sat─▒r aras─▒

Kal─▒n Ba─č─▒rsak Kanseri

Kolon Kanseri Nedir?

Kal─▒n ba─č─▒rsak ya da kolon kanseri, dünyada en çok rastlanan kanser türleri aras─▒nda bulunur. Kad─▒n ve erkeklerde özellikle 50 ya┼č üstünde daha s─▒kl─▒kla görülen bir kanser türüdür. 

Sindirim sisteminin anüsle ba─članan son noktas─▒ olan kal─▒n ba─č─▒rsak, ortalama 1,5 ile 2 metre uzunlukta bir organd─▒r. Kal─▒n ba─č─▒rsak, kolon ve rektumdan meydana gelmektedir.

Peki, rektum neresidir? sorusuna cevap verecek olursak, kal─▒n ba─č─▒rsa─č─▒n anüsten önceki son 12 santimetrelik d─▒┼čk─▒n─▒n depoland─▒─č─▒ k─▒sm─▒na denir. Kolon ise rektum d─▒┼č─▒ndaki di─čer kal─▒n ba─č─▒rsak bölümüdür. ─░nce ba─č─▒rsaktan büyük ölçüde sindirilmi┼č halde gelen besinler, kolon bölgesinde tekrar ayr─▒┼čt─▒r─▒lmakta, su ve mineraller al─▒nd─▒ktan sonra geriye kalan k─▒sm─▒, anüs yoluyla at─▒lmas─▒ için rektumda depolanmaktad─▒r.

Kal─▒n ba─č─▒rsakta kolon bölümünde ortaya ç─▒kan kansere, kolon kanseri denmektedir. Kolonda görülen kanser, erken evrede te┼čhis edilirse tamamen tedavi edilmesi mümkün olmaktad─▒r.

Ancak erken fark edilemedi─či durumlarda bu kanser türü; yak─▒n lenf bezlerine, kom┼ču oldu─ču mide, dalak gibi organlara ve kan vas─▒tas─▒yla da vücuttaki di─čer bölgelere yay─▒lmaktad─▒r. Dalak nerededir? diye merak edenler için bu organ─▒n, karn─▒n sol üst kadran─▒nda, diyafram─▒n hemen alt─▒nda ve midenin yan─▒nda bulundu─ču söylenebilir.

Kolon Kanseri Nedenleri ve Risk Faktörleri Nelerdir? 

  • Ya┼č faktörü: Hastal─▒─ča yakalanma ya┼č─▒ erkek ve kad─▒nlarda 50 ve 60’l─▒ ya┼člard─▒r. Bu ya┼čtaki ki┼čiler risk alt─▒ndad─▒r.
  • Genetik faktörler: Aile bireylerinde kolon kanseri görülmü┼čse, genetik yatk─▒nl─▒ktan dolay─▒ kolon kanserine yakalanma riski artmaktad─▒r. Ailesinde kolon kanseri vakas─▒ olanlar─▒n, bu hastal─▒─ča kaç ya┼č─▒nda yakaland─▒klar─▒n─▒ ö─črenip, bu ya┼ča ula┼čmadan 10 y─▒l öncesinde düzenli olarak kolonoskopi yapt─▒rmas─▒ önemlidir. Kolon kanser hikâyesi, ailede bulunmuyorsa, 50 ya┼č─▒ndan itibaren kolonoskopi yapt─▒r─▒lmal─▒d─▒r.
  • Polipler: Polip nedir? Kal─▒n ba─č─▒rsa─č─▒n içini örten tabakan─▒n normal olmayan ┼čekilde büyüyerek ba─č─▒rsak kanal─▒na ç─▒k─▒nt─▒ yapmas─▒d─▒r. ─░yi huylu tümörlerden olan polipler, zamanla kansere dönü┼čebilmektedir. Bu nedenle poliplerin ç─▒kart─▒lmas─▒ ve sonras─▒nda da düzenli ┼čekilde kontrollerin yapt─▒r─▒lmas─▒ gerekmektedir.
  • Genetik bozukluklar: HNPCC genindeki de─či┼čmeler, kolon kanserine yakalanma riskini art─▒rmaktad─▒r.
  • ─░nflamatuar ba─č─▒rsak hastal─▒klar─▒: Crohn ve ülseratif kolit gibi ba─č─▒rsak iltihaplar─▒ ┼čeklinde görülen hastal─▒klar, kolon kanserleri geli┼čme riskini art─▒rmaktad─▒r.
  • Sa─čl─▒ks─▒z ya┼čam biçimi: Lif yönünden dü┼čük olan besinleri tüketenlerde, sigara ve alkol gib zararl─▒ al─▒┼čkanl─▒─č─▒ olanlarda, ┼čeker hastal─▒─č─▒, a┼č─▒r─▒ ┼či┼čmanl─▒k ve hareketsiz bir hayat tarz─▒ olan ki┼čilerde kolon kanseri görülme riski fazlad─▒r.

Kolon Kanseri Belirtileri Nelerdir?

Ba─č─▒rsak kanserlerinin belirtileri, s─▒kl─▒kla d─▒┼čk─▒lama al─▒┼čkanl─▒klar─▒nda de─či┼čiklik ┼čekilde kendini gösterir. 

Geçmeyen ishal ya da kab─▒zl─▒k, d─▒┼čk─▒da incelme, d─▒┼čk─▒dan ve anüsten kan gelmesi, d─▒┼čk─▒da yumurta ak─▒na benzer bir salg─▒ olmas─▒ kolon kanserinin belirtileri aras─▒nda bulunur. Kanser daha da ilerledi─činde kar─▒n bölgesinde, ┼či┼člik ve a─čr─▒ gibi ┼čikâyetler gözlenir. D─▒┼čk─▒lama yaparken a─čr─▒ duyma ve zorlanma, demir eksikli─čine ba─čl─▒ kans─▒zl─▒k, kilo kaybetme ve kar─▒n bölgesinde kitle olu┼čumu da kolon kanseri ile ilgili bulgulard─▒r.

Kolon Kanseri Tan─▒s─▒ Nas─▒l Konulur?

Günümüzde kolon ve ba─č─▒rsakta kanser ve di─čer tümöral olu┼čumlar endoskopik yöntemler kullan─▒larak daha kolay bir ┼čekilde te┼čhis edilebilmektedir. Kolonoskopi yöntemi kullan─▒larak tümör olu┼čumunun erken dönemde saptanmas─▒ mümkündür.

Ayr─▒ca kolonoskopi sayesinde, kansere dönü┼čme riski olan polipler al─▒nmakta ve kanser tehlikesi önlenmektedir. Kesin tan─▒ için hastadan d─▒┼čk─▒ al─▒n─▒p incelenir, kolon grafisi ve bilgisayarl─▒ tomografi uygulan─▒r. Endoskopi ile de parça al─▒n─▒p, patolojik incelemeden geçirilmektedir.

Kolon Kanseri Tedavi Yöntemleri Nelerdir? 

Kolon kanseri tedavisi için kansere dönü┼čme ihtimali olan polipler, kolonoskopi yöntemi ile al─▒n─▒r. Kanser ileri bir evreye gelmi┼čse, cerrahi i┼člem zorunlu hale gelir. Tümörün oldu─ču k─▒s─▒m ç─▒kart─▒l─▒r. Hastal─▒─č─▒n kom┼ču bölgelere yay─▒ld─▒─č─▒ durumlarda ise kemoterapi uygulanmaktad─▒r. Kanser metastaz yapm─▒┼čsa, tedaviye devam edilerek, hastan─▒n ya┼čam süresi uzat─▒lmaya çal─▒┼č─▒l─▒r.

