sat─▒r aras─▒

Kurde┼čen Nedir

Kurde┼čen ya da t─▒bbi ad─▒yla ürtiker ciltte aniden ortaya ç─▒kan ve ortas─▒ soluk k─▒rm─▒z─▒ döküntülere sebep olan bir rahats─▒zl─▒kt─▒r. Halk aras─▒nda kurde┼čen dökmek olarak tabir edilen hastal─▒k vücutta genellikle belirli bir bölgede ortaya ç─▒kar. Fakat bazen tüm vücudu kaplayan döküntüler de bulunabilir. Döküntülerin boyutlar─▒ birkaç milimetre ile birkaç santimetre aras─▒nda de─či┼čebilir ve birle┼čerek daha büyük çapl─▒ döküntüler olu┼čturabilir.

Kurde┼čen (Ürtiker) Nedir? 

Kurde┼čen ya da ürtiker nedir sorusuna k─▒saca; vücutta çok say─▒da ka┼č─▒nt─▒l─▒, ┼či┼č ve k─▒zar─▒k döküntüyle karakterize bir cilt rahats─▒zl─▒─č─▒ ┼čeklinde cevap verilebilir. Baz─▒ hastalarda ciltteki döküntülere dudaklarda, a─č─▒z içinde ve yüzde ┼či┼člik de e┼člik eder.

Kurde┼čen (Ürtiker) Neden Olur? 

Kurde┼čen, vücut içinden ya da d─▒┼čar─▒dan gelebilecek çe┼čitli uyaranlarla tetiklenmektedir. Bu uyaranlar─▒n bir k─▒sm─▒ alerjik mekanizmalar yoluyla, baz─▒lar─▒ iltihabi enfeksiyonlar s─▒ras─▒nda veya sonras─▒nda, di─čerleri ise so─čuk, s─▒cak, bas─▒nç ve efor gibi fiziksel etkiler yoluyla kurde┼čeni tetikler. Bununla birlikte, ço─ču durumda tetikleyici faktör bulunamamaktad─▒r. Fakat tetikleyicilerden ba─č─▒ms─▒z olarak vücutta kurde┼čene yol açan mekanizmalar her hastada büyük ölçüde ayn─▒d─▒r:

  • Vücudun çe┼čitli nedenlerle tetiklenmesi sonucunda ba─č─▒┼č─▒kl─▒k sisteminin savunma hücrelerinden biri olan mast hücrelerinden histamin ve PAF (trombosit aktive edici faktör) olarak adland─▒r─▒lan haberci ajanlar sal─▒n─▒r.
  • Sal─▒nan bu haberci ajanlar ciltte bulunan kan damarlar─▒nda geni┼člemeye yol aça ve damarlar─▒ plazma ad─▒ verilen kan s─▒v─▒s─▒ için geçirgen hale getirir.
  • Sonuç olarak kan plazmas─▒ damar d─▒┼č─▒na ç─▒karak deriye yay─▒l─▒r, bölgesel olarak birikir ve kurde┼čen ad─▒ verilen döküntülere sebebiyet verir.

Kurde┼čen (Ürtiker) için Tetikleyici Ajanlar Nelerdir? 

Kurde┼čen hastal─▒─č─▒ için tetikleyici çok say─▒da olas─▒ ajan vard─▒r. Bu da s─▒kl─▒kla hastadaki tetikleyici faktörün bulunmas─▒n─▒ oldukça zahmetli hale getirmektedir. Ürtikere neden olabilecek tetikleyicilerden baz─▒lar─▒;

  • Alerjenler. Özellikle f─▒nd─▒k ve kabuklu deniz ürünleri
  • Enfeksiyonlar. Virüs, bakteri ya da parazitlerin neden oldu─ču enfeksiyonlar
  • Çe┼čitli hastal─▒klar. Tiroid hastal─▒klar─▒, romatizmal hastal─▒klar
  • Böcek zehiri. Ar─▒ sokmas─▒ ve bazen sivrisinek ─▒s─▒rmas─▒
  • Fiziksel etkenler. So─čuk, s─▒cak, güne┼č ─▒┼č─▒─č─▒, ter, bas─▒nç gibi fiziksel faktörler
  • Baz─▒ ilaçlar. Baz─▒ antibiyotikler, tansiyon ilaçlar─▒ ya da a─čr─▒ kesici ilaçlar ┼čekilde s─▒ralanabilir.

