sat─▒r aras─▒

Kafa travmas─▒ belirtileri, kafatas─▒ bölgesine al─▒nan darbelerden bir süre sonra ortaya ç─▒kabilir ya da hiç belirti geli┼čmeyebilir. Ancak belirtinin ┼čiddeti her zaman yaralanman─▒n ciddiyeti konusunda do─čru bilgi vermeyebilir.

Ba┼č bölgesinde meydana gelen hasarlar sonucu ortaya ç─▒kan kafa travmas─▒ acil t─▒bbi müdahale gerektiren bir sa─čl─▒k problemidir. Belirtiler hafif, orta veya ┼čiddetli seviyede olabilir.

Ba─č a─čr─▒s─▒, ba┼č dönmesi, sersemlik gibi bulgular zamanla yerini haf─▒za kayb─▒, duygu de─či┼čimleri gibi ciddi belirtilere b─▒rakabilir. Kafa travmas─▒ belirtileri ve kafa travmas─▒ nedir konusunda daha detayl─▒ bilgiyi için yaz─▒m─▒z─▒n devam─▒nda bulabilirsiniz.

Kafa Travmas─▒ Nedir?

Kafa travmas─▒, beyninizin veya kafatas─▒n─▒z─▒n herhangi bir sebeple yaralanmas─▒ sonucu hasar görmesidir. Kafa travmas─▒ sonucunda meydana gelen hasar, hafif bir morarmadan ┼čiddetli beyin hasar─▒na kadar de─či┼čebilir. Kapal─▒ veya aç─▒k olarak ikiye ayr─▒labilir. Kapal─▒ kafa travmas─▒, kafatas─▒nda çatlak veya k─▒r─▒k içermez. Aç─▒k kafa travmas─▒ ise beyne kadar ula┼čan kafatas─▒ k─▒r─▒─č─▒n─▒ tan─▒mlar.

Kafa Travmas─▒ Belirtileri Nelerdir?

Kafatas─▒n─▒z, vücutta en çok enerji ve oksijene ihtiyaç duyan organ olan beyni içerir. Ba┼č bölgesi çok fazla kan damar─▒ içerir. Kafatas─▒ yüzeyine al─▒nan herhangi bir darbe, beyin çevresinde kanamaya neden olabilir.

Kafa travmas─▒ sonras─▒ görülen belirtiler ilerleyerek ciddi sa─čl─▒k problemlerine yol açabilir. Beyin hasar─▒ sonucu bilinçte ve tepki vermede de─či┼čiklikler olabilir. Vertigo, beyinde s─▒v─▒ birikimi, nöbet, kan damarlar─▒nda hasar görülebilir. Ayr─▒ca ileti┼čim becerilerinde ve bilinçsel yeteneklerde problemler meydana gelebilir.

Kafa travmas─▒ nedeniyle baz─▒ bulgular ortaya ç─▒kabilir. Ancak hiçbir ┼čikayet olu┼čturmadan ya┼čam─▒ tehdit edecek seviyeye gelebilir. Kafa travmas─▒ belirtileri hafif veya orta ┼čiddette olabilir. Ayr─▒ca fiziksel, bili┼čsel ve zihinsel belirtiler ortaya ç─▒kabilir.

Kafa travmas─▒n─▒n belirtileri ┼čunlard─▒r:

  • Ba┼č a─čr─▒s─▒,
  • Ba┼č dönmesi,
  • Kafa bulan─▒kl─▒─č─▒,
  • Mide bulant─▒s─▒,
  • Yorgunluk,
  • Sersemlik,
  • Bulan─▒k görme,
  • Koku veya tat almada bozukluk,
  • I┼č─▒─ča ve sese duyarl─▒l─▒k,
  • Kulak ç─▒nlamas─▒,
  • Bilinç kayb─▒,
  • Kusma,
  • Denge problemleri,
  • Anormal göz hareketleri,,
  • Haf─▒za kayb─▒,
  • Ruh halinde de─či┼čiklik,
  • Kulak veya burundan s─▒v─▒ gelmesi,
  • Konu┼čma bozuklu─ču,
  • Koma.

Kafa Travmas─▒ Sonras─▒ Beyin Ödemi Gerçekle┼čir Mi?

Kafa yaralanmas─▒n─▒n ┼čiddetine göre meydana gelebilecek hasarlar de─či┼čkenlik gösterir. Kafa travmas─▒ sonras─▒ beyin ödemi gerçekle┼čebilir. Fizyolojik hasar sonucunda beyin çevresindeki dokularda kanama, s─▒v─▒ birikimi, kafa içi bas─▒nc─▒nda art─▒┼č görülebilir.

Beyin ödemi, kafa travmas─▒ndan hemen sonra ya da uzun zaman sonra ortaya ç─▒kabilir. Beyin ödemi sonucu olu┼čan kafa bas─▒nc─▒ nedeniyle ┼čiddetli ba┼č a─čr─▒lar─▒ ya┼čanabilir.

