Kuyruk sokumu omurganın en altında, kalçaların hemen üzerinde bulunan üçgenimsi bir kemiktir. Bu kemik, çeşitli kasların bağlanma noktasını oluşturmasından dolayı büyük önem taşır. Günümüzde, özellikle bilgisayar karşısında uzun süre oturarak çalışmak, kuyruk sokumu ağrılarında artışa neden olmaktadır. 

Kuyruk sokumu ağrısı

Halk arasında poçik denen kuyruk sokumu, omurganın en alt ucunda, genellikle 4 kemiğin kaynaşmasından oluşan üçgenimsi bir yapıdır. Kuyruk sokumunun görevleri aşağıdaki gibi sıralanabilir:

  • tendonlar, bağlar ve kaslar için bir bağlanma yeri oluşturmak 
  • bazı pelvik taban kaslarının eklenme noktası olmak 
  • oturma pozisyonundayken kişiyi desteklemek ve dengelemek

Yapılan araştırmalar kuyruk sokumu ağrısının, kadınlarda erkeklere oranla 5 kat daha fazla raporlandığını göstermektedir. Bu durumun olası nedenleri aşağıdaki gibi sıralanabilir: 

  • Kadınlar, pelvik rotasyon miktarını azaltabilen ve kuyruk sokumunu daha fazla hasara maruz bırakan, daha geniş bir pelvik yapıya sahiptir.
  • Kadınlar, otururken kuyruk sokumuna daha fazla ağırlık verme eğilimindedir. Bu oturuş bozukluğu, kuyruk sokumunun hasara daha duyarlı hale gelmesine neden olur.
  • Doğum sırasında, bebek kuyruk sokumu üzerinde hareket ederken akut hasar geliştirebilirler. 

Pelvik kas krampları da kadınlarda artmış kuyruk sokumu ağrısında rol oynayabilir. Fiziksel değerlendirmelerde, kadınlar adet öncesi dönemde büyük oranda artmış kuyruk sokumu ağrısı rapor etmiştir.

Kuyruk sokumu ağrısının nedenleri

En yaygın kuyruk kemiği ağrısı nedenleri aşağıdaki gibi sıralanabilir:

  • Darbe: Darbe, kuyruk kemiğine veya çevresindeki kaslara olabilir. Örneğin, bisikletten düşmek kuyruk kemiğinin kendisini yaralayabilirken, bir yere çarpmak diğer kaslardan kuyruk kemiğine yayılan bir ağrıya neden olabilir.
  • Oturmak: Özellikle uzun süre boyunca sağlıksız pozisyonlarda oturmak kuyruk sokumu ağrısına neden olabilir.
  • Aşırı kilolu ya da çok zayıf olmak: Aşırı kilolu olan bireyler oturma pozisyonunda kuyruk sokumuna daha fazla baskıda bulunurlar. Aşırı zayıf olunduğunda ise bu kemiği koruyacak yağ miktarı az olabilir.
  • Tekrarlayan gerilme hasarı: Özellikle bisiklet sporu ile uğraşanlarda bu tip bir hasar gözlenebilir. 
  • Doğum sırasındaki travma: Normal doğum sırasında, bebek doğum kanalında ilerlerken kuyruk kemiği hasar görebilir, hatta nadiren kırılabilir.
  • Sinir sıkışması: Hamilelik sırasında basınç oluştuğunda sinirler sıkışabilir.
  • Pelvik taban disfonksiyonu: Genellikle doğum nedeniyle oluşan bu durum, kuyruk sokumu ağrısına neden olur. 
  • Levator sendromu: Anüs kaslarında spazmlara neden olan bu durumda, ağrı kuyruk kemiği, kalça veya diğer yakın bölgelere yayılabilir.
  • Zorlanma: Genellikle kabızlık veya hemoroit nedeniyle olur.
  • Omurga ile ilgili sorunlar: Örneğin; spinal cerrahi veya dejeneratif lomber disk hastalığı, ağrıya sebebiyet verir.
  • Enfeksiyonlar, tümörler, kemik mahmuzları ve büyümeleri: Nadiren, bu tıbbi durumlarda da koksiks ağrısı gözlenir.

Kuyruk sokumu ağrısı belirtileri

Kuyruk sokumu ağrısının en klasik belirtisi sert bir yere oturulduğunda bu bölgede duyulan şiddetli ağrıdır. Bunun haricinde, bacağa yayılan ağrılar gibi farklı bölgelerdeki belirtiler de ağrıya eşlik edebilir. Genel olarak kuyruk sokumu ağrısı belirtileri aşağıdaki gibi sıralanabilir:

  • Oturur pozisyondan ayağa kalkarken, hissedilen güçlü ağrı
  • Cinsel ilişki sırasında duyulan ağrı
  • Bağırsak hareketleri ve dışkılama sırasında ağrı

Ağrı, sürekli ve hafif olabilir fakat bazen arada bıçak saplanma tarzında da duyulabilir. Kuyruk sokumu ağrısı araba kullanmak, eğilip kalkmak gibi günlük yapılan işler sırasında artış gösterebilir.

Kuyruk sokumu ağrısı teşhisi

Hekiminiz tanı koymadan önce, tam tıbbi geçmişinizi içeren kapsamlı bir değerlendirme yapacaktır ve öncelikle de aşağıdaki tıbbi durumları öğrenmek isteyecektir.

