Kulak Kiri Neden Olur? Kulak Kiri Temizleme Nasıl Yapılır?

Kulak Kiri Neden Olur? Kulak Kiri Temizleme Nasıl Yapılır?

Kulak kiri, tıbbi adıyla buşon, kulak kanalını korumaya yardımcı olan doğal bir salgıdır. Normalde kulak kiri; toz, kir ve mikroorganizmaların kulağın iç kısmına ilerlemesini engellemeye destek olur ve çoğu zaman kendiliğinden dışarı atılır. Ancak bazı kişilerde kulak kiri birikerek tıkanıklık, işitme azalması, kulakta dolgunluk, çınlama, kaşıntı veya rahatsızlık hissine neden olabilir. Kulak çubuğu ya da sivri cisimlerle kulağı temizlemeye çalışmak kiri daha içeri itebileceği için, belirgin şikâyetlerde kulak burun boğaz uzmanına başvurulmalıdır.

Güncelleme :
Görüntüleme : 60.086
Medical Park’ı sağlıkta güvenilir kaynağınız olarak seçin
ai Bu İçeriği Yapay Zeka İle Özetle

Kulak Kiri Nedir?

Kulak kiri, tıbbi adıyla buşon veya serumen, dış kulak yolunda bulunan salgı bezleri tarafından üretilen doğal bir maddedir. Halk arasında “kulak kiri” olarak adlandırılsa da aslında kulağın korunmasına yardımcı olan önemli bir salgıdır. Kulak kiri; toz, kir, yabancı parçacıklar ve mikroorganizmaların kulak kanalının daha derin bölgelerine ilerlemesini engellemeye destek olur.

Normal şartlarda kulak kiri çene hareketleri, konuşma ve çiğneme sırasında yavaşça dışarı doğru ilerler ve kendiliğinden temizlenir. Ancak bazı kişilerde kulak kiri fazla üretilebilir veya kulak kanalının yapısı nedeniyle dışarı atılamayabilir. Bu durumda kulakta tıkanıklık, dolgunluk hissi, işitme azalması, çınlama, kaşıntı, ağrı veya baş dönmesi gibi şikâyetler ortaya çıkabilir.

Kulak çubuğu, toka, kalem ucu veya benzeri cisimlerle kulağı temizlemeye çalışmak kulak kirini daha içeri itebilir ve kulak zarına zarar verebilir. Bu nedenle kulak tıkanıklığı veya işitme azalması gibi belirtiler varsa kulak burun boğaz uzmanına başvurulmalıdır.

Kulak Kiri Belirtileri Nelerdir?

Kulak Kiri Belirtileri Nelerdir?

Kulak kiri çoğu zaman herhangi bir belirtiye neden olmaz ve kulak kanalı tarafından kendiliğinden dışarı atılır. Ancak kulak kiri fazla biriktiğinde veya kulak kanalını tıkadığında bazı şikâyetler ortaya çıkabilir. Bu durum tıbbi olarak buşon tıkanıklığı olarak da adlandırılır.

Kulak kiri belirtileri arasında şunlar yer alabilir:

  • Kulakta tıkanıklık hissi
  • İşitmede azalma
  • Kulakta dolgunluk veya basınç hissi
  • Kulak çınlaması
  • Kaşıntı
  • Kulakta ağrı veya hassasiyet
  • Kulaktan kötü koku gelmesi
  • Baş dönmesi veya denge hissinde bozulma
  • Kulakta uğultu
  • Kendi sesini daha yankılı duyma
  • Kulaklık kullanırken rahatsızlık hissi

Kulak kiri belirtileri bazen kulak enfeksiyonu, dış kulak yolu iltihabı, kulak zarı sorunları veya farklı işitme problemleriyle karışabilir. Bu nedenle kulakta ağrı, akıntı, ateş, ani işitme kaybı, şiddetli baş dönmesi veya kanama varsa kulak burun boğaz uzmanına başvurulmalıdır.

