sat─▒r aras─▒

Kol K─▒r─▒─č─▒ Ameliyat─▒ Nas─▒l Yap─▒l─▒r?

Bir kemik veya kemi─čin bir parças─▒n─▒n herhangi bir nedene ba─čl─▒ olarak bütünlü─čünün bozulmas─▒na, kemik k─▒r─▒lmas─▒ denir. K─▒r─▒klar, travma ┼čiddetine göre aç─▒k veya kapal─▒ k─▒r─▒k olarak olu┼čabilir.

Ki┼čide aç─▒k k─▒r─▒k olu┼čtu ise, k─▒r─▒k kemik d─▒┼čar─▒dan görülür. Bu durumun olu┼čmas─▒, kol k─▒r─▒─č─▒ ameliyat─▒ olmay─▒ gerektirir. Kapal─▒ k─▒r─▒klarda, k─▒r─▒k kemik deri bütünlü─čünü bozmam─▒┼čt─▒r. K─▒r─▒klar aç─▒k ve kapal─▒ olarak iki ┼čekilde olurken, k─▒r─▒k kemik durumu, basit, komplike ve çift kemik k─▒r─▒─č─▒ olarak da grupland─▒r─▒labilir.

Yumu┼čak doku parçalanmalar─▒n─▒n oldu─ču durumlarda, kol k─▒r─▒─č─▒ ameliyat─▒ sonras─▒ iyile┼čme ve normal i┼čleve kavu┼čma süresi uzayabilir. 

Ki┼čide doku bütünlü─čünün bozulmas─▒ ve aç─▒k k─▒r─▒k olu┼čumlar─▒nda kemik ve doku bütünlü─čünün geri kazan─▒lmas─▒ amac─▒ ile bir k─▒s─▒m farkl─▒ teknikler kullan─▒larak yap─▒lan cerrahi i┼člemler, kol k─▒r─▒─č─▒ ameliyat─▒ nedir sorusunun cevab─▒n─▒ olu┼čturur.

Basit k─▒r─▒klarda, k─▒r─▒k kemik düzgün bir ┼čekilde yerinden oynarken, komplike k─▒r─▒klarda k─▒r─▒k kemik yumu┼čak dokulara zarar verir. Çift k─▒r─▒klar ise kemikte iki ayr─▒ noktada meydana gelen k─▒r─▒klard─▒r. K─▒r─▒klar genellikle travma, dü┼čme veya spor yaralanmalar─▒ sonucunda olu┼čur. K─▒r─▒k tedavisi, genellikle immobilizasyon, cerrahi müdahale veya fizik tedavi gibi yöntemlerle yap─▒l─▒r. 

Kol K─▒r─▒─č─▒ Ameliyat─▒ Nedir?

Kol kemik dokusunda meydana gelen bütünlük bozukluklar─▒, kol k─▒r─▒─č─▒ ameliyat ile düzeltilir. Kol k─▒r─▒klar─▒, d─▒┼čar─▒dan veya içeriden etki eden kuvvetler nedeniyle, kemik dokusunda anatomik bütünlü─čünün ve devaml─▒l─▒─č─▒n─▒n bozulmas─▒ sonucunda meydana gelir. Kemi─či k─▒ran kuvvet, yaln─▒zca kemi─čin kendisini k─▒rmakla kalmaz, ayn─▒ zamanda kemi─čin etraf─▒ndaki deri, kaslar, tendonlar, ligamentler, damarlar, sinirler ve di─čer kom┼ču organlara da zarar verebilir. 

Kol k─▒r─▒klar─▒n─▒n ortaya ç─▒kma nedenleri her ya┼č grubuna göre de─či┼čmektedir. Bebeklerde k─▒r─▒klar s─▒kl─▒kla do─čum travmalar─▒ nedeniyle olu┼čur, çocuklarda ise dü┼čme gibi durumlar k─▒r─▒klar olu┼čturabilir. Gençlerde en s─▒k spor yaralanmalar─▒ nedeni ile k─▒r─▒lma gözlenir. ─░┼č kazalar─▒ orta ya┼člarda en s─▒k görülen k─▒r─▒k sebebidir. Ya┼čl─▒ insanlarda kollar─▒n kendili─činden k─▒r─▒lmas─▒ olabilir. 

K─▒r─▒klar, farkl─▒ nedenlerle ve farkl─▒ ┼čekillerde olu┼čabildi─činden, operasyon yöntemleri ve kullan─▒lan malzeme ve teknikleri de de─či┼čiklikler gösterir. Görüntüleme yöntemleri ile netle┼čtirilen k─▒r─▒k ┼čekli ve türüne ba─čl─▒ olarak, cerrahlar taraf─▒ndan ameliyat─▒n nas─▒l yap─▒laca─č─▒na karar verilir. Kol k─▒r─▒─č─▒ ameliyat─▒ nas─▒ld─▒r sorusu bu de─čerlendirmeler sonras─▒nda kesinlik kazan─▒r.

Çocuklarda Kol K─▒r─▒─č─▒ Ameliyat─▒ Nas─▒l Olur?

Çocuklarda kemik bütünlü─čünün bozulmas─▒, dü┼čme veya da kaza sonras─▒ meydana gelebilir. Çocukta kol kemi─či bütünlü─čü bozulmu┼č, aç─▒k k─▒r─▒k olu┼čmu┼čsa kol k─▒r─▒─č─▒ ameliyat─▒ yap─▒l─▒r. K─▒r─▒k bölgesindeki kemiklerin yerlerinden oynamamas─▒ için vida, plak, çubuk veya tel yard─▒m─▒yla k─▒r─▒k parçalar monte edilir. ─░lik boyunca kemi─čin içine uzunca çiviler de yerle┼čtirilir. Daha sonra metal çubuklarla teller ve vida birbirine ba─član─▒r. Bu çubuklar cildin d─▒┼č─▒nda oldu─ču için bu teknik d─▒┼čar─▒dan tespit olarak adland─▒r─▒l─▒r. 

Çocuk ameliyatlar─▒nda ebeveynler taraf─▒ndan s─▒kl─▒kla merak edilen, kol k─▒r─▒─č─▒ ameliyat─▒ riskli mi sorusu, için kal─▒c─▒ olmayan birtak─▒m riskler i┼čaret edilebilir. D─▒┼čar─▒dan tespit ameliyatlar─▒nda, tel ve vidalar─▒n bir ucu kemik içerisinde di─čer ucu vücudun d─▒┼č─▒nda oldu─ču için iltihap olu┼čma riski bulunur. Bu sebeple kol k─▒r─▒─č─▒ ameliyat─▒ sonras─▒ için özel bak─▒m gerekir. K─▒r─▒k kaynad─▒ktan sonra metal çubuklar d─▒┼čar─▒dan sökülür. Çocuk, ilerleyen süreçte ortopedist deste─čiyle kas güçlerini yeniden kazanmak için egzersiz yapmal─▒d─▒r.

Kad─▒nlarda Kol K─▒r─▒─č─▒ Ameliyat─▒ Nas─▒l Olur?

Kad─▒nlarda Kol K─▒r─▒─č─▒ Ameliyat─▒ Nas─▒l Olur?

Kad─▒n hastalarda kol kemi─činde farkl─▒ bölgede k─▒r─▒lma olabilir. Tüm k─▒r─▒klar ayn─▒ türden de─čildir. Boyutu, ┼čekli ve ciddiyeti onu s─▒n─▒fland─▒ran faktörlerdir. Kol k─▒r─▒─č─▒, aç─▒k, kapal─▒, ufalanm─▒┼č, yumru, parçal─▒ ve a─čaç k─▒r─▒─č─▒ olarak 6 kategoride toplan─▒r. Kad─▒nlarda, ev kazalar─▒, travma sonucu ve trafik kazalar─▒ sonunda k─▒r─▒klar s─▒kl─▒kla olu┼čur. 

Aç─▒k k─▒r─▒klar, trafik kazalar─▒, do─čal afetler gibi ┼čiddetli bas─▒nç neticesinde olu┼čur ve aç─▒k ameliyat gerektirir. Aç─▒k operasyonlarda doku bütünlü─čü kazand─▒r─▒lamayacak durumda ise platin parçalar kemik yerine kullan─▒labilir. Bütünlük korunabilecek durumda ise çe┼čitli vida ve tellerle sabitleme yap─▒larak, kaynama sa─član─▒r. Kol k─▒r─▒─č─▒ ameliyat─▒ kaç saat sürer sorusu k─▒r─▒─č─▒n ┼čekli, kullan─▒lacak materyaller ve ameliyat ┼čekline göre de─či┼čiklik gösterir. Bu süre 2-3 saat olabilir.

Erkeklerde Kol K─▒r─▒─č─▒ Ameliyat─▒ Nas─▒l Olur?

Yeti┼čkin erkeklerde kol k─▒r─▒klar─▒, s─▒kl─▒kla trafik kazalar─▒, do─čal afetler, spor esnas─▒ travmalar neticesinde meydana gelir. Travma ┼čiddetine ba─čl─▒ olarak, aç─▒k, ufalanm─▒┼č, parçal─▒ k─▒r─▒klar olu┼čabilir. Yumru k─▒r─▒─č─▒, boksör k─▒r─▒─č─▒ olarak ta bilinir. Sert yüzeye vurma neticesi el tarak kemi─činin serçe parma─ča yak─▒n k─▒sm─▒nda olu┼čur. Kapal─▒ ameliyat yöntemi ile kemiklerin kaynamas─▒ sa─član─▒r. 

Aç─▒k k─▒r─▒k, ufalanm─▒┼č k─▒r─▒klar ve parçal─▒ k─▒r─▒klar röntgen görüntüleme ile tespit edildikten sonra çivi, tel, platin, vida gibi farkl─▒ materyaller kullan─▒m─▒ ve farkl─▒ ameliyat teknikleri uygulanarak kol k─▒r─▒─č─▒ ameliyat─▒ gerçekle┼čtirilir. 

Ya┼čl─▒larda Kol K─▒r─▒─č─▒ Ameliyat─▒ Nas─▒l Olur?

─░leri ya┼č ki┼čilerde, darbe sonucu kemik k─▒r─▒─č─▒ olu┼čabilece─či gibi, d─▒┼čardan bir sebebe ba─čl─▒ olmadan da olu┼čabilir. Ya┼čla birlikte bo┼čalmaya ba┼člayan kalsiyum depolar─▒, kemik kuvvetlili─čini olumsuz etkiler.

Bununla birlikte, kas erimeleri kemik üzerindeki bask─▒y─▒ art─▒rarak haddinden fazla yük olu┼čturabilir. Bu sebeplerden olu┼čabilecek kol k─▒r─▒klar─▒ için, k─▒r─▒k durumuna en uygun olan yöntem belirlenerek, kemik bütünlü─čü sa─član─▒r.

Ya┼čl─▒ ki┼čilerde kalp ve akci─čer rahats─▒zl─▒─č─▒ gibi kronik rahats─▒zl─▒klar s─▒kl─▒kla gözlendi─činden Kol K─▒r─▒─č─▒ ameliyat─▒ riskli mi sorusu gündeme geliyor. Sa─člayaca─č─▒ rahatl─▒k nedeniyle yap─▒lan bu i┼člem için s─▒kl─▒kla görülmese de baz─▒ komplikasyonlar olabilir. Bunlar aras─▒nda anesteziye ba─čl─▒ riskler, enfeksiyon, kanama ve emboli olu┼čumu gibi riskler say─▒labilir.

Farkl─▒ kronik hastal─▒klar─▒ da olabilen ya┼čl─▒ hastalar için, narkozda kalma süresi endi┼če sebebidir. Bu sebepten kol k─▒r─▒─č─▒ ameliyat─▒ kaç saat sürer sorusu önemlidir. Aksi bir durum ya┼čanmad─▒─č─▒ hallerde i┼člem 2,5-3 saat sonunda tamamlanm─▒┼č olur.

Kol K─▒r─▒─č─▒ Ameliyat─▒ Nas─▒l Yap─▒l─▒r?

Kol K─▒r─▒─č─▒ Ameliyat─▒ Nas─▒l Yap─▒l─▒r?

Kol k─▒r─▒─č─▒ ameliyat─▒, k─▒r─▒─č─▒n ciddiyetine ve yerine göre farkl─▒ yöntemlerle gerçekle┼čtirilebilir. Cerrahi müdahalede, k─▒r─▒─č─▒n düzeltilmesi ve plak veya vida gibi implantlar─▒n kullan─▒lmas─▒yla k─▒r─▒k sabitlenir. Ameliyat genel anestezi alt─▒nda yap─▒labilece─či gibi baz─▒ durumlarda lokal anestezi kullan─▒labilir. 

  • Aç─▒k Kol K─▒r─▒─č─▒ Ameliyat─▒: Bu yöntemde, k─▒r─▒k olu┼čan yerde gere─či kadar kesi aç─▒l─▒r, kemik bütünlü─čü sa─član─▒r. Platin bir parça kullan─▒larak sabitleme yap─▒l─▒r ve ameliyat yeri kapat─▒l─▒r. Kullan─▒lan platin ilerleyen süreçte ç─▒kar─▒lmaz ve vücutta kalmaya devam eder.
  • ─░ntramedüler Çivi Yöntemi: Bu teknikte, k─▒r─▒k olan kemi─čin içine ilik boyunca çiviler yerle┼čtirilir. Bu yöntem ┼čekli en az uygulanan kol k─▒r─▒─č─▒ ameliyat─▒ tekni─čidir.
  • ─░lizarov Kol K─▒r─▒─č─▒ Ameliyat─▒: K─▒r─▒k bölgesi aç─▒lmadan uygulanan bir cerrahi i┼člemdir. K─▒r─▒k bölgesinde küçük kesiler aç─▒larak, bu kesiklerden ula┼č─▒lan k─▒r─▒k bölge sabitlenir ve kemik bütünlü─čü sa─član─▒r.
  • Kapal─▒ Kol K─▒r─▒─č─▒ Ameliyat─▒: kemik k─▒r─▒─č─▒, yumu┼čak dokulara, sinirlere, damarlara veya da organlara zarar verdiyse aç─▒k ameliyattan daha zorlu bir teknik uygulan─▒r. D─▒┼čar─▒dan görülebilen vida ve teller ile kemik sabitlenir. Kemik bütünlü─čü olu┼čup kaynad─▒ktan sonra tel ve vidalar ç─▒kar─▒l─▒r.

Kol K─▒r─▒─č─▒ Ameliyat─▒ Riskleri Nelerdir?

Kemikte doku bütünlü─čü hasar görmü┼č ve sabitlenerek geri kazan─▒lmayaca─č─▒ durumlar olu┼čmu┼čsa, cerrahi i┼člem gereklili─čine karar verilir. Parçal─▒ k─▒r─▒klar, aç─▒k k─▒r─▒klar, ufalanm─▒┼č k─▒r─▒klar ameliyat sebepleridir. Tüm ameliyatlarda oldu─ču gibi kol k─▒r─▒─č─▒ ameliyat─▒ riskleri de mevcuttur. Kol k─▒r─▒─č─▒ ameliyat─▒ risklerini a┼ča─č─▒daki gibi s─▒ralamak mümkündür:

  • Ameliyat sonras─▒ enfeksiyon,
  • Kolda a─čr─▒, ┼či┼člik, yüksek ate┼č
  • Akci─čerde yada toplardamarda p─▒ht─▒ olu┼čumu
  • Anestezik maddeye kar┼č─▒ alerji olu┼čumu
  • ─░mplant tutmama ve kanama

Kol K─▒r─▒─č─▒ Ameliyat─▒ Sonras─▒ Ne Yapmal─▒y─▒m?

Kol K─▒r─▒─č─▒ Ameliyat─▒ Sonras─▒ Ne Yapmal─▒y─▒m?

Operasyon sonras─▒ süreçte 2-3 gün hastane yat─▒┼č─▒ gerekebilir. Taburcu sonras─▒nda doktor önerilere dikkatlice yerine getirilmeli, reçete edilen ilaçlar kullan─▒lmal─▒, yara yeri temizli─či ve hijyenine dikkat edilmelidir. ─░yile┼čme süreci tamamlanana kadar ameliyat bölgesini zorlanmadan ve istenen egzersiz hareketler yap─▒lmal─▒d─▒r.

Kol K─▒r─▒─č─▒ Ameliyat─▒ Kaç Günde ─░yile┼čir?

Kol k─▒r─▒─č─▒ ameliyat─▒ iyile┼čme süresi k─▒r─▒k ┼čekli, boyutu ve i┼člem tekni─čine ba─čl─▒ olarak de─či┼čir. Kemik kaynamas─▒ 6 haftay─▒ bulabilir. Kullan─▒lan vida ve tellerin ç─▒kar─▒lmas─▒ 9 hafta sonras─▒nda olabilir.

S─▒kça Sorulan Sorular

Kol K─▒r─▒─č─▒ Ameliyat─▒ Sonras─▒ Beslenme Nas─▒ld─▒r?

Hasta narkoz etkisi geçtikten sonra hafif yiyeceklerle beslenmeye ba┼člayabilir. ─░lerleyen zamanlarda kendi beslenme program─▒ ile devam edebilir. Kalsiyum ve protein oran─▒ yüksek g─▒dalar─▒n s─▒kl─▒kla tercih edilmesi yara yeri ve kemik kaynamas─▒nda faydal─▒ olur.

Kol K─▒r─▒─č─▒ Ameliyat─▒ Nas─▒ld─▒r?

Alç─▒ veya da atel sabitleme ile düzelmeyecek durumlarda çe┼čitli teknikler uygulanarak kemik dokusunun iyile┼čmesi sa─član─▒r. Kimi durumlarda kullan─▒lan materyaller vücutta kal─▒rken, kimi durumlarda da iyile┼čme sonras─▒ vücuttan ayr─▒l─▒r. Genel anestezi alt─▒nda yap─▒l─▒r ve tam bir iyile┼čme 6-8 hafta sürebilir.

Do├ž. Dr.
İlker Çolak
Ortopedi ve Travmatoloji
VM Medical Park Maltepe
2505

Bu i├žeri─čin geli┼čtirilmesinde Medical Park Yay─▒n Kurulu katk─▒ sa─člam─▒┼čt─▒r.
Sayfa i├žeri─či sadece bilgilendirme ama├žl─▒d─▒r. Sayfa i├žeri─činde tedavi edici sa─čl─▒k hizmetine y├Ânelik bilgiler i├žeren ├Âgelere yer verilmemi┼čtir. Tan─▒ ve tedavi i├žin mutlaka hekiminize ba┼čvurunuz.