sat─▒r aras─▒

─░─čne korkusu ya da t─▒bbi ad─▒yla i─čne fobisi i─čne görünce ve i─čne olmadan önce normalden çok daha yüksek seviyede, yo─čun ürkme duygusunun hissedilmesidir. Cinsiyetten ba─č─▒ms─▒z olarak kad─▒nlar─▒n ve erkeklerin i─čne korkusu olabilir.

Herhangi bir nesne ya da durum için a┼č─▒r─▒ derecede korku hissetme ve bu hissin günlük hayat─▒ olumsuz etkileyecek kadar ciddi boyutta olmas─▒ t─▒p literatüründe fobi olarak tan─▒mlan─▒r. Karanl─▒k korkusu, sosyal fobi, evlilik korkusu (gametofobi), kapal─▒ alan korkusu (klostrofobi), hayvan korkular─▒ en s─▒k rastlanan fobiler aras─▒nda say─▒labilir. ─░─čne fobisi de birçok ya┼čta insanda görülebilen bir fobi türüdür. 

T─▒bbi olarak teknik ismi tripanofobi olan i─čne korkusunu ya┼čayan ki┼čiler enjeksiyon ve deri alt─▒ i─čnelerini gördükleri an çok yo─čun ┼čekilde korkmaya ba┼člarlar. Özellikle çocukluk ça─č─▒nda i─čne korkusunun ya┼čanmas─▒ daha çok kar┼č─▒la┼č─▒lan bir durumdur.

─░─čneden korkma ve i─čne olmak istememe hali sa─čl─▒k prosedürlerinden kaçma boyutuna geliyorsa tablonun fobi olarak nitelendirilmesi gerekir. Bu seviyedeki durumlarda tripanofobi için psikiyatrik destek al─▒nmas─▒ çözüm yolunda uygun bir ad─▒md─▒r.

─░─čne Fobisi (─░─čne Korkusu) Nedir?

─░nsanlar─▒n büyük ço─čunlu─ču i─čne olmaktan ve i─čnelerden pek ho┼članmaz. Birçok ki┼činin ya┼čad─▒─č─▒ kan alma gibi i┼člemlerde genelde i─čneye bakmama e─čilimi olur. Özellikle daha önceki i─čne deneyimlerinde kötü an─▒lar─▒ olan ki┼čiler için i─čne olmak daha da zorlay─▒c─▒ bir hale gelebilir. Anl─▒k tedirginlik ya┼čamak, biraz gerilerek i─čneye bakmak istememek gibi durumlar normaldir.

─░─čne korkusunun enjeksiyon esnas─▒nda yüksek duygusal krizler ya┼čamak, a─člamak ya da daha da ötesinde i─čne olmaktan kaçmak söz konusu ise basit bir gerilim de─čil ciddi bir fobi durumu oldu─čunu kabul etmek gerekir. 

─░─čne fobisi yani tripanofobi ya┼čan─▒yorsa, sadece i─čneden korkmak sonucunda mental bir gerginlik yoktur. Fiziksel ve davran─▒┼čsal kaç─▒nma tepkileri de duygulara e┼člik eder. Herkeste i─čne korkusu olabilir. Özellikle engelli bireylerde sa─čl─▒kl─▒ ileti┼čim kurulamad─▒─č─▒nda i─čne korkusunun yo─čunla┼čmas─▒na s─▒k rastlan─▒r. 

─░─čne Fobisi (─░─čne Korkusu) Neden Olur?

Birçok korku gibi i─čne korkusu da çocukluk döneminde daha yo─čun olabilir. Ya┼č ilerledikçe ve i─čne deneyimleri artt─▒kça bu korku gitgide azal─▒r ve yeti┼čkinlerde i─čne korkusu ya┼čanma oran─▒ daha dü┼čük olur. Elbette herkeste süreç böyle ilerlemeyebilir ve farkl─▒ ya┼člarda i─čne korkusu daha yo─čun olabilir. Altta yapan sebepler ki┼čiden ki┼čiye de─či┼čir. Fobilerin ortaya ç─▒kmas─▒nda zihinsel ve duygusal birçok faktör olabildi─či için kök nedene ula┼čmak zor olabilir. 

─░─čne fobisi ve birçok di─čer fobiye de neden olabilecek faktörler ┼čöyle s─▒ralanabilir:

  • Geçmi┼čte ya┼čanan travmatik durumlar
  • Çocukluktaki farkl─▒ fobiler
  • Ailede benzer fobiye sahip ki┼čilerin olmas─▒ 
  • Hassas ve savunmac─▒ bir ki┼čili─če sahip olmak
  • Fobiyi tetikleyebilen olumsuz deneyimler
  • Beyin kimyas─▒ de─či┼čimlerinin fobiyi tetiklemesi 

─░─čne Fobisi (─░─čne Korkusu) Belirtileri Nelerdir?

─░─čneden korkan ki┼čilerin a┼č─▒, enjeksiyon ve kan alma gibi i─čnenin enjekte edilmesi gereken durumlardan önce ya┼čad─▒─č─▒ zorlay─▒c─▒ belirtiler ┼čöyle s─▒ralanabilir:

  • Bir önceki gece uykunun kaçmas─▒
  • Yo─čun endi┼če
  • Panik atak 
  • Ellerde ve vücutta titreme hali
  • Tansiyonun yükselmesi
  • Ba┼č dönmesi, bay─▒lma  
  • Çarp─▒nt─▒
  • ─░─čneden kaçma iste─či ve bazen kaçma e─čilimi

─░─čne Fobisi (─░─čne Korkusu) Nas─▒l Geçer? Basit Yöntemler Nelerdir?

─░─čne korkusunu kontrol alt─▒na alabilmek ya da daha da iyisi tamamen yenebilmek ad─▒na baz─▒ fark─▒ndal─▒klar─▒n kazan─▒lmas─▒ ve i─čne olmas─▒ sürecinin en sa─čl─▒kl─▒ hale getirilmesi önem ta┼č─▒r. 

  • Özellikle çocuklar i─čne olaca─č─▒ zaman, ya┼ča uygun ┼čekilde bu i─čnenin neden yap─▒ld─▒─č─▒, i─čnenin faydalar─▒n─▒n neler olaca─č─▒ anlat─▒lmal─▒d─▒r. 
  • ─░─čne korkusunun nas─▒l tetiklendi─čine dikkat etmek korkuyu hafifletmek için yard─▒mc─▒ olabilir. Örne─čin e─čer i─čnenin yap─▒l─▒┼č─▒ ürkütücü geliyorsa di─čer i─čne olan ki┼čilere bakmamak ve enjeksiyon esnas─▒nda da enjeksiyon bölgesine bakmamak geçici çözüm olabilir.  
  • Baz─▒ ki┼čilerde ise farkl─▒ ki┼čilerin i─čne oldu─čunu görmek ve bilmek rahatlat─▒c─▒ olabilir. Bu fark─▒ndal─▒k ki┼čide “birçok ki┼či i─čneyi rahatça olabiliyorsa ben de yapabilirim” gibi bir içsel motivasyon yaratabilir. 
  • ─░─čneyi yapan ki┼činin yakla┼č─▒m─▒ i─čne fobisi olanlar için çok önemlidir. ─░─čne olmadan önce i─čne yapacak ki┼čiye korkunun yo─čunlu─čundan k─▒saca bahsedilirse sürecin daha rahat geçmesi kolayla┼čabilir. 
  • ─░─čnelerin ac─▒s─▒ az olsa da korku ya┼čand─▒─č─▒nda ac─▒ seviyesi yükselebilir. Bu yüzden bölgesel uyu┼čturucu kremlerden, so─čutma uygulamas─▒ndan destek al─▒nabilir. 
  • ─░─čne olma sürecini gev┼čemi┼č ┼čekilde geçirmek için nefes egzersizleri yard─▒mc─▒ olabilir. 

Basit fark─▒ndal─▒klar ve rahatlama yöntemleri ile yönetilemeyen yo─čun i─čne korkusunda psikolog ve psikiyatristlerden destek almak yararl─▒ olur.

─░─čne Korkusu Nas─▒l Yenilir?

─░─čne korkusu nas─▒l yenilir diye dü┼čünmek yerine bu korkuyu kontrol alt─▒na almak ilk hedef olursa daha rahat ilerleme sa─članabilir. Baz─▒ ki┼čiler kendi kendine mücadele ederek korkuyu kontrol alt─▒na alabilirler. Fark─▒ndal─▒k kazand─▒ran makaleler okumak, uzmanlar─▒n fobilerle ilgili yay─▒nlar─▒n─▒ izlemek, i─čne olmak gerekti─činde nefes egzersizleri gibi rahatlat─▒c─▒ yöntemleri denemek yap─▒labilecekler aras─▒nda say─▒labilir. 

Bireysel u─čra┼člarla sonuç al─▒namazsa ba┼čar─▒s─▒zl─▒k hissedilmesine gerek yoktur. Fobiler konusunda uzman psikolog ve psikiyatristler ile tedavi süreçlerinde genelde olumlu sonuçlar k─▒sa sürede al─▒n─▒r. Özellikle i─čne korkusuyla tedavileri aksatman─▒n yan─▒nda bilhassa erkeklerin i─čne korkusu utanç, özgüven eksikli─či gibi duygular─▒n çok fazla yükselmesine sebep olabilmektedir. Bu tip durumlar söz konusuysa geç kalmadan uzman deste─či almakta yarar vard─▒r.

─░─čne Korkusu (─░─čne Fobisi) Tedavisi

Tripanofobide sebebe ve ki┼čisel özelliklere ba─čl─▒ olarak tedavi yöntemi de ki┼čiden ki┼čiye de─či┼čebilir. 