Kulak çubuğu veya sivri cisimlerle kulağı temizlemeye çalışmak kulak kirini daha içeri itebileceği ve kulak zarına zarar verebileceği için önerilmez.

Kulak Kiri Neden Olur?

Dış kulak, kulak kepçesi ile kulak zarı arasında yer alan silindirik biçimli, orta kısımda daralan, kemik ve kıkırdaktan oluşan bölgedir. Bu bölgede cilt altında salgı bezleri bulunur.

Salgı bezlerinin salgıladığı serumen adlı koyu kahverengi ya da açık sarı renkli salgı, kulağın içinin nemli olmasını sağlar. Bu salgının esas görevi havadaki toz ve kum taneciklerinin yanı sıra bu gibi küçük partiküllerin kulak zarına ulaşmasını engellemektir.

Dış kulak ile temas eden bu yabancı maddeler, dış kulağın silindirik yapısına yapışır. Serumen adlı bu salgı aynı zamanda dışarıdan gelebilecek bakterilere karşı da kulağı korur.

Kulak yoluna giren yabancı maddelerin kulak içi salgısına yapışması ile birlikte kulak salgısı kurur. Cildin içten dışa doğru olan hareketinin yanı sıra çenenin hareket etmesiyle birlikte kulak yolunda bulunan kurumuş salgı, kulak kepçesine doğru atılır.

Kulak kiri olarak bilinen buşon oluşumunun temel sebebi kulak zarını, yabancı cisimlere ve bakterilere karşı korumaktır. Kulak salgısının çok sık temizlenmesi, kulak zarını savunmasız bırakarak enfeksiyon oluşumunu kolaylaştırır.

Aynı zamanda kulak yolunda oluşan kuruluğa bağlı olarak kaşıntı gibi şikayetler de görülebilir. Kulak kiri neden olur sorusu bu şekilde yanıtlanabilir. Kulak kirinin oluşum nedenleri ise şöyledir:

  • Tozlu ve kirli ortamlarda uzun süre ile bulunmak
  • Deniz, havuz ve duş sırasında kulak salgısının şişmesi
  • Dış kulak yolunun yapısal olarak dar olması ve bu yüzden buşonun kulak dışına atılamaması
  • İşitme cihazı, tıkaç ve kulaklık gibi cihazların sık kullanılması
  • Kulak temizliğinin, kulak içine yabancı cisim sokularak yapılması
  • Kulak salgısının fazla olması

Kulak Kiri Nasıl Temizlenir?

Kulak içindeki salgı, çoğunlukla toz ve kirle temas etmesi sonucunda kuruyarak kulak kepçesine atılır. Kulak kiri olarak adlandırılan kulak salgısı, kulak zarına uzak ve kepçesine yakın bir bölgede oluşur.

Bu yüzden kulak kirinin temizliği, kulak temizleme çubuğu olarak bilinen pamuklu çubuk ya da kulağın iç kısmına sokulan diğer yabancı cisimlerle yapılmamalıdır.

Bu tip işlemler ile yapılan kulak temizliği, kulak kirinin içeri doğru itilmesine neden olur. Son derece hassas olan kulak yolu ve kulak zarı, kulağın yabancı cisimlerle temizlenmeye çalışılması ile zedelenebilir ve hatta bu işlem, kulak zarının yırtılmasına yol açabilir.

Kulak kiri temizliği, temiz bir bez ile dış kulağın silinmesi şeklinde yapılabilir. Ancak kulak kirinin şişmesi ya da yapısal darlığa bağlı olarak kendiliğinden kulak dışına atılamaması durumunda KBB uzmanına başvurularak kulak temizliği yaptırılmalıdır.

Bu tip problemi olan kişiler her 6 ya da 12 ayda bir kez kulaklarını temizletebilir. Yaygın inanışın aksine kulak temizletme işlemi herhangi bir alışkanlığa yol açmaz.