Kolon Kanserinden Korunma Yollar─▒

Lifli besinlerin bol miktarda tüketimi, kalsiyum ve D vitamini al─▒nmas─▒, fazla kilolardan kurtulup, spor ve egzersiz yap─▒lmas─▒ önemlidir. Ayr─▒ca 50 ya┼č─▒ndan itibaren düzenli olarak tarama testlerinin yapt─▒r─▒lmas─▒, olas─▒ hastal─▒k riskinin erken zamanda saptanarak, ba┼čar─▒l─▒ ┼čekilde tedavi edilmesi için gereklidir.

Kolon Kanserinde Kimler Risk Alt─▒nda?

Bilimsel ara┼čt─▒rmalara göre kolon kanseri, 50 ya┼č üzeri bireylerde daha s─▒k görülür. Ancak ailesinde kolorektal kanser öyküsü bulunan bireylere hangi ya┼čta olursa olsun risk alt─▒nda olduklar─▒ için düzenli olarak kontrollerini yapt─▒rmalar─▒ önerilir.

Protein a─č─▒rl─▒kl─▒ beslenenlerde de kolon kanseri riski daha yüksektir. Baz─▒ ara┼čt─▒rmalar D vitamini eksikli─či bulunan ki┼čilerde kolon kanseri görülme riskinin artt─▒─č─▒n─▒ göstermektedir. Kolon kanserinde risk alt─▒nda olan bir di─čer grup da diyabet hastalar─▒d─▒r. Yap─▒lan ara┼čt─▒rmalar, diyabet hastalar─▒nda kolon kanseri geli┼čme riskinin daha yüksek oldu─čunu gösterir.

Kolon Kanseri Genetik midir?

Kanser, hücrelerin kontrolsüz olarak ço─čalmas─▒ neticesinde ortaya ç─▒kan bir hastal─▒kt─▒r. Hücrelerin kontrolsüz ço─čalmas─▒nda ço─ču zaman hücrelerde meydana gelen bir DNA bozulmas─▒n─▒n etkisi vard─▒r. Bu nedenle di─čer kanser türlerinde oldu─ču gibi kolon kanseri de ailesinde kolon kanseri tan─▒s─▒ olan bireylerde daha yayg─▒n görülür.

Kolon Kanseri Cinsiyete Ba─čl─▒ m─▒d─▒r?

Bilimsel ara┼čt─▒rmalara göre erkeklerin kad─▒nlara oranla kolon kanserine yakalanma riski daha fazlad─▒r. Kolon kanserinin cinsiyete göre da─č─▒l─▒m─▒ incelendi─činde ise kolon kanseri erkeklerde üçüncü, kad─▒nlarda ikinci en çok görülen kanser çe┼čididir.

Kolon Kanseri ile Rektum Kanseri Ayn─▒ ┼×ey midir?

Kolon ve rektum, kal─▒n ba─č─▒rsa─č─▒n parçalar─▒d─▒r. Her ikisi de farkl─▒ yap─▒lard─▒r. Ancak kolon ve rektum kanserinin belirtileri, tan─▒ yöntemleri, tedavi yöntemleri ve risk faktörleri birbiri ile benzerlik gösterir. Kal─▒n ba─č─▒rsa─č─▒n parçalar─▒ndan olan bu organlarda görülen kanserlere kolorektal kanserler ad─▒ verilir.

En ├çok Okunan Sa─čl─▒k Rehberi Yaz─▒lar─▒m─▒z

Sosyal Medya Hesaplar─▒m─▒z:
Facebook | Instagram | YouTube | LinkedIn

Prof. Dr.
Yasemin Kemal
Medikal Onkoloji
VM Medical Park Samsun
786675

Bu i├žeri─čin geli┼čtirilmesinde Medical Park Yay─▒n Kurulu katk─▒ sa─člam─▒┼čt─▒r.
Sayfa i├žeri─či sadece bilgilendirme ama├žl─▒d─▒r. Sayfa i├žeri─činde tedavi edici sa─čl─▒k hizmetine y├Ânelik bilgiler i├žeren ├Âgelere yer verilmemi┼čtir. Tan─▒ ve tedavi i├žin mutlaka hekiminize ba┼čvurunuz.