sat─▒r aras─▒

Besin maddelerinin vücut içinde olu┼čturduklar─▒ her türlü olumsuz durum genellikle g─▒da alerjisi olarak nitelendirilir. Ancak besin maddelerinin vücutta yaratt─▒klar─▒ reaksiyonlar g─▒da intolerans─▒ ve g─▒da alerjisi olarak ikiye ayr─▒l─▒r. S─▒k s─▒k birbirleri ile kar─▒┼čt─▒r─▒lan bu kavramlar asl─▒nda birbirinden oldukça farkl─▒ iki durumdur.

G─▒da intolerans─▒ nedir?

G─▒da intolerans─▒, tüketilen bir g─▒dan─▒n içinde yer alan bir maddeye kar┼č─▒ sindirim sisteminin reaksiyonu olarak tan─▒mlan─▒r. Besindeki bir madde ki┼činin sindirim sistemi taraf─▒ndan do─čru bir biçimde sindirilemez ya da parçalanamaz. Bu durum sindirim sistemini tahri┼č eder ve hasarlara yol açar. G─▒da intolerans─▒n─▒n nedeni, enzim eksikli─či ya da g─▒dan─▒n içindeki maddenin sindirilememesidir. Örne─čin laktoz intolerans─▒, sütte yer alan laktoz karbonhidrat─▒n─▒n sindirilmesini sa─člayan laktaz enzimi eksikli─či sonucu olu┼čur.

G─▒da alerjisi nedir?

G─▒da alerjisi, tüketilen bir g─▒dan─▒n içinde yer alan bir maddeye kar┼č─▒ ba─č─▒┼č─▒kl─▒k sisteminin verdi─či yan─▒t olarak tan─▒mlan─▒r. Vücut, besin içerisinde yer alan bir maddeye genel olarak proteine kar┼č─▒ savunma sistemini harekete geçirir ve IgE denilen bir çe┼čit antikor olu┼čturur. Alerjen madde içeren besin tekrar tüketildi─činde daha önce üretilen antikor histamin ad─▒ verilen kimyasal─▒n aç─▒─ča ç─▒kmas─▒na neden olur. Histamin ki┼čide belli bir g─▒da proteinine kar┼č─▒ a┼č─▒r─▒ duyarl─▒l─▒k göstermesini sa─člar. Bu─čday, soya ürünleri, yumurta, süt, çilek, badem ve ceviz en s─▒k rastlan─▒lan alerji yap─▒c─▒ besinlerdir.

G─▒da intolerans─▒ belirtileri nedir?

Bir ki┼čide g─▒da intolerans─▒ varsa ki┼či o g─▒day─▒ ilk kez yedi─činde ortaya ç─▒kabilir. G─▒da intolerans─▒n─▒ etkileyen ┼čey besinin miktar─▒d─▒r. ─░ntoleransa neden olan g─▒da dü┼čük miktarlarda tüketildi─činde vücut taraf─▒ndan kabul edilirken daha yüksek miktarlarda rahats─▒zl─▒klara sebep olabilir.  G─▒da intolerans─▒n─▒n belirtileri:

Mide a─čr─▒s─▒, mide kas─▒lmalar─▒, midede yanma hissi,

Bulant─▒ ve kusma,

Mide ve ba─č─▒rsaklarda gaz, kramp ve ┼či┼čkinlikler,

Ba┼č a─čr─▒s─▒, sinirlilik, halsizlik, yorgunluk,

─░shal,

G─▒da alerjisi belirtileri nedir?

Bir ki┼čide g─▒da alerjisi var ise, ki┼či o g─▒day─▒ ilk yedi─činde herhangi bir ┼čey hissedemez. Alerji olup olmad─▒─č─▒ g─▒dan─▒n ikinci kez tüketilmesi sonucu anla┼č─▒l─▒r. Besin alerjisinin belirtileri hafif ya da oldukça ┼čiddetli olabilir. G─▒da alerjisi belirtileri:

Mide a─čr─▒s─▒, bulant─▒, kusma,

Deride ka┼č─▒nt─▒, döküntü, kurde┼čen,

Dilde, bo─čazda ya da gözlerde ┼či┼čme,

Gö─čüs a─čr─▒s─▒, nefes darl─▒─č─▒, ani fenal─▒k hissi,

Tansiyon dü┼čüklü─čü, ba┼č dönmesi,

Bay─▒lma ve anaflaktik ┼čok.

G─▒da intolerans─▒ tan─▒s─▒ nas─▒l konulur?

