sat─▒r aras─▒

Gö─čüs kafesinde, gö─čsün orta çizgisinden biraz daha sol tarafta bulunan ve hayati önem ta┼č─▒yan kalp, kasl─▒ yap─▒ya sahip bir organd─▒r. Günde ortalama 100 bin kez kas─▒larak neredeyse 8000 litre kan─▒ dola┼č─▒ma pompalayan bu organ─▒n erkeklerde a─č─▒rl─▒─č─▒ 340 gram iken kad─▒nlarda yakla┼č─▒k 300-320 gram kadard─▒r. Kalp yap─▒s─▒nda olu┼čan herhangi bir bozukluk nedeniyle kalp kapak hastal─▒klar─▒ (valvüler hastal─▒klar), kalp kas─▒ (miyokard) hastal─▒klar─▒, kalp dokusunun beslenmesinden sorumlu koroner damarlar ile ilgili kalp krizi gibi kalp hastal─▒klar─▒ veya kalbin çe┼čitli iltihabi rahats─▒zl─▒klar─▒ meydana gelebilir.

Kalp krizi ve inme tüm dünyada en s─▒k tespit edilen ölüm nedenleridir. Dünya Sa─čl─▒k Örgütü (WHO), 2030 y─▒l─▒ geldi─činde kalp damar hastal─▒klar─▒na ba─čl─▒ her sene 23,6 milyon insan─▒n ya┼čam─▒n─▒ kaybedece─čini öngörür.

Kalp Krizi Nedir?

Miyokardiyal infarkt olarak da ifade edilen kalp krizi; kalbin oksijen ve besin deste─činden sorumlu koroner damarlardaki t─▒kan─▒kl─▒k veya a┼č─▒r─▒ daralmalara ba─čl─▒ olarak kalp kas─▒na kan ak─▒┼č─▒n─▒n kesilmesi durumudur. Kalp dokusunun yeterince kanlanamad─▒─č─▒ her saniye kal─▒c─▒ hasar geli┼čme riskinde bir art─▒┼č söz konusudur.

Kalbi besleyen atardamarlarda geli┼čen herhangi bir ani t─▒kanma kalp kas─▒n─▒n yeterince oksijen alamamas─▒na neden olarak kalp dokusunda hasara yol açabilir. Kalbe kan ak─▒┼č─▒ndan sorumlu olan damarlar─▒n duvarlar─▒nda ya─č yap─▒daki kolesterol gibi maddeler birikir ve plak olarak adland─▒r─▒lan yap─▒lar─▒ olu┼čturur. Plaklar zaman içinde ço─čalarak damar─▒ daralt─▒r ve üzerlerinde çatlaklar olu┼čur. Bu çatlaklarda meydana gelen p─▒ht─▒lar veya duvardan kopan plaklar damarlar─▒ t─▒kayarak kalp krizine neden olabilir. Erken zamanda ve do─čru bir müdahale yap─▒larak damar aç─▒lmazsa kalp dokusu kayb─▒ meydana gelir. Kay─▒p, kalbin pompalama gücünü azalt─▒r ve kalp yetmezli─či olu┼čur. Türkiye’de her y─▒l 200 bin ki┼či kalp krizi nedeniyle hayat─▒n─▒ kaybetmektedir. Bu oran neredeyse trafik kazas─▒ nedeniyle ya┼čanan ölümlerin 30 kat─▒d─▒r.

