İntervertebral Disk (Omurga) Bozukluğu Nedir? Belirtileri ve Tedavisi

İntervertebral disk bozukluklari omurga disklerinde ya da fonksiyonunda oluşan sorunlardır. Semptomlar arasında ağrı, sinir hasarı ve fiziksel aktivitelerde kısıtlanma görülebilir.

Bozukluğun oluşma nedenleri arasında disklerin hasar görmesi, yırtılması ya da disk kayması gibi kök sebepler olabilir. Özellikle erken teşhis edilebilen durumlarda uygun tedavilerle problemler en hızlı şekilde çözülebilir.  

İntervertebral Disk (Omurga) Bozukluğu Nedir?

İntervertebral disk bozukluğu nedir sorusunun en özet cevabı omurga rahatsızlığıdır şeklinde verilebilir. Konuyu detaylıca anlayabilmek için intervertebral disk nedir sorusunu cevaplamak sağlıklı olur. Bedenin orta hattından geçen uzun ana iskelet yapısı olan omurga kemiği omur denen kemiklerden oluşur.

Omurlar arasında omurganın bükülme hareketlerinin kolay ve kemiklerin zarar görmeden olmasını sağlamak için intervertebral disk adında kıkırdağımsı, görece yumuşak bir yapı vardır. İntervertebral disk omurga hareketini desteklemenin yanında omurgadaki sinirleri de korur.   

İntervertebral disk bozulmalarında disk çekirdeği disk halkasının dışına çıkabilir. Neticede omurga bütünlüğü zarar gördüğünde farklı rahatsızlıklar yaşanmaya başlar.  Lumbar ve diğer intervertebral disk bozukluklari radikülopati ile birlikte görülebilir. Radikülopati sinir kökünde sıkışma ya da iltihap olması durumudur.

İntervertebral Disk (Omurga) Bozukluğu Belirtileri Nelerdir?

İntervertebral disk bozukluklarının belirtileri bozukluğun yaşandığı bölgeye göre farklılık gösterir. Boyun, göğüs ve bel disklerine göre ortaya çıkan semptomları gruplandırmak mümkündür. 

Bel diskleri sorunlarında görülen belirtiler şöyle sıralanabilir:

• Sırt, bacak, ayak ağrısı, uyuşma ve karıncalanma gibi hisler
• Bacak ve ayaklarda güç kaybı
• Omurgayı saran kaslarda sertlik hissi
• Boşaltım sisteminde işlevsel bozukluklar
• Genital ve anal bölgede ve uyluk içlerinde uyuşma hissi

Boyun diskleri sorunlarında görülen belirtiler şöyle sıralanabilir:

• Boyun, omuz, kol ağrıları
• Kollarda ve parmaklarda uyuşma hissi
• Kulak çınlaması
• Baş ağrısı, baş dönmesi, denge ve görme bozuklukları
• Göğüs diskleri sorunlarında görülen belirtiler şöyle sıralanabilir:
• Vücudun yanlarına da vuran sırt ağrıları 
• Halsizlik  

İntervertebral Disk (Omurga) Bozukluğu Nedenleri Nelerdir?

İntervertebral disk bozukluklarının oluşmasında birçok farklı sebep olabilir. Omurlar arasındaki disklerin sıvısı yaşla birlikte azalabilir. Sıvı azalması fıtık gibi hastalıkların oluşmasına zemin hazırlar.

Bozulan intervertebral diskler sebepli hastalıkların ortaya çıkmasındaki nedenler şöyle sıralanabilir:

• Genetik yapı gereği bazı hastalıklara yatkınlık
• Yaşın ilerlemesiyle disk sağlığında olabilecek bozulma
• Tek düze hareketlerin olduğu yaşam biçimi
• Obezite veya aşırı kilolu olma
• Sağlıksız beslenme
• Beli zorlayan yük kaldırma gibi hareketlerin yanlış postürde ve sık sık tekrarlanması
• Hareketsiz bir hayat 
• Sigara kullanmak 
• Bağ doku zayıflığı
• Diyabet,damar sertliği gibi rahatsızlıklar 
• Kazalar
• Sık tekrarlanan çok yorucu fiziksel hareketler

İntervertebral Disk (Omurga) Bozukluğu Hastalık Çeşitleri Nelerdir?

İntervertebral disk bozuklukları nedir dendiğinde türlerinden de bahsetmekte fayda vardır. İntervertebral disk bozukluklarının çeşitleri problemlerin kök nedenlerine, oluşma yerleri ve oluşma biçimlerine göre farklılık gösterir. Fıtık , disk hasarı, disk yırtılması, disk sıkışması, spondilozis en sık görülen hastalık çeşitleri arasında sayılabilir. 

İntervertebral disk bozukluklarının oluşma nedenleri şöyle sıralanabilir:

• Disk çekirdeği sıvısının azalması
• Disk çekirdeğinde yapısal bozulmalar
• Disk incelmesi, disk kalınlaşması
• Lif hasarları

İntervertebral Disk (Omurga) Bozukluğu Tanısı Nasıl Konulur?

Bel ağrısı, sırt ağrısı, boyun ağrısı, kalça ağrısı, bacak ağrısı gibi şikâyetlerle sinyal veren intervertebral disk bozukluklarının teşhisi ve tedavisi için beyin ve sinir cerrahına veya fizik tedavi doktoruna başvurmak gerekir.

Uzman hekimler problemi nedenleri ile birlikte derinlemesine anlamak için fiziksel muayene yaparak, hasta hikayesini dinler. Sonrasında net tanı koyabilmek için MR gibi çeşitli görüntüleme tekniklerinden ve kan tahlillerinden destek alınabilir. 

İntervertebral Disk (Omurga) Bozukluğu Tedavi Yöntemleri Nelerdir?

Hastanın durumu tahlil ve tetkiklerle detaylı incelendikten sonra konan tanı ışığında tedavi süreci programlanır. İntervertebral disk bozukluklarında sık kullanılan tedavi yöntemleri şöyledir:

• Hastanın yaşam tarzına ve fizyolojisine uygun fizyoterapi teknikleri
• Özellikle sırt ağrılarını hafifletmek için steroid enjeksiyonlar
• Hastanın yaşam konforunu artırmak için ağrı kesici ve kas gevşeticiler
• Osteopati, manuel terapi ve akupunktur gibi destekleyici rahatlama yöntemleri
• Disklerin sıvı tutma kapasitesini desteklemek için minimal invaziv intervertebral hücre nakli
• Sinir köklerindeki baskıyı rahatlatmak için mikro cerrahi
• Disk protezi 
• Yapışmalara karşı anti-skarlaşma jeli
• Boyun bölgesi için kafes tekniği
• Disk halkası yırtıklarında özel dikişler

Tedavi yöntemi tercihinde hasta hikayesinin dikkatli dinlenmesi çok önemlidir. Şikayetlerin şiddeti, sıklığı, güç kaybı olup olmadığı konusunda detaylı bilgi yol gösterici olur. Nörolojik muayenenin ardından MR ve tomografide net tablo görülür. Tedavi prosedürü şekillenirken yaş, meslek, hastanın psikolojik durumu da göz önünde bulundurulur.

Tedavi yöntemi ne olursa olsun hayatın geri kalan döneminde omurgada problem yaşama riskini minimuma düşürmek için doğru beslenme, spor yapma ve doğru postür ile yük kaldırma gibi omurga için riskli hareketlerin en sağlıklı şekilde nasıl yapılacağına dair bilgilenmek kesinlikle yaşam kalitesini artırır. 

İntervertebral Disk (Omurga) Bozukluğu Omurgada Nerede Olur?

Omurga kemiği; bel, boyun ve göğüs olmak üzere 3 bölümde incelenebilir. İntervertebral disk bozulmalarının en çok yaşandığı bölge bel olur çünkü vücut ağırlığının en çok bindiği bölge burasıdır. Hareket ve hatta hapşırma gibi ani refleksif fiziksel aksiyonlarda ağrılar daha çok artar.

Boyun omurgası problemleri özellikle boyunda hareketsizlik ve uzun süre sabit kalma gibi nedenlerle oluşabilir. Göğüs omurgası disklerinde yaşanan sorunlara ise boyun ve bel diskleri sorunlarına göre daha az rastlanır. 

İntervertebral Disk (Omurga) Bozukluğu Kimlerde Daha Sık Görülür?

İntervertebral disk bozukluklarının görülmeye başladığı yaş ortalama olarak 20’li yaşlardır. Erken yaşlarda ortaya çıkan intervertebral disk bozukluklarının sebepleri daha çok genetik yatkınlık ve yaşam tarzındaki hatalı yaklaşımlardır.

Özellikle son yıllarda, sağlıksız beslenme ve hareketsiz yaşam tarzı erken yaşlarda omurga problemleri yaşanmasında ana sebepler arasında sayılabilir. 60’lı yaşlardan sonra disklerde problem oluşmasının en büyük nedenleri ise ağır yük kaldırarak bedeni zorlama, disklerde yaş sebebiyle oluşan yıpranmalardır. 

İntervertebral Disk (Omurga) Bozukluğu için Alınabilecek Önlemler Nelerdir?

İntervertebral disk bozukluklarını hiç yaşamamak adına alınabilecek basit ama etkili önlemler şöyle sıralanabilir:

• İdeal kiloda kalmak için doğru beslenmek ve spor yapmak
• Doğru yatak seçimi konusunda dikkatli olmak
• Masa başı işlerde kısa molalarda bacak, bel, boyun hareketleri yapmak
• Masa başı işlerde yüksekliği ayarlanabilen, ergonomik sandalye seçmek 
• Sağlıklı ve ayak yapısına uygun ayakkabılar seçmek