Çocuklarda ve yeti┼čkinlerde i─čne korkusu için psikoterapi en s─▒k ba┼čvurulan tedavi yöntemlerinden biridir. Psikoterapide kullan─▒lan terapi çe┼čitleri ve ekoller uzmana göre farkl─▒l─▒k gösterir. Genellikle bili┼čsel davran─▒┼čç─▒ terapiler uygulan─▒r. Korkuya neden olan kök sebeplere ula┼čmak ve i─čne korkusuyla olu┼čan olumsuzluklarla ba┼ča ç─▒kma yollar─▒n─▒ bulmak psikoterapi ile mümkün olur. 

Psikolojik destekte baz─▒ uzmanlar maruz kalma (sistemik desensitizasyon) tedavisinden faydalanman─▒n ki┼čide fayda sa─člayaca─č─▒n─▒ dü┼čünebilir. Bu tedavi yönteminde korkunun üstüne gitmek esast─▒r. ─░─čne korkusunu tetikleyen dü┼čüncelere özellikle maruz b─▒rak─▒lan ki┼čide çözülme ve rahatlama ya┼čanabilir. Ço─ču ki┼čide asl─▒nda fobilerde ya┼čanan pani─čin nedeni sanki o korkunun hiç bitmeyecek bir ┼čeymi┼č gibi çarp─▒k ┼čekilde alg─▒lanmas─▒d─▒r. Bu ba─člamda maruz b─▒rakma yönteminde, korku çok yo─čunla┼čsa bile geçici oldu─ču bilincinin olu┼čturulmas─▒yla etki sa─član─▒r.  

┼×iddetli tripanofobilerde ki┼čiler psikoterapiye aç─▒k olmayabilirler. Bu durumda baz─▒ yat─▒┼čt─▒r─▒c─▒ ilaçlardan yararlan─▒labilir. Ayr─▒ca NLP ve hipnoterapi gibi alternatif yöntemler de son y─▒llarda fobilerle ilgili olumlu sonuçlar al─▒nan yöntemler aras─▒ndad─▒r.

─░─čne Fobisi (─░─čne Korkusu) Hakk─▒nda S─▒kça Sorulan Sorular

─░─čne fobisi (─░─čne Korkusu) hastal─▒─č─▒ için hangi bölüme gidilir?

Psikoterapi almak için psikoterapi e─čitimi olan psikolog ya da psikiyatriste ba┼čvurulabilir. Bu uzmanlar aras─▒nda sadece psikiyatristler ilaç yazma yetkisine sahiptir. E─čer psikoterapiden olumlu sonuç al─▒namazsa ya da psikoterapiyi ki┼či bireysel kararla tercih etmiyorsa ilaçla tedavi için psikiyatriste ba┼čvurulabilir.

─░─čne fobisi (i─čne korkusu) yenmek için ne yapmal─▒y─▒m?

Fobinizi kontrol alt─▒na almak istiyorsan─▒z ┼ču ad─▒mlar─▒ izlemeniz faydal─▒ olabilir:

  • Korkunun kayna─č─▒n─▒ anlamaya çal─▒┼čmak
  • Fobiyle ilgili t─▒bbi kaynaklardan bilgi edinmek
  • Nefes egzersizleri ve rahatlama tekniklerinden yararlanmak
  • Profesyonel yard─▒m almak

─░─čne fobisi için ne zaman tedavi görmek gerekir?

─░─čneden korkan ki┼čiler için uzman deste─či alma karar─▒ korkunun yo─čunlu─čuna göre verilebilir. Ki┼činin korkusu sa─čl─▒k kontrollerini ve sa─čl─▒kla ilgili tedavileri aksatacak boyuttaysa tedaviye ba┼čvurmak gerekir. ─░─čneden korkmas─▒na ra─čmen i─čne olabilen ama enjeksiyon öncesinde, an─▒nda veya sonras─▒nda yo─čun krizlere giren ki┼čilerin de uzman deste─či almas─▒nda fayda vard─▒r. Ya┼čanan yo─čun korku ve stres hali daha büyük sa─čl─▒k problemleri de do─čurabilir. 

En ├çok Okunan Sa─čl─▒k Rehberi Yaz─▒lar─▒m─▒z

Sosyal Medya Hesaplar─▒m─▒z:
Facebook | Instagram | YouTube | LinkedIn

895

Bu i├žeri─čin geli┼čtirilmesinde Medical Park Yay─▒n Kurulu katk─▒ sa─člam─▒┼čt─▒r.
Sayfa i├žeri─či sadece bilgilendirme ama├žl─▒d─▒r. Sayfa i├žeri─činde tedavi edici sa─čl─▒k hizmetine y├Ânelik bilgiler i├žeren ├Âgelere yer verilmemi┼čtir. Tan─▒ ve tedavi i├žin mutlaka hekiminize ba┼čvurunuz.