sat─▒r aras─▒

Boyunda bulunan tiroid bezleri, tiroid hormonlar─▒n─▒n salg─▒lanmas─▒ndan sorumludur. Graves hastal─▒─č─▒, bu bezlerden a┼č─▒r─▒ miktarda tiroid hormonu salg─▒lanmas─▒na ba─čl─▒ olarak geli┼čen bir otoimmün hastal─▒kt─▒r. Hipertiroidizme sebep olur, bir di─čer deyi┼čle bir hipertiroidi çe┼čididir. Tiroid hormonlar─▒ vücut üzerinde metabolizma h─▒z─▒n─▒n ayarlanmas─▒, enerji üretiminin sa─članmas─▒, vücut ─▒s─▒s─▒n─▒n düzenlenmesi gibi birçok göreve sahiptir. Bu nedenle Graves hastal─▒─č─▒nda bu hormonlar─▒n a┼č─▒r─▒ sal─▒n─▒m─▒na ba─čl─▒ olarak vücudun i┼čleyi┼činde geni┼č çapl─▒ bozukluklara rastlan─▒r. Günlük ya┼čam─▒ olumsuz yönde etkileyen bu hastal─▒k her ya┼čta görülebilmekle birlikte genellikle kad─▒nlarda ve 40 ya┼č alt─▒nda daha s─▒k görülür. Tedavi edilmedi─či takdirde ikincil olarak ortaya ç─▒kabilen farkl─▒ hastal─▒klara yol açarak ölümcül olabilmektedir. Bu nedenle hastal─▒─č─▒n belirtilerinin görülmesinin ard─▒ndan mutlaka bir sa─čl─▒k kurulu┼čuna ba┼čvurulmal─▒, bu hastal─▒─č─▒n tan─▒s─▒n─▒ alan bireylerde derhal tedavi plan─▒na ba┼članmal─▒d─▒r.

Graves hastal─▒─č─▒ nedir?

Graves hastal─▒─č─▒ (zehirli guatr), en yayg─▒n olarak rastlanan tiroid bezi hastal─▒klar─▒ndan bir tanesidir. "Zehirli guatr nedir?" sorusunun cevab─▒n─▒ k─▒saca aç─▒klamak gerekirse, bu hastal─▒k vücudun kendine kar┼č─▒ savunma geli┼čtirmesi olarak tan─▒mlayabilece─čimiz otoimmün bir hastal─▒kt─▒r ve bir hipertiroidi türüdür. Toksik diffüz guatr olarak da adland─▒r─▒l─▒r. Hastal─▒─ča sahip ki┼čilerde otoimmün sald─▒r─▒lar sonucunda tiroid bezlerinden a┼č─▒r─▒ miktarda tiroid hormonu salg─▒lan─▒r. Guatr olarak bilinen durum olan boyunda tiroid bezlerinin hacminin art─▒┼č─▒na ba─čl─▒ olarak geni┼čleme sorununa yol açar. Kad─▒nlarda erkeklere oranla 4-5 kat daha s─▒k görülür. Pek çok türü ve olu┼čum nedeni bulunan hipertiroidi hastal─▒─č─▒n─▒n büyük bir k─▒sm─▒ Graves Hastal─▒─č─▒'ndan kaynakl─▒ olarak ortaya ç─▒kar. Her ya┼čtan bireyde görülebilir. Fakat 25-40 ya┼č aras─▒ hastal─▒─č─▒n en yayg─▒n görüldü─čü ya┼č aral─▒─č─▒d─▒r. Otoimmün bir hastal─▒k olmas─▒ nedeniyle baz─▒ ki┼čilerde farkl─▒ otoimmün hastal─▒k türleri ile bir arada geli┼čebilir. Bu hastal─▒klar sistemik lupus eritematosus, vitiligo, romatoid artrit ve benzeri olarak örneklendirilebilir. Graves hastal─▒─č─▒ ayn─▒ zamanda patlak göz olarak da adland─▒r─▒lan göz görünümü ile karakterize olan guatr türüdür.

Graves hastal─▒─č─▒ belirtileri nelerdir?

Zehirli guatr belirtileri ba┼člang─▒ç döneminde oldukça hafif olabilmekle birlikte hastal─▒k ilerledikçe belirginle┼čmeye ba┼člar. En belirgin belirtisi s─▒ca─ča kar┼č─▒ hassasiyet ve tahammülsüzlüktür. Graves hastalar─▒ sa─čl─▒kl─▒ bireylerin ü┼čüdü─čü havalarda bile çok s─▒cak hissederek ince giysilerle dola┼čmak ister. Guatr tipi boyun kal─▒nla┼čmas─▒, gözlerin patlakla┼čmas─▒ ve deride birtak─▒m belirtiler ile de kendini gösterebilir. Hastal─▒─č─▒n ┼čiddetine ba─čl─▒ olarak guatr büyük olmas─▒ durumunda gözle görülebilir ve dokunuldu─čunda hissedilebilir. Bunlar─▒n haricinde hastalarda görülen en yayg─▒n Graves hastal─▒─č─▒ belirtileri ┼čunlard─▒r:

Graves hastal─▒─č─▒ nedenleri nelerdir?

Savunma sistemi, normal ┼čartlarda vücudu bakteri, virüs, mantar ve benzeri enfeksiyonlara ve kötü huylu olu┼čumlara kar┼č─▒ vücudu korumak gibi önemli bir göreve sahiptir. Bunu belirtilen ajanlara kar┼č─▒ geli┼čtirdi─či antikorlar yard─▒m─▒yla sava┼čarak gerçekle┼čtirir. Fakat baz─▒ durumlarda vücuttaki a┼č─▒r─▒ savunma sistemi, kendi hücrelerini yabanc─▒ olarak alg─▒layarak kendisine kar┼č─▒ antikor geli┼čtirme e─čilimine girebilir. Bu durum otoimmün hastal─▒klara yol açar. Durumun tam olarak nedeni bilinemese de geli┼čiminde genetik faktörlerin rol oynad─▒─č─▒ bilinmektedir. Graves hastal─▒─č─▒ da bu ┼čekilde geli┼čen ve vücudun tiroid bezindeki hücrelere antikorlar─▒ ile sald─▒rmas─▒ ┼čeklinde ilerleyen bir hastal─▒k türüdür. Vücudun geli┼čtirdi─či antikorlar olan tiroid uyar─▒c─▒ immünglobülinler a┼č─▒r─▒ miktarda tiroid hormonu üretimine yol açar ve bu da hipertiroidi tablosunun geli┼čimine zemin haz─▒rlar.

Ailesinde Graves hastal─▒─č─▒ veya herhangi bir otoimmün hastal─▒k bulunan ki┼čilerde bu hastal─▒─č─▒n görülme olas─▒l─▒─č─▒n─▒n di─čer bireylere oranla belirgin oranda daha fazla oldu─ču tespit edilmi┼čtir. Ayn─▒ zamanda ya┼čanan a─č─▒r stres ve travmalar, kazalar, hastal─▒klar ve kullan─▒lan baz─▒ ilaçlar─▒n da Graves hastal─▒─č─▒n─▒n olu┼čumunda rol oynayabilece─či ihtimali üzerinde durulmaktad─▒r.

Graves hastal─▒─č─▒ te┼čhisi nas─▒l konulur?

Hipertiroidi hastal─▒klar─▒n─▒n birço─čunda, hastal─▒─č─▒n ilerlemi┼člik derecesine ba─čl─▒ olarak de─či┼čkenlik göstermekle birlikte genellikle guatr görünümü ortaya ç─▒kt─▒─č─▒ndan klinik muayene esnas─▒nda tan─▒ konulabilir. Fakat hipertiroidinin birçok çe┼čidi bulundu─čundan hastal─▒─č─▒n hangi yolla geli┼čti─čine dair ileri ara┼čt─▒rmalar─▒n yap─▒lmas─▒ gereklidir. Klinik muayene ve hastan─▒n öyküsünün al─▒nmas─▒n─▒n ard─▒ndan gerekli kan testleri, ultrasonografi, tiroid sintigrafisi ve iyot uptake testi gibi tan─▒ testleri uygulan─▒r. Graves hastalar─▒nda genellikle tiroid hormonlar─▒ olan T3 ve T4 hormonlar─▒n─▒n kandaki seviyeleri normalin üzerinde, TSH hormonu ise normalin alt─▒nda tespit edilir. Bunun haricinde hipertiroidinin otoimmün kaynakl─▒ olup olmad─▒─č─▒n─▒n ara┼čt─▒r─▒lmas─▒ amac─▒yla tiroid bezine kar┼č─▒ geli┼čtirilen anti-TPO, anti-TG ve TSH reseptör gibi tiroid antikorlar─▒n─▒n kandaki seviyeleri incelenir. Bunlar─▒n normalin üzerinde ç─▒kmas─▒, otoimmün tiroid hastal─▒─č─▒n─▒n habercisidir.

Zehirli guatr hastalar─▒nda baz─▒ karaci─čer enzimleri (SGOT ve SGPT) ile alkalen fosfataz (ALP) seviyeleri normalin üzerinde olabilir. Ayn─▒ zamanda daha seyrek olarak kalsiyum dü┼čüklü─čü, kolesterol yüksekli─či gibi bulgulara da rastlanabilir. Kan testleri sonucunda hipertiroidinin te┼čhis edilmesi durumunda tiroid ultrasonu ve iyot tutulumunu saptamaya yönelik olarak tiroid sintigrafisi ve iyot uptake testleri uygulan─▒r. Ultrasonografi ile tiroid bezlerinde nodül olup olmad─▒─č─▒ ve kanlanma durumu hakk─▒nda bilgi edinilir. Tiroid sintigrafisi ve iyot uptake testleri gibi tetkiklerin yap─▒lmas─▒nda amaç farkl─▒ hipertiroidi türleri ile Graves hastal─▒─č─▒n─▒n ayr─▒m─▒n─▒ yapabilmektir. Hipertiroidinin farkl─▒ türlerinde tedavi süreçleri birbirinden çok farkl─▒d─▒r, bu nedenle hastal─▒─č─▒n tam olarak türünün belirlenmesi çok önemlidir.

Graves hastal─▒─č─▒ tedavi yöntemleri nelerdir?

Graves hastal─▒─č─▒nda tedavi sürecinin ne ┼čekilde planlanaca─č─▒na; hastal─▒─č─▒n seviyesi, hastan─▒n ya┼č─▒, ilaç tedavilerine verilen yan─▒tlar gibi pek çok faktör göz önünde bulundurularak hekim taraf─▒ndan karar verilir. Genel olarak zehirli guatr tedavisi için 3 farkl─▒ yöntemden yararlan─▒l─▒r. Bunlardan ilki antitiroid ilaç tedavileridir. Bu ilaçlar tiroid bezinden üretilen a┼č─▒r─▒ tiroid hormonunun azalt─▒lmas─▒nda etkilidir. Genellikle tedavi süreci ilk a┼čamada ilaç kullan─▒m─▒ ile ba┼člar. ─░lac─▒n kullan─▒ld─▒─č─▒ süre boyunca yakla┼č─▒k olarak her 2 ayda bir kan testleri yap─▒l─▒r ve hormon düzeyleri takip edilir. ─░laç tedavisine 1-2 y─▒l devam edildikten sonra ilac─▒n b─▒rak─▒lmas─▒na ra─čmen hormon seviyelerinin normal seyretti─či remisyon ad─▒ verilen döneme geçilebilir. Bu dönemde ilaç kullan─▒m─▒ gerekmese de hastal─▒─č─▒n tekrarlama ihtimalinin oldu─ču göz önünde bulundurulmal─▒ ve rutin kan testlerine devam edilmelidir. Hastal─▒─č─▒n tekrar etmesi durumunda di─čer tedavi seçenekleri dü┼čünülebilir.

Graves hastal─▒─č─▒ tedavisi için kullan─▒lan di─čer 2 yöntem cerrahi tedavi (tiroidektomi) ve radyoaktif iyot tedavisidir. Cerrahi operasyon, tiroid bezlerinde nodüller bulunan veya kanser ┼čüphesi-olgusu bulunan ki┼čilerde tercih edilir. Ayn─▒ zamanda guatr─▒n çok büyük oldu─ču veya ilaç tedavisinin a┼č─▒r─▒ düzeyde yan etkiye yol açt─▒─č─▒ durumlarda da cerrahi tedavi tercih edilebilir. Di─čer yöntem olan radyoaktif iyot tedavisi atom tedavisi ad─▒yla da bilinir ve yakla┼č─▒k 2 ayl─▒k bir süre içinde hastalar─▒n %50'sine yak─▒n bir k─▒sm─▒nda hormon düzeylerinin normale döndürülmesini sa─člar. Kalan %50'lik k─▒s─▒mda tedaviye ra─čmen tiroid bezinde fazla çal─▒┼čma veya yetersiz çal─▒┼čma sorunlar─▒ görülebilir. Fakat tedavi sürecinde ba┼čar─▒ elde edilse bile y─▒llar geçtikçe tiroid bezinin çal─▒┼čmas─▒nda yetersizlik görülme ihtimali artar. Graves hastal─▒─č─▒n─▒n gebelik döneminde olu┼čmas─▒ durumunda daha düzenli ve s─▒k─▒ bir takip gerekir. Bu hastalarda dü┼čük riski yüksektir ve ilaç tedavisi bebe─čin geli┼čiminin olumsuz etkilenmesini önlemek ad─▒na oldukça dü┼čük dozlarda uygulan─▒r. Radyoaktif iyot tedavisi ise bebek aç─▒s─▒ndan zararl─▒ olaca─č─▒ için gebelik döneminde uygulanamaz.

E─čer siz de Graves hastas─▒ iseniz bir sa─čl─▒k kurulu┼čuna düzenli olarak muayenelerinizi yapt─▒rmal─▒s─▒n─▒z. Endokrin uzman─▒ taraf─▒ndan yap─▒lacak tedavi plan─▒ do─črultusunda verilen önerilere gerekli hassasiyeti göstererek hastal─▒─č─▒n vücudunuzdaki etkilerini minimuma indirebilir, ya┼čam kalitenizi yükseltebilirsiniz.

En ├çok Okunan Sa─čl─▒k Rehberi Yaz─▒lar─▒m─▒z

Sosyal Medya Hesaplar─▒m─▒z:
Facebook | Instagram | YouTube | LinkedIn

530450

Bu i├žeri─čin geli┼čtirilmesinde Medical Park Yay─▒n Kurulu katk─▒ sa─člam─▒┼čt─▒r.
Sayfa i├žeri─či sadece bilgilendirme ama├žl─▒d─▒r. Sayfa i├žeri─činde tedavi edici sa─čl─▒k hizmetine y├Ânelik bilgiler i├žeren ├Âgelere yer verilmemi┼čtir. Tan─▒ ve tedavi i├žin mutlaka hekiminize ba┼čvurunuz.