İnme Merkezi/Ünitesi

İnme Merkezi/Ünitesi

Beyin damar hastalıklarından biri olan inme, doğru bir yaklaşımla önlenebilir ve tedavi edilebilir bir rahatsızlıktır. İnme, fonksiyon kayıplarının en sık yaşandığı rahatsızlıkların başında gelir. Yaşam kalitesini son derece düşüren bu rahatsızlık, tüm hastalıklar içinde en fazla ölüme neden olan ikinci hastalıktır. İnme; ani konuşma bozukluğu, tek taraflı kol ya da bacakta gelişen güçsüzlük veya uyuşukluk, yüzde özellikle ağız bölgesinde asimetri varlığı gibi belirtilerle ortaya çıkar. İnmenin bu semptomları fark edildiğinde, hastanın hızla ve mümkünse ambulansla en yakın sağlık kuruluşuna ya da daha iyi bir seçenek olarak inme merkezine sahip bir hastaneye taşınması gerekir. Aniden ortaya çıkan bu rahatsızlıkta geçirilen her dakika beyinde, hücre ölümünün artışına neden olduğundan çok hızlı tedavi gerektirir. İnme tedavisinde en önemli etken hastanın, tedavi olanaklarına hızla ulaşabilmesidir. Yapılan çalışmalar, inme hastalarının inme ünitesi ve inme merkezlerinde tedavi edilmesi durumunda ölüm oranlarında belirgin bir düşüş yaşandığını ve kaybedilen fonksiyonların geri kazanım oranlarında önemli artış olduğunu göstermektedir.

İnme Nedir?

İnme ya da halk arasında bilinen adıyla felç, beyni besleyen atardamarlarda tıkanıklık ya da kanamaya bağlı olarak gelişen; beyinde fonksiyon kaybına yol açan nörolojik bir hastalıktır. Toplumda oldukça sık görülen inme, beyne giden kan miktarındaki azalma ya da tamamen durma ile olabileceği gibi beyin damarlarının yırtılarak kanın, beyin dokusu ya da beyin zarı içine sızması ile de oluşabilir. İnmeden etkilenen beyin bölgesine göre kişinin konuşma, görme, denge, koordinasyon, kas gücü ve hafızası etkilenebilir. İnme çeşitleri şu şekilde sıralanabilir:

  • İskemik İnme: Beyin damarlarında pıhtı varlığına bağlı olarak kan miktarında azalma ya da tamamen durma sonucu oluşur. Tüm inme türleri arasında %85'lik oranla en yaygın olanıdır.
  • Hemorajik İnme: Beyin damarlarının yırtılmasına bağlı olarak kanın, beyin dokusu ya da beyin zarı içinde sızmasına bağlı olarak görülen inme türüdür.
  • Geçici İskemik Atak: TIA olarak da tanımlanan geçici iskemik atak varlığında beyne olan kan akışı kısa süreli ve geçici olarak kesilir. Kalp damar problemlerinin varlığına işaret eden bu durum, gelecek olan inmenin habercisi niteliğindedir. Semptomlar yaklaşık 24 saat içinde geçer.

İnme Belirtileri Nelerdir?

Aşağıdaki belirtilerin varlığında kişi zaman kaybetmeden hastaneye götürülmelidir:

  • Kol ya da bacakta tek taraflı olarak uyuşukluk veya güçsüzlük
  • Konuşma ve algı bozukluğu
  • Sersemlik hissi, denge ve koordinasyon bozukluğu
  • Ani gelişen yürüme güçlüğü
  • Gözlerin birinde ya da her ikisinde gelişen görme kaybı
  • Yüz ve özellikle ağız bölgesinde asimetrik görünüm gelişmesi

İnme Merkezi veya Ünitesinin Rolü Nedir?

Yüksek kan basıncı olarak bilinen hipertansiyon, diyabet, yüksek kolesterol, fazla kilolar ve sigara kullanımı inmeye yol açan etkenler arasında yer alır. Yüzde tek taraflı kayma, tek taraflı olarak kol ya da bacakta güçsüzlük veya hareket güçlüğü, konuşma bozukluğu gibi semptomlarla karakterize olan inme, belirtilerin geçmesi beklenmeden hızla müdahale edilmesi gereken bir hastalıktır. Hekim muayenesi öncesinde hastaya kesinlikle ilaç verilmemesi gereken inme varlığında kişi, hızla en yakın sağlık kuruluşuna ve eğer mümkünse inme merkezi ya da inme ünitesi olan bir hastaneye ulaştırılmalıdır. İlk 4 buçuk saat içinde uygulanabilen tedaviyle hastanın iyileşme oranı ve olasılığı çok daha yüksek olur. Farklı bir deyişle inme hastalarında tedavi ne kadar erken uygulanırsa, o kadar etkilidir. Bu da hastanın yaşam kalitesinin iyileştirilmesi ve hayati riskin azaltılması için son derece önemlidir. İnme merkezlerinde 7 gün 24 saat boyunca inme üzerine uzmanlaşmış hekim ve sağlık personeli bulunur. Nöroloji uzmanı yönetimindeki bu merkezlerde hasar görmemiş alanların korunması ve hasarlanan bölgelerin kurtarılması için hızla tedavi düzenlenir. İnme merkezi ya da ünitesi sayısı her geçen gün artsa da tüm hastanelerde bulunmaz.

İnme Merkezi Neden Önemlidir?

İnme merkezi, inme üzerine uzmanlaşmış hekimlerin bulunduğu, yalnızca inme hastalarının tanı ve tedavisi ile uğraşır. Zamanla yarışın önem kazandığı inme merkezlerinde hastaya, hızla doğru tedaviyi uygulamak esastır. İnme merkezinin asgari özellikleri şu şekildedir:

  • İnme üzerine uzmanlaşmış en az üç nöroloji uzmanı, 7 gün 24 saat inme merkezinde görev yapar.
  • Nöroloji uzmanlarının en az biri, inme tanı ve tedavisi konusunda akademik çalışmaları bulunan ve en az bir yıl süreyle inme hastalarının tedavi ve takibini yapan nörologlara verilen vasküler nöroloji hekimliği sertifikasına sahiptir.
  • İnme merkezinde kardiyoloji, damar cerrahisi, beyin cerrahisi, radyoloji ve fizik tedavi rehabilitasyon uzmanı hekimler bulunur.
  • Radyolojik görüntüleme ve laboratuvar testleri hızla yapılır.
  • İnme ünitesi için ayrı bir yataklı bölüm, hemşire ve sağlık personel bulunur.
  • Tüm yataklarda hastanın uygun şekilde izlenebilmesi için monitörizasyon sistemi vardır.
  • İnme merkezi bulunan hastanelerde 2. ve 3. seviye acil servis ve yoğun bakım hizmeti verilir.
  • Hastaların tedavisinde uygulanan ilaç ve diğer yapısal donanımlar hazır bulunur.

Dünya çapında her yıl 17 milyon kişinin inme geçirdiği ve yaklaşık olarak 6 milyon kişinin yeterli tedavi alamadığı için yaşamını yitirdiği göz önüne alındığında akut dönemde inme geçirdiğinden şüphelenilen kişinin, hızla ve mümkünse ambulansla en yakın sağlık kuruluşuna götürülmesi gerekir. Nöroloji ya da acil tıp uzmanı tarafından yapılan muayene ve tetkikler sonrasında hasta inme merkezine sevk edilebilir durumdaysa inme merkezi olan hastaneye taşınır. İnme merkezi olan hastaneler bu konuda çok daha donanımlı olduğundan tedavi daha hızlı ve etkili olarak uygulanır.

İnme Merkezlerinde İnme Nasıl Tedavi Edilir?

İnme belirtileri gösteren hastanın hızla hastaneye ulaştırılması tedavinin etkinliğini artırmak ve hastanın yaşam kalitesini yükseltmek için oldukça önemlidir. İnme merkezine ulaşan hastaya gerekli acil girişimler yapıldıktan sonra nörolojik muayenenin ardından kan testi yapılır ve hızla beyin tomografisi (BT) ya da MR çekilir. İnme belirtileri gösteren hastanın ilk 4 buçuk saat içinde hastaneye ulaştırılması durumunda trombolitik tedavi uygulanır. İnme hastalığında kalıcı hasarı önlemenin tek etkin tedavisi olan trombolitik tedavi, kanın ve dolayısıyla oksijenin ulaşamadığı dokunun (iskemik kalmış doku) reperfüzyon olarak bilinen doku kanlanmasının ilaçla yeniden sağlanması ile yapılır. Böylece beyin dokusuna kan akışı normal şekilde sağlanarak doku hasarı önlenir. Klinik olarak uygun hastalara uygulanabilen trombolitik tedavinin yanı sıra anjiyografik trombektomi de uygulanabilir. Anjiyografik trombektomi tedavisinde anjiyo yöntemi ile beyin damarında tıkanıklığın bulunduğu bölge saptanır ve özel cihazlarla pıhtı çıkarılır. İlk 6 saat içinde uygulanabilen anjiyografik trombektomi, trombolitik tedavi ile damarı tıkayan pıhtının eritilememesi durumunda uygulanır. İnmenin tekrarlamasını engellemek için uygulanan önleyici tedavi yöntemleri de bulunur. Antitrombolitik tedavi yöntemi sayesinde beyin damarlarında inmeye neden olan pıhtı oluşumu önlenir ya da büyümesi engellenir. Antiplatelet ilaçlar olarak bilinen aspirin grubu ilaçlar ile atardamar içinde bulunan plak yüzeylerinde pıhtı oluşumu engellenir. Bir diğer antitrombolitik tedavi yöntemi olan antikoagülan tedavi uygulamasıyla emboli atması ya da farklı bir deyişle var olan pıhtının bir parçasının koparak kan dolaşımına karışması ve yeni pıhtı oluşumu engellenir. Cerrahi yöntemlerden karotis endarterektomi tedavisi ya da stent uygulaması da inme hastalığının önlenmesinde faydalıdır. Karotis endarterektomi tedavisi, boynun her iki tarafında bulunan karotis arter veya halk arasında bilinen adıyla şah damarında var olan tıkanıklık ya da darlığa neden olan plakların cerrahi yöntemlerle temizlenmesiyle yapılır. Seçilmiş vakalarda kasıktan kateterle girilerek plak bulunan bölgeye stent takılır. Böylece beyne giden kan akışının düzenli olması sağlanır.

İnme belirtileri gösteren kişinin hızla hastaneye götürülmesi son derece önemlidir. İlk 4 buçuk saat içinde uygulanan tedavi yöntemlerinin hastanın yaşam kalitesini büyük oranda yükselttiği unutulmamalıdır. Sağlıklı günler dileriz.


Sizi Arayalım
6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu hakkında bilgilendirmeyi okudum; randevu hatırlatma ve hizmet sunumu için iletişim bilgilerimin kullanılmasına izin veriyorum.
Hekimlerimiz
Filtreleyin: