sat─▒r aras─▒

Ba┼čta eklemler olmak üzere kas, kemik ve ba─člar─▒ tutan romatizma, çok say─▒da hastal─▒─č─▒ kapsayan genel bir tan─▒md─▒r. A─čr─▒, ┼či┼člik ve hatta hareket k─▒s─▒tl─▒l─▒─č─▒na yol açan Romatizma baz─▒ durumlarda ┼čekil bozukluklar─▒na yol açabilir. Büyük bölümü kronik olan romatizmal hastal─▒klarda, ki┼čilerin günlük hayatlar─▒na devam edebilmeleri için erken tan─▒ ve düzenli tedavi oldukça önemlidir.

Kas ve eklem problemleri günümüz toplumlar─▒nda oldukça s─▒k kar┼č─▒la┼č─▒lan sa─čl─▒k sorunlar─▒n─▒n ba┼č─▒nda gelir. Özellikle sa─čl─▒k hizmetlerinin geli┼čmesiyle birlikte, bireylerin ya┼čam süresinin uzamas─▒ sonucu, iskelet sistemine ait rahats─▒zl─▒klar─▒n görülme s─▒kl─▒─č─▒nda da art─▒┼č ya┼čanm─▒┼čt─▒r.

Bunun yan─▒ s─▒ra; baz─▒ ba─č─▒┼č─▒kl─▒k sistemi bozukluklar─▒ nedeniyle daha erken ya┼člarda geli┼čim gösteren ve eklemlerde kal─▒c─▒ hasara yol açan çe┼čitli romatolojik hastal─▒klar da tan─▒mlanm─▒┼čt─▒r. Bu hastal─▒klardan biri iltihapl─▒ eklem romatizmas─▒d─▒r.

Romatizma Nedir?

Romatizma çocuklar dahil olmak üzere her ya┼č grubundan ki┼čide görülebilen, kas, iskelet ve ba─člardan olu┼čan hareket sisteminde olu┼čan a─čr─▒ ve hareket k─▒s─▒tl─▒l─▒─č─▒ ile birlikte seyreden kronik bir hastal─▒kt─▒r. Baz─▒ durumlarda iç organlar─▒ da etkileyen bu hastal─▒k bilinenin aksine hava olaylar─▒n─▒n neden oldu─ču bir rahats─▒zl─▒k de─čildir. ─░ltihapl─▒ romatizma ve iltihaps─▒z romatizma olarak kabaca ikiye ayr─▒lsa da, romatizman─▒n pek çok farkl─▒ alt türü bulunur.

─░ltihapl─▒ Romatizma Nedir?

─░ltihapl─▒ romatizma veya romatoid artrit; ba┼čta vücuttaki eklem dokular─▒ olmak üzere, çe┼čitli organ ve bölgelerde oto-immün mekanizmalar yoluyla hasara ve rahats─▒zl─▒─ča yol açan kronik bir romatolojik hastal─▒kt─▒r. Klinikte özellikle eklem iltihaplanmas─▒na ba─čl─▒ eklem a─čr─▒lar─▒, eklem hareketlerinde k─▒s─▒tl─▒l─▒k ve eklem yap─▒s─▒nda deformite ile tan─▒n─▒r.

Bunun yan─▒nda iltihapl─▒ romatizma, di─čer romatolojik hastal─▒klarda oldu─ču gibi vücudun ba┼čka dokular─▒nda da rahats─▒zl─▒klara yol açarak farkl─▒ klinik bulgulara da neden olabilir.

─░ltihapl─▒ romatizma s─▒kl─▒kla osteoartrit olarak da bilinen, eklem kireçlenmesiyle kar─▒┼čt─▒r─▒l─▒r. Eklem kireçlenmesi, ileri ya┼čla birlikte eklemlere binen yükler nedeniyle eklem yap─▒s─▒n─▒n zamanla sa─člaml─▒─č─▒n─▒ yitirmesi ve çe┼čitli belirtilerle kendini göstermesidir.

