sat─▒r aras─▒

─░drar Yolu Enfeksiyonu Nedir?  ─░drar Yolu Enfeksiyonu Belirtileri ve Tedavisi

 ─░drar yolu, idrar─▒n vücuttan at─▒lmas─▒n─▒ sa─člayan organlar─▒ içerir. Bu organlar böbrek, üreterler (idrar borusu), mesane ve üretrad─▒r.

─░drar─▒n geçti─či bu organlardan herhangi birinde enfeksiyon görülmesi durumu ise idrar yolu enfeksiyonu olarak adland─▒r─▒l─▒r. Mesane enfeksiyonlar─▒, böbre─če göre daha yayg─▒n görülür. Peki idrar yolu enfeksiyonu neden olur?

Bu enfeksiyon, genellikle bakterilerin mesaneden ç─▒k─▒p üretraya geçtikten sonra tekrar yukar─▒ ta┼č─▒nmas─▒ nedeniyle olu┼čur.

Mesanede olu┼čan enfeksiyona t─▒pta sistit ad─▒ verilir. Böbrekte olu┼čan enfeksiyonlarda ise bakterinin daha da yukar─▒ ta┼č─▒nmas─▒ gereklidir. Böbreklerde olu┼čan enfeksiyon ise pyelonefrit olarak isimlendirilir.

─░drar Yolu Enfeksiyonu Nedir?

─░drar yolu enfeksiyonu, Üriner sistem enfeksiyonlar─▒ olarak da bilinir. Bu enfeksiyon, en temel tan─▒m─▒yla idrar yolunun herhangi bir bölümünde ortaya ç─▒kan enfeksiyonlard─▒r. 

─░drar yolu enfeksiyonu belirtileri içerisinde; idrar yaparken a─čr─▒ ya da yanma hissi, s─▒k idrara ç─▒kma ihtiyac─▒, acil veya aniden idrar yapma ihtiyac─▒ ya da idrarda kan görülmesi gibi belirtiler görülebilir.

Böbrek enfeksiyonunda ise ate┼č, s─▒rt a─čr─▒s─▒, bulant─▒ ya da kusma gibi semptomlar olu┼čabilir. ─░drar yolu enfeksiyonlar─▒n─▒n ço─ču antibiyotik haplar ile tedavi edilebilir. Antibiyotikler, enfeksiyona neden olan bakterileri öldürerek etki gösterir.

Mesane enfeksiyonlar─▒nda genellikle 3 ila 7 gün aras─▒ antibiyotik kullan─▒m─▒ gerekirken böbrek enfeksiyonlar─▒nda antibiyoti─čin daha uzun süre (2 haftaya kadar) kullan─▒lmas─▒ gerekebilir.

Basit enfeksiyonlar, ayakta tedavi edilirken böbrek enfeksiyonunda hastaneye yat─▒┼č gerekli olabilece─či için belirtilerin ortaya ç─▒kmas─▒ndan sonra mutlaka sa─čl─▒k kurulu┼člar─▒na ba┼čvurmak gereklidir.

Kad─▒nlarda ─░drar Yolu Enfeksiyonu

Alt idrar yolu veya mesanede olu┼čan sistit ile böbrek veya üst idrar yolunda olu┼čan pyelonefrit enfeksiyonlar─▒, idrar yolu enfeksiyonlar─▒ndand─▒r.

Kad─▒nlarda daha s─▒k olan bu durum anatomik olarak üretra uzunlu─čunun erkeklerinkinden daha k─▒sa olmas─▒ndan kaynaklan─▒r.

Bu durum bakterilerin yukar─▒ ç─▒k─▒┼č─▒n─▒ kolayla┼čt─▒rmakta ve mesaneye ç─▒kan bakterilerin sistit, böbre─če ç─▒kan bakterilerin ise pyelonefrit olu┼čturmas─▒na neden olur.

Kad─▒nlarda s─▒k idrar yolu enfeksiyonu görülmesinin bir di─čer nedeni ise makat ile üretra aras─▒ndaki mesafenin k─▒sa olmas─▒d─▒r.

