sat─▒r aras─▒

Günümüzde özellikle sa─čl─▒─ča ekstra fayda sa─člayan besinlerin tüketimi dikkat çekmektedir. Hastal─▒klardan korunmak için pek çok insan çe┼čitli bitkilerden ve tohumlardan yararlanmaya çal─▒┼č─▒r. Çünkü ilaçlar─▒n hammaddesi olarak da kullan─▒lan bitkiler içeriklerinde pek çok faydal─▒ kimyasallar bulunmaktad─▒r. ─░çeri─činde antioksidanlar, vitaminler ve mineraller içeren bir besin olan ki┼čni┼č de sa─čl─▒─ča faydalar─▒ aç─▒s─▒ndan dikkat çeker. Yap─▒lan pek çok ara┼čt─▒rmada ki┼čni┼č yapraklar─▒n─▒n ve ki┼čni┼č tohumu faydal─▒ içerikleri ile ön plana ç─▒kmaktad─▒r. Yap─▒lan çal─▒┼čmalar ki┼čni┼čin insan sa─čl─▒─č─▒ için olumlu faydalar─▒ olabildi─čini göstermi┼čtir.

Ki┼čni┼č Nedir?

Ki┼čni┼č bitkisi maydanozgiller ailesinden gelir ve güçlü bir aromaya sahiptir. Bitki olarak yapraklar─▒ kullan─▒labilece─či gibi tohumlar─▒ da kullan─▒l─▒r. Ki┼čni┼č tohumlar─▒ kahverengimsi küçük bir yap─▒dad─▒r ve toz haline getirilebilir. Özellikle Meksika, Hindistan, Asya, Orta Do─ču ve Akdeniz mutfa─č─▒nda kendisine yer bulmu┼čtur.

Ki┼čni┼č bitkisi maydanoz ve kereviz yapraklar─▒na çok benzer bir görüntüdedir. Ki┼čni┼č yapraklar─▒ tohumlara göre daha fazla vitamine sahipken ki┼čni┼č tohumlar─▒ ise daha fazla minerale sahiptir. Ayn─▒ zamanda ki┼čni┼č yapraklar─▒ lif ve su aç─▒s─▒ndan daha zengindir. Baharat olarak kullan─▒lan ki┼čni┼čin kullan─▒m nedeni ço─čunlukla yiyeceklere tat ve aroma katmak olsa da sa─čl─▒k için faydalar─▒ nedeniyle de kullan─▒lmaktad─▒r Ki┼čni┼č yapraklar─▒ ve tohumu tat aç─▒s─▒ndan da farkl─▒l─▒─ča sahiptir. Ki┼čni┼č yapraklar─▒ daha metalik bir tada sahipken ki┼čni┼č tohumu narenciye tonlar─▒nda bir tat b─▒rak─▒r.

Ki┼čni┼čin Besin De─čerleri Nelerdir?

Ki┼čni┼č içeri─činde pek çok yararl─▒ besin ö─česini bar─▒nd─▒r─▒r. Fakat ki┼čni┼č yapraklar─▒ ile ki┼čni┼č tohumunun besin ö─česi içeri─či farkl─▒l─▒k gösterir. Ki┼čni┼č yapraklar─▒n─▒n çok büyük bir k─▒sm─▒ sudur. Su içeri─čini s─▒ras─▒yla diyet lifi, protein, karbonhidrat ve ya─č takip eder. Ayn─▒ zamanda bol miktarda C vitamini ve A vitaminini de bar─▒nd─▒r─▒r. Fakat bu minerallerden fakir oldu─ču anlam─▒na gelmez. Ki┼čni┼č yapraklar─▒ kalsiyum, fosfor, demir, magnezyum, sodyum, potasyum, kükürt ve klor minerallerinden zengin bir besindir.

Ki┼čni┼č tohumlar─▒ ise ki┼čni┼č yapraklar─▒na göre ayn─▒ miktar üründe daha fazla kalori içerir. Fakat bu yüksek kalorili bir besin oldu─ču anlam─▒n─▒ ta┼č─▒maz çünkü günlük ki┼čni┼č tüketim miktar─▒ yüksek enerji al─▒namayacak kadar azd─▒r. Ki┼čni┼č tohumunda en çok bulunan besin ö─česi liftir. Lifi s─▒ras─▒yla ya─člar, karbonhidratlar, protein ve su takip eder. Ki┼čni┼č içerisinde bulunan ya─člar vücuda faydal─▒ oleik asit, alfa-pinen, linoleik asit gibi uçucu ya─člardan olu┼čur. A vitamini miktar─▒ ile de öne ç─▒kan ki┼čni┼č tohumlar─▒ fosfor, demir, kalsiyum, magnezyum, sodyum, potasyum, çinko, kolin ve folik asit minerallerinden zengindir.

Ki┼čni┼č Faydalar─▒ Denilince Akla Neler Gelir?

Ki┼čni┼čin faydalar─▒ içeri─činde bulunan pek çok vitamin, mineral ve antioksidandan ileri gelir. Özellikle K vitamini ki┼čni┼čin yapraklar─▒nda ve tohumunda bolca bulunan bir vitamindir. Bu nedenle ki┼čni┼čin sa─čl─▒─ča yararlar─▒ hakk─▒nda pek çok ara┼čt─▒rma da yap─▒lm─▒┼čt─▒r.Ki┼čni┼č tohumu yüksek miktarda lif içerirken, C vitamini, B vitamini, K vitamini, çinko, manganez, magnezyum ve bak─▒r gibi mikro besin elementlerinden de zengindir. Ayn─▒ zamanda iyi bir antioksidan kayna─č─▒d─▒r.

Serbest Radikallere Kar┼č─▒ Koruyucu Olabilir

Ki┼čni┼č tohumlar─▒ antioksidan vitamin ve uçucu ya─člar aç─▒s─▒ndan zengin bir besindir. Antioksidanlar vücuttaki çevresel faktörler gibi etkenler nedeniyle vücutta olu┼čan olumsuzluklar ile sava┼čarak vücudu korurlar. Bu sayede kanser, kalp ve damar hastal─▒klar─▒, stres gibi sorunlar─▒n olu┼čma riski de azalm─▒┼č olur. Ayn─▒ zamanda antioksidanlar sayesinde ya┼članma belirtileri de gerileyebilir.

Ki┼čni┼č yapraklar─▒n─▒n antioksidan özellik gösteren fenolik bile┼čik miktar─▒ daha fazlad─▒r. ─░nflamasyon insan vücudunda kanser gibi pek çok ciddi hastal─▒k ile ba─člant─▒l─▒ olu┼čabilen bir durumdur. Ki┼čni┼č içerisinde bulunan antioksidanlar vücuttaki enfeksiyonun giderilmesine yard─▒mc─▒ olabilir. Bu sayede baz─▒ hastal─▒klar─▒n enfeksiyon semptomlar─▒nda iyile┼čmeler gözlenebilir. Ayn─▒ zamanda ki┼čni┼čin kanserli hücre göçünü önleme ve yenilenme ihtimalini azaltma gibi etkileri olabilir.

Kemik Sa─čl─▒─č─▒n─▒ Olumlu Etkileyebilir

Özellikle kan p─▒ht─▒la┼čmas─▒nda rol oynayan K vitamini ki┼čni┼č içerisinde bolca bulunur. K vitamini sadece kan p─▒ht─▒la┼čmas─▒n─▒ sa─člamakla kalmaz ayn─▒ zamanda kemiklerin onar─▒lmas─▒na, eklem problemlerinin ve osteoporozun önlenmesine de yard─▒mc─▒ olur.

Kalp ve Damar Hastal─▒klar─▒n─▒ Önleyebilir

Ki┼čni┼č idrar söktürücü olarak görev yaparak vücutta bulunan fazla sodyumun vücuttan at─▒lmas─▒na yard─▒mc─▒ olur. Bu durum ki┼činin yüksek tansiyon ve kötü kolesterol art─▒┼č─▒ gibi durumlardan korunmas─▒n─▒ sa─člayabilir. Ayn─▒ zamanda ki┼čni┼č tohumlar─▒ tüketiminin total kolesterol seviyelerini dü┼čürmeye de yard─▒mc─▒ olabilir. ─░çeri─činde bulunan lanilool maddesi ile kan bas─▒nc─▒n─▒n dü┼čürülmesine de yard─▒mc─▒ olabilir.

Kan ┼×ekeri Seviyelerinin Dü┼čmesine Yard─▒mc─▒ Olabilir

Ki┼čni┼č lif bak─▒m─▒ndan zengin bir bitkidir. Besinlerle al─▒nan lifler ise kan ┼čekerini dengelemeye yard─▒mc─▒ olmaktad─▒r. Bu nedenle ki┼čni┼č tohumlar─▒n─▒n kullan─▒m─▒n─▒n özellikle diyabet hastalar─▒nda kan ┼čekerinin dü┼čmesine yard─▒mc─▒ oldu─čuna dair çe┼čitli çal─▒┼čmalar mevcuttur. Çünkü ki┼čni┼č tüketildi─činde vücudun kan ┼čekerini i┼člemesine yard─▒mc─▒ olarak ┼čekeri dengeledi─či dü┼čünülür. Ki┼čni┼čin kan ┼čekerini dü┼čürücü etkileri içerdi─či lifin yan─▒ s─▒ra içerdi─či antioksidan ve antienflamatuar özellikleri sayesinde olu┼čuyor olabilir.

Cilt Hastal─▒klar─▒n─▒n Tedavisine Yard─▒mc─▒ Olabilir ve Saçlar─▒ Güçlendirebilir

Ki┼čni┼č tohumlar─▒n─▒n antioksidan içeri─či cilt sa─čl─▒─č─▒n─▒ olumlu etkiler. Sedef ve egzama gibi cilt hastal─▒klar─▒ için ki┼čni┼č suyu kullan─▒m─▒n─▒n yararl─▒ etkileri oldu─ču dü┼čünülür. Ayn─▒ zamanda ki┼čni┼č tohumu suyu kullan─▒m─▒n─▒n saçlar─▒ güçlendirebilece─či öne sürülür. Ki┼čni┼č içerisinde bulunan linoleik asit ise kolajen sentezine destek olur. Artan kolajen seviyeleri erken ya┼članma, akne, lekelenme, gücünü kaybeden saç telleri gibi durumlar─▒n önlenmesine yard─▒mc─▒d─▒r. Saç sa─čl─▒─č─▒n─▒ olumlu etkileyen di─čer mikro besinler ise içeri─čindeki K vitamini, C vitamini ve A vitaminidir.

Sindirime Yard─▒mc─▒ Özellikleri Vard─▒r

Lif ve antioksidanlardan zengin olan ki┼čni┼čin bir di─čer olas─▒ faydas─▒ ise sindirim sistemine yard─▒mc─▒ olmas─▒d─▒r. Lif sayesinde ki┼čni┼č tohumu tüketimi d─▒┼čk─▒ hacmini art─▒r─▒r, k─▒vam─▒n─▒ düzenler ve ishal ya da kab─▒zl─▒k gibi sorunlar─▒n olu┼čmas─▒n─▒n önüne geçebilir. Ayn─▒ zamanda ki┼čni┼č içerisinde bulunan uçucu ya─člar gaz giderici özellikler de gösterir. Ki┼čni┼č içerisinde bulunan uçucu ya─člar anti-inflamatuar özellikleri sayesinde ülserin iyile┼čmesinde de rol oynayabilir. Ki┼čni┼č ya─č─▒ gaz giderici, ishal tedavisi ve gastrit için de faydal─▒ olabilir.

Ki┼čni┼č Nas─▒l Kullan─▒l─▒r?

Ki┼čni┼č tohum ve yaprak olarak tüketilebilen bir besindir. Ki┼čni┼č tohumlar─▒ topraks─▒ ve narenciyeli bir tada sahiptir bu nedenle herkes taraf─▒nda ho┼član─▒lan bir tada sahip olmayabilir. Fakat baz─▒ kullan─▒m ┼čekilleri ki┼čni┼čin tüketilmesini kolayla┼čt─▒rabilir. Baharat olarak kullan─▒m─▒ s─▒ras─▒nda toz haline getirilen ki┼čni┼či eklemek buna bir seçenektir. Baharatlarla kar─▒┼čt─▒r─▒lan ki┼čni┼č tozu çorbalara, sulu yemeklere ve soslara eklenip kullan─▒labilir. Ayn─▒ zamanda ki┼čni┼č yapraklar─▒ da temizlenip do─čranarak uygun tariflerde kendisine yer bulabilir. Ki┼čni┼č tohumlar─▒n─▒ toz haline getirmek için tohumlar f─▒r─▒nda kurutulabilir ve sonras─▒nda toz haline getirilerek yemeklere kat─▒labilir. Özellikle kimyon ile birlikte kullan─▒m─▒na s─▒kl─▒kla rastlan─▒r.

Pek çok bitki ve tohum gibi ki┼čni┼č de insan sa─čl─▒─č─▒ için yararl─▒ bir içeri─či sahiptir. Fakat her besinde oldu─ču gibi ki┼čni┼č de fazla tüketildi─činde çe┼čitli sorunlara yol açabilir. Bu tarz baharatlar günlük yemeklere tat katmak amac─▒yla de─čil de sa─čl─▒─ča belirli bir fayda sa─člamak amac─▒yla kullan─▒l─▒yorsa mutlaka bir uzmandan destek al─▒nmal─▒d─▒r. Baz─▒ miktarlar baz─▒ ki┼čiler için uygun olmayabilir.

En ├çok Okunan Sa─čl─▒k Rehberi Yaz─▒lar─▒m─▒z

Sosyal Medya Hesaplar─▒m─▒z:
Facebook | Instagram | YouTube | LinkedIn

Uzm. Dyt.
Ege Ramadano─člu
Beslenme ve Diyet
─░.A.├ť. VM Medical Park Florya
130991

Bu i├žeri─čin geli┼čtirilmesinde Medical Park Yay─▒n Kurulu katk─▒ sa─člam─▒┼čt─▒r.
Sayfa i├žeri─či sadece bilgilendirme ama├žl─▒d─▒r. Sayfa i├žeri─činde tedavi edici sa─čl─▒k hizmetine y├Ânelik bilgiler i├žeren ├Âgelere yer verilmemi┼čtir. Tan─▒ ve tedavi i├žin mutlaka hekiminize ba┼čvurunuz.