat adet gecikmesinden sonra yapılan gebelik testlerinde doğruluk oranı yaklaşık %97’dir. Erken gebelik testleri kullanılarak yumurtlama döneminde gerçekleşen cinsel birlikteliğin üzerinden 5-6 gün geçmesinin ardından hamilelik hakkında bilgi edinilebilir. Ancak daha doğru bir sonuç için kan testi veya idrar testi yapılmadan önce adet gecikmesinin beklenmesinde fayda vardır. İdrarda gebelik testi ne zaman belli olur sorusuna yanıt olarak test kiti üzerinde uygun olduğu belirtilen zamanda veya adet gecikmesi gerçekleştikten sonra yapılan test ile sonucun alınabileceği belirtilebilir. Kanda gebelik testi de aynı şekilde adet gecikmesinin ardından yaptırılabilir ve laboratuvar koşullarına göre değişmekle birlikte genellikle aynı gün ya da bir sonraki gün sonuçlar alınabilir. Pozitif sonuç alınması halinde hekimin önerilerine uyularak gereken zamanda test sonuçlarının tekrarlanması ve gebeliğin 4-5 haftaya ulaşmasının ardından uygun zamanda ultrason muayenesine gidilmesi gerekir.

Eğer siz de bebek sahibi olmayı planlıyor veya hamilelik belirtileri yaşıyorsanız bir sağlık kuruluşuna başvurarak muayeneden geçebilir ve gebelik testi yaptırabilirsiniz. İdrarda gebelik testi yapıp pozitif sonuç aldıysanız kan testlerinizi yaptırmak ve muayene olmak için bir an önce hekiminize başvurmanızda fayda vardır.

satır arası

98628

Sayfa içeriği sadece bilgilendirme amaçlıdır. Sayfa içeriğinde tedavi edici sağlık hizmetine yönelik bilgiler içeren ögelere yer verilmemiştir. Tanı ve tedavi için mutlaka hekiminize başvurunuz.