Kad─▒nlarda yeni cinsel ili┼čki ve geçirilmi┼č idrar yolu enfeksiyonu gibi durumlar, özellikle basit sistit olu┼čumu için risk faktörlerindendir. Di─čer risk faktörleri ise spermisid (sperm öldürücü madde) kapl─▒ prezervatifler, diyaframlar ve spermisidlerdir.

Erkeklerde ─░drar Yolu Enfeksiyonu

Erkeklerde özellikle 15-50 ya┼č aras─▒nda görülen idrar yolu enfeksiyonlar─▒ nadirdir.

Prostat s─▒v─▒s─▒nda bulunan antibakteriyel içerik ve üretra çevresinde bakteri üremesini önleyen daha kuru ortam─▒n olmas─▒ nedeniyle erkeklerde daha seyrek idrar yolu enfeksiyonu görülür.

Sünnet olmayan erkeklerde basit sistit görülme riski artar. Ayr─▒ca diyabet ve yap─▒sal ya da fonksiyonel idrar yolu anormallikleri, nötropeni veya ileri HIV enfeksiyonu gibi ba─č─▒┼č─▒kl─▒k sisteminin bask─▒land─▒─č─▒ durumlarda da genellikle komplike idrar yolu enfeksiyonu risk daha fazlad─▒r.

Bu nedenle ─░drar yolu enfeksiyonu ilaç ve tedavisi için bir hekime ba┼čvurabilirsiniz.

Hamilelikte ─░drar Yolu Enfeksiyonu

Hamilelikte ─░drar Yolu Enfeksiyonu

─░drar yolu enfeksiyonu, özellikle hamilelik döneminde oldukça s─▒k görülen hastal─▒klardan biridir.

Bu durumun en belirgin sebebi, gebelik döneminde ya┼čanan idrar yollar─▒ndaki de─či┼čikliktir. Özellikle hamilelik döneminde enfeksiyona neden olan farkl─▒ faktörler vard─▒r. ─░┼čte o faktörler;

  • Böbrek rahats─▒zl─▒klar─▒
  • Hormonlardaki de─či┼čiklikler
  • ┼×eker hastal─▒─č─▒
  • Vajinadaki floran─▒n de─či┼čmesi
  • Cinsel ili┼čki

Yukar─▒da yer alan pek çok farkl─▒ faktör hamilelikte idrar yolu enfeksiyonu yol açar. Kad─▒nlarda idrar yolu enfeksiyonuna ne iyi gelir konusu merak edilen bir di─čer konulardan biridir. Özellikle hamile kad─▒nlar idrar yolu enfeksiyonu tedavisi için uzman bir hekime ba┼čvurmal─▒d─▒r.

Bunun yan─▒ s─▒ra antibiyotik tedavisini destekleyecek birkaç farkl─▒ yöntem bu hastal─▒─č─▒ çok daha kolay bir ┼čekilde atlatman─▒za yard─▒mc─▒ olacakt─▒r. ─░┼čte idrar yolu enfeksiyonu ne iyi gelir sorusuna yan─▒t olarak ┼čunlar verilebilir:

  • Bol su tüketmek
  • Ki┼čisel temizlik
  • Kafein içeren içecekleri tüketmemek
  • ─░drar─▒ tutmamak

Tüm bunlar─▒n yan─▒ s─▒ra evde tüketebilece─činiz baz─▒ besinler idrar yolu enfeksiyonuna iyi gelecektir. Doktorunuzun verece─či antibiyoti─čin yan─▒ s─▒ra probiyotik ve C vitamini takviyesi ile hastal─▒k sürecinizi çok daha h─▒zl─▒ bir ┼čekilde atlatabilirsiniz. 

─░drar Yolu Enfeksiyonu Belirtileri Nelerdir?

─░drar Yolu Enfeksiyonu Belirtileri Nelerdir?

─░drar yolu enfeksiyonu oldu─ču nas─▒l anla┼č─▒l─▒r sorusunun birçok farkl─▒ yan─▒t─▒ vard─▒r. ─░drar yolu enfeksiyonu varl─▒─č─▒nda dizüri (idrarda yanma), s─▒k idrara ç─▒kma, idrara s─▒k─▒┼čma hissi veya karn─▒n alt kesimlerinde a─čr─▒ olu┼čabilir.

Sistit sendromlar─▒ erkeklerde özellikle tekrarl─▒yorsa veya genitoüriner ile anüs bölgelerinde a─čr─▒ e┼člik ediyorsa prostatit ile kar─▒┼čabilir.