Kalp krizinin 12 belirtisi

Kalp krizinde görülen en temel kalp krizi belirtisi kalp a─čr─▒s─▒ olarak tabir edilen gö─čüs a─čr─▒s─▒d─▒r. Gö─čüs duvar─▒n─▒n ard─▒nda hissedilen bu a─čr─▒, sanki gö─čüs kafesine biri oturmu┼č hissi veren a─č─▒rl─▒k ve bask─▒ yap─▒c─▒ tarzda künt bir a─čr─▒d─▒r. Sol kola, boyuna, omuzlara, kar─▒n, çene ve s─▒rta yay─▒labilir. Genel olarak 10-15 dakika kadar sürer. Dinlenmek ya da koroner damarlar─▒ geni┼čleten nitrat içerikli ilaçlar─▒ kullanmak a─čr─▒n─▒n hafiflemesini sa─člayabilir. Kalp krizinin di─čer belirtileri aras─▒nda s─▒k─▒nt─▒ hissi, ba┼č dönmesi, mide bulant─▒s─▒, nefes darl─▒─č─▒, kolay yorulma ve kalp ritim bozuklu─ču gibi durumlar da yer alabilir. Kalp a─čr─▒s─▒, bazen daralan bölgelerde olu┼čan Kalp krizi belirtileri ki┼čiden ki┼čiye farkl─▒l─▒k gösterebilir. Bu durum özellikle kad─▒nlarda kalp krizi belirtileri için geçerlidir.

Kalp krizi s─▒ras─▒nda olu┼čabilecek belirtiler ┼ču ┼čekilde özetlenebilir:

  1.  Gö─čüs A─čr─▒s─▒, Bask─▒ veya Rahats─▒zl─▒k Hissi: Kalp krizi geçiren ço─ču ki┼či gö─čüs bölgesinde a─čr─▒ veya rahats─▒zl─▒k hissi meydana geldi─čini tarifler ancak bu her kalp krizinde geçerli olan bir durum de─čildir. Baz─▒ ki┼čilerde s─▒k─▒┼čt─▒r─▒c─▒ tarzda gö─čüs bölgesinde bir gerginlik meydana gelebilir.Olu┼čan rahats─▒zl─▒k hissi genellikle k─▒sa sürelidir ve birkaç dakika içerisinde kaybolur. Baz─▒ ki┼čilerde bu his birkaç saat içinde veya ertesi günde tekrar hissedilebilir. Bu belirtiler genel olarak kalp kas─▒n─▒n yeterince oksijen alamad─▒─č─▒n─▒ gösteren ┼čikayetlerdir ve acil t─▒bbi müdahale gereksinimi olabilece─či için dikkatli olunmal─▒d─▒r.
  2. Yans─▒yan A─čr─▒: Gö─čüste olu┼čan s─▒k─▒┼č─▒kl─▒k hissi ve a─čr─▒, kalp krizi s─▒ras─▒nda vücudun di─čer çe┼čitli bölgelerine de yans─▒yabilir. Kalp krizi ya┼čayan ço─ču ki┼čide gö─čüs a─čr─▒s─▒ sol kola yans─▒ma e─čilimindedir. Bu bölge d─▒┼č─▒nda omuzlar, s─▒rt, boyun ya da çene gibi bölgelere de a─čr─▒n─▒n yans─▒d─▒─č─▒ ki┼čiler mevcuttur. Kad─▒nlarda kalp krizi s─▒ras─▒nda a─čr─▒ alt kar─▒n bölgesi ve gö─čsün alt k─▒s─▒mlar─▒na da yans─▒yabilece─či için dikkatli olunmal─▒d─▒r. S─▒rt─▒n üst k─▒s─▒mlar─▒nda a─čr─▒ olu┼čmas─▒ erkeklere göre kad─▒nlarda daha s─▒k görülen bir di─čer belirtidir.
  3. Terleme: Aktivite ya da egzersiz s─▒ras─▒nda olmayan normalden fazla terleme çe┼čitli kalp problemlerine i┼čaret ediyor olabilen bir belirtidir. Baz─▒ ki┼čilerde a┼č─▒r─▒ düzeyde so─čuk terleme de meydana gelebilir.