Bu anlamda klinik belirtiler aç─▒s─▒ndan da birbirinden farkl─▒ iki hastal─▒kta en dikkat çekici noktalardan biri; iltihapl─▒ romatizmada etkilenen eklemlerin simetrik seyir göstermesidir. Bir el veya ayak ekleminde iltihaplanma ba┼člad─▒─č─▒nda, yak─▒n zamanda di─čer el veya ayak ekleminde de benzer sorunlar─▒n meydana gelece─či varsay─▒labilir.

─░ltihapl─▒ Romatizma Belirtileri Nelerdir?

─░ltihapl─▒ romatizma klinik tabloda eklem problemleriyle ön plana ç─▒ksa da, akci─čerler, kalp ve damar yap─▒lar─▒ veya sindirim sistemi gibi vücudun geri kalan bölgelerinde de tahribata yol açabilir.

Hastal─▒k kronik seyirli olup uzun dönemde eklem yap─▒lar─▒nda kal─▒c─▒ hasarlara neden olurken, sistemik semptomlar─▒ daha ön plana ç─▒kabilir. Yine hastal─▒k seyrinde baz─▒ dönemler semptomlar─▒n ┼čiddetlenmesiyle kendini gösteren alevlenmeler meydana getirebildi─či gibi, alevlenmelerin aras─▒nda periyotta belirtilerin azald─▒─č─▒ remisyon dönemleri izlenebilir.

Bu bak─▒mdan hastal─▒k seyrinde a┼ča─č─▒daki klinik belirtilerle kar┼č─▒la┼č─▒labilir:

  • Ba┼čta el ve ayak bile─či, birinci el ve ayak parmak eklemleri, diz eklemi veya omuz eklemi olmak üzere eklemlerde a─čr─▒, ┼či┼člik, k─▒zar─▒kl─▒k, eklem hareketleriyle birlikte hassasiyet ve eklem hareketlerinde k─▒s─▒tl─▒l─▒k
  • Özellikle sabah uykudan sonra kötüle┼čen, istirahat sonras─▒ eklemlerde tutukluk
  • Eklem yap─▒lar─▒nda deformiteler
  • Halsizlik – yorgunluk ve i┼čtah kayb─▒
  • Gözlerde görme kayb─▒, a─čr─▒, k─▒zar─▒kl─▒k veya kuruluk
  • Nefes darl─▒─č─▒, öksürük veya gö─čüs a─čr─▒s─▒
  • Çarp─▒nt─▒, gö─čüs s─▒k─▒┼čmas─▒, çabuk yorulma gibi kalp ile ili┼čkili problemler
  • A─č─▒z kurulu─ču ve a─č─▒z içi tekrarlayan aft yaralar─▒
  • Ciltte solukluk, kuruluk veya döküntü

─░ltihapl─▒ romatizma kronik seyirli olmakla birlikte, uygun tedavi yöntemleriyle kontrol alt─▒na al─▒nmad─▒─č─▒ takdirde, çe┼čitli komplikasyonlarla sonuçlanabilir.

Bu anlamda hastal─▒k seyrinde a┼ča─č─▒daki sa─čl─▒k sorunlar─▒n─▒n geli┼čmesi mümkündür:

  • Nodül geli┼čimi: Eklemlerdeki bas─▒nç noktalar─▒nda olmak üzere, nodül ┼čeklinde ┼či┼člik ve yap─▒lar─▒n geli┼čmesi söz konusudur.
  • Sjögren sendromu: A─č─▒z ve göz gibi sürekli salg─▒ üretiminin oldu─ču bölgelerdeki salg─▒ bezlerinin fonksiyon kayb─▒ ile sonuçlanan Sjögren sendromu hastal─▒k seyrinde ortaya ç─▒kabilir.
  • Enfeksiyon hastal─▒klar─▒: ─░ltihapl─▒ romatizmada ba─č─▒┼č─▒kl─▒k sistemi düzgün çal─▒┼čmad─▒─č─▒ndan, hasta akci─čer enfeksiyonlar─▒ gibi mikroorganizmalarca geli┼čen hastal─▒klara kar┼č─▒ savunmas─▒zd─▒r.
  • Osteoporoz: Hem iltihapl─▒ romatizman─▒n kendisi, hem de tedavide kullan─▒lan ilaçlar kemiklerde hasarla birlikte kemik erimesine neden olabilir.
  • Karpal tünel sendromu: Eklem problemleriyle birlikte yumu┼čak doku ve ba─člarda iltihaplanma sonucu ┼či┼čliklerin geli┼čmesi, el bile─čindeki sinir dokular─▒n─▒n s─▒k─▒┼čmas─▒na ve buna ba─čl─▒ karpal tünel sendromunun ortaya ç─▒kmas─▒na yol açar.
  • Koroner arter hastal─▒─č─▒ ve hipertansiyon: ─░ltihapl─▒ romatizma ile birlikte kalp damarlar─▒nda kal─▒nla┼čma ve damar çeperinin hasar görmesine ba─čl─▒ damar sertli─či ve yüksek tansiyon geli┼čebilir. Damar sertli─či kalp krizi ataklar─▒yla sonuçlanabilir.
  • Akci─čer problemleri: Akci─čer dokusunun yo─čun iltihabi reaksiyon nedeniyle hasar görmesi ve daralmas─▒ ile seyreden akci─čer hastal─▒klar─▒ ortaya ç─▒kabilir.
  • Lenfoma: Ba─č─▒┼č─▒kl─▒k sistemindeki problemler ba─č─▒┼č─▒kl─▒k hücrelerinin kanserle┼čerek lenfomaya dönü┼čmesini tetikleyebilir.

─░ltihapl─▒ Romatizma Neden Olur?

─░ltihapl─▒ eklem romatizmas─▒ temelde vücudun kendi ba─č─▒┼č─▒kl─▒k sisteminin yine kendi vücut dokular─▒n─▒ yabanc─▒ olarak alg─▒lamas─▒ nedeniyle, kendi dokular─▒na sald─▒rmas─▒ ile olu┼čur. Oto-immünite ad─▒ verilen bu durum özellikle eklem zarlar─▒ ve eklem dokular─▒nda kendini gösterir. Bu mekanizma sonucunda ba─č─▒┼č─▒kl─▒k sistemi eklem dokular─▒nda iltihaplanma ba┼člat─▒r ve zamanla kronik iltihaplanma nedeniyle eklem yap─▒lar─▒ hasara u─črar.

Günümüze kadar yap─▒lan çal─▒┼čmalar ba─č─▒┼č─▒kl─▒k sisteminin neden iltihaplanmay─▒ ba┼člatt─▒─č─▒n─▒ tam olarak ayd─▒nlatamam─▒┼čt─▒r. Bununla birlikte, ara┼čt─▒rmalarda tespit edilen çe┼čitli genetik ve çevresel faktörlerin oto-immün mekanizmalar─▒ kolayla┼čt─▒rd─▒─č─▒ veya tetikledi─či belirlenmi┼čtir.

Bu bak─▒mdan a┼ča─č─▒daki durumlar iltihapl─▒ romatizma rahats─▒zl─▒─č─▒ aç─▒s─▒ndan risk faktörleri aras─▒nda say─▒labilir:

  • Cinsiyet: ─░ltihapl─▒ romatizma gibi romatolojik hastal─▒klar kad─▒nlarda erkeklere göre daha s─▒k görülür.
  • Ya┼č: Her ne kadar iltihapl─▒ romatizma her ya┼č döneminde görülebilse de; s─▒kl─▒kla ileri ya┼čtaki bireylerde daha yayg─▒n izlenir.
  • Aile öyküsü: Ailede iltihapl─▒ romatizmas─▒ hastas─▒ olan ki┼čilerin hayat─▒n─▒n bir bölümünde ayn─▒ hastal─▒─č─▒n geli┼čme ihtimali yüksektir. Bu durum hastal─▒─č─▒n geli┼čiminde baz─▒ genetik faktörlerin önemli oldu─čunu gösterir.
  • Obezite: Özellikle 55 ya┼č─▒ndan genç kad─▒nlarda olmak üzere, fazla vücut a─č─▒rl─▒─č─▒ ile birlikte ba─č─▒┼č─▒kl─▒k sisteminin eklem dokular─▒na sald─▒rmas─▒ ihtimali ve iltihapl─▒ romatizma geli┼čme riski artar.
  • Sigara: Sigaran─▒n içinde yer alan vücuda zararl─▒ maddeler hem eklem yap─▒lar─▒n─▒ do─črudan olumsuz etkilemesi, hem de ba─č─▒┼č─▒kl─▒k sistemi fonksiyonlar─▒n─▒ bozmas─▒ aç─▒s─▒ndan iltihapl─▒ romatizma riskini art─▒r─▒r.
  • Di─čer çevresel faktörler: Asbest, silika gibi çevrede bulunan vücuda zararl─▒ maddelerin solunmas─▒ veya vücuda al─▒nmas─▒ yoluyla iltihapl─▒ romatizma gibi romatolojik rahats─▒zl─▒klar─▒n tetiklenebilece─čini gösteren çal─▒┼čmalar mevcuttur.