Kafa Travmas─▒ Sonras─▒ Ki┼čilik De─či┼čikli─či Meydana Gelir Mi?

Kafa travmas─▒ sonucunda hasar─▒n ┼čiddetine ba─čl─▒ olarak beynin baz─▒ bölgeleri etkilenebilir. Ruh hali ve duygular ile ilgili olan beyin bölgelerinin yaralanmas─▒ sonucunda beklenmeyen davran─▒┼č de─či┼čiklikleri görülebilir.

Al─▒┼č─▒lmad─▒k derecede mutlu veya öfkeli olma, ruh halinde ani de─či┼čimler ya┼čanabilir. Kafa travmas─▒ sonras─▒ davran─▒┼č ve duygularda de─či┼čim ya┼čanabilir. Kendini kontrol etmede zorluk, depresyon, endi┼če, davran─▒┼č bozuklu─ču, k─▒zg─▒nl─▒k, uykusuzluk bunlardan baz─▒lar─▒ olabilir. 

Kafa Travmas─▒ Sonras─▒ Ba┼č A─čr─▒s─▒ Olur Mu?

Kafa travmas─▒ sonras─▒ ba┼č a─čr─▒s─▒ olabilir. Hafif veya ┼čiddetli derecede yaralanmalarda a─čr─▒ görülebilir. Kafatas─▒nda çatlak veya k─▒r─▒k varl─▒─č─▒, a─čr─▒n─▒n sebeplerindendir.

Ayr─▒ca hematom olarak bilinen kafatas─▒ içinde meydana gelen kanama nedeniyle bas─▒nç artar ve a─čr─▒ hissedilebilir. Ba┼č a─čr─▒s─▒n─▒n geçme süresi birkaç haftadan birkaç aya kadar de─či┼čebilir. Kafa travmas─▒ sonras─▒ geçmeyen ba┼č a─čr─▒s─▒, beyin zarlar─▒n─▒n etraf─▒nda uzun süreli devam eden s─▒z─▒nt─▒ ┼čeklindeki kanamay─▒ gösterebilir. Bunun sonucunda beyin ödemi meydana gelebilir.

Kafa Travmas─▒ Nedenleri Nelerdir?

Kafa travmas─▒n─▒n esas sebebi, çe┼čitli nedenlerle kafa bölgesine gelen hafif veya ┼čiddetli darbelerdir. Çocuklarda veya yeti┼čkinlerde farkl─▒ sebeplerde kafa yaralanmalar─▒ görülebilir. Kafatas─▒ beyni koruyan bir yap─▒ oldu─ču için, kafa travmas─▒ sonucu beyin hasar─▒ görülmeyebilir. Ancak ┼čiddetli yaralanmalarda omurgada hasar meydana gelebilir.

Kafa travmas─▒ nedenleri aras─▒nda ┼čunlar say─▒labilir:

  • Araba, motor gibi ta┼č─▒t kazalar─▒,
  • Dü┼čme,
  • Fiziksel sald─▒r─▒lar, 
  • Spor kazalar─▒,
  • Bebeklerde meydana gelebilen kafa sars─▒nt─▒s─▒,
  • Patlay─▒c─▒lar,
  • Sava┼č yaralanmalar─▒.

Kafa Travmas─▒ Nas─▒l Te┼čhis Edilir?

Kafa travmas─▒ tedavi edilmedi─či zaman hayat─▒ tehdit edecek kadar ciddi sonuçlar─▒ olabilir. T─▒bbi tedaviye gerek olup olmad─▒─č─▒n─▒n belirlenmesi için kafa travmas─▒n─▒n tipi ve derecesi belirlenmelidir. Sadece gözle muayene ederek tamamen de─čerlendirme sa─članamayabilir.

Kanama varl─▒─č─▒ kontrol edilebilir. Ancak kanaman─▒n seviyesi te┼čhis için yeterli olmayabilir. Küçük kafa yaralanmalar─▒ çok kanarken, baz─▒ ciddi kafa travmalar─▒nda hiç kanama görülmeyebilir. Kafatas─▒ bölgesine gelen her darbe ciddiye al─▒nmal─▒ ve acilen bir doktor taraf─▒ndan kontrol edilmelidir. Kafa travmas─▒ nas─▒l te┼čhis edilir konusunda uzman bir doktora dan─▒┼čmak önemlidir. Yaralanman─▒n detaylar─▒ tan─▒da yard─▒mc─▒ olabilir.