  4. Halsizlik: Kalp krizi s─▒ras─▒nda olu┼čan a┼č─▒r─▒ stres ki┼činin yorgun ve halsiz hissetmesine neden olabilir. Halsizlik ve nefes darl─▒─č─▒ kad─▒nlarda daha s─▒k ortaya ç─▒kan belirtilerdir ve kriz öncesi dönemde birkaç ay önceden itibaren mevcut olabilir.
  5.  Nefes Darl─▒─č─▒: Kalbin çal─▒┼čmas─▒ ve nefes alma birbiriyle yak─▒ndan ili┼čkili olaylard─▒r. Ki┼činin nefes al─▒p verdi─činin fark─▒nda olmas─▒ olarak tan─▒mlanan nefes darl─▒─č─▒, kriz s─▒ras─▒nda kalbin yeterince kan─▒ pompalayamamas─▒na ba─čl─▒ olu┼čan önemli bir belirtidir.
  6. Sersemlik: Ba┼č dönmesi ve sersemlik genellikle kad─▒n hastalarda ortaya ç─▒kan kalp krizi belirtileri aras─▒nda yer al─▒r. Bu durumlar ya┼čayan ki┼či taraf─▒ndan normal olarak kabul edilmemeli ve ihmal edilmemelidir.
  7. Çarp─▒nt─▒: Kalp krizine ba─čl─▒ olu┼čan çarp─▒nt─▒ ┼čikayetinde ki┼čiler yo─čun bir kayg─▒ hali içerisindedir. Baz─▒ ki┼čiler bu çarp─▒nt─▒y─▒ sadece gö─čsünde de─čil boyun bölgesinde de tarifleyebilir.
  8. Sindirim Problemleri: Baz─▒ ki┼čiler kriz öncesi dönemde gizli kalp krizi belirtileri olan çe┼čitli sindirim ┼čikayetleri ya┼čayabilir. Haz─▒ms─▒zl─▒k ve gö─čüste yanma gibi sindirim problemleri baz─▒ kalp krizi belirtileri ile benzerlik gösterebilece─či için dikkatli olunmal─▒d─▒r.
  9. Bacaklar─▒n, ayak ve bileklerin ┼či┼čmesi: Ayak ve bacak ┼či┼čli─či, vücutta s─▒v─▒ birikmesi sonucu geli┼čir. Bu kalp yetersizli─činin kötüle┼čti─čine ili┼čkin belirti olabilir.
  10. H─▒zl─▒ ve düzensiz kalp at─▒┼člar─▒: H─▒zl─▒ ya da düzensiz çarp─▒nt─▒ kalp at─▒┼člar─▒ndaki düzensizli─čin ciddiye al─▒nmas─▒ gerekti─či belirtilir Ayr─▒ca çarp─▒nt─▒ya yorgunluk, zay─▒fl─▒k ve k─▒sa nefes al─▒┼člar eklendi─činde geç kal─▒nmamas─▒ gerekebilir. 
  11. Öksürük: Sürekli ve devam eden öksürük kalp krizi belirtisi olabilir. Bunun sebebi ci─čerlerdeki kan ak─▒┼č─▒d─▒r. Baz─▒ durumlarda öksürü─če kan da e┼člik edebilir. Böylesi bir durumda vakit kaybetmemek önem kazan─▒r. 
  12. Vücut a─č─▒rl─▒─č─▒nda ani de─či┼čim-kilo alma veya verme: Ani kilo al─▒p vermek kalp krizi riskini art─▒r─▒r. Beslenme düzeninde yap─▒lan ani de─či┼čiklikler, kolesterol profilinde de dalgalanmalar ya┼čanmas─▒na neden olabilir. K─▒sa sürede yüzde 10 veya daha fazla kilo art─▒┼č─▒ olan orta ya┼čl─▒ bireylerde ilerleyen y─▒llarda kalp krizi riskinin artt─▒─č─▒ gözlemlenmi┼čtir. 

Kad─▒nlarda Kalp Krizi Belirtisi

Erkek cinsiyet kalp hastal─▒klar─▒na yatk─▒nl─▒k konusunda bir risk faktörü olarak kabul edilir. Ayn─▒ zamanda erkekler kad─▒nlara göre daha erken ya┼člarda kalp krizi geçirebilir. Her ne kadar kalp krizi belirtileri ki┼čiden ki┼čiye de─či┼čiklik gösterebilse de erkeklerde kalp krizi belirtileri genellikle klasik semptomlardan olu┼čur. Kad─▒nlarda ise durum biraz daha farkl─▒d─▒r. Uzun süreli halsizlik, uyku problemleri, anksiyete ve üst s─▒rt a─čr─▒s─▒ gibi klasik olmayan baz─▒ belirtiler kad─▒nlarda kalp krizi belirtileri aras─▒nda de─čerlendirildi─či için bilinçli olunmas─▒ gerekir.

Kalp Krizi Tipleri Nelerdir?

Akut koroner sendrom (AKS) olarak da tan─▒mlanan kalp krizi kendi içerisinde 3 alt tipe ayr─▒l─▒r. STEMI, NSTEMI ve koroner spazm (unstabil anjina), bu üç kalp krizi tipini olu┼čturur. STEMI, EKG tetkikindeki ST segmenti olarak ifade edilen bölgede bir yükselme meydana geldi─či kalp krizi paternidir. NSTEMI tipindeki kalp krizinde ise elektrokardiyografide (EKG) bu tarz bir segment yüksekli─či söz konusu de─čildir. Hem STEMI hem de NSTEMI kalp dokusuna oldukça zarar verebilen majör kalp krizi çe┼čitleri olarak kabul edilir.

STEMI, koroner arterlerin tamamen t─▒kanmas─▒ sonucu kalp dokusunun büyük bir k─▒sm─▒n─▒n beslenmesinin bozulmas─▒ ile ortaya ç─▒kan kalp krizi türüdür. NSTEMI’de ise koroner arterler k─▒smen t─▒kanm─▒┼čt─▒r ve bu nedenle EKG tetkikinde ST segmenti olarak ifade edilen bölgede herhangi bir de─či┼čiklik meydana gelmeyebilir.

Koroner spazm ise gizli kalp krizi olarak bilinir. Belirtiler her ne kadar STEMI ile benzerlik gösterse de kas a─čr─▒s─▒, sindirim problemi ve di─čer çe┼čitli ┼čikayetler ile kar─▒┼čt─▒r─▒labilir. Kalbin damarlar─▒ndaki kas─▒lmalara ba─čl─▒ olu┼čan bu durum kan ak─▒┼č─▒n─▒ kesecek veya oldukça azaltacak seviyeye geldi─činde gizli kalp krizi belirtilerini meydana getirebilir. Bu durum s─▒ras─▒nda kalp dokusunda kal─▒c─▒ hasar olu┼čmamas─▒ yüz güldürücü olsa da ileri zamanlarda kalp krizi geçirme riskinde art─▒┼ča neden oldu─ču için ihmal edilmemesi gereken bir durumdur.

Kalp Krizi Nedenleri Nelerdir?

Kalbi besleyen damarlarda ya─č yap─▒daki plaklar─▒n olu┼čumu en s─▒k tespit edilen kalp krizi nedenleri aras─▒nda yer al─▒r. Bu durum d─▒┼č─▒nda p─▒ht─▒lar ya da damarlardaki y─▒rt─▒lmalar da kalp krizi ile sonuçlanabilir.

Çe┼čitli faktörler nedeniyle damarlar─▒n iç duvar─▒nda ateroskleroz olarak isimlendirilen ya─č depozitlerinin birikimi meydana gelebilir ve bu durumlar kalp krizi için birer risk faktörü olarak kabul edilir:

  • Sigara içmek kalp krizi riskini art─▒ran en önemli nedendir. Sigara içen erkek ve kad─▒nlarda kalp krizi görülme oran─▒ nerdeyse 3 kat daha fazlad─▒r.
  • Kanda kötü kolesterol olarak tan─▒mlanan LDL oran─▒ ne kadar yüksekse kalp krizi geçirme riski de o kadar yüksektir. Kolesterol içeri─či yüksek sakatat, sucuk, salam, sosis, k─▒rm─▒z─▒ et, k─▒zartma, kalamar, midye, karides, tam ya─čl─▒ süt ürünler, mayonez, kaymak, krema ve tereya─č─▒ gibi g─▒dalardan uzak durmak kalp krizi riskini azalt─▒c─▒ etki gösterebilir.
  • ┼×eker hastal─▒─č─▒ kalp krizi riskini art─▒ran önemli bir rahats─▒zl─▒kt─▒r. ┼×eker hastalar─▒n─▒n büyük bir ço─čunlu─ču kalp krizi nedeniyle hayat─▒n─▒ kaybetmektedir. Diyabet (┼čeker hastal─▒─č─▒) hastalar─▒nda damar duvarlar─▒ndaki esneklik bozulur, kanda p─▒ht─▒la┼čma seviyesi artabilir ve damar─▒n iç yüzeyinde yer alan endotel hücrelerinin hasar─▒ kolayla┼čabilir. Sa─čl─▒ks─▒z beslenme ve fiziksel aktivite azl─▒─č─▒na ba─čl─▒ olarak geli┼čen insülin direncinde de kalp krizine kar┼č─▒ artm─▒┼č bir risk söz konusu olabilece─činden dikkatli olunmal─▒d─▒r.
  • Kan damarlar─▒ndaki bas─▒nc─▒n artmas─▒ (tansiyonun yükselmesi) kalp krizi riskini art─▒rabilecek bir di─čer durumdur.
  • Ya┼č ile birlikte damarlar─▒n yap─▒s─▒nda bozulmalar ve hasarlanmada art─▒┼č meydana gelebilir. Bu durum kalp krizi riskini de art─▒r─▒r.
  • Kad─▒nlardaki östrojen hormonu kalp krizi riskine kar┼č─▒ koruyucu etki gösterebilir. Bu nedenle erkeklerde ve menapoz sonras─▒ kad─▒nlarda kalp krizi riski daha yüksek kabul edilir.
  • Obezite, kan damarlar─▒nda i┼člev bozukluklar─▒na, erken ya┼članmaya ve damar sertle┼čmesine neden olarak kalp krizi riskini art─▒r─▒r. Karbonhidrat ve ya─č metabolizmas─▒nda bozukluklara yol açan obeziteye e┼člik eden yüksek tansiyon, kolesterol ve ┼čeker hastal─▒─č─▒ gibi di─čer durumlar da kalp krizi olu┼čumu aç─▒s─▒ndan önemlidir. Obezite için obezite cerrahisi tercih edilirken, incelme ve ya─č dokusunu, oran─▒n─▒ azaltmak için lazer liposuction gibi yöntemler tercih edilebilir. 
  • Ki┼činin anne, baba, karde┼č gibi birinci derece yak─▒nlar─▒nda kalp krizi öyküsü bulunmas─▒ kalp krizi geçirme riskini art─▒r─▒r.
  • Karaci─čerde üretilen C-reaktif protein, homosistein, fibrinojen ve lipoprotein A gibi maddelerin kanda yükselmesi de kalp krizi riski ile ili┼čkili olabilece─či için dikkatli olunmal─▒d─▒r.

Kalp Krizi Tan─▒s─▒ Nas─▒ld─▒r?

Kalbin elektriksel aktivitesinin dökümente edilmesini sa─člayan EKG (elektrokardiyografi) olas─▒ bir kalp krizinin tespit edilmesi ad─▒na ba┼čvurulan ilk tetkiklerden biridir. Gö─čüse ve ekstremitelere yerle┼čtirilen elektrotlar vas─▒tas─▒ ile yap─▒lan bu tetkikte elektriksel sinyaller çe┼čitli dalgalar halinde ka─č─▒da veya monitöre yans─▒t─▒l─▒r.

EKG d─▒┼č─▒nda çe┼čitli biyokimyasal analizler de kalp krizi tan─▒s─▒nda fayda sa─člayabilir. Kriz an─▒ndaki hücresel hasara ba─čl─▒ olarak normalde kalp hücresi içerisinde yer alan ba┼čta troponin olmak üzere baz─▒ protein ve enzimler kan dola┼č─▒m─▒na geçebilir. Bu maddelerin düzeyi incelenerek ki┼činin kalp krizi ya┼č─▒yor olabilece─čine dair bir fikir elde edilmi┼č olur.

EKG ve kan tetkikleri d─▒┼č─▒nda akci─čer filmi, ekokardiyografi (EKO) veya nadir de olsa bilgisayarl─▒ tomografi (CT) veya manyetik rezonans görüntüleme (MRI) gibi radyolojik tetkiklerden de kalp krizi tan─▒s─▒nda faydalan─▒labilir.

Anjiyografi kalp krizi için önemli bir tan─▒ ve tedavi arac─▒d─▒r. Bu tetkik s─▒ras─▒nda kol veya uyluktaki damarlardan ince bir tel vas─▒tas─▒ ile girilerek kalp damarlar─▒n─▒n ekranda koyu renkli görünen bir kontrast madde arac─▒l─▒─č─▒ ile incelenmesi sa─član─▒r. T─▒kan─▒kl─▒k tespit edilmesi halinde anjioplasti ad─▒ verilen balon uygulamalar─▒ ile damar─▒n aç─▒lmas─▒ sa─članabilir. Balon d─▒┼č─▒nda stent ad─▒ verilen bir tel tüp kullan─▒larak anjiyoplasti sonras─▒ damar─▒n aç─▒kl─▒─č─▒n─▒n korunmas─▒ gerçekle┼čtirilebilir.

Kalp Krizi Tedavi Yöntemleri Nelerdir?

Kalp krizi acil bir durumdur ve belirtiler ortaya ç─▒kt─▒─č─▒nda mutlaka tam te┼čekküllü bir hastaneye ba┼čvurulmas─▒ gereklidir. Kalp krizi ile ilgili ölümlerin büyük bir ço─čunlu─ču kriz ba┼člad─▒ktan sonraki ilk birkaç saat içinde gerçekle┼čir. Bu nedenle hastaya tan─▒n─▒n h─▒zl─▒ konulmas─▒ ve müdahalenin do─čru yap─▒lmas─▒ hayati önem ta┼č─▒r. Kalp krizi geçiriyorsan─▒z hemen acil durum numaralar─▒n─▒ arayarak durumunuzu bildirin. Ayr─▒ca düzenli check-up yapt─▒rmak kalp krizi tedavisi için önemli rol oynar. Siz de check-up nas─▒l yap─▒l─▒r konusunda bilgi almak istiyorsan─▒z hastanelere ba┼čvurabilirsiniz. 

Kalp krizi nedeniyle acile gelen hastaya gerekli acil tedaviler ve kan suland─▒r─▒c─▒ ilaçlar uyguland─▒ktan sonra kardiyoloji uzman─▒na yönlendirilir. Doktor gerekli gördü─čü durumda hastan─▒n damarlar─▒n─▒ kontrol etmek amac─▒yla anjiyo yapabilir. Anjiyo sonucuna göre ilaçla tedavi ya da cerrahi i┼člem olup olmayaca─č─▒ genellikle içerisinde kardiyoloji uzman─▒ ve kalp damar cerrahisi uzman─▒n─▒n bulundu─ču bir konsey taraf─▒ndan belirlenir. Anjiyoplasti, stent ve bypass cerrahisi, kalp krizinin temel tedavi seçenekleri aras─▒nda yer al─▒r. Bypass cerrahisinde kalp damar cerrah─▒ vücudun ba┼čka bir bölgesinden ald─▒─č─▒ damarlar─▒ kalpteki hasar görmü┼č damarlar─▒ tamir etmek için kullan─▒r.

Tüm dünyada ölüm nedenlerinin ba┼č─▒nda gelen kalp krizinin risk faktörleri de─či┼čtirilebilir ve de─či┼čtirilemeyenler olmak üzere 2 grupta incelenir. Kalp sa─čl─▒─č─▒n─▒za olumlu katk─▒ sa─člayabilece─činiz ya┼čam tarz─▒ de─či┼čiklikleri, tütün kullan─▒m─▒n─▒ sonland─▒rmak, dengeli ve sa─čl─▒kl─▒ beslenmek, egzersiz yapmak, diyabet varl─▒─č─▒nda ┼čekerin normal s─▒n─▒rlarda kalmas─▒na özen göstermek, kan bas─▒nc─▒n─▒ dü┼čük tutmak ve ya┼čam─▒n getirdi─či stresi kontrol edebilme yetene─či geli┼čtirmek ┼čeklinde özetlenebilir.