Eklem Romatizmas─▒ Nedir?

Eklem romatizmas─▒ nedir sorusu, kaslar, tendonlar, eklem ve kemiklerin olu┼čturdu─ču hareket sisteminin zarar görmesi sonucu olu┼čan a─čr─▒l─▒ ya da iltihapl─▒ devam eden kronik bir hastal─▒kt─▒r ┼čeklinde cevaplanabilir.

Di─čer bir deyi┼čle, eklem romatizmas─▒ nedir sorusu kemiklerin rijid yap─▒s─▒n─▒n kaybolarak iskelet sistemini etkileyen riskli bir hastal─▒kt─▒r ┼čeklinde aç─▒klanabilir. Bunun temel kayna─č─▒nda, vücudun kemikleri aras─▒nda hareketi kolayla┼čt─▒ran sinoviyal s─▒v─▒n─▒n azalmas─▒ vard─▒r.

Eklemi olu┼čturan iki kemi─čin uçlar─▒nda bulunan k─▒k─▒rdak ve s─▒v─▒n─▒n mevcut formunu kaybetmesi, kemiklerin kayganl─▒─č─▒n─▒ kaybetmesine neden olur, böylece kemiklerde a┼č─▒nma meydana gelir.

Osteoartrit ve romatoid artrit olmak üzere iki grubu, en çok görülen türleri aras─▒ndad─▒r. Osteoartrit toplum aras─▒nda kireçlenme olarak bilinirken romatoid artrit savunma sisteminin bozuldu─ču daha a─č─▒r geçen iltihabik türüdür. Genel olarak, eklem romatizmas─▒ kilolu ki┼čilerde a─č─▒rl─▒klar─▒ iskelet sistemine bindi─či için daha s─▒k görülür. Ancak, ki┼činin ya┼č─▒, cinsiyeti, hastal─▒klar─▒, geneti─či de hastal─▒─č─▒n ortaya ç─▒kmas─▒nda oldukça önemlidir.

Eklem Romatizmas─▒ Belirtileri Nelerdir?

Eklem romatizmas─▒ belirtileri fiziksel olarak ┼či┼čkinlik ve ┼čekil bozuklu─ču ile fark edilebilir. Bunun yan─▒nda, kas ve kemik dokular─▒ çevresinde olu┼čan reaksiyonlar fizyolojik olarak ki┼čiyi etkileyebilir.

Tüm bunlar do─črultusunda, eklem romatizmas─▒ belirtileri osteoartrit ve iltihapl─▒ eklem romatizmas─▒ olarak iki farkl─▒ grupta semptomlar─▒ de─či┼čkenlik gösterir, bu semptomlar a┼ča─č─▒daki gibi s─▒ralanabilir:

Eklem Romatizmas─▒ belirtileri (Osteoartrit)

  • Kemiklerin a┼č─▒nmas─▒ nedeniyle hasta yürürken zorlanma ve a┼č─▒r─▒ a─čr─▒ hisseder. Kemiklerden hareket halinde ses gelmesi ve g─▒c─▒rdama duyulmas─▒ söz konusudur.
  • Genellikle ilk olarak kalça ve diz bölümünde ba┼člayan deformasyonlar ki┼čide yava┼č yava┼č geli┼čir.
  • Eklem a─čr─▒s─▒, ┼či┼člik, sertlik, kas a─čr─▒lar─▒, yorgunluk ve halsizlik, ate┼č ve sabahlar─▒ artan hareketlilik k─▒s─▒tl─▒─č─▒ tipik bulgular─▒ aras─▒ndad─▒r.
  • Ki┼činin oturma pozisyonunda kemikler birbirine sürtünerek a─čr─▒ ve hassasiyeti belirgin hale gelebilir.