Ate┼č, titreme, ü┼čüme ve di─čer sistemik hastal─▒k belirtileri de idrar yolu enfeksiyonunda görülebilir. Kad─▒nlarda ┼čikayetlere ek olarak idrarda kan (hematüri) olu┼čabilir.

Özellikle ya┼čl─▒ kad─▒nlarda ┼čikayetler tipik olmayabilir. Kronik idrarda yanma ya da idrar tutmada zorlanma gibi sistit dü┼čündüren semptomlar olmas─▒na ra─čmen idrar yolunda enfeksiyon görülmeyebilir.

Bu nedenle ya┼čl─▒ kad─▒nlarda son bir hafta içinde olu┼čan idrarda yanma ┼čikayeti ile yeni ya da kötüle┼čen acil idrara ç─▒kma hissi, yeni ba┼člang─▒çl─▒ idrar tutamama, idrar s─▒kl─▒─č─▒nda art─▒┼č, idrarda kan görülmesi ve karn─▒n alt bölgesinde a─čr─▒ ya da hassasiyet gibi ┼čikayetler, akut sistit için daha anlaml─▒d─▒r.

Pyelonefritte s─▒rt veya yan a─čr─▒s─▒, ate┼č, bulant─▒, kusma gibi ┼čikayetler görülebilir. Komplike idrar yolu enfeksiyonlar─▒nda hem sistit hem pyelonefritte görülen ┼čikayetler olu┼čabilir.

Ancak komplike sistitte, titreme, ü┼čüme, belirgin yorgunluk veya halsizlik gibi ┼čikayetler ortaya ç─▒kabilir.

Komplike idrar yolu enfeksiyonunun ilerlemesi durumunda ise kanda bakteri üremesi, sepsis ve çoklu organ yetmezli─či, ┼čok veya akut böbrek yetmezli─či meydana gelebilir.

Özellikle idrar yolunda darl─▒k gibi idrar yolu anormallikleri bulunan ve ya┼čl─▒ ya da diyabeti olan hastalarda bu durumun ortaya ç─▒kmas─▒ daha olas─▒d─▒r.

─░drar Yolu Enfeksiyonu Nedenleri Nelerdir?

Escherichia coli olarak adland─▒r─▒lan koli basili bakterisi, basit sistitlere en s─▒k neden olan etkenlerdendir.

Vakalar─▒n %75-95’inde koli basili görülse de Enterobakter türleri ile birlikte di─čer bakteriler de idrar yolu enfeksiyonuna neden olabilir.

─░drar kültürü ve duyarl─▒l─▒k testleri ile idrarda hangi bakterinin enfeksiyona yol açt─▒─č─▒ ve hangi antibiyotik tedavisine yan─▒t verdikleri ö─črenilebilir. Özellikle antibiyotik direnci olan durumlarda bu testlerin yap─▒lmas─▒ tedavi aç─▒s─▒ndan önemlidir.

─░drar sondas─▒ da idrar yolu enfeksiyonlar─▒na yol açabilen önemli faktörlerden birisidir. Sondan─▒n kalma süresi, enfeksiyonun olu┼čmas─▒n─▒ etkiler.

Kad─▒nlarda, ya┼čl─▒larda, diyabeti olanlarda, idrar torbas─▒nda bakteri üremesi olanlarda ve sonda yerle┼čimi s─▒ras─▒nda hijyene dikkat edilmemesi gibi durumlarda, sondalar daha s─▒k idrar yolu enfeksiyonuna neden olur.

─░drar Yolu Enfeksiyonu Çe┼čitleri Nelerdir?

─░drar Yolu Enfeksiyonu ├çe┼čitleri Nelerdir?

─░drar yolu enfeksiyonlar─▒ bulundu─ču bölgeye göre ikiye ayr─▒l─▒r.

  • Sistit: Alt idrar yollar─▒ (üretra) ya da mesanede olu┼čan enfeksiyonlar bu grupta yer al─▒r.
  • Pyelonefrit: Böbreklerde ya da üst idrar yollar─▒nda (üreter) olu┼čan enfeksiyonlar ise bu grupta bulunur.