  • önceki gebelikler ve doğum deneyimleri
  • gastrointestinal problem geçmişi
  • diğer kas problemleri

Doktorunuz ağrının kaynağını bulmak için pelvik ve rektal muayene yapabilir ve aşağıdaki testleri isteyebilir:

  • röntgen
  • manyetik rezonans görüntüleme (MRG) 
  • enfeksiyon veya otoimmün hastalıklar gibi diğer nedenleri elemek için kan testleri

Kuyruk sokumu ağrısı tedavileri

Kuyruk kemiği ağrısının tedavisi genellikle semptomların yönetilmesine odaklanır. En yaygın stratejiler şunlardır:

Fizik terapi: Fizik terapi uzmanı, çevredeki kasları güçlendirmek, pelvik tabanını desteklemek veya kuyruk sokumu kemiğinin hasarını en aza indirgemek için egzersiz yaptırabilir ve önerilerde bulunabilir.

Reçeteli ağrı kesici ilaç tedavisi: Belirtiler reçetesiz satılan tedavilere cevap vermiyorsa, doktor opioidler veya başka reçeteli ağrı kesiciler önerebilir.

Cerrahi girişim: Pelvik taban prolapsusu veya fıtıklaşmış diskler cerrahi müdahale ile çözülebilir. Tedavi, kuyruk sokumu kemiğinin bir kısmının uzaklaştırılmasını gerektirebilir.

Enjekte edilebilir ilaçlar: Steroidli veya steroidsiz lokal anestezik enjeksiyonu genellikle ağrıyı hafifletebilir. Aynı zamanda bu tedavi, ağrının altta yatan nedenini gidermek için fizyoterapistle çalışırken hissedilen kas gerginliğine yardımcı olabilir.

Psikoterapi: Psikoterapi, kronik ağrı için şaşırtıcı derecede etkili bir tedavi yöntemidir. Tedavi, ağrının psikolojik bileşenlerini ele alır, ağrı toleransına yardımcı olur ve ağrı yönetimini engelleyen sedanter (aktif olmayan) yaşam tarzı gibi konuların üstesinden gelebilir.

Altta yatan tıbbi durumların tedavisi: Örneğin hemoroit kaynaklı kuyruk sokumu ağrısı, epsom tuzuna oturma banyoları veya hemoroidleri düzeltmek için yapılan ameliyatlarla gelişebilir.

Bazen koksiks ağrısı tedavi gerektirmez. Hamilelik sırasında kuyruk kemiği ağrısı yaşayan kadınların belirtileri, tipik olarak doğumdan birkaç hafta sonra düzelebilir. Yaralanma nedeniyle oluşan ağrı, tedavi olmasa bile kendi başına iyileşebilir.

Kuyruk sokumu ağrısı nasıl geçer?

Kuyruk sokumu ağrınız çok kuvvetli değilse ve farklı bir belirtiniz yoksa doktora başvurmadan önce aşağıdaki yöntemleri deneyebilirsiniz. 

  • Reçetesiz satılan ilaçlar: Örneğin; ibuprofen, aspirin veya asetaminofen.
  • Nazik esneme ve egzersiz: Egzersiz yapmak için yeterince sağlıklıysanız, yoga veya pilates yapmayı deneyebilirsiniz. Bu egzersizler, kuyruk sokumunu çevreleyen kasları gerebilir, küçük yaralanmalar veya çok uzun süre oturmaya bağlı ağrılar için rahatlama sunar.
  • Yaralanmalar ve yaşam tarzı arasındaki etkileşim: Küçük bir yaralanma kalıcı etkilere neden olabilir. Kuyruk kemiğine zarar veren bir kişi bilinçsizce etraftaki kasları gerebilir veya egzersiz yapmaktan kaçınabilir. Bu davranış biçimi, iyileşmeyi yavaşlatabilir ve kuyruk sokumu çevresindeki kasları zayıflatabilir. Bunun sonucunda, baştaki yaralanma iyileşmiş olsa bile, zamanla kronik ağrı ortaya çıkabilir.
  • Artan aktivite seviyesi: Her gün uzun süre masa başında oturması gereken kişiler, saat başı mola vererek birkaç dakika yürümeli veya ülkemizde de yavaş yavaş kullanılmaya başlanan ayakta çalışma masasına geçmeyi düşünmelidir.
  • Özel oturma yastıkları: Basur yastıkları ya da oturma simitleri denen yastıklar, kuyruk kemiğine baskıyı azaltmada yardımcı olur.
  • Bölgeye buz veya ısı uygulanması: Sıcak ve soğuk uygulamalar arasında geçiş yapmak kan akışını artırabilir ve iltihaplanmayı azaltabilir. Bu tedavi için, 15-20 dakika sıcak kompres uygulayın, 15-20 dakika dinlenin ve daha sonra soğuk kompres uygulayın. İşlemi istediğiniz kadar tekrarlayın.
  • Etkilenen bölgeye hafif masaj yapmak: Özellikle ağrı uzun süre oturmaktan ya da kas yaralanmasından kaynaklanıyorsa, kuyruk sokumu etrafındaki kaslara masaj yapmak yardımcı olabilir.
  • Topikal kremler: Reçetesiz satılan ilaçlar gibi, bu kremler de ağrıları azaltabilir.
  • Bölgenin Epsom tuzu banyosuna batırılması: Eğer ağrı hemoroit, rektal ağrı veya Levator sendromundan kaynaklanıyorsa bu tedavi işe yarayabilir. 

Bu yöntemlerin hiçbiri ağrıda hafifleme sağlamıyorsa veya ağrı 3 hafta boyunca devam etmişse en kısa sürede bir uzman hekime başvurmanız gerekmektedir. Sağlıklı günler dileriz. 

9702