Romatoid Artrit (─░ltihabik eklem romatizmas─▒) belirtileri:

  • ─░ltihaplanma kemiklerin etraf─▒nda birikir, özellikle el kemikleri ve el bileklerinde s─▒kl─▒kla iltihaplanma düzeyi artarak eklem a─čr─▒s─▒ ya┼čan─▒r. El bile─činde ya┼čanan iltihaplanma 4. parma─č─▒ etkileyerek kar─▒ncalanma ve uyu┼čma yapabilir. Bu süreçte karpal tünel sendromu ve median sinir s─▒k─▒┼čmas─▒ durumu geli┼čebilir. Di─čer bir yandan, boyun bölgesinde savunma sistemi antikorlar─▒ sald─▒rarak 1. ve 2. omur aral─▒─č─▒nda kemik ve kas dokular─▒na tutulum gösterir, böylece boyun a─čr─▒s─▒ meydana gelir.
  • Sabah saatlerinde iltihaptan etkilenen eklemlerde ciddi ┼čekilde a─čr─▒ artar takibinde k─▒zar─▒kl─▒k, ─▒s─▒l art─▒┼č ve ödem gözlemlenebilir.
  • El ve ayak eklemlerde iltihap düzeyi devam ettikçe etkilenme süresi artarak gözle görülür deformasyon görülebilir. Ayak bileklerinin iç bölümünde ayak parmaklar─▒na do─čru ya┼čanan kar─▒ncalanma ve uyu┼čma tarsal tünel sendromunu tetikleyebilir.
  • Tendonlar aras─▒nda sinirler etkilenerek yay─▒lan iltihap bu bölgeleri s─▒k─▒┼čt─▒rabilir, böylece nöropati geli┼čebilir.
  • Kas-kemik aras─▒nda bölgelerde aç─▒kl─▒k azalarak daralma gözlemlenebilir.
  • Hastal─▒ktan etkilenen yüzeylerde kist benzeri ç─▒k─▒nt─▒lar gözlemlenebilir, bu ç─▒k─▒nt─▒lar romatoid nodüller olarak adland─▒r─▒l─▒r.
  • Halsizlik, yorgunluk, yüksek ate┼č ve kilo kayb─▒ da oldukça belirgindir.

Eklem Romatizmas─▒ Nedenleri Nelerdir?  

Eklem romatizmas─▒ rahats─▒zl─▒─č─▒n─▒n alt─▒nda yatan nedenler a┼ča─č─▒daki gibi listelenebilir:

  • Genetik, çevresel ve metabolik faaliyetler
  • Fazla kilolar ve obezite
  • Ya┼čam tarz─▒ ve stres faktörleri
  • Ya┼ča ba─čl─▒ olarak kas, kemik ve tendonlar─▒n y─▒pranmas─▒
  • Akut ve kronik olarak iskelet sistemine al─▒nan darbe ile yaralanmalar
  • A─č─▒r spor yaparak sinovial s─▒v─▒n─▒n zarar görmesi ve iskelet birimlerinin hasar almas─▒
  • Ya┼č ve cinsiyet

Tüm bunlara ilave olarak, otoimmun hastal─▒klar─▒n varl─▒─č─▒ romatoid artrit türünü tetikleyebilir. Vücudun kendi ba─č─▒┼č─▒kl─▒k sisteminin yabanc─▒ olarak alg─▒layarak eklemler aras─▒ sinoviyal s─▒v─▒ya sald─▒rmas─▒n─▒ ifade eder. Bu nedenle, bölgesel bir iltihap olu┼čturarak iç organlar─▒ dahi etkileyebilir.

Eklem Romatizmas─▒ Çe┼čitleri Nelerdir?

