Kemik iliği kanseri nedir? Belirti ve tedavi yöntemleri nelerdir?

Medikal Onkoloji
33862

Kemik iliği, büyük kemiklerimizin ortasında bulunan süngerimsi dokudur. Görevi kan hücrelerini üretip  dolaşıma salmaktır. Kemik iliği kanseri, kökenini kemik iliğinde üretilen plazma hücrelerinden alan kanser türüdür. Tıbbi adı Multipl Myeloma'dır. Plazma hücreleri antikor (immünglobulin) üretmekle görevlidir. Kemik iliği kanserinde plazma hücreleri işlevsiz antikorlar yaparlar. Plazma hücreleri kemik iliği içinde kontrolsüzce çoğalırlar. Yetişkinlerde özellikle; kafatası, omurga, leğen kemiği, göğüs kafesi ve omuzlarda myelom görülür.

Hastalığın belirtileri; kemik ağrısı, halsizlik, ateş, enfeksiyon, kilo kaybı, kabızlık ve sık sık idrara çıkmadır. Hastalığın nedeni ise bilinmemektedir. Çeşitli tedaviler uygulansa da Myelom'da tam şifa sağlanamamaktadır. 

Kemik iliğinden kaynaklanan diğer bir kanser türü lösemidir. Halk arasında kan kanseri olarak adlandırılır

Lösemi (Kan Kanseri) Nedir?

Lösemi, kemik iliğinin bir tip kan hücresini aşırı derecede üretmesi, kemik iliğinin bununla dolması ve diğer kan hücrelerinin baskılanması ile karakterize bir hastalıktır. Kemik iliğinde normalde beyaz kan hücreleri, kırmızı kan hücreleri ve trombosit denilen pıhtılaşma hücreleri üretilir. Kemik iliğinde üretilen bu anormal hücreler tüm kana ve dokulara yayılır ve hastalığa özgün belirtileri oluşturur. Lösemi tedavi edilmezse ölümcül bir hastalıktır. Lösemi halk arasında kan kanseri olarak da bilinir. 

Lösemi (Kan Kanseri) Belirtileri Nelerdir?

Lösemide yapılan hücreler atipiktir ve normal fonksiyon göstermezler. Kanda beyaz kan hücrelerinin sayısı düşerse ateş ve tekrarlayan enfeksiyonlar görülür. Kan pulcuklarının yani trombositlerin sayısı düşerse vücutta morluklar, diş eti kanaması ve burun kanaması görülür. Kırmızı kan hücreleri düşerse solukluk, halsizlik nefes darlığı olabilir. Kilo kaybı sık rastlanılan bir belirtidir. Diş etlerinde şişme ve kanama olabilir, eklemlerde ve kemiklerde ağrı ve şişlik görülebilir. 

Lösemi Kaç Çeşittir?

Lösemiler ani başlangıçlı olanlar akut ve süregen gidişli olanlar kronik olarak adlandırılır. Hücre tipine göre lenfoid ve myeloid olarak sınıflandırılır. Akut lösemiler daha sık çocuklarda, kronik olanlar ise yetişkinlerde görülür. Akut lösemiler tedaviye daha iyi cevap verir. 

Lösemi Hastalığının Nedenleri Nelerdir?

Lösemilerin nedeni kesin olarak bilinmemektedir. Ancak akut lösemilerde; benzen, bazı toksin ve kimyasal ajanlar, radyasyon, bazı kanser ilaçları ve genetik sorumlu tutulmaktadır. 

Lösemi tanısı nasıl konur?

Muayenede karaciğer ve dalak büyümüş olabilir. Vücutta morluklar ve ateş yüksekliği olabilir. Tam kan sayımında beyaz kan hücreleri çok düşük veya çok yüksek olabilir. Trombositler azalmıştır. Hastada anemi vardır. Lösemi başka hastalıklarla karışabilir. Hastalığın kesin tanısı kemik iliği aspirasyonu ile konur. 

Lösemi tedavisi nasıl yapılır?

Lösemi tedavisi yaşa, hücrelerin tipine ve saptanan genetik bozukluğa göre değişir. Tedavinin 4 aşaması vardır: Akut tedavi, hastalığın yatıştığı dönemdeki tedavi, sinir sisteminin korunması ve idame tedavisi.

Lösemi tedavisinde uygun kemoterapi ilaçları kullanılır. Tedaviye cevap vermeyen veya sık sık nükseden vakalara kemik iliği nakli düşünülebilir. 

Lenf Bezlerinden Köken Alan Tümörler

Doğrudan kemik iliğinden köken almayan ancak kemik iliğinde üretilen lenfositlerin oluşturduğu kanser türleri de vardır. Bunlara lenfoma denir. Lenfoma, lenfosit denilen beyaz kan hücrelerinin oluşturduğu lenf tümörüdür. Halk arasında lenf kanseri olarak bilinir. Hodgin ve nonhodgin lenfoma olarak ikiye ayrılır. Kötü huylu hücreler; lenf bezleri, dalak, karaciğer ve kemik iliğinde çoğalırlar. 

Hodgin Kenfoma: Kesin nedeni bilinmeyen daha çok genç erkeklerde görülen habis hastalıktır. Tedaviye olumlu cevap verir. 

Nonhodgin Lenfoma: Lenf bezleri, dalak ve karaciğer yanında diğer organ tutulumları gösterir. T ve B hücreli tipi vardır. 

Kesin nedeni bilinmemektedir. EBV  ve HIV enfeksiyonu, bazı kimyasal ajanlar, ailede lenfoma olması, bağışıklık sistemi zayıflığı ve organ transplantasyonu sorumlu tutulmaktadır. 

Lenfomanın Belirtileri Nelerdir?

En sık belirti boyunda ağrısız lenf bezi büyümesidir. Karaciğer ve dalak büyüyebilir. Koltuk altı, göğüs ve karında bezeler ortaya çıkabilir. Bezeler çok büyük olursa basıya bağlı şikayetler ortaya çıkar. Gece terlemesi, kilo kaybı ve yaygın kaşıntı gözlenebilir. 

Lenfoma Tanısı Nasıl Konur?

Tanı için büyümüş lenf bezinden biyopsi almak şarttır. Bu hastalara aynı zamanda kemik iliği biyopsisi de yapılır. Tam kan sayımı yapılır. Hastalığın hangi organları tuttuğunu öğrenmek için radyolojik görüntüleme planlanır. Hastalığın evrelemesi hem kemik iliği biyopsisi hemde organ tutulumuna göre yapılır. 

Lenfoma Tedavisi Nasıl Yapılır?

Lenfoma tedavisinde kanser ilaçları, radyoterapi ve biyolojik  tedaviler kullanılır. Kemoterapinin yan etkileri saç dökülmesi, kan yapımında azalma, halsizlik, yorgunluk, bulantı-kusma, öksürük ve deri döküntüleri olabilir. Tedavi başarısı lenfomayı yapan hücrelerin tipine ve hastalığın yayılma oranına göre değişir.