Kurde┼čen (Ürtiker) Belirtileri Nelerdir? 

Ürtiker geli┼čti─činde her hastada karakteristik baz─▒ belirtiler ortaya ç─▒kar:

  • Ciltte etraf─▒ k─▒zar─▒k ┼či┼čkinlikler belirir. Bunlar milimetrik küçük alanlar ┼čeklinde olabilece─či gibi daha büyük boyutlarda da olabilir.
  • ┼×i┼čen cilt alanlar─▒nda ka┼č─▒nt─▒ ve yanma hissi ortaya ç─▒kar.
  • Lezyonlar en fazla 24 saat içerisinde herhangi bir iz veya hasar b─▒rakmadan kaybolur. Fakat bu daha sonraki zamanlarda tekrar etmeyece─či anlam─▒na gelmez.

Kurde┼čen (Ürtiker) Tan─▒s─▒ Nas─▒l Konulur? 

Kurde┼čen döküntüleri tipiktir ve bu nedenle hekimler s─▒kl─▒kla hasta ┼čikâyetleri ve fizik muayene bulgular─▒yla kolayl─▒kla ürtiker tan─▒s─▒ koyabilirler. Kesin tan─▒ için baz─▒ testler isteyerek tan─▒ do─črulanabilir.

Aniden geli┼čen ürtiker vakalar─▒nda ürtiker tan─▒s─▒ hekim taraf─▒ndan h─▒zl─▒ bir ┼čekilde konulabilir. Hastan─▒n doktor randevusu s─▒ras─▒nda ürtiker döküntülerinin olmamas─▒ durumunda da tipik klinik tablonun hasta taraf─▒ndan tarif edilmesi tan─▒ için yeterlidir. Bu noktada önemli olan kurde┼čen döküntülerinin 24 saat içinde tamamen geçip geçmedi─činin sprgulanmas─▒d─▒r. Çünkü ürtikere benzeyen döküntülerle seyreden daha farkl─▒ hastal─▒klar da vard─▒r.

Ayr─▒ca, ┼čikâyetlerin süresi hekim taraf─▒ndan bir bütün olarak sorgulan─▒r; bu ┼čekilde hastal─▒─č─▒n akut ya da kronik bir durum olup olmad─▒─č─▒ ay─▒rt edilir. Ayr─▒ca, hastan─▒n ürtikeri tetikledi─činden ┼čüphe duydu─ču ajanlar sorgulan─▒r.

Kurde┼čen (Ürtiker) Tedavisi Nas─▒l Yap─▒l─▒r? 

Kurde┼čen tedavisi öncelikle olas─▒ tetikleyicileri bulmak ve mümkün oldu─čunca bunlardan kaç─▒nmak ┼čeklinde ele al─▒n─▒r. Hastan─▒n yedi─či bir besin ürtikere neden oluyorsa, bu besinin hasta taraf─▒ndan tüketilmesi yasaklan─▒r. E─čer ürtiker bir ilaç nedeniyle ortaya ç─▒km─▒┼čsa, ilgili ilaç doktor taraf─▒ndan kesilir ve uygun farkl─▒ preparatlarla de─či┼čtirilir. Ar─▒, yaban ar─▒s─▒, e┼ček ar─▒s─▒ gibi böcek sokmas─▒ sonucu ürtiker ortaya ç─▒km─▒┼čsa ilgili zehre yönelik spesifik immünoterapi tedavisi gerekebilir.

En ├çok Okunan Sa─čl─▒k Rehberi Yaz─▒lar─▒m─▒z

Sosyal Medya Hesaplar─▒m─▒z:
Facebook | Instagram | YouTube | LinkedIn

Prof. Dr.
Canan G├Ârpelio─člu
Dermatoloji (Cildiye)
VM Medical Park Ankara (Ke├ži├Âren)
1732134

Bu i├žeri─čin geli┼čtirilmesinde Medical Park Yay─▒n Kurulu katk─▒ sa─člam─▒┼čt─▒r.
Sayfa i├žeri─či sadece bilgilendirme ama├žl─▒d─▒r. Sayfa i├žeri─činde tedavi edici sa─čl─▒k hizmetine y├Ânelik bilgiler i├žeren ├Âgelere yer verilmemi┼čtir. Tan─▒ ve tedavi i├žin mutlaka hekiminize ba┼čvurunuz.