sat─▒r aras─▒

Hipertansiyon Nedir?

Hipertansiyon hastal─▒─č─▒ tüm dünyada yayg─▒n olarak görülen kronik rahats─▒zl─▒klar─▒n ba┼č─▒nda gelir. Ülkemizde neredeyse 15 milyon ki┼či, yani her 3 ki┼čiden biri yüksek tansiyon belirtileri ta┼č─▒r. Bu hastalar─▒n yakla┼č─▒k %5-6’s─▒ etkili bir tedavi ile sa─čl─▒─č─▒na kavu┼čabilir.

Hipertansiyon (Yüksek Tansiyon) Nedir?

Kan kalpten pompalan─▒r ve damarlarda dola┼č─▒rken damarlara bir bas─▒nç uygular. Tansiyon olarak tan─▒mlanan kan bas─▒nc─▒ de─čeri ki┼čiden ki┼čiye de─či┼čiklik gösterir.

Kan bas─▒nc─▒ sistolik ve diastolik olmak üzere ikiye ayr─▒l─▒r. Kalp kas─▒l─▒r ve damarlara do─čru kan─▒ atar. Kan─▒n damarlara att─▒─č─▒ kan bas─▒nc─▒na sistolik denir. Kalp gev┼čedi─činde ise hâlâ damarlarda kan bas─▒nc─▒ bulunur.

Bu bas─▒nca diastolik denir. Sistolik kan bas─▒nc─▒ büyük tansiyon; diastolik küçük tansiyon olarak da bilinir.

18 ya┼č─▒n üstündeki eri┼čkin bir bireyin istirahat halindeki normal sistolik kan bas─▒nc─▒ en yüksek 120mmHg, normal diastolik kan bas─▒nc─▒ ise en yüksek 80 mmHg olmal─▒d─▒r. Hipertansiyon hastalar─▒nda kan damarlar─▒ndaki bas─▒nc─▒n de─čeri normalin üzerinde seyreder.

Hipertansiyon Belirtileri Nelerdir?

Tansiyon 180/110 mmHg’nin üzerine ç─▒kmad─▒─č─▒ sürece herhangi bir belirti göstermeyebilir. Ancak sürekli yüksek oldu─čunda vücuda zarar verir. En çok görülen yüksek tansiyon belirtileri:

Hipertansiyon Nedenleri Nelerdir?

Tansiyon yüksekli─činin genetik ve çevresel faktörler olmak üzere en önemli iki nedeni vard─▒r.

Birinci derece akrabalar─▒nda yüksek tansiyon öyküsü olan ki┼čilerde hipertansiyon görülme riski büyüktür. En yayg─▒n olarak görülen hipertansiyon nedenleri:

  • A┼č─▒r─▒ tuzlu g─▒dalarla beslenme
  • Kafa içi bas─▒nc─▒n yüksek olmas─▒
  • Aort damar─▒n─▒n kalpten ç─▒kt─▒─č─▒ bölgenin dar olmas─▒
  • Böbrek üstünden salg─▒lanan kortizon veya aldesteron hormonlar─▒n─▒n a┼č─▒r─▒ salg─▒lanmas─▒na ba─čl─▒ olarak görülen Crohn ve Cushing hastal─▒─č─▒
  • Böbrek tümörleri
  • Akut ya da kronik böbrek hastal─▒klar─▒
  • Böbrek damarlar─▒n─▒n daralmas─▒
  • Tiroid bezi hastal─▒klar─▒
  • ┼×eker hastal─▒─č─▒
  • Kolesterol yüksekli─či
  • Gebelik
  • So─čuk alg─▒nl─▒─č─▒ ilaçlar─▒, dekonjestanlar, baz─▒ a─čr─▒ kesiciler, do─čum kontrol haplar─▒, kokain ve amfetamin gibi yasad─▒┼č─▒ ilaçlar
  • Kilo fazlal─▒─č─▒
  • Alkol ve sigara kullan─▒m─▒

Hipertansiyon Tedavisi Nas─▒l Olur?

Yüksek tansiyon hastalar─▒n─▒n tedavisi için öncelikli olarak hastalar─▒n ya┼čam tarz─▒nda de─či┼čiklikler yapmas─▒ istenir. 

Tansiyon hastas─▒ ideal kilonun üzerindeyse ideal kilosuna dönmesi için yeterli ve dengeli bir diyet program─▒ uygulamas─▒ önerilir. Kilo fazlal─▒─č─▒ en önemli hipertansiyon nedenleri aras─▒ndad─▒r.

Bu nedenle obezite cerrahisi tercih eden çok say─▒da hasta bulunmaktad─▒r. Yine hipertansiyon hastalar─▒nda tuz tüketimi k─▒s─▒tlan─▒r ve meyve, sebze tüketimi art─▒r─▒l─▒r.

Margarin, tereya─č─▒ ve kuyruk ya─č─▒ gibi doymu┼č ya─č oran─▒ yüksek g─▒dalar diyetten ç─▒kar─▒l─▒r. Alkol ve sigara kullan─▒m─▒ kesinlikle b─▒rak─▒lmal─▒d─▒r. Tansiyon hastalar─▒n─▒n düzenli fiziksel aktivite yapmas─▒, kan bas─▒nçlar─▒n─▒n düzenlenmesini sa─člar.

