Hipotermi nedir? Nedenleri ve belirtileri nelerdir?

Göğüs Hastalıkları
361

Bir yetişkinin normal vücut ısısı yaklaşık olarak 37°C'dir. Bu ısı 35°C'nin altına düştüğünde Hipotermi ortaya çıkar. Hipotermi, vücudun uzun bir süre boyunca üretebileceğinden daha daha fazla miktarda ısı kaybetmesi sonucunda oluşur. Bu durum genellikle soğuk, rüzgarlı havalarda, soğuk sularda veya soğuk evlerde uzun süre vakit geçirenlerde ortaya çıkar. Ancak, yağmur ve ter bile vücut doğru giysiler tarafından yeterince korunmadığı takdirde vücut ısısında olağan dışı düşüşlere yol açabilir. Şiddetli hipotermi yaşamı tehdit eden önemli ve acil bir durumdur çünkü kişinin yaşamsal faaliyetleri için önemli organların çalışmamasına sebep olarak hayati risk oluşturabilir. 

​​​​Hipotermi için risk grupları nelerdir?

Hipotermiye eğilimli olan risk grupları bebekler, çocuklar, yaşlılar ve bağışıklık sistemi zayıf bireylerden oluşur. Özellikle bebekler yeterince kalın giydirilmezse vücut ısıları çabuk düşer. Örneğin; bebeğin soğukta bebek arabasında sokakta uyuması ya da soğuk havalarda giysilerinin ıslanması durumunda hipotermi riski yüksektir. Bebekler henüz aktif vücut hareketleri veya titreme ile kendi ısılarını üretemez. Bu sebeple vücut ısıları ne kadar düşerse, hipoterminin vücut üzerindeki yıkıcı etkileri o denli fazladır. Tüm bunların yanı sıra bazı ilaçlar ve alkol ya da uyuşturucu tüketimi de hipotermi riskinde artışa yol açabilir.

Hipotermi neden olur? 

Vücut ısısında olağan dışı düşüşe neden olan faktörlerden bazıları şöyle sıralanabilir: 

  • Yetersiz giysi ya da düşük dış ortam sıcaklığı
  • Soğuk havalarda yetersiz hareket etme
  • Sıcak havalarda bile suda uzun sürelerle kalmak
  • Soğuk suya düşmek
  • Özellikle bebeklerde ve küçük çocuklarda: ıslak veya nemli giysiler
  • Vücutta geniş çaplı yanıklar
  • Karlı havalarda kaza geçirmek

Hipotermi belirtileri nelerdir? 

Belirtiler hipoterminin derecesine göre değişkenlik gösterir.

Erken belirti ve işaretler;

  • El ve ayaklarda soğukluk
  • Cilt renginde solukluk
  • Titreme
  • Net olmayan, yavaşlamış konuşma
  • Seste kısıklık
  • Yorgunluk
  • Hafif zihin karışıklığı şeklinde sıralanabilir. 

İleri hipotermi belirtileri ise;

  • Vücut hareketlerinde ve koordinasyonunda yavaşlama
  • Sakarlık
  • Baş dönmesi
  • Uyuşukluk
  • Çevreye ilgisizlik
  • Kalp hızında yavaşlama
  • Solunumda yavaşlama
  • Bilinç bulanıklığı ya da bilinç kaybı
  • Göz bebeklerinde genişleme ve ışığa tepkisizlik
  • Solunum ve dolaşımın durması

Hipotermi ilk yardım önlemleri 

Hipotermi hastaları ilk yardım konusunda donma vakalarına göre her zaman önceliğe sahiptir. Hipotermi için ilk yardım önlemleri şöyle sıralanabilir: 

  • Özellikle çevreye ilgisizlik veya zihinsel karışıklık gibi ileri hipotermi belirtileri varsa derhal 112 numaralı acil çağrı merkezi aranmalıdır.
  • Hasta ile konuşularak ya da hafifçe sarsarak bilinci kontrol edilmelidir.
  • Bilinç kaybı durumunda solunum ve dolaşım yani nabzı ​​kontrol etmek gerekir. Gerekliyse kalp masajı ve suni solunuma başlanmalıdır.
  • Eğer mümkünse hasta sıcak bir ortama taşınmalıdır.
  • Hasta için sıcak bir ortam temin edilemiyorsa hastayı rüzgar ve soğuktan korumak için önlem alınmalıdır. Özellikle baş ve boyun bölgesi sıcak tutulmaya çalışılmalıdır.
  • Hasta yerde yatıyorsa, battaniye ya da benzeri başka birşey kullanarak yer ile teması engellenmelidir.

Hasta sıcak bir ortama taşındıktan sonra;

  • Üzerindeki kıyafetler ıslaksa çıkarılmalı, yerlerine kuru olanları giydirilmelidir.
  • Etkilenen kişi, vücudun göğüs, boyun ve kasık gibi orta bölgelerinden ve başın üstünden sıcak havluyla yavaşça ısıtılmalıdır.
  • Hastanın bilinci açıksa sıcak, şekerli ve alkolsüz içecekler içirmek iyi olacaktır.
  • Acil yardım ekibi gelinceye kadar hastanın yanından ayrılmamak ve sık sık solunum, dolaşım ve bilincini kontrol etmek çok önemlidir.

İlk yardım yaparken nelere dikkat etmek gerekir?

  • Hastayı sıcak banyo ya da benzeri bir yöntemli hızlı bir şekilde ısıtmaktan kaçınmak gerekir.
  • Asla elektrikli battaniye veya sıcak su gibi doğrudan ısı kaynakları kullanılmamalıdır.
  • Soğuk kan, kalp ve dolaşım sistemi rahatsızlıklara neden olabileceğinden kol ve bacaklara masaj yapılmamalı veya ısıtılmalıdır.
  • Hasta alkol veya sigara kullanmamalıdır çünkü bunlar damarlarda genişlemeye yol açarak ısı kaybında artışa yol açar.