Eliminasyon diyeti ya da g─▒da intolerans testi ile g─▒da intolerans─▒ tan─▒s─▒ koyulabilir. Eliminasyon diyetinde problemli besinlerin saptanmas─▒ için doktor ya da diyetisyen kontrolünde ku┼čku duyulan besinler tümüyle diyetten ç─▒kar─▒l─▒r ve daha sonra bu besinler teker teker tekrar diyete eklenir. Belirtiler incelenerek hangi besinlerin g─▒da intolerans─▒na neden oldu─ču anla┼č─▒labilir. G─▒da intolerans testinde ise mantar, boya, ilaç, besin gibi birçok maddeye kar┼č─▒ ki┼čilere duyarl─▒l─▒k testi yap─▒l─▒r ve bu test sonucuna göre diyetleri düzenlenir.

G─▒da alerjisi tan─▒s─▒ nas─▒l konulur?

G─▒da alerjisinin tan─▒s─▒nda, vücudun alerjik maddeye yan─▒t olarak üretti─či IgE antikor seviyeleri ölçülür. Peki, tan─▒y─▒ koymada önemli bir rol oynayan alerji testi nas─▒l yap─▒l─▒r? Besinlere özgü yan─▒tlar veren solunum testleri, kandan ve deriden alerji testleri yap─▒l─▒r. Besin tüketildikten sonra ki┼činin kan─▒ al─▒narak IgE seviyeleri kontrol edilir. Ayn─▒ ┼čekilde ku┼čku duyulan besinlerin yer ald─▒─č─▒ kitler deriye uygulanarak; yanma, k─▒zar─▒kl─▒k, ka┼č─▒nt─▒, döküntü gibi sonuçlar izlenir. Tüm testlerin sonuçlar─▒n─▒n uzman bir hekim taraf─▒ndan incelenmesi ve g─▒da alerjisi testinin do─čru yorumlanmas─▒ büyük önem ta┼č─▒r.

G─▒da intolerans─▒ tedavi yöntemleri nelerdir?

G─▒da intolerans─▒n─▒n tek tedavisi intoleransa yol açan besinin diyetten ç─▒kar─▒lmas─▒ veya vücudun tolere edebilece─či miktarlarda tüketilmesidir. ─░ntoleransa neden olan besin vücudun mutlaka almas─▒ gereken elzem bir g─▒da ise yerine ayn─▒ özellikte ba┼čka bir besinin tüketilmesi oldukça önemlidir. Gluten intolerans─▒ nedeniyle bu─čday tüketiminin olmamas─▒ B vitamini al─▒m─▒nda yetersizli─če neden olabilir. Bu durumda ki┼či bu─čday yerine gluten içermeyen; m─▒s─▒r unu, dar─▒, esmer pirinç, karabu─čday ve kinoa tüketebilir.

G─▒da alerjisi tedavi yöntemleri nelerdir?

G─▒da alerjisinin de tek tedavisi g─▒da alerjisi testi tedavisi yani alerjiye neden olan besinin diyetten ç─▒kar─▒lmas─▒d─▒r. Ancak ne kadar dikkat edilirse edilsin baz─▒ durumlarda d─▒┼čar─▒da yenilen yemeklerde alerjen madde ile kar┼č─▒la┼čmak mümkün olabilir.  Bu nedenle küçük alerjik reaksiyonlar─▒ önlemek amac─▒yla antihistamik ilaçlar kullan─▒labilir. Bu ilaçlar ka┼č─▒nt─▒ ve ürtiker gibi ┼čikâyetlerin azalmas─▒na yard─▒mc─▒ olur. Daha ciddi alerjik reaksiyonlar için epinefrin enjeksiyonu yap─▒labilir ve acil servise gidilebilir.

En ├çok Okunan Sa─čl─▒k Rehberi Yaz─▒lar─▒m─▒z

Sosyal Medya Hesaplar─▒m─▒z:
Facebook | Instagram | YouTube | LinkedIn

195250

Bu i├žeri─čin geli┼čtirilmesinde Medical Park Yay─▒n Kurulu katk─▒ sa─člam─▒┼čt─▒r.
Sayfa i├žeri─či sadece bilgilendirme ama├žl─▒d─▒r. Sayfa i├žeri─činde tedavi edici sa─čl─▒k hizmetine y├Ânelik bilgiler i├žeren ├Âgelere yer verilmemi┼čtir. Tan─▒ ve tedavi i├žin mutlaka hekiminize ba┼čvurunuz.