  • Fibromiyalji: Otoimmun olarak geli┼čebilen hastal─▒kta ciddi kronik kas a─čr─▒lar─▒ görülür ve genel olarak yumu┼čak doku romatizmas─▒ olarak adland─▒r─▒l─▒r.
  • Ankilozan spondilit: Hastal─▒k, bel bölgesinde kemik deformasyonunu ifade ederken omurga kemiklerinde ciddi iltihaplanmayla sonuçlan─▒r. 
  • Osteoartrit (Kireçlenme): Kemik uçlar─▒nda yer alan k─▒k─▒rdaklarda olu┼čan deformasyon sonucu kemiklerde ciddi a┼č─▒nmalar meydana gelmesini ifade eder. A─čr─▒ ile sonuçlanan hastal─▒k diz, boyun, parmaklar, kalçalar, bel ve ayak bölgelerinde hareket yetene─čini k─▒s─▒tlar. Bu rahats─▒zl─▒k genellikle 40 ya┼č sonras─▒ ya┼čl─▒l─▒k nedeniyle kemi─čin yava┼č yava┼č zarar görmesiyle olu┼čur.
  • Romatoid artrit: Bu hastal─▒k gruplar─▒ aras─▒nda en tehlikeli olan romatoid artrit, ba─č─▒┼č─▒kl─▒k sisteminin bozularak kendi dokular─▒na sald─▒rmas─▒n─▒ ifade eder. Hastal─▒k, 25-50 ya┼č aras─▒nda aniden ya da aylar içinde ortaya ç─▒kabilir, k─▒sa sürede tüm iskelet sistemini etkiler.

Eklem Romatizmas─▒ Hastal─▒─č─▒n─▒n Tan─▒s─▒ Nas─▒l Konulur? 

Hastal─▒─č─▒n te┼čhisinde osteoartrit ve romatoid artrit merkezli farkl─▒ tekniklere ba┼čvurulabilir. Öncelikle, ortopedi ve travmatoloji alan─▒nda uzman doktor hastan─▒n hayat öyküsünü dinleyerek fiziksel muayeneden geçirir.

Kan testleri, görüntüleme teknikleri ve genetik testlerle uygulamalar yap─▒labilir, bu do─črultuda tan─▒ yöntemleri a┼ča─č─▒daki gibi s─▒ralanabilir:

  • E─čer, kemik düzeyinde iltihap seviyesi ölçülmek isteniyorsa Romatoid Faktör (RF) ve Anti-CCP Antikoru Testi yap─▒labilir. Burada, otoimmun bir rahats─▒zl─▒k varsa yol gösterici veriler elde edilir.
  • Ek olarak kan testlerinde C-Reaktif Protein (CRP), sedimantasyon, beyaz küre say─▒s─▒ iltihabik süreçte yükselebilir, bu testler öncelikle yap─▒lan akut faz reaktanlar─▒ testleri kapsar.
  • Anti-Nükleer Antikoru (ANA) testi alternatifler aras─▒ndad─▒r.
  • ─░skelet sisteminde dokular─▒ ve yap─▒lar─▒ gösterebilen do─črudan grafikler çekilebilir.
  • Çoklu organlarda iltihabik tutulumlar─▒n ┼čüphelenmesi durumunda manyetik rezonans, bilgisayarl─▒ tomografi, ekokardiyografi gibi görüntüleme tekniklerinden faydalan─▒labilir.
  • Hafif belirtiler mevcutsa sadece ultrason ve manyetik rezonans görüntüleme yöntemlerine ba┼čvurulabilir.

Romatizma Testleri

Romatizmal hastal─▒klar─▒n tan─▒s─▒ için pek çok test yöntemi bulunur. Öncelikle hastan─▒n hikayesi dikkatlice dinlenir ve genetik geçmi┼či dikkatlice incelenir. Fizik muayene ile belirtiler incelendikten sonra hekimin ihtiyaç duydu─ču durumlarda laboratuvar testleri istenir.

─░yi bir hikaye anamnezi ve fizik muayene ile tan─▒n─▒n %70'i konabilse de ay─▒r─▒c─▒ tan─▒da laboratuvar testleri gereklidir. Romatizma testi diye bir test olmamas─▒na ra─čmen farkl─▒ testler uygulanarak romatizmal hastal─▒─č─▒n türü netle┼čtirilir.