Kalp hastal─▒─č─▒ riskinin azalt─▒lmas─▒nda at─▒lacak en önemli ad─▒mlardan biri tütün kullan─▒m─▒n─▒n sonland─▒r─▒lmas─▒d─▒r. Sigara içmek koroner arter hastal─▒─č─▒, kalp krizi ve inme için ba┼čta gelen risk faktörleri aras─▒nda yer al─▒r. Ateroskleroza giden süreçte sigara kullan─▒m─▒, ya─č yap─▒daki maddelerin damar duvar─▒nda birikimini uyar─▒c─▒ etki yapabilir. Kalp d─▒┼č─▒nda tütün kullan─▒m─▒ ile birlikte di─čer organlar─▒n normal fonksiyonlar─▒ da olumsuz yönde etkilenir. Tütün kullan─▒m─▒ ayn─▒ zamanda iyi kolesterol olarak bilinen HDL’nin miktar─▒n─▒ azalt─▒c─▒ etki yapabilir ve kan bas─▒nc─▒n─▒ yükseltici özellik gösterebilir. Bu kötü özellikleri nedeniyle sigara kullan─▒m─▒ sonras─▒ damarlar üzerine ekstra bir yük binmi┼č olur ve ki┼či çe┼čitli rahats─▒zl─▒klara yatk─▒n hale gelebilir. Tütün kullan─▒m─▒n─▒n sonland─▒r─▒lmas─▒n─▒n kalp hastal─▒─č─▒ riskini azalt─▒c─▒ etki gösterdi─či kan─▒tlanm─▒┼č bir gerçektir ve b─▒rakman─▒n etkileri direkt olarak kendisini göstermeye ba┼člar. Kan bas─▒nc─▒nda azalma ile dola┼č─▒m iyile┼čir ve vücutta ta┼č─▒nan oksijen deste─či artar. Bu de─či┼čiklikler ki┼činin enerji düzeyinde de bir iyile┼čme sa─člar ve fiziksel aktiviteleri gerçekle┼čtirmek kolayla┼č─▒r.

Egzersiz ve sa─čl─▒kl─▒ bir vücut a─č─▒rl─▒─č─▒na sahip olmak kan bas─▒nc─▒n─▒n kontrolü ve çe┼čitli kalp rahats─▒zl─▒klar─▒n─▒n önlenmesinde oldukça önem arz eden konular aras─▒nda yer al─▒r. Günde 30 dakika ve en az haftan─▒n 5 günü yap─▒lan egzersiz fiziksel olarak aktif kalmak adna yeterli bir uygulamad─▒r. Aktivitenin yüksek ┼čiddette olmas─▒ da gerekli de─čildir. Egzersiz ile birlikte sa─čl─▒kl─▒ kabul edilen kiloya ula┼čmak da kolayla┼čm─▒┼č olur. Dengeli ve sa─čl─▒kl─▒ beslenme ile desteklenen fiziksel aktivite özellikle kan bas─▒nc─▒n─▒n kontrolünde vücudun normal fonksiyonlar─▒n─▒n desteklenmesini sa─člayarak a┼č─▒r─▒ kiloya ba─čl─▒ olu┼čabilecek komplikasyonlar─▒n önlenmesine katk─▒da bulunur.

Daha önce kalp krizi ya┼čam─▒┼č veya benzer durumlar ile ilgili tan─▒ alm─▒┼č ki┼čilerin hekimler taraf─▒ndan yaz─▒lan ilaçlar─▒na harfiyen uymas─▒ oldukça önemlidir. Kalp krizi ile ilgili belirtileri kendinizde hissetmeniz halinde hemen acil servis numaralar─▒na ba┼čvurarak gerekli t─▒bbi yard─▒m─▒ alman─▒z gereklidir.

Sa─čl─▒kl─▒ günler dileriz.

Prof. Dr.
Abdulaziz Karadede
Kardiyoloji
VM Medical Park Mersin
1955622

Bu i├žeri─čin geli┼čtirilmesinde Medical Park Yay─▒n Kurulu katk─▒ sa─člam─▒┼čt─▒r.
Sayfa i├žeri─či sadece bilgilendirme ama├žl─▒d─▒r. Sayfa i├žeri─činde tedavi edici sa─čl─▒k hizmetine y├Ânelik bilgiler i├žeren ├Âgelere yer verilmemi┼čtir. Tan─▒ ve tedavi i├žin mutlaka hekiminize ba┼čvurunuz.