sat─▒r aras─▒

Kolostrum nedir, sorusu için memeli canl─▒lar─▒n hamilelik s─▒ras─▒nda vücudunda üretti─či ilk süttür, yan─▒t─▒ verilebilir. Bu süt yenido─čan bir bebek için çok faydal─▒ besinler içerir.

─░çerisinde bulunan besinlerin bebe─če birçok faydas─▒ vard─▒r. Sadece insanda de─čil di─čer memeli canl─▒larda da kolostrum sütü do─čumdan hemen sonra salg─▒lanan bir süttür. Ayn─▒ zamanda kolostrum takviyeleri de vard─▒r. 

Kolostrum Nedir

Kolostrum nedir, sorusu gebeler taraf─▒ndan merak edilen bir konudur. Kolostrum memeli canl─▒lar─▒n hamilelik s─▒ras─▒nda vücudunda üretti─či ilk süttür. Gö─čüslerde olu┼čur ve bebe─čin ba─č─▒┼č─▒kl─▒k sistemine büyük katk─▒ sa─člar. Do─čumdan sonra bebe─čini emziren bir annenin, bebe─čine verdi─či ilk süt kolostrumdur.

─░çeri─či çok zengin oldu─ču ve rengi di─čer sütlere göre daha sar─▒ oldu─ču için alt─▒n s─▒v─▒ olarak da bilinir. Kolostrum ya─č ve ┼čeker aç─▒s─▒ndan dü┼čük protein aç─▒s─▒ndan ise yüksektir. Az miktar─▒nda bile bebe─če büyük faydas─▒ vard─▒r. Memeden sal─▒nan kolostrum sütü d─▒┼č─▒nda takviyeleri de üretilir. Bu takviyelerin de farkl─▒ yararlar─▒ vard─▒r.

Kolostrum Sütünde Hangi Besinler Bulunur? 

Yenido─čanlar─▒n ba─č─▒┼č─▒kl─▒k sistemleri tam olarak geli┼čemedi─či için d─▒┼čar─▒dan gelebilecek olan enfeksiyonlar─▒ kar┼č─▒ aç─▒kt─▒r. Kolostrum sütünde, yenido─čan─▒ çok iyi besleyen ve ba─č─▒┼č─▒kl─▒─č─▒n─▒ güçlendiren besinler bulunur. 

Kolostrum sütü içerisinde bulunan maddeler a┼ča─č─▒daki gibidir:

  • ─░mmünoglobulin A (antikor)
  • Lökosit (beyaz kan hücresi)
  • Epidermal büyüme faktörü (hücrelerin büyümesi için bir protein)
  • Laktoferrin (enfeksiyon önleyici bir protein)
  • A vitamini
  • Magnezyum
  • Bak─▒r
  • Çinko 
  • Karotenoid (antioksidan)

Kolostrum Faydalar─▒ Nelerdir?

Kolostrum sütünde bebe─čin ya┼čam─▒ndaki ilk birkaç günde ihtiyaç duydu─ču tüm besinler vard─▒r. Bu besinlerin bebe─če sa─člad─▒─č─▒ faydalar ┼ču ┼čekildedir:

  • Ba─č─▒┼č─▒kl─▒─č─▒ güçlendirir: Kolostrumdaki antikorlar, bebe─čin çevredeki mikroplara kar┼č─▒ korunmas─▒n─▒ sa─člar. Yani do─čal bir antibiyotik görevi görür.
  • Ba─č─▒rsak sa─čl─▒─č─▒n─▒ güçlendirir: Ba─č─▒rsaklar─▒ kaplayarak sa─čl─▒kl─▒ bir ba─č─▒rsak floras─▒ olu┼čmas─▒na yard─▒mc─▒ olur. 
  • Do─čal müsildir: Yenido─čan bebe─čin ilk kakas─▒n─▒ temizlemede ve sar─▒l─▒k geli┼čme olas─▒l─▒─č─▒n─▒ azaltmada yard─▒m eder.
  • Kan ┼čekerini dü┼čürür: Bebek zaman─▒nda do─čmu┼čsa kan ┼čekerinin dü┼čmesini önlemeye yard─▒m eder.
  • Büyümeyi destekler: ─░çerisinde bulunan büyüme faktörleri sayesinde prematüre do─čmu┼č bebeklerin sa─čl─▒kl─▒ bir ┼čekilde büyümesini sa─člar.
  • Vücudun düzenlenmesinde rol oynar: Bebe─čin vücut ─▒s─▒s─▒n─▒, akci─čer ve dola┼č─▒m fonksiyonlar─▒n─▒, metabolizmas─▒n─▒ düzenlemede yard─▒mc─▒d─▒r. Yenido─čan bu ┼čekilde d─▒┼č dünyaya kolayca al─▒┼č─▒r.

Kolostrum Sütü Ne Zaman Üretilmeye Ba┼člar?

Hamileli─čin 12 ile 18. haftalar─▒nda üretilmeye ba┼član─▒lan kolostrum sütü, plasenta taraf─▒ndan salg─▒lanan hamilelik hormonlar─▒n─▒n yard─▒m─▒yla üretilmeye ba┼člar. ─░kinci trimest─▒rdan itibaren gö─čüslerden arada bir kolostrum sütü s─▒zabilir. Uzman doktorunuza dan─▒┼čmadan bu dönemlerde gö─čüslerinizi s─▒kman─▒z tavsiye edilmez.

Bebek do─čdu─čunda plasenta da rahimden ç─▒kaca─č─▒ için progesteron hormonunun seviyeleri dü┼čer. Bundan dolay─▒ gö─čüslere süt üretimi için sinyal gider. Do─čumdan sonraki ilk 24 saat içerisinde herhangi bir zamanda bebe─čin emzirilmeye ba┼članmas─▒ önerilir. Kolostrum yo─čun k─▒vaml─▒ oldu─čundan damla damla gelir.

Ancak bu bebek için yeterlidir. E─čer yenido─čan meme emmede zorlanma ya┼č─▒yorsa, elden yard─▒m alarak bebe─čin i┼či kolayla┼čt─▒r─▒labilir. Yo─čun bir süt oldu─ču için gö─čüs pompalar─▒ i┼če yaramayabilir. Bebe─čin kolostrum sütünü içip içemedi─čini anlayabilmek için düzenli olarak idrar yap─▒p yapmad─▒─č─▒ kontrol edilebilir.

Kolostrum ve Anne Sütü Aras─▒ndaki Farklar Nelerdir?

Kolostrum annelerin gö─čsünde ilk üretilen ve besin aç─▒s─▒ndan zengin bir süttür. Do─čumdan birkaç gün sonra kolostrum sütünün yerini anne sütü al─▒r. Ancak birkaç hafta boyunca anne sütünün içerisinde az miktarda kolostrum da gelir. Do─čumdan sonraki 1-4 gün içerisindeki anne sütüne kolostrum, 4 gün-2 haftadakine geçi┼č sütü, 14 günden sonraki süte ise olgun süt ad─▒ verilir.

Anne ve kolostrum sütü aras─▒ndaki farklar ┼ču ┼čekilde s─▒ralanabilir:

  • Kolostrumda anne sütüne göre iki kat fazla protein vard─▒r.
  • Kolostrumda anne sütüne göre dört kat fazla çinko vard─▒r.
  • Kolostrumun sindirimi daha kolayd─▒r.
  • Kolostrum daha kal─▒n ve sar─▒ renktedir.
  • Kolostrum ba─č─▒┼č─▒kl─▒k sistemini güçlendiren immünoglobinler ile doludur.

Kolostrum Takviyesi Nedir? 

Son y─▒llarda artan sa─čl─▒k bilinci ile birlikte kolostrum takviyeleri geli┼čmi┼čtir. Kolostrum takviyesi yeti┼čkinlerin de kullanabilece─či bir çok besini içeren bir takviyedir. Kolostrum sütünde oldu─ču gibi içerisinde laktoferrin, büyüme faktörleri, antikorlar ve hormonlar bulunur.

Laktoferrin, vücutta demirin ba─članmas─▒na yard─▒mc─▒ olan bir proteindir ve ba─č─▒┼č─▒kl─▒─č─▒n güçlendirilmesinde önemli bir rolü vard─▒r. Kolostrum takviyeleri içerisinde bulunan büyüme faktörleri alfa ve beta olarak geçer. Kas ve k─▒k─▒rdak onar─▒m─▒na da yard─▒mc─▒ olurlar. Bu takviye sporcular─▒n yaraland─▒ktan sonra iyile┼čme sürelerini k─▒saltmak için s─▒kl─▒kla kullan─▒l─▒r.

Kolostrum Takviyesinin Yeti┼čkinlere Faydalar─▒ Nelerdir?

Takviye olarak al─▒nan kolostrum faydalar─▒ aras─▒nda gastrointestinal (sindirim) sistem hastal─▒klar─▒n─▒n tedavi edilebilmesi vard─▒r. Bu hastal─▒klar aras─▒nda baz─▒ ilaçlardan dolay─▒ olu┼čan mide yaralanmalar─▒, mide ülseri ile ba─člant─▒s─▒ olan helicobakteri enfeksiyonlar─▒, bula┼č─▒c─▒ ishal vard─▒r. Bu konuda ara┼čt─▒rmalar net olmad─▒─č─▒ için kapsaml─▒ ara┼čt─▒rmalar yap─▒lmas─▒ gerekir.

Kolostrum Hakk─▒nda S─▒kça Sorulan Sorular

Yenido─čan Bebe─čin Ne Kadar Kolostruma ─░htiyac─▒ Var?

Yeni do─čmu┼č bir bebe─čin karn─▒ yakla┼č─▒k olarak birkaç çay ka┼č─▒─č─▒ s─▒v─▒y─▒ almaya müsait durumdad─▒r. Bu yüzden günlük olarak yaln─▒z 30 ml kadar kolostruma ihtiyac─▒ olur. Yenido─čan─▒n az az ve s─▒k s─▒k beslenmesinin sebebi budur.

Bebe─čin ihtiyac─▒ olan kolostrum ve geçi┼č sütünün miktar─▒ gün geçtikte artar. Anne vücudu da buna uygun olarak düzenli süt üretimini sa─člar. Ancak her anne-bebek ili┼čkisinde farkl─▒l─▒klar olabilir. Bu yüzden beslenme konusunda soru veya endi┼čeleri olan annelerin doktorlar─▒na dan─▒┼čmalar─▒ tavsiye edilir.

Do─čumdan Önce Kolostrum S─▒zmas─▒ Ne Anlama Gelir?

Kolostrum s─▒z─▒nt─▒s─▒ do─čumun yak─▒n oldu─ču anlam─▒na gelen bir durum de─čildir. Aksine kolostrum s─▒z─▒nt─▒s─▒ gayet normaldir. Bu s─▒z─▒nt─▒ genellikle ikinci trimesterda ba┼člasa da onun öncesinde de ba┼člayan gebelikler olabilir. Kolostrum s─▒zd─▒ran gebeler gö─čüs pedleri ile bölgeye müdahale edebilirler. 

Kolostrumun Antibakteriyel Özellikleri Bebe─či Hangi Enfeksiyonlardan Koruyabilir? 

Kolostrumun bakterileri öldürebilme özelli─či ile bebek birçok enfeksiyondan korunabilir. Bu enfeksiyon türlerine ┼čunlar örnek olarak verilebilir: 

  • Solunum yolu enfeksiyonlar─▒: Bebe─čin üst solunum yollar ─▒na kar┼č─▒ direncini artt─▒rabilir.
  • Deri enfeksiyonlar─▒: Antimikrobiyal özelli─či sayesinde cildini besleyerek, deri enfeksiyonlar─▒na kar┼č─▒ koruma sa─člayabilir.
  • Göz enfeksiyonlar─▒: Gözleri koruyan antikorlar içeren kolostrum, göz hastal─▒klar─▒na kar┼č─▒ yenido─čan─▒n direncini artt─▒rabilir.
  • Sindirim sistemi enfeksiyonlar─▒: ─░çerisinde ba─č─▒rsaklara yerle┼čerek zararl─▒ bakterilere kar┼č─▒ koruma sa─člayan antikorlar vard─▒r. Bu yüzden sindirim sisteminde ortaya ç─▒kabilecek enfeksiyonlara kar┼č─▒ bebe─čin daha güçlü olmas─▒n─▒ sa─člar.
  • Üriner sistem enfeksiyonlar─▒: Sütün içerisinde olan antikorlar yine üriner sistem enfeksiyonlar─▒na kar┼č─▒ da koruma sa─člayabilir.

Yenido─čan─▒n ba─č─▒┼č─▒kl─▒─č─▒n─▒n tüm bu enfeksiyonlar ile kar┼č─▒ kar┼č─▒ gelince daha iyi sava┼čabilmesi için kolostrum sütü çok önemlidir. Bu yüzden mümkün ise do─čumdan itibaren bebe─čin emzirilmeye ba┼članmas─▒ gerekir.

Kolostrum Zararlar─▒ Var m─▒?

Her memeli canl─▒ kolostrum sütü üretir. ─░nsan üretimi kolostrumun ise bilinen bir zarar─▒ yoktur. S─▒─č─▒r kolostrumu ile kanser tedavisi üzerinde çal─▒┼čmalar devam etmektedir. Ayr─▒ca kolostrumun sindirim sisteminin baz─▒ hastal─▒klar─▒n─▒ tedavi edebilece─či dü┼čünülmektedir. Ancak s─▒─č─▒rlar─▒n üretti─či kolostrum sütü yeterince ara┼čt─▒r─▒lmad─▒─č─▒ için faydalar─▒ hakk─▒nda kesin bir bilgi yoktur.

Bilinen s─▒─č─▒r kolostrum zararlar─▒ ┼čunlard─▒r:

  • ─░nek sütüne alerjisi olan ki┼čiler için alerjendir.
  • ─░nek sütündeki laktoza kar┼č─▒ hassasiyeti olan ki┼čilerin laktoz intolerans─▒ burda da devam eder. Hatta daha yo─čun bir süt oldu─ču için belirtiler daha ┼čiddetli olabilir.
  • Meme, yumurtal─▒k ve prostat kanseri riski ta┼č─▒yan ki┼čilerin s─▒─č─▒r kolostrumu içmelerinde sak─▒ncalar olabilir.

Dr. ├ľ─čr. ├ťyesi
Didem Cemile Ye┼čil─▒rmak
Yenido─čan Yo─čun Bak─▒m
VM Medical Park Samsun
1758

Bu i├žeri─čin geli┼čtirilmesinde Medical Park Yay─▒n Kurulu katk─▒ sa─člam─▒┼čt─▒r.
Sayfa i├žeri─či sadece bilgilendirme ama├žl─▒d─▒r. Sayfa i├žeri─činde tedavi edici sa─čl─▒k hizmetine y├Ânelik bilgiler i├žeren ├Âgelere yer verilmemi┼čtir. Tan─▒ ve tedavi i├žin mutlaka hekiminize ba┼čvurunuz.