Bu testler ┼čöyle s─▒ralanabilir:

  • Kemik metabolizmas─▒n─▒ de─čerlendirmek için kalsiyum, fosfor ve alkali fosfataz ölçümleri
  • ─░ltihap varl─▒─č─▒n─▒ ve ┼čiddetini anlayabilmek için kan testleri
  • Anemi varl─▒─č─▒n─▒n tespiti
  • ─░mmünolojik testler
  • Eklem aral─▒─č─▒ndan al─▒nan s─▒v─▒n─▒n incelenmesi
  • Biyopsi ile doku incelemesi
  • Elektromiyografik ve radyolojik incelemeler

Hemen tüm hastal─▒klarda oldu─ču gibi romatizmal hastal─▒klarda da erken tan─▒ son derece önemlidir. Erken tan─▒ ile sakatl─▒klar ve organ tutulumlar─▒ önlenebilir.

─░ltihapl─▒ Romatizma Tedavisinde Neler Yap─▒l─▒r?

─░ltihapl─▒ romatizman─▒n kesin te┼čhisinin konulmas─▒ ve hastal─▒k ┼čiddetinin belirlenmesi birtak─▒m klinik incelemeler ─▒┼č─▒─č─▒ndan de─čerlendirilebilir. Uzman bir hekim taraf─▒ndan hastan─▒n öyküsünün sorgulanmas─▒ ve detayl─▒ bir sistemik fizik muayene yap─▒lmas─▒ bu konuda yararl─▒ bilgiler sunabilir. Hekim bu a┼čamadan sonra baz─▒ görüntüleme ve laboratuvar tetkiklerinden faydalan─▒r.

Bu do─črultuda kandaki hastal─▒k etkilerinin ve iltihaplanma derecesinin ölçülmesine yönelik baz─▒ kan testleri ile birlikte çe┼čitli ba─č─▒┼č─▒kl─▒k sistemi belirteçleri, antikor düzeyleri istenebilir. Yine eklemlerin detayl─▒ incelenmesi için direkt röntgen grafilerinden yararlan─▒labilir. ┼×iddetli vakalarda ultrasonografi, bilgisayarl─▒ tomografi veya manyetik rezonans (MR) görüntüleme yöntemlerine ba┼čvurulmas─▒ gerekebilir.

─░ltihapl─▒ romatizma tan─▒s─▒nda özel önemi olan tahliller aras─▒nda romatoid faktör (RF) varl─▒─č─▒, anti-sitrülin protein antikor testi (anti-CCP), anti-nükleer antikor testi (ANA), eritrosit sedimantasyon düzeyi (ESR) ve C-reaktif protein düzeyi (CRP) yer al─▒r. Bu testler te┼čhisin yan─▒nda hastal─▒─č─▒n ┼čiddetini belirlemede de oldukça de─čerlidir.

Bu incelemeler ─▒┼č─▒─č─▒nda, hastal─▒k ┼čiddetine ba─čl─▒ olarak gerekli tedavi planlamalar─▒ yap─▒l─▒r. Mevcut klinik yakla┼č─▒mda iltihapl─▒ romatizman─▒n kesin bir tedavisi bulunmamaktad─▒r. Tedavide as─▒l hedeflenen hastal─▒k belirtilerinin kontrol alt─▒na al─▒nmas─▒, alevlenmelerin azalt─▒lmas─▒ ve doku hasar─▒n─▒n geli┼čmesinin önlenmesidir. Tedavi ile hastan─▒n semptomlar─▒ giderilir ve hayat kalitesi önemli ölçüde yükseltilir. Yine tedavi komplikasyon geli┼čimini azaltarak, hastan─▒n ya┼čam süresine katk─▒da bulunur.

Bu do─črultuda hastal─▒─č─▒ modifiye edici ilaçlar olarak bilinen hidroksiklorokin, metotreksat, azatioprin gibi ilaçlar, anti-inflamatuvar ilaçlar, kortikosteroidler ve antikor yap─▒daki biyolojik ajanlar tedavide s─▒kl─▒kla kullan─▒l─▒r.

Yine yeterli ve dengeli beslenme al─▒┼čkanl─▒─č─▒n─▒n kazan─▒lmas─▒, düzenli egzersiz yap─▒lmas─▒, yeterli ve kaliteli uyku, eklem bölgesine s─▒cak ve so─čuk uygulama yap─▒lmas─▒ gibi çe┼čitli ya┼čam tarz─▒ de─či┼čikliklerinin uygulanmas─▒ da tedavi ba┼čar─▒s─▒n─▒ önemli ölçüde olumlu etkiler.