Kafa travmas─▒n─▒n te┼čhis yöntemleri ┼čunlard─▒r:

  • Glasgow Koma Skalas─▒ (GCS): Zihinsel durumunuzu de─čerlendiren, yaralanman─▒n ┼čiddetini gösteren puanlama içeren bir testtir.
  • Sinir Fonksiyonu De─čerlendirmesi: Kas kontrolü, kas gücü, göz hareketleri, his duyusu gibi beyinden gelen sinirsel fonksiyonlar─▒n de─čerlendirilmesi için nörolojik muayene yap─▒lmas─▒ gerekebilir.
  • Bilgisayarl─▒ Tomografi (BT): Bilgisayarl─▒ tomografi görüntüleme yöntemi sayesinde k─▒r─▒k, kanama veya p─▒ht─▒la┼čma varl─▒─č─▒ tespit edilebilir. Kemik dokusu hakk─▒nda h─▒zl─▒ ve do─čru sonuç verebilir.
  • Manyetik Rezonans Görüntüleme (MRG): Bilgisayarl─▒ tomografiye ek olarak yumu┼čak dokular─▒n da net görüntülenmesini sa─člar. Ancak uzun süreli bir i┼člem oldu─ču için acil müdahale gerektiren durumlarda uygulanamayabilir.

Kafa Travmas─▒ Tedavi Yöntemleri Nelerdir?

Kafa travmas─▒ tedavi yöntemleri birbirinden farkl─▒ olabilir. Yaralanman─▒z─▒n tipine, süresine, ciddiyetine, ya┼č─▒n─▒za göre tedavinin ┼čekline karar verilir. Baz─▒ durumlarda hiçbir tedaviye gerek olmaz, yaln─▒zca takip edilmesi önerilebilir.

Ancak doktorun gerekli gördü─čü travmalarda cerrahi veya cerrahi olmayan tedavi yöntemlerine ba┼čvurulabilir. Ayr─▒ca trafik kazas─▒ gibi acil yaralanmalar sonucu direkt t─▒bbi müdahale ile hastaneye yar─▒┼č gerekebilir. 

Kafa travmas─▒ tedavi yöntemleri ┼čunlar─▒ içerebilir:

  • ─░laç Tedavisi: Baz─▒ yaralanma türleri sonucunda olu┼čabilecek sa─čl─▒k problemlerini önlemek için ilaç tedavisi gerekebilir. Beyin hasar─▒ sonucu nöbet geli┼čimini engellemek, yaralanma sonucu beyinde bas─▒nç olu┼čumunu hafifletmek, ciddi hasar sonucu komaya girmeyi önlemek için doktor kontrolünde ilaç tedavisine ba┼članabilir. Ayr─▒ca ba┼č a─čr─▒s─▒n─▒ azaltmak için a─čr─▒ kesicilerden faydalan─▒labilir.
  • Cerrahi Tedavi: Kafatas─▒nda k─▒r─▒k veya çatlak olmas─▒, ödem birikmesi gibi ciddi yaralanmalarda ameliyatla hasarlar─▒n giderilmesi önemlidir. Kafatas─▒ bas─▒nc─▒n─▒ azaltmak için uygulanabilir.
  • Rehabilitasyon: Beynin bir bölgesi hasar geçiren ki┼čiler baz─▒ fonksiyonlar─▒ yerine getiremeyebilir. Hareket, konu┼čma gibi özellikleri yeniden kazanmak için rehabilitasyon tedavisine ihtiyaç olabilir.

Kafa Travmas─▒ Sonras─▒ Tedavi Gerekir Mi?

Kafan─▒za ald─▒─č─▒n─▒z travman─▒n ┼čiddeti az olsa bile ciddiye al─▒nmal─▒d─▒r. Hareket etmek, kafa travmas─▒n─▒ daha kötü hale getirebilir. Geçici veya kal─▒c─▒ beyin hasar─▒ geli┼čebilir. Beyin ve çevre dokularda meydana gelen bir yaralanma do─čru te┼čhis gerektiren ciddi bir sa─čl─▒k problemi olabilir.

Yak─▒n zamanda ba┼č bölgesine al─▒nan bir darbe sonucu kafa travmas─▒na ait bulgular oldu─čunu dü┼čünüyorsan─▒z t─▒bbi yard─▒m alabilirsiniz. Özellikle bilinç ve denge kayb─▒, ruh halinde de─či┼čiklikler ya┼čarsan─▒z derhal güvenilir bir sa─čl─▒k kurulu┼čuna ait acil servise ba┼čvurmal─▒s─▒n─▒z.

En ├çok Okunan Sa─čl─▒k Rehberi Yaz─▒lar─▒m─▒z

Sosyal Medya Hesaplar─▒m─▒z:
Facebook | Instagram | YouTube | LinkedIn

Prof. Dr.
Belma Do─čan G├╝ngen
N├Âroloji
─░stinye ├ťniversitesi Hastanesi Bah├že┼čehir
233452

Bu i├žeri─čin geli┼čtirilmesinde Medical Park Yay─▒n Kurulu katk─▒ sa─člam─▒┼čt─▒r.
Sayfa i├žeri─či sadece bilgilendirme ama├žl─▒d─▒r. Sayfa i├žeri─činde tedavi edici sa─čl─▒k hizmetine y├Ânelik bilgiler i├žeren ├Âgelere yer verilmemi┼čtir. Tan─▒ ve tedavi i├žin mutlaka hekiminize ba┼čvurunuz.