Kulak Kiri Nedir?
Kulak kiri, tıbbi adıyla buşon veya serumen, dış kulak yolunda bulunan salgı bezleri tarafından üretilen doğal bir maddedir. Halk arasında “kulak kiri” olarak adlandırılsa da aslında kulağın korunmasına yardımcı olan önemli bir salgıdır. Kulak kiri; toz, kir, yabancı parçacıklar ve mikroorganizmaların kulak kanalının daha derin bölgelerine ilerlemesini engellemeye destek olur.
Normal şartlarda kulak kiri çene hareketleri, konuşma ve çiğneme sırasında yavaşça dışarı doğru ilerler ve kendiliğinden temizlenir. Ancak bazı kişilerde kulak kiri fazla üretilebilir veya kulak kanalının yapısı nedeniyle dışarı atılamayabilir. Bu durumda kulakta tıkanıklık, dolgunluk hissi, işitme azalması, çınlama, kaşıntı, ağrı veya baş dönmesi gibi şikâyetler ortaya çıkabilir.
Kulak çubuğu, toka, kalem ucu veya benzeri cisimlerle kulağı temizlemeye çalışmak kulak kirini daha içeri itebilir ve kulak zarına zarar verebilir. Bu nedenle kulak tıkanıklığı veya işitme azalması gibi belirtiler varsa kulak burun boğaz uzmanına başvurulmalıdır.
Kulak Kiri Belirtileri Nelerdir?

Kulak kiri çoğu zaman herhangi bir belirtiye neden olmaz ve kulak kanalı tarafından kendiliğinden dışarı atılır. Ancak kulak kiri fazla biriktiğinde veya kulak kanalını tıkadığında bazı şikâyetler ortaya çıkabilir. Bu durum tıbbi olarak buşon tıkanıklığı olarak da adlandırılır.
Kulak kiri belirtileri arasında şunlar yer alabilir:
- Kulakta tıkanıklık hissi
- İşitmede azalma
- Kulakta dolgunluk veya basınç hissi
- Kulak çınlaması
- Kaşıntı
- Kulakta ağrı veya hassasiyet
- Kulaktan kötü koku gelmesi
- Baş dönmesi veya denge hissinde bozulma
- Kulakta uğultu
- Kendi sesini daha yankılı duyma
- Kulaklık kullanırken rahatsızlık hissi
Kulak kiri belirtileri bazen kulak enfeksiyonu, dış kulak yolu iltihabı, kulak zarı sorunları veya farklı işitme problemleriyle karışabilir. Bu nedenle kulakta ağrı, akıntı, ateş, ani işitme kaybı, şiddetli baş dönmesi veya kanama varsa kulak burun boğaz uzmanına başvurulmalıdır.
Kulak çubuğu veya sivri cisimlerle kulağı temizlemeye çalışmak kulak kirini daha içeri itebileceği ve kulak zarına zarar verebileceği için önerilmez.
Kulak Kiri Neden Olur?
Dış kulak, kulak kepçesi ile kulak zarı arasında yer alan silindirik biçimli, orta kısımda daralan, kemik ve kıkırdaktan oluşan bölgedir. Bu bölgede cilt altında salgı bezleri bulunur.
Salgı bezlerinin salgıladığı serumen adlı koyu kahverengi ya da açık sarı renkli salgı, kulağın içinin nemli olmasını sağlar. Bu salgının esas görevi havadaki toz ve kum taneciklerinin yanı sıra bu gibi küçük partiküllerin kulak zarına ulaşmasını engellemektir.
Dış kulak ile temas eden bu yabancı maddeler, dış kulağın silindirik yapısına yapışır. Serumen adlı bu salgı aynı zamanda dışarıdan gelebilecek bakterilere karşı da kulağı korur.
Kulak yoluna giren yabancı maddelerin kulak içi salgısına yapışması ile birlikte kulak salgısı kurur. Cildin içten dışa doğru olan hareketinin yanı sıra çenenin hareket etmesiyle birlikte kulak yolunda bulunan kurumuş salgı, kulak kepçesine doğru atılır.
Kulak kiri olarak bilinen buşon oluşumunun temel sebebi kulak zarını, yabancı cisimlere ve bakterilere karşı korumaktır. Kulak salgısının çok sık temizlenmesi, kulak zarını savunmasız bırakarak enfeksiyon oluşumunu kolaylaştırır.
Aynı zamanda kulak yolunda oluşan kuruluğa bağlı olarak kaşıntı gibi şikayetler de görülebilir. Kulak kiri neden olur sorusu bu şekilde yanıtlanabilir. Kulak kirinin oluşum nedenleri ise şöyledir:
- Tozlu ve kirli ortamlarda uzun süre ile bulunmak
- Deniz, havuz ve duş sırasında kulak salgısının şişmesi
- Dış kulak yolunun yapısal olarak dar olması ve bu yüzden buşonun kulak dışına atılamaması
- İşitme cihazı, tıkaç ve kulaklık gibi cihazların sık kullanılması
- Kulak temizliğinin, kulak içine yabancı cisim sokularak yapılması
- Kulak salgısının fazla olması
Kulak Kiri Nasıl Temizlenir?
Kulak içindeki salgı, çoğunlukla toz ve kirle temas etmesi sonucunda kuruyarak kulak kepçesine atılır. Kulak kiri olarak adlandırılan kulak salgısı, kulak zarına uzak ve kepçesine yakın bir bölgede oluşur.
Bu yüzden kulak kirinin temizliği, kulak temizleme çubuğu olarak bilinen pamuklu çubuk ya da kulağın iç kısmına sokulan diğer yabancı cisimlerle yapılmamalıdır.
Bu tip işlemler ile yapılan kulak temizliği, kulak kirinin içeri doğru itilmesine neden olur. Son derece hassas olan kulak yolu ve kulak zarı, kulağın yabancı cisimlerle temizlenmeye çalışılması ile zedelenebilir ve hatta bu işlem, kulak zarının yırtılmasına yol açabilir.
Kulak kiri temizliği, temiz bir bez ile dış kulağın silinmesi şeklinde yapılabilir. Ancak kulak kirinin şişmesi ya da yapısal darlığa bağlı olarak kendiliğinden kulak dışına atılamaması durumunda KBB uzmanına başvurularak kulak temizliği yaptırılmalıdır.
Bu tip problemi olan kişiler her 6 ya da 12 ayda bir kez kulaklarını temizletebilir. Yaygın inanışın aksine kulak temizletme işlemi herhangi bir alışkanlığa yol açmaz.
Sizin de kulak kiri ile ilgili şikayetleriniz varsa en yakın sağlık kurumuna giderek kulak muayenesi olabilir ve kulağınızı temizletebilirsiniz.