─░drar yolu enfeksiyonlar─▒ ayr─▒ca basit ya da komplike olarak ikiye ayr─▒l─▒r.

  • Basit idrar yolu enfeksiyonlar─▒, ciddi ┼čikayetlerin olu┼čmad─▒─č─▒ ve genellikle ayakta antibiyotik tedavisine yan─▒t veren enfeksiyonlard─▒r.
  • Komplike idrar yolu enfeksiyonlar─▒nda ise ciddi ┼čikayetler vard─▒r ve genel durum daha kötüdür. Bu nedenle birçok hastada hastaneye yat─▒┼č ile birlikte tedavi i┼člemleri yap─▒l─▒r.

─░drar Yolu Enfeksiyonu Tan─▒s─▒ Nas─▒l Konulur?

─░drar yolu enfeksiyonlar─▒nda görülen ┼čikayetler genellikle tipiktir ve klinik olarak tan─▒ konulabilir.

Bu noktada idrar yolu enfeksiyonu ilaçlar─▒ için doktorunuza ba┼čvurabilirsiniz. Ancak atipik üriner semptomu olan ki┼čilerde idrar tahlili ya da kültür gibi tetkikler istenebilir.

Akut basit sistitlerde ate┼č, titreme, ü┼čüme, belirgin halsizlik, yorgunluk gibi sistemik hastal─▒k bulgular─▒ ve yan a─čr─▒s─▒ ┼čikayetleri olmaz.

Bu ┼čikayetlerin olu┼čmas─▒ akut komplike idrar yolu enfeksiyonunu veya mesanenin üzerine ç─▒kan enfeksiyon (pyelonefrit) varl─▒─č─▒n─▒ i┼čaret eder. Komplike idrar yolu enfeksiyonu dü┼čünülen ki┼čilerde idrar tahlili ve mikroskopik idrar incelemesi yap─▒l─▒r.

─░drar kültürü ile bakteri olu┼čumunun gözlenmesi genellikle tan─▒n─▒n do─črulanmas─▒ ve duyarl─▒l─▒k testi ise uygun antibiyotik tedavinin ba┼članmas─▒ için uygulan─▒r.

Ancak idrar kültürü sonucu uzun zaman ald─▒─č─▒ için genellikle ┼čüphelenilen durumlarda antibiyotik tedavisine hemen ba┼član─▒r. Kültür sonucuna göre antibiyotik türü de─či┼čtirilebilir.

─░drar Yolu Enfeksiyonu Tedavi Yöntemleri Nelerdir?

─░drar yolu enfeksiyonlar─▒nda seçilecek antibiyotik tedavisi, hastal─▒─č─▒n komplike ya da basit olmas─▒na göre de─či┼čiklik gösterir.

Ayr─▒ca ba┼člang─▒çta kullan─▒lacak antibiyotik tedavisi, hastalar─▒n alerji ya da yan etki profili gibi durumlara göre seçilebilir. ─░drar yolu enfeksiyonu geçmesi için ne yapmal─▒ diye dü┼čünüyorsan─▒z öncelikle doktorunuzla ileti┼čime geçmelisiniz.

Akut basit sistit tedavisinde nitrofurantoin, trimetoprim-sulfametoksazol, fosfomisin gibi antibiyotikler ilk tedavi olarak kullan─▒labilir. Alternatif olarak beta laktam grubu antibiyotikler ya da florokinolonlar tercih edilebilir.

─░drar kültürü ve duyarl─▒l─▒k testi yap─▒lan ki┼čilerde testin sonucuna göre verilen antibiyotik çe┼čidi de─či┼čtirilebilir ve üreme görülen bakteriye direkt etki eden antibiyotik ba┼članabilir.

Komplike idrar yolu enfeksiyonlar─▒nda ise tüm hastalarda idrar kültürü ve antibiyotik direnç testi yap─▒l─▒r.

Hastal─▒─č─▒n ┼čiddetine ve di─čer risk faktörlerine ba─čl─▒ olarak kültür sonucu beklenmeden antibiyotik tedavisine ba┼član─▒r, ancak kültür ve antibiyotik direncine göre tedavi ┼čekillendirilir. Durumu a─č─▒r olan hastalar─▒n tedavisi ve takibi için hastane yat─▒┼č─▒ yap─▒labilir.

