sat覺r aras覺

Kondromalazi patella, diz kapa覺n覺n alt覺nda bulunan patella isimli bölümün yumuamas覺 ya da hasar görmesiyle ortaya ç覺kan bir rahats覺zl覺kt覺r. Diz kapa覺n覺n korunma kalkan覺 zay覺flad覺覺nda diz ve uyluk kemii birbirine sert ekilde sürtünmeye balar.

Sürtünmenin etkisiyle dizde g覺c覺rdama sesleri ve diz kapa覺 ar覺s覺 oluur . Ortaya ç覺kan rahats覺zl覺klar覺 hafifletmek için genellikle dinlenme, souk uygulamas覺, dizi korumak için dizlik kullan覺m覺 ve özellikle diz çevresi kaslar覺n覺 güçlendirici egzersizler önerilir. 

Patellofemoral eklem, femur kemii (kalça ve diz aras覺 bacak kemii) ile diz kapa覺 aras覺nda yer alan k覺k覺rdak yap覺d覺r. Diz hareket ettikçe diz kapa覺, femurun alt覺nda bulunan özel oyukta hareket eder. Diz kapa覺 alt覺ndaki yap覺da sorun olduunda bu harekette de s覺k覺nt覺 balar. K覺k覺rdak bozulmas覺 özellikle genç yetikin kad覺nlarda daha s覺k görülür. 

Kondromalazi Patella Nedir?

Kondromalazi patella nedir sorusu, öncelikle tan覺m覺n kelime olarak anlam覺yla aç覺klanabilir. Kondromalazi nedir veya kondromalazi ne demek diye sorulacak olursa Latince kökenli bir sözcüktür. Kondral sözcüü k覺k覺rdak, malazi sözcüü yumuama anlam覺n覺 ta覺r.

Kondromalazi de k覺k覺rdakta yumuama demektir. Patella ise k覺k覺rdak yap覺da diz kapa覺 bölümüdür. Bu bilgiler 覺覺覺nda kondromalazi ve patella kelimelerinin birleimi diz kapa覺 k覺k覺rda覺n覺n yumuamas覺n覺 ifade etmek için kullan覺lan bir terime dönüür. Halk aras覺nda koucu dizi olarak da bilinen kondromalazi patellada diz önünde ciddi ar覺lar oluur. 

Kondromalazi patella, diz kapa覺n覺 hareketler s覺ras覺nda koruyan k覺k覺rda覺n problemleriyle ortaya ç覺kan bir rahats覺zl覺kt覺r. Diz kapa覺n覺n bükülme hareketlerinde kayarak en verimli ekilde konumlanmas覺n覺 salayan bu k覺k覺rdakt覺r. 

Kondromalazi Patella Belirtileri Nelerdir?

Patellada olan kondromalazi belirtileri kiiden kiiye deimekle beraber en s覺k kar覺la覺lan semptomlar öyle s覺ralanabilir:

  • Çok oturduktan sonra kalkarken, dize yük binince, merdiven inip ç覺karken, yoku inip ç覺karken, squat gibi çömelme içeren egzersizlerde, bada kurulduunda, bacak bacak üstüne at覺ld覺覺nda ve fazla hareketle yükselen diz ar覺s覺
  • Diz bükülüp aç覺l覺rken ç覺t覺rt覺 ya da t覺k覺rdama sesleri gelmesi veya sürtünme hissedilmesi
  • Hafif ya da orta seviyede diz ilii
  • Dizde yanma, kar覺ncalanma, batma gibi hisler
  • Diz hareketlerinde zaman zaman k覺s覺tlanma
  • Dizde güçsüzlük sebebiyle denge sorunlar覺

Kondromalazi Patella Nedenleri Nelerdir?

Diz kapa覺 balarla uyluk kemii kaslar覺na balan覺r. Diz büküldüünde diz kapa覺 arka yüzü uyluk kemii üstünde kayarak hareket eder. Diz kapa覺 çevresinde bu kaygan ilerlemeyi bozacak ekilde sorunlar olursa bu kayma hareketi sürtünmeye dönüür. Sürtünme etkisiyle diz kapa覺 k覺k覺rda覺n覺n a覺nmas覺 da kondromalazi patellaya neden olur.

Kondromalazi patellan覺n oluumuna direkt veya dolayl覺 yoldan etki eden nedenler öyledir: 

  • Diz çevresindeki kaslarda doumsal ya da geliimsel olarak zay覺fl覺k olmas覺
  • Dizin youn stres alt覺nda kald覺覺 hareketlerin çok s覺k tekrar edilmesi
  • Diz kapa覺n覺 etkileyen travmalar, kazalar

Kondromalazi Patella Tan覺s覺 Nas覺l Konulur?

Ortopedi ve travmatoloji bölümü diz kapa覺 sorunlar覺yla ilgilenir. Tan覺 için önce fiziksel muayene yap覺l覺r ve hastan覺n ikayetleri dinlenir. Dizdeki ilikler ve dizin konumu kontrol edilir. Net tan覺 konabilmesi için genelde baz覺 tetkiklerden faydalan覺l覺r. 

  • Çekilen grafiler ve bilgisayarl覺 tomografi ile anatomik inceleme yap覺l覺r, kemik hasarlar覺na bak覺l覺r
  • MR görüntüleme ile diz içi ve çevresindeki yap覺lar detayl覺 incelenir, k覺k覺rdak hasarlar覺na bak覺l覺r

Kondromalazi Patella Tedavisi Nas覺l Olur?

Kondromalazi patellan覺n tedavisinde hem ikayetleri önleyici yöntemler hem de fizyolojik olarak çözüm salayacak tedavi seçenekleri deerlendirilir. 

  • Diz kapa覺n覺 rahatlatarak ar覺lar覺 azaltmak için dinlenme, souk uygulamas覺 ve dizlik kullan覺m覺 faydal覺 olur. 
  • Fizik tedavi yöntemleri oldukça etkilidir. Diz kaslar覺n覺 güçlendirmek ve diz hareketlerini düzenlemek genellikle ar覺lar覺 azalt覺r. Diz çevresi kaslar覺n覺 gevetmek ve rahatlatmak için masaj ve manuel terapi destei de al覺nabilir.
  • Baz覺 kiiler için uzman hekimler iltihab覺 azalt覺p ar覺lar覺 hafifletmek ad覺na kortikosteroid enjeksiyonlar覺n覺 önerebilir.
  • Balang覺ç seviyesindeki kondromalazi patellan覺n iyileme ihtimali vard覺r. Bunun için non-steroid anti-inflamatuar ilaçlar reçete edilebilir. 
  • PRP veya kök hücre tedavisiyle iyilemenin daha h覺zl覺 olmas覺 salanabilir.
  • Kondromalazi patellan覺n ilerleyen evrelerinde tedavi için cerrahi gerekebilir.

Kondromalazi Patella için Kim Risk Alt覺ndad覺r?

Kondromalazi patellan覺n yaanmas覺 daha yüksek ihtimal olan baz覺 gruplar vard覺r. Bu gruplar için belirleyici faktörler ya, cinsiyet, anatomik yap覺, d覺sal etkiler ve baz覺 hastal覺klard覺r.  

  • Ya: Özellikle genç yataki sporcularda kondromalazi patellan覺n oluma ihtimali daha yüksektir. Gençlerde çok hareket etmekten dolay覺 gelien diz k覺k覺rda覺 a覺nmas覺na bal覺 ar覺 gibi ikayetler youn aktiviteye birkaç gün ara verildiinde azal覺r. Baz覺 durumlarda diz kapa覺 yerleimde sorun da olabilir. Bu tip vakalarda dinlenme yeterli olmayabilir ve ek tedavi yöntemleri gerekebilir. 
  • Youn Aktivite: Dize yük bindiren egzersizleri youn ekilde yapan kiilerde kondromalazi patellan覺n oluma riski artar. Büyüme ça覺nda yüksek enerjiyle sürekli hareket halinde olan gençler de risk grubundad覺r. 
  • Cinsiyet: Kad覺nlar覺n kas kütlesi ve gücü daha düük olabildii için kas zay覺fl覺覺 etkisiyle diz kapa覺 sorunlar覺 yaama ihtimali de erkeklere göre daha yüksektir. 
  • Düz Tabanl覺k: Düz tabanl覺k yaayan kiilerde dize binen yük biraz daha fazla olur ve bu da problem yaama ihtimalini art覺r覺r. Bu yüzden ortopedik ayakkab覺lar giymek çok önemlidir. 
  • Yaralar: Diz kapa覺na al覺nan darbeler ya da kaza etkisiyle yaanan problemler sebebiyle kondromalazi patellan覺n oluma ihtimali artabilir.
  • Obezite: Fazla kilo direkt dizlere binen yükü art覺rd覺覺 için diz sorunlar覺na da maalesef kap覺 aralanm覺 olur. 
  • Osteoartrit (diz eklemi kireçlenmesi): Kireçlenme (osteoartrit) ve iltihapl覺 romatizmal hastal覺klarda dizde yaratt覺覺 olumsuz etkiler sebebiyle diz kapa覺 da zorlanabilir. 

Kondromalazi Patellada Hasar Düzeyinin Evrelemesi

Diz kapa覺 k覺k覺rda覺nda oluan hasar覺n younluuna göre 4 evre vard覺r. 

Evre 1: Diz kapa覺n覺 koruyan k覺k覺rdak yumuam覺t覺r.

Evre 2: Diz kapa覺 k覺k覺rda覺nda yumuama ve hafif bozulma vard覺r.

Evre 3: Diz kapa覺 k覺k覺rda覺nda yumuama ve belirgin derecede bozulma vard覺r.

Evre 4: Diz kapa覺 k覺k覺rda覺n覺n büyük bölümü hasarl覺d覺r hatta baz覺 k覺s覺mlarda kemik ortaya ç覺km覺 ekildedir.

Kondromalazi Patella Gelimesini Önlemek için Ne Yap覺lmal覺?

Kondromalazi patellan覺n gelimesini önlemek için al覺nabilecek basit önlemler öyle s覺ralanabilir:

  • Diz kapaklar覺n覺 a覺r覺 zorlay覺c覺 hareketlerden kaç覺nmak
  • Diz kapaklar覺 üstünde uzun süre kalmak gerektiinde dizlik kullanmak
  • Diz çevresi ve bacak kaslar覺n覺 güçlendiren ve esneklii art覺ran egzersizler yapmak
  • Düztabanl覺k durumu varsa uygun ayakkab覺 ve tabanl覺k seçimine özen göstermek
  • Fazla kilo almamak için sal覺kl覺 beslenmek 
  • Spor s覺ras覺nda uygun ayakkab覺lar giymek
  • Yüksek topuklu ayakkab覺lar覺 mümkün olduunca giymemek

Kondromalazi Patella Hakk覺nda S覺kça Sorulan Sorular

Kondromalazi patella iyileir mi?

Balang覺ç seviyesindeki diz k覺k覺rda覺 hasarlar覺 iyileebilir. Dizi koruma ve bazen basit ilaç desteiyle birkaç haftada iyileme görülebilir. Hastal覺kta seviye ilerledikçe iyileme ihtimali düer ancak ikayetleri azaltmak ve yaam kalitesini art覺rmak için fizik tedavi ve özel egzersizler oldukça etkilidir. 

Patellofemoral eklemde Grade 2 kondromalazi patella bulgular覺 izlenmitir ne demek?

Kondromalazi patellan覺n evreleri grade olarak da tan覺mlan覺r. Toplamda 4 evre vard覺r. Grade 2 ikinci evrenin farkl覺 ifade ediliidir. Patellofemoral eklem, femur kemiiyle diz kapa覺 aras覺nda yer alan k覺k覺rdak yap覺d覺r ve buradaki sorunlar nedeniyle kondromalazi patellan覺n oluumu balar. 

Diz kaslar覺n覺 güçlendirmek için neler yap覺labilir?

Bisiklete binmek, yürüyü ve dizlere özel egzersiz hareketleri yapmak diz kaslar覺n覺 güçlendirir. Hareketi yaam rutinini dahil etmek çok önemlidir. Oturarak çal覺覺yorsan覺z 2 saatte bir 15 dakikal覺k k覺sa yürüyüler yapmak, ara ara dizleri büküp gererek esneme hareketleri yapmak basit hareket etme yöntemleridir. Bol su içmek ve yourt yemek dizi güçlendirici beslenme önerileri aras覺nda say覺labilir. Ayr覺ca bütünsel kemik sal覺覺 için güne 覺覺nlar覺ndan da olabildiince faydalanmak gerekir.

En ok Okunan Sal覺k Rehberi Yaz覺lar覺m覺z

Sosyal Medya Hesaplar覺m覺z:
Facebook | Instagram | YouTube | LinkedIn

Prof. Dr.
Fatih K羹癟羹kdurmaz
Ortopedi ve Travmatoloji
VM Medical Park Maltepe
6315

Bu i癟eriin gelitirilmesinde Medical Park Yay覺n Kurulu katk覺 salam覺t覺r.
Sayfa i癟erii sadece bilgilendirme ama癟l覺d覺r. Sayfa i癟eriinde tedavi edici sal覺k hizmetine y繹nelik bilgiler i癟eren 繹gelere yer verilmemitir. Tan覺 ve tedavi i癟in mutlaka hekiminize bavurunuz.