S─▒kça Sorulan Sorular

Romatizmaya hangi bölüm bakar?

Romatizmal hastal─▒klara romatoloji bölümündeki romatolog hekimler bakar. Romatoloji; romatizmal ve di─čer kas iskelet sistemi hastal─▒klar─▒n─▒ inceleyen bilim dal─▒d─▒r. Romatoloji bölümünde romatolog, fizik tedavi ve rehabilitasyon hekimleri birlikte çal─▒┼č─▒r.

Romatizma genetik midir?

Romatizmal hastal─▒klarda genetik kal─▒t─▒m oldukça önemlidir. Ailede romatizmal hastal─▒k te┼čhisi konmu┼č ki┼čilerin bulunmas─▒ yatk─▒nl─▒─č─▒ art─▒rsa da hastal─▒─č─▒n sebebi konusunda genetik faktörler kesinlik ta┼č─▒maz. Ancak ki┼činin ailesinde hastal─▒k geçmi┼činin olmas─▒ tan─▒ koymay─▒ kolayla┼čt─▒r─▒r.

Romatizma a─čr─▒s─▒na ne iyi gelir?

Romatizmal hastal─▒klarda bulunan a─čr─▒ tipleri oldukça geni┼č bir aral─▒kta bulunur. Bu durum hastal─▒─č─▒n getirdi─či a─čr─▒ ve di─čer yak─▒nmalar için uygulanacak tedavi yöntemini özel k─▒lar. Örne─čin kapl─▒ca tedavisi iltihapl─▒ romatizmal hastalar─▒n ┼čikayetlerini art─▒r─▒rken kireçlenme de faydal─▒ olabilir. Farkl─▒ yöntemler denemeden önce mutlaka doktorunuza dan─▒┼čman─▒z gerekir.

─░ltihapl─▒ eklem romatizmas─▒ en s─▒k hangi eklemleri tutar?

Eklem romatizmas─▒, el ve ayak bileklerinde parmaklar─▒n kemik bölgesinde s─▒kl─▒kla tutunur. Bu aç─▒dan, diz, kalça, parmak, dirsek, omuz, çene ve boyun bölümleri en çok etkilenen eklem-kemik sistemidir.

Eklem romatizmas─▒ ya┼čl─▒larda m─▒ görülür? 

Romatoid artrit türü 25 ya┼člar─▒nda aniden ki┼čilerde otoimmun hastal─▒k olarak görülmeye ba┼člayabilir. 

Eklem romatizmas─▒n─▒n semptomlar─▒n─▒ azaltan durumlar nelerdir?

Sa─čl─▒kl─▒ beslenme, egzersiz, a─č─▒r yük kald─▒rmama, takviye edici ürünleri kullanma ve klinik tedavileri eksiksiz doktor kontrolünde gerçekle┼čtirerek semptomlar hafifletilebilir.

E─čer sizin de romatizmay─▒ dü┼čündürecek belirtileriniz varsa, uzman bir hekim taraf─▒ndan de─čerlendirilmek üzere, size en yak─▒n sa─čl─▒k kurulu┼čuna ba┼čvurun.

En ├çok Okunan Sa─čl─▒k Rehberi Yaz─▒lar─▒m─▒z

Sosyal Medya Hesaplar─▒m─▒z:
Facebook | Instagram | YouTube | LinkedIn

Prof. Dr.
Fulya Co┼čan
Romatoloji
Medical Park Medical Park G├Âztepe
777339

Bu i├žeri─čin geli┼čtirilmesinde Medical Park Yay─▒n Kurulu katk─▒ sa─člam─▒┼čt─▒r.
Sayfa i├žeri─či sadece bilgilendirme ama├žl─▒d─▒r. Sayfa i├žeri─činde tedavi edici sa─čl─▒k hizmetine y├Ânelik bilgiler i├žeren ├Âgelere yer verilmemi┼čtir. Tan─▒ ve tedavi i├žin mutlaka hekiminize ba┼čvurunuz.