─░drar yolu enfeksiyonu, daha çok kad─▒nlarda görülse de erkeklerde de görülebilen bir durumdur.

Tedavi edilmedi─či zaman komplike idrar yolu enfeksiyonuna neden olabilece─či için idrarda yanma, s─▒k idrara ç─▒kma, acil idrara ç─▒kma hissi gibi tipik belirtilerin olu┼čmas─▒ durumunda mutlaka sa─čl─▒k kurulu┼člar─▒na ba┼čvurulmal─▒d─▒r.

─░drar Yolu Enfeksiyonu Hakk─▒nda S─▒kça Sorulan Sorular

─░drar Yolu Enfeksiyonu Oldu─čunu Nas─▒l Anlar─▒m?

─░drar yolu enfeksiyonunun belirtileri aras─▒nda; s─▒k idrara ç─▒kma, idrar yaparken yanma veya ac─▒ hissi, bulan─▒k veya kötü kokulu idrar, idrarda kan görülmesi, alt kar─▒n veya kas─▒k bölgesinde a─čr─▒ veya rahats─▒zl─▒k, genel olarak halsizlik ve ate┼č yer al─▒r. Bu belirtilerden bir veya birkaç─▒n─▒ ya┼č─▒yorsan─▒z, bir doktora ba┼čvurman─▒z önemlidir.

─░drar Yolu Enfeksiyonu Kendi Kendine Geçer mi?

─░drar yolu enfeksiyonu, kendi kendine geçmez ve tedavi gerektirir. Antibiyotikler ço─ču zaman idrar yolu enfeksiyonlar─▒n─▒n tedavisinde kullan─▒l─▒r ve enfeksiyonun tipine ve ┼čiddetine ba─čl─▒ olarak tedavi süresi de─či┼čir. ─░drar yolu enfeksiyonu belirtileri fark edildi─činde, bir doktora dan─▒┼čarak uygun tedaviyi almak önemlidir. 

Ayaklar─▒ Ü┼čütmek ─░drar Yolu Enfeksiyonu Yapar m─▒?

Ayaklar─▒ ü┼čütmek do─črudan idrar yolu enfeksiyonuna neden olmaz. Ancak, so─čuk hava veya ─▒slak ayaklar vücuttaki direnci azalt─▒r ve ba─č─▒┼č─▒kl─▒k sisteminin zay─▒flamas─▒na yol açar. Bu durum, bakterilerin idrar yollar─▒na girmesini kolayla┼čt─▒r─▒r ve dolay─▒s─▒yla idrar yolu enfeksiyonu riskini art─▒r─▒r.

Kad─▒nlarda ─░drar Yolu Enfeksiyonu Neden Olur?

Kad─▒nlarda idrar yolu enfeksiyonu, bakterilerin idrar yoluna girmesiyle olu┼čur. Bu bakteriler genellikle ba─č─▒rsaklarda bulunan bakterilerdir ve idrar yoluna k─▒sa mesafe nedeniyle kolayca ula┼čabilirler. ─░drar yolunun k─▒sa olmas─▒, cinsel aktivite, hamilelik, menopoz, s─▒k s─▒k idrara ç─▒kma, genital hijyen eksikli─či ve baz─▒ do─čum kontrol yöntemleri gibi faktörler kad─▒nlarda idrar yolu enfeksiyonu riskini art─▒r─▒r.

En ├çok Okunan Sa─čl─▒k Rehberi Yaz─▒lar─▒m─▒z

Sosyal Medya Hesaplar─▒m─▒z:
Facebook | Instagram | YouTube | LinkedIn

Op. Dr.
Osman ├ľzergin
├ťroloji
Medical Park Medical Park Y─▒ld─▒zl─▒
4402772

Bu i├žeri─čin geli┼čtirilmesinde Medical Park Yay─▒n Kurulu katk─▒ sa─člam─▒┼čt─▒r.
Sayfa i├žeri─či sadece bilgilendirme ama├žl─▒d─▒r. Sayfa i├žeri─činde tedavi edici sa─čl─▒k hizmetine y├Ânelik bilgiler i├žeren ├Âgelere yer verilmemi┼čtir. Tan─▒ ve tedavi i├žin mutlaka hekiminize ba┼čvurunuz.