Ya┼čam tarz─▒ndaki de─či┼čikliklere uyum sa─člayamayan ya da de─či┼čikliklere ra─čmen tansiyonu dü┼čürülemeyen hastalara ila tedavisi uygulan─▒r.

Kronik bir hastal─▒k olan hipertansiyon ya┼čam boyu belirli aral─▒klarla doktor kontrolü gerektirir. Doktor taraf─▒ndan önerilen ilaçlar─▒n düzenli olarak al─▒nmas─▒ ve doktora dan─▒┼č─▒lmadan dozunda oynamalar yap─▒lmamas─▒ gerekir.

Yüksek Tansiyonu Ne Dü┼čürür?

  • Yüksek tansiyon durumunda hastan─▒n ellerini, ayaklar─▒n─▒ ve kollar─▒n─▒ normal musluk suyu ile y─▒kamas─▒ önerilir. So─čuk su ile yap─▒lan du┼č da kan bas─▒nc─▒n─▒n dü┼čürülmesine yard─▒mc─▒ olur.
  • Tansiyon yükseldi─či zaman hemen bir limonun suyunu s─▒k─▒p suland─▒rarak içmek kan bas─▒nc─▒n─▒ dü┼čürebilir.
  • Tuzsuz yo─čurt ve ayran da tansiyonu dü┼čürücü etki gösterir. Ancak yo─čurt ya da ayran─▒n tuzsuz olmas─▒na ekstra özen gösterilmelidir.
  • Nar suyu ve greyfurt gibi meyvelerin sular─▒ ve kekik suyu da tansiyon dü┼čürücüdür.
  • Halk aras─▒nda da tansiyon yüksekli─činde kullan─▒lan sar─▒msa─č─▒n da kan bas─▒nc─▒n─▒ dü┼čürücü etkisi vard─▒r.

Hipertansiyon Hakk─▒nda S─▒kça Sorulan Sorular

Hipertansiyon Ne Zaman Tehlikeli?

Hipertansiyon, genel olarak belirgin semptomlar göstermez ve ço─ču zaman sessizce ilerler. Ancak ki┼činin tansiyon de─čerleri sürekli  yüksekse ve kontrol alt─▒na al─▒nmazsa, ciddi sa─čl─▒k sorunlar─▒na neden olur. Tehlikeli bir seviyeye geldi─činde hipertansiyon; kalp krizi, inme, kalp yetmezli─či veya böbrek hastal─▒─č─▒ gibi ciddi komplikasyonlara yol açar.

Hipertansiyonu Dü┼čürmek için Ne Yap─▒l─▒r?

Hipertansiyonu dü┼čürmek için ilk olarak sa─čl─▒kl─▒ bir ya┼čam tarz─▒ benimsemek gerekir. Düzenli egzersiz yapmak, sa─čl─▒kl─▒ beslenme al─▒┼čkanl─▒klar─▒ edinmek, tuz tüketimini azaltmak, alkol ve sigara kullan─▒m─▒n─▒ s─▒n─▒rlamak, stres yönetimi tekniklerini uygulamak ve düzenli olarak tansiyon ilaçlar─▒n─▒ kullanmak, tansiyonun kontrol alt─▒na al─▒nmas─▒na yard─▒mc─▒ olur. Ayr─▒ca bu süreçte düzenli olarak tansiyon de─čerlerini kontrol etmek ve doktorun önerilerini takip etmek önemlidir.

Tansiyonun Yüksek Oldu─ču Nas─▒l Anla┼č─▒l─▒r?

Tansiyonun yüksek oldu─čunu anlamak için baz─▒ belirtiler vard─▒r. Bu belirtiler aras─▒nda; ba┼č a─čr─▒s─▒, ba┼č dönmesi, bulan─▒k görme, çarp─▒nt─▒, burun kanamas─▒, kulak ç─▒nlamas─▒ ve nefes darl─▒─č─▒ gibi semptomlar yer al─▒r. Ancak, ço─ču durumda hipertansiyon belirti vermez. Bu nedenle, düzenli tansiyon ölçümleri yapmak gerekir. Ayr─▒ca risk ta┼č─▒yan ki┼čilerin düzenli olarak doktora dan─▒┼čmas─▒ da önemlidir.

Prof. Dr.
Meltem Refiker
Kardiyoloji
Medical Park Ankara (Bat─▒kent)
2898096

Bu i├žeri─čin geli┼čtirilmesinde Medical Park Yay─▒n Kurulu katk─▒ sa─člam─▒┼čt─▒r.
Sayfa i├žeri─či sadece bilgilendirme ama├žl─▒d─▒r. Sayfa i├žeri─činde tedavi edici sa─čl─▒k hizmetine y├Ânelik bilgiler i├žeren ├Âgelere yer verilmemi┼čtir. Tan─▒ ve tedavi i├žin mutlaka hekiminize ba┼čvurunuz.