sat─▒r aras─▒

Laktik asit, insan vücudundaki enerjinin aç─▒─ča ç─▒kma noktas─▒nda oldukça önemlidir. Laktat olarak da bilinen bu asit, hücrelerin glikoz ve karbonhidrat─▒ parçalamas─▒ sonucunda üretilir. Ayn─▒ zamanda do─čal bir kimyasald─▒r ve alfa hidroksi asit ailesine dahildir.

K─▒rm─▒z─▒ kan hücrelerinin yan─▒ s─▒ra kas hücreleri taraf─▒ndan da üretilen asit, vücutta bulunan herhangi bir dokudan elde edilebilir. Ayr─▒ca yo─čurt ve süt gibi g─▒dalardan da al─▒nmas─▒ mümkündür. Bu besinler laktik asit fermantasyonu için örnek olu┼čturur. 

Laktik Asit Nