sat覺r aras覺

Hamilelik, pek çok kad覺n覺n hayalini kurduu bir süreçtir. Süreç sonras覺nda sal覺kl覺 bir birey dünyaya getirmek ise tüm anne adaylar覺n覺n temennisidir. Yaanan her ey annenin ve bebein sal覺覺n覺 dorudan etkiler. Bu nedenle anne adaylar覺n覺n bilinçli olmas覺 sürecin sal覺kl覺 bir ekilde atlat覺labilmesi için oldukça önemlidir.

Hamilelik öncesine göre bireyin hormon seviyesi deikenlik gösterir ve anne aday覺 fiziksel veya psikolojik olarak bu hormanal deiimlerden etkilenebilir. Özellikle hamilelik boyunca anne adaylar覺n覺n mide yanmas覺, idrar problemleri, açl覺k sorunlar覺 ve kilo problemleri gibi baz覺 sal覺k sorunuyla mücadele etmesi gerekir. Bu sal覺k sorunlar覺n覺 en uygun ekilde çözmek için hamilelerin bilmesi gerekenler aa覺daki ekilde s覺ralanabilir.

Hamilelikte Mide Yanmas覺

Mide ekimesi ile mide yanmas覺 hamilelerin en s覺k kar覺lat覺覺 sal覺k sorunlar覺ndan biridir. Hamilelikle birlikte vücutta meydana gelen hormonal deiimler ve bebein mideye bask覺 yapmas覺 bu sorunlar覺 tetikler.

Özellikle hamileliin balamas覺yla birlikte salg覺lanan progesteron hormonu sindirimin yavalamas覺na neden olur. Bu nedenle besin maddelerinin kana kar覺ma h覺z覺 yavalar ve besinlerin midede kalma süresi artar. Tüm bunlar mide yanmas覺 ve mide ekimesini ortaya ç覺kar覺r. Ayr覺ca hamilelik sürecinde kaslarda zay覺flama meydana gelir.

Bu zay覺flamalar bir kas olan mide kapakç覺覺n覺 da etkiler. Mide kapakç覺覺 tam olarak kapanmad覺覺 için birtak覺m asitlerin yemek borusuna s覺zmas覺 söz konusu olur. Bu nedenlere bal覺 olarak da mide yanmas覺 ortaya ç覺kar.

Sal覺kl覺 bireylerde mide yanmas覺 genelde gastrit veya reflü gibi hastal覺klar覺n sonucunda görülür. erbetli tatl覺lar, çikolata, asitli içecekler, soan, domates, sar覺msak, k覺zart覺larak yap覺lan yemekler, baharatl覺 g覺dalar, portakal vs. gibi besinler mide yanmas覺n覺 tetikleyici özellie sahiptir. Hamileler de t覺pk覺 reflü ya da gastrit hastalar覺 gibi bu besinlerden uzak durmal覺d覺rlar.

Hamilelikte S覺k 襤drara Ç覺kma

Hamilelik sürecinde gerek hormonal deiimlerin etkileri hem de bebein mesane üzerinde oluturduu bask覺ya bal覺 olarak mesane kapasitesi düer ve idrar üretimi h覺zlan覺r. Bu iki etki sonucunda hamile kad覺nlarda ilk trimesterden douma dek s覺k idrara ç覺kma sorunu gözlenebilir. Bu durum normal olarak deerlendirilir.

Fakat s覺k idrara ç覺kman覺n yan覺 s覺ra idrar yaparken ar覺 hissetme, idrarda bulan覺kl覺k, köpüklenme ve kötü koku fark etme, titreme, ate gibi belirtilerin olumas覺 halinde idrar yolu enfeksiyonu veya daha farkl覺 sal覺k sorunlar覺 söz konusu olabilir. Bu nedenle s覺k idrara ç覺kma haricinde bu gibi belirtileri de yaayan anne adaylar覺n覺n sal覺k kurulular覺na bavurarak gerekli tahlilleri yapt覺rmas覺nda fayda vard覺r.

Hamilelikte 襤tah Art覺覺

Genel olarak hamilelerde itah artmas覺 3. aydan sonra ortaya ç覺kar. 6. ay覺n sonuna kadar da bu durum devam eder. 襤lk 3 ayda anne adaylar覺 mide bulant覺s覺ndan dolay覺 normalde sevdikleri g覺dalar覺 tüketmekten kaç覺n覺rlar. Bu 3 aydan sonra ise durum tam tersine döner ve a覺r覺 bir itah aç覺lmas覺 söz konusu olur.

Tüm 9 ayl覺k süreç düünüldüünde en çok kilo al覺nan dönem bu döneme denk gelir. Çünkü zorlu geçirilen ilk aylardan sonra anne aday覺 rahatlar ve daha fazla yemeye balar. Bebein de beslenme ihtiyaçlar覺n覺n artmas覺ndan dolay覺 daha fazla tüketme eilimi gösterilir. Ancak kilo art覺覺 doktor kontrolünde olmal覺d覺r ve a覺r覺 kilo al覺m覺ndan kaç覺n覺lmal覺d覺r.

Hamilelikte Açl覺k 襤ntolerans覺

Hamilelik döneminde glikoz tolerans覺nda bozukluklar覺n meydana gelmesi mümkündür. Bu durum sal覺ks覺z veya dengesiz beslenme ile bir araya geldiinde hamilelerde açl覺a kar覺 bir intolerans geliebilir. Glisemik indeksi yüksek olan, bir dier deyile kan ekerini h覺zl覺 ekilde yükselten ve ard覺ndan h覺zl覺 bir kan ekeri düüüne yol açan besinler açl覺k intolerans覺n覺 önemli ölçüde tetikler.

Tatl覺 krizleri yaayan, eker düüklüüne (hipoglisemiye) bal覺 ellerde titreme, göz kararmas覺 gibi belirtiler yaayan hamileler öncelikle doktor kontrolünden geçmelidir. Bununla birlikte açl覺k intolerans覺 yaayan anne adaylar覺 ekerli g覺dalar ve saflat覺r覺lm覺 tah覺llar yerine tam tah覺llar, sabze ve meyveler, lif içerii yüksek olan kuru baklagiller gibi daha sal覺kl覺 karbonhidrat seçeneklerine yönelmelidir.

Hamilelikte Geçici Ya Da Kal覺c覺 Kan ekeri Yükseklikleri

Gebelik öncesindeki süreçte kan ekeri yükseklii, insülin direnci veya diyabet hastal覺覺 gibi bir sorun yaamamas覺na ramen baz覺 anne adaylar覺nda eker yükseklii görülebilir. Özellikle a覺r覺 kilolularda ve ailesinde diyabet öyküsü bulunan anne adaylar覺nda bu durumla kar覺lama olas覺l覺覺 daha yüksektir.

Annedeki eker yüksekliinin kontrol alt覺na al覺nmamas覺 halinde bebein normalden daha iri olmas覺, erken doum veya zor doum gibi riskleri de beraberinde getirir. Gebelik sürecinde gelien eker yükseklii, gestasyonel diyabet veya gebelik ekeri olarak adland覺r覺l覺r. Gestasyonel diyabet doum sonras覺nda düzelebilecei gibi özellikle de gereken önlemlere dikkat edilmediinde tip 2 diyabet hastal覺覺na dönüerek kal覺c覺 hale gelebilir.

Sal覺kl覺 bir hamilelik geçiren bireyde açl覺k kan ekeri deeri en fazla 90 mg/dl, tokluk kan ekeri deerinin ise en fazla 120 mg/dl olmas覺 beklenir. Bu deerlerin üstündeki deerler ise bireyde gestasyonel diyabetin olduunu iaret eder. Ek olarak hamileliin 24-28. haftalar覺 aras覺nda yap覺lan eker yükleme testi (oral glikoz intolerans覺 testi) ile tokluk kan ekeri düzeylerine ilikin bozukluklar ve gizli eker (pre-diyabet) olarak adland覺r覺lan durum kolayl覺kla tespit edilebilir.

Bu nedenle eker yükleme testi hekimin önerdii zaman diliminde yapt覺r覺lmal覺, herhangi bir eker yüksekliinin tespit edilmesi halinde hekim taraf覺ndan verilen önerilere gereken hassasiyet gösterilmelidir.

Hamilelikte Gereinden Fazla Kilo Alma

Hamilelik sürecinde aerme, bebein yeterince geliemeyeceinden korkma gibi çeitli durumlara bal覺 olarak a覺r覺 besin tüketimi meydana gelebilir. Gebelik sürecinde olmas覺 gereken kilo art覺覺 seviyesinin üzerinde, a覺r覺 kilo alma durumu gerçekletiinde anne ve bebein sal覺覺 tehlikeye girebilir.

Gereinden fazla kilo al覺m覺, insülin direncine ve gestasyonel diyabete yakalanma gibi riskleri büyük oranda art覺r覺r. Bununla birlikte annede bel ar覺s覺, obeziteye bal覺 kalp ve damar hastal覺klar覺 gibi pek çok olumsuzluk da geliebilir. Bu nedenle hem annenin hem de bebein bu süreci sal覺kl覺 bir ekilde atlatabilmesi ad覺na gebelik süreci boyunca kilo al覺m覺 hekim kontrolü alt覺nda tutulmal覺, yetersiz veya a覺r覺 kilo al覺m覺n覺n önüne geçilmelidir.

Hamilelikte Anksiyete ve Dier Psikolojik Sorunlar

Gebelik süresince ortaya ç覺kabilecek birçok psikolojik problem vard覺r. Bunun nedeni yaanm覺l覺k olabilecei gibi deien hormonal dengeler de olabilir. Özellikle hamilelerin bebeklerini kaybetme korkusu psikolojik sorunlar覺n temelinde yer al覺r. Geçmi baar覺s覺z olan gebelik denemeleri, yaanan olumsuz tüp bebek tedavileri, düük ya da ölü doum hikayesi psikolojik sorunlar覺 tetikler.

Yaln覺zca gebelik süreci ile ilgili deil, doum sonras覺 süreç ile ilgili de anne aday覺n覺n kayg覺lar覺n覺n olmas覺 psikolojik sorunlar覺 tetikler. Kayg覺 her bireyde olmas覺 gereken, insan覺n hayatta kalmas覺n覺 salayan temel duygulardan biridir. Ancak kayg覺lar覺n çok yüksek olmas覺 insan psikolojisini olumsuz olarak etkiler.

Hamile bireyler kayg覺lar覺n artmas覺 durumunda anksiyete ile kar覺 kar覺ya kalabilirler. Bunun önüne geçilebilmesi için çevrenin destei oldukça önemlidir. Ancak anne aday覺n覺n olumsuz düüncelerden kendisini uzaklat覺rma gerekir. Hamilelik süresince vücudunu dinlemesi, panikten uzak yaamas覺, gelecekte bebeiyle ilgili hayaller kurmas覺 anne adaylar覺n覺 rahatlat覺r. Olumsuz düüncelerden uzaklaarak olumlu düüncelere yönelmek daima anne aday覺n覺n psikolojik sal覺覺n覺 destekler.

Hamilelikte A覺r覺 Bulant覺, Kusma

Hamilelik sürecinde en önemli problemlerin ba覺nda a覺r覺 bulant覺 ve kusma gelir. Gebeliin ilk birkaç haftas覺nda mide bulant覺s覺 görülmesi sürecin doal bir parças覺d覺r. Günün herhangi bir diliminde bulant覺lar meydana gelebilir ancak en çok sabahlar覺 ortaya ç覺kar. Bu nedenle dünyada sabah hastal覺覺 olarak da an覺l覺r.

Her hamilede farkl覺l覺k göstermekle beraber hafif bulant覺lar iddetlenebilir. Bulant覺lar覺n artmas覺 kimi zamanlarda kusmaya da neden olur. Ancak 3. aydan itibaren bulant覺lar azal覺r ve zamanla ortadan kalkar. Kimi anne adaylar覺 bulant覺lar覺n ve kusmalar覺n bebein sal覺覺n覺 olumsuz yönde etkilediini düünür.

Ancak bu durum hamilelik sürecinin olaan bir sonucudur ve herhangi bir sal覺k sorununu iaret etmez. Tam aksine hiç bulant覺 yaamayan anne adaylar覺 da bebeinin ve kendisinin sal覺覺ndan üphe edebilir. Bu durum da dieri gibi normaldir ve herhangi bir endieye gerek yoktur. Her ne kadar hamilelik sürecinin genel bir çerçevesi olsa da bireysel olarak mutlaka farkl覺l覺klar olacakt覺r.

Kusman覺n tüm hamilelik sürecine yay覺lmas覺 ve anne aday覺n覺n kilo kaybetmesi gibi bir sorunun ortaya ç覺kmas覺 halinde muayene olmak gerekir. Çünkü bu durum anne ve bebek sal覺覺n覺n tehlikede olabileceine ilikin bir belirti olabilir.

Hamilelikte Hipertansiyon

Hamilelik süresince gestasyonel diyabet gibi gestasyonel hipertansiyon görülme olas覺l覺覺 da vard覺r. Bu hipertansiyon sorunu genellikle gebeliin sonlanmas覺 ile ortadan kalkar. Ancak anne ve bebek sal覺覺 için hamilelik süresince hipertansiyonun önüne geçilmesi oldukça önemlidir.

Bu amaçla hekim taraf覺ndan verilen önerilere ek olarak düzenli olarak tansiyon ölçümü yap覺lmas覺nda fayda vard覺r. Hipertansiyon sorunu yaayan anne aday覺 hekiminin önerilerine tükettii besinlere dikkat ederek hem kendi sal覺覺n覺 hemde bebeinin sal覺覺n覺 koruyabilir.

Hamilelikten sonra kendiliinden geçmeyen hipertansiyonun ise tedavi edilmesi gerekir. Bu nedenle doum sonras覺ndaki süreçte bu konuya gereken hassasiyetin gösterilmesi ve muayene olunmas覺 oldukça önemlidir.

Hamilelikte 襤drarda Protein Kayb覺

Normal ve sal覺kl覺 bir hamilelik süresince idrarda bir miktar protein görülmesi olas覺 bir durumdur. Özellikle hamileliin son haftalar覺na gelindiinde böbreklerin geçirgen yap覺s覺 artt覺覺ndan bu durum belirli ölçülere kadar normal olarak deerlendirilir. 襤drarda protein kayb覺 çok yüksek olmad覺覺 sürece düzenli takip yoluyla kontrol alt覺nda tutulur ve herhangi bir müdahale gerektirmez.

Doum sonras覺nda anne aday覺n覺n genel bir sal覺k kontrolünden geçmesi gerekir. Halen idrarda protein kaça覺 tespit edilen anne adaylar覺 nefroloji uzmanlar覺 taraf覺ndan deerlendirilmeli ve gerekli tan覺 yöntemlerine bavurulmal覺d覺r.

Hamilelikte Ciltte Ödem

Hamilelik boyunca anne adaylar覺n覺n damarlar覺nda dolaan kan miktar覺 yakla覺k olarak yüzde 50 civar覺nda bir art覺 gösterir. Kan hacminin artmas覺ndan dolay覺 damarlarda da genileme meydana gelir. Fazla s覺v覺n覺n bir miktar覺 da dokular覺n içinde birikir, bu durumdan dolay覺 ortaya ç覺kan ilikler ödem olarak adland覺r覺l覺r.

Hamile kad覺nlarda bu duruma bal覺 olarak ayaklar bata olmak üzere bacaklarda veya vücut genelinde ödem tablosu geliebilir. Ayr覺ca hamilelerin su ihtiyac覺 normal bireylere göre daha fazlad覺r. Al覺nan bu su pelvik eklemlerin douma haz覺rlanmas覺na yard覺mc覺 olur.

Tüketilen suyun bir k覺sm覺 da vücutta depolan覺r ve depolanan bu su da ödem benzeri görünüme ve etkilere neden olabilir. Sal覺kl覺 beslenme, protein gereksinimini kar覺lama, hafif egzersizler yapma gibi uygulamalarla ödem sorunu büyük ölçüde azalt覺labilir.

Hamilelikte Preeklampsi ve Eklampsi

Gebelik döneminde anne adaylar覺nda hipertansiyon, idrarda a覺r覺 protein kayb覺 ve a覺r覺 ödem sorunlar覺n覺n bir araya gelmesiyle gebelik zehirlenmesi olarak adland覺r覺lan preeklampsi ve eklampsi durumlar覺 ortaya ç覺kabilir. Bir dier deyile preeklampsi ve eklampsi; hamilelerde hipertansiyon, idrarda protein kayb覺 ve ödemin bir araya gelmesi sonucunda gelien sal覺k sorunlar覺d覺r.

Nadir görülen sorunlar olmas覺na kar覺l覺k anne ve bebein yaam覺n覺 tehdit edebilecek ciddi problemlerdir, bu nedenle gebelikte bu durumlara yönelik takiplerin yap覺lmas覺 oldukça önemlidir. Preeklampsi tehisi alm覺 olan anne adaylar覺nda bilinç bulan覺kl覺覺 veya bilinç kayb覺n覺n elik ettii nöbetlerin gelimesi ise eklampsi olarak adland覺r覺l覺r.

Bu durum anne aday覺n覺n kan ak覺覺n覺n düzeninin bozulmas覺na, dolay覺s覺yla plasenta yoluyla anne kan覺ndan beslenmesini salayan bebein sal覺覺n覺n etkilenmesine neden olur. Preeklampsinin kontrol alt覺na al覺namad覺覺 durumlarda nöbetlere yol açan eklampsinin önlenebilmesi için tek çözüm yolu doumun gerçeklemesidir. Bu nedenle riskli durumlar覺n meydana gelmesi halinde daha ciddi bir durum olan eklampsinin ortaya ç覺kmamas覺 için doum tarihinin öne al覺nmas覺 gerekebilir.

Hamilelik süreci oldukça ciddi ve dikkat edilmesi gereken bir süreçtir. Siz de hamilelik düünüyorsan覺z ya da halihaz覺rda hamileyseniz sal覺kl覺 bir gebelik için sal覺k kontrollerinizi düzenli olarak yapt覺rmal覺s覺n覺z. Böylece sal覺kl覺 bir birey dünyaya getirerek mutlu bir yaam sürebilirsiniz.

Sal覺kl覺 beslenmek

Hamileliiniz boyunca mutlaka daha fazla yemek zorunda olmasan覺z bile, dengeli ve sal覺kl覺 bir diyet önemlidir. Diyetinizin günlük olarak sebze ve meyve içerdiinden ve her gün karbonhidrat (tercihen tam tah覺l), protein (bal覺k, et, yumurta, f覺nd覺k veya baklagiller), süt ve süt ürünleri tükettiinizden emin olman覺z gerekir.

Gebelikte beslenme s覺ras覺nda gereksiz kalori almamaya dikkat etmeniz a覺r覺 kilo almamak için iyi olacakt覺r. Özellikle muz, üzüm gibi baz覺 meyveler ve kuruyemiler yüksek kalorili olabilir. Hamilelikte sal覺kl覺 kilo al覺m覺, düzenli gebelik takibi ile yak覺ndan izlenebilir.

Düzenli Egzersiz Yapmak

Düzenli egzersiz size ekstra kilonuzu ta覺man覺z ve doum stresini daha iyi yönetmeniz için ihtiyaç duyaca覺n覺z gücü ve dayan覺kl覺l覺覺 verir. Ayr覺ca gebelikte düzenli egzersiz yapt覺覺n覺zda doum sonras覺nda eski formunuza dönmeniz daha h覺zl覺 ve kolay olacakt覺r.

Egzersiz ayn覺 zamanda endorfin olarak adland覺r覺lan mutluluk hormonu salg覺s覺 ile pozitif bir ruh halinde olman覺za yard覺m eder. Gebelik süresince tehlikeli olmayan yürüyü, yüzme, su aerobii ve yoga gibi hafif sporlar覺n tercih edilmesi daha uygundur.

Alkol Kullan覺m覺ndan Kaç覺nmak

襤çtiiniz her alkol damlas覺 dorudan kan覺n覺zdan plasentaya geçerek bebeinize ula覺r. Bu nedenle, birçok uzman hamile kad覺nlar覺n alkolden tamamen uzak durmas覺n覺 önermektedir. Alkol kullanan gebe kad覺nlar, fetal alkol sendromu olan bir bebek dourma riski ta覺r. Bu hastal覺覺 olan bebekler; büyüme gerilii, zihinsel geliimde gecikme, davran覺 bozukluklar覺 ve kalp kas覺 rahats覺zl覺klar覺ndan muzdariptir.

Sigaradan Uzak Durmak

Sigara içen hamile kad覺nlarda düük, erken veya ölü doum riski ve ani bebek ölüm oran覺 artm覺t覺r. Arat覺rmalar hamilelik s覺ras覺nda günde 20 veya daha fazla sigara içen kad覺nlar覺n yar覺k dudak veya yar覺k damakl覺 bir çocuu dourmas覺n覺n daha muhtemel olduunu göstermitir.

Hamile kalmadan önce sigaray覺 b覺rakmak bebeinizin sal覺kl覺 geliimi için en doru seçim olacakt覺r. Ancak bunu baaramazs覺n覺z bile hamileliiniz s覺ras覺nda daha az içtiiniz her sigara bebeinizin sal覺覺 için bir ad覺m olacakt覺r.

Yeterince Dinlenmek

Hamileliin birinci ve üçüncü trimesterlerinde hissettiiniz yorgunluk vücudunuzun size istirahat etmeniz konusunda bir uyar覺s覺d覺r. Günün ortas覺nda yapaca覺n覺z küçük bir ekerleme, size göze alamayaca覺n覺z bir lüks gibi görünebilir, ancak bu siz ve bebeiniz için faydal覺 olacakt覺r.

Uyumasan覺z bile yata覺n覺zda uzan覺p rahatlat覺c覺 bir müzik dinlemek ya da kitap okumak size iyi gelecek ve enerjinizi yüksek tutman覺za yard覺m edecektir. Yoga, masaj, germe ve nefes alma egzersizleri gibi rahatlama teknikleri stresi azalt覺r ve geceleri daha iyi uyuman覺z覺 olanakl覺 k覺lar.

En ok Okunan Sal覺k Rehberi Yaz覺lar覺m覺z

Sosyal Medya Hesaplar覺m覺z:
Facebook | Instagram | YouTube | LinkedIn

Prof. Dr.
襤zzet Y羹cesoy
Jinekolojik Onkoloji Cerrahisi
VM Medical Park Maltepe
7311

Bu i癟eriin gelitirilmesinde Medical Park Yay覺n Kurulu katk覺 salam覺t覺r.
Sayfa i癟erii sadece bilgilendirme ama癟l覺d覺r. Sayfa i癟eriinde tedavi edici sal覺k hizmetine y繹nelik bilgiler i癟eren 繹gelere yer verilmemitir. Tan覺 ve tedavi i癟in mutlaka hekiminize bavurunuz.