Jinekolojik kanserlere karşı yılda bir kez test

Jinekolojik kanserlerden korunmak için yılda bir kere kadın hastalıkları ve doğum uzmanına başvurulması ve test yaptırılması öneriliyor. Böylece jinekolojik kanserler henüz başlamadan ya da ilk evresinde fark ediliyor. Hiçbir şikâyet olmasa bile bu muayenenin yaptırılması hayati önem taşıyor.

Medical Park Tarsus Hastanesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı Op. Dr. Mahmut Güden, jinekolojik kanserlerde ortak bir neden bulunmadığını belirtmekle beraber şu faktörlerin riski arttırdığı söylüyor: Rahim kanseri için hücre çoğalması, aşırı şişmanlık, erken adet olma (12 yaşından önce) ve geç menopoza girme (55 yaşından sonra), sadece östrojen içeren hormon replasman tedavisi alma, polikistik over hastaları, meme kanseri hastalarının kullandığı bir ilaç, ailede meme ve barsak kanseri görülmesi, yüksek tansiyon (HT), şeker (DM), karın bölgesi radyasyona maruz kalma (RT).

Genetik öykü, riski arttırıyor
Rahim ağzı kanseri için ise sigara kullanımı, cinsel yolla bulaşan hastalıklar özellikle insan papillom virüs enfeksiyonu (HPV), erken yaşta cinsel ilişki, kocası çok eşli kadınlar, düşük sosyo-ekonomik durum risk faktörü olarak kabul ediliyor. Over (yumurtalık) kanseri için belirgin bir neden saptanmamakla beraber yaş, ailesel faktörler yüksek hayvansal yağ içeren diyet, pudra kullanımı gibi çevresel ve genetik faktörlerin yumurtalık kanserinde etkili olduğu düşünülüyor. Örneğin yaşam boyu bir kadının yumurtalık kanserine yakalanma riski yüzde 1,4 iken, birinci derece akrabası yumurtalık kanseri olanda yüzde 5, iki adet birinci derece akrabasında olan kadınlarda yüzde 7’ye kadar yükseliyor.

Farklı türlerde farklı belirtiler
 Jinekolojik kanserlerin belirtileri tutulan organa göre farklılık gösteriyor. Rahim ağzı kanserinin belirtisi cinsel ilişki sonrası lekelenme tarzında vajinal kanama, adet miktarında ya da süresinde artış, kahverengi vajinal akıntı olarak ortaya çıkıyor. İleri evrelerde bel ve kasık ağrısı, idrar yapmada güçlük ya da bacak ödemi görülebiliyor. Rahim kanseri erken bulgu veren bir kanser türü... Menopoz öncesi ya da menopoz döneminde anormal kanamalarla belirti verir. Yumurtalık kanseri ise geç bulgu verir ve bulguları hastalığa özel değildir. Karın şişliği, ağrı, karın çevresinde artış, anormal vajinal kanama en sık görülen belirtiler olur. Geç bulgu vermesi nedeniyle yumurtalık kanseri olgularının yüzde 70’i evre 3 ve 4’de tanı konur. Vulva kanserinin en sık bulguları ise kronik kaşıntı, vulvada ele gelen kitle, ağrı, kanama ve ülserler olur.

Pap smear testi ile erken teşhis
Jinekolojik kanserlerin erken tanısı için geliştirilen yöntemler sayesinde tedavideki başarı oranı da artıyor. Jinekolojik kanserlerden rahim ağzı kanseri son yıllarda erken tanının en çok arttığı kanser türü. Rahim ağzı kanserinde Pap smear testi denilen rahim ağzından dökülen hücrelerin sitolojik incelemeleriyle yapılan tarama yöntemi ile gelecekte kanserleşme potansiyeli olan hücresel değişiklikler erken dönemde tanınıyor. Bu lezyonların yok edilmesiyle rahim ağzı kanserinde ölüm oranında belirgin bir azalma tespit edildi. Öyle ki, tek bir negatif Pap smear testi, rahim ağzı kanseri riskini yüzde 45 oranında azaltıyor. Yaşam boyu dokuz negatif Pap smear testi ise bu riski yüzde 99 oranında azaltıyor.

Aşırı kilo alımını engelleyin
Aşırı kilo alımının engellenmesi, karşılıksız östrojen alınmaması ve kanserleşme potansiyeli olan rahim hastalıklarının uygun tedavi edilmesi rahim kanserini önlemek için kullanılabilecek yöntemler. Doğum kontrol haplarının kullanılması ve ailede yumurtalık kanseri varlığında koruyucu girişimler önerilebilir. Yani yumurtalık alınabilir. Ancak bu her zaman yumurtalık kanserini ortadan kaldırmayabilir. Jinekolojik kanserlerden korunmak için en iyi yöntem, rutin yıllık muayenelerin ihmal edilmeden yaptırılmasıdır.