Sizin de kulak kiri ile ilgili şikayetleriniz varsa en yakın sağlık kurumuna giderek kulak muayenesi olabilir ve kulağınızı temizletebilirsiniz.

Sıkça Sorulan Sorular

Sıkça Sorulan Sorular

Kulak kiri çoğu zaman kendi kendine dışarı çıkar. Dış kulak yolu, çene hareketleri, konuşma ve çiğneme sırasında kulak kirini yavaşça dışarı doğru taşır. Bu nedenle kulak içini kulak çubuğu veya farklı cisimlerle derinlemesine temizlemeye çalışmak genellikle gerekli değildir.
Ancak bazı kişilerde kulak kiri dışarı atılamaz ve kulak kanalında birikerek tıkanıklığa neden olabilir. Dar kulak kanalı, fazla kulak kiri üretimi, işitme cihazı kullanımı, kulaklık kullanımı veya kulak çubuğuyla kiri içeri itmek bu durumu artırabilir. İşitme azalması, dolgunluk, çınlama veya ağrı varsa kulak burun boğaz uzmanına başvurulmalıdır.

Kulak kiri birikmesi kulak kanalını tıkadığında işitmede azalma, kulakta dolgunluk hissi, basınç, çınlama, kaşıntı ve rahatsızlık hissine yol açabilir. Bazı kişiler kendi sesini daha yankılı duyabilir veya kulakta uğultu hissedebilir. Tıkanıklık arttıkça günlük konuşmaları duymakta zorlanma ve kulaklık kullanımında rahatsızlık da görülebilir.
Kulak kiri birikmesi bazen baş dönmesi, denge hissinde bozulma veya kulak ağrısı gibi şikâyetlere de neden olabilir. Ancak bu belirtiler kulak enfeksiyonu, kulak zarı sorunları veya farklı işitme problemleriyle de ilişkili olabileceği için uzun süren veya şiddetli belirtilerde KBB uzmanı değerlendirmesi gerekir.

Kirden tıkanan kulağın kaç günde açılacağı, kulak kirinin miktarına, sertliğine ve tıkanıklığın derecesine göre değişir. Hafif tıkanıklıklarda kulak kiri zamanla kendiliğinden dışarı atılabilir veya doktorun önerdiği yumuşatıcı damlalarla birkaç gün içinde rahatlama sağlanabilir. Ancak sertleşmiş ve kulak kanalını tamamen kapatmış kulak kiri genellikle kendiliğinden kısa sürede açılmaz.
Kulakta belirgin işitme azalması, dolgunluk, ağrı, çınlama veya baş dönmesi varsa beklemek yerine kulak burun boğaz uzmanına başvurmak daha doğru olur. Doktor gerekli görürse kulak kirini güvenli yöntemlerle temizleyebilir. Evde kulak çubuğu, toka, pamuk, mum veya sivri cisimlerle müdahale etmek tıkanıklığı artırabilir ve kulağa zarar verebilir.

Kulak kiri tek başına tehlikeli değildir; aksine kulağı koruyan doğal bir salgıdır. Ancak fazla birikip kulak kanalını tıkadığında işitme azalması, çınlama, dolgunluk, kaşıntı ve ağrı gibi şikâyetlere neden olabilir. Bu durumda kulak kiri rahatsız edici hale gelebilir ve temizlenmesi gerekebilir.
Kulak kiriyle birlikte kulaktan akıntı, kötü koku, kanama, ateş, şiddetli ağrı, ani işitme kaybı veya yoğun baş dönmesi varsa durum yalnızca kulak kiriyle açıklanamayabilir. Bu belirtiler enfeksiyon veya farklı kulak hastalıklarının işareti olabileceği için tıbbi değerlendirme gerekir.

Kulak kiri, yapısına göre yumuşak veya sert olabilir. Bazı kişilerde kulak kiri doğal olarak daha kuru ve serttir. Doktorun önerdiği kulak damlaları veya yumuşatıcı solüsyonlar kullanıldığında kulak kiri birkaç gün içinde yumuşayabilir. Bu süreçte kirin dışarı doğru ilerlemesi veya doktor tarafından daha kolay temizlenmesi mümkün olabilir.
Ancak kulakta delik kulak zarı, akıntı, enfeksiyon, şiddetli ağrı veya daha önce geçirilmiş kulak ameliyatı varsa doktora danışmadan kulak damlası kullanılmamalıdır. Kulak kirini yumuşatmak için bilinçsiz yağ, bitkisel karışım veya kulak mumu gibi yöntemler önerilmez.

Kulak kiri, dış kulak yolundaki salgı bezleri tarafından doğal olarak üretilir. Normalde dışarı atılır; ancak bazı durumlarda kulak kanalında birikerek tıkanıklık oluşturabilir. Kulak kanalının dar veya kıvrımlı olması, kulak kirinin fazla üretilmesi, yaşla birlikte kirin daha kuru hale gelmesi ve sık kulaklık ya da işitme cihazı kullanımı kulak kiri birikimini artırabilir.
Kulak çubuğu kullanımı da kulak kirinin birikmesine neden olabilir. Çünkü kulak çubuğu kiri temizlemek yerine daha içeri itebilir ve kulak zarına doğru sıkıştırabilir. Bu nedenle kulak içi derinlemesine temizlenmemeli, yalnızca dış kulak kepçesi nazikçe temizlenmelidir.

Kulak yıkatma, uygun hastalarda ve uzman tarafından yapıldığında kulak kiri temizliği için kullanılabilen yöntemlerden biridir. Ancak herkes için uygun olmayabilir. Kulak zarı deliği, kulak enfeksiyonu, kulak ameliyatı öyküsü, şiddetli kulak ağrısı veya akıntı varsa kulak yıkama işlemi sakıncalı olabilir.
Bu nedenle kulak yıkatma işlemi evde veya bilinçsiz şekilde yapılmamalıdır. Kulak burun boğaz uzmanı muayene sonrası kulak kirinin durumuna göre yıkama, aspirasyon veya özel aletlerle temizleme gibi en uygun yöntemi belirler. Doğru yöntemle yapılan temizlik genellikle kısa sürede rahatlama sağlar.

Kulak kiri normal miktardaysa temizlenmesine gerek yoktur; çünkü kulağın doğal koruma mekanizmasının bir parçasıdır. Ancak kulak kiri fazla birikmiş ve kulak kanalını tıkamışsa temizlenmediğinde işitme azalması, dolgunluk, çınlama, kaşıntı, ağrı ve rahatsızlık hissi devam edebilir.
Uzun süreli tıkanıklık bazı kişilerde dış kulak yolu tahrişine veya enfeksiyon riskinin artmasına yol açabilir. Ayrıca işitme azalması günlük iletişimi ve yaşam kalitesini etkileyebilir. Kulak tıkanıklığı şikâyeti varsa kulak çubuğu veya sivri cisimlerle müdahale etmek yerine KBB uzmanına başvurulmalıdır.

Teşekkürler

En kısa sürede sizinle iletişime geçeceğiz. Sağlıklı günler dileriz!


Güncelleme
Güncel Versiyon
Yayınlanma Tarihi:
Doç. Dr. Erdal Sakallı

Doç. Dr.

Erdal Sakallı

Kulak Burun Boğaz

Bu içeriğin geliştirilmesinde  Medical Park Yayın Kurulu  katkı sağlamıştır. Sayfa içeriği sadece bilgilendirme amaçlıdır. Tanı ve tedavi için mutlaka hekiminize başvurunuz.

Teşekkürler! En kısa sürede sizinle iletişime geçeceğiz. Sağlıklı günler dileriz!

Makaleye Dön

Sayfa bağlantısı panoya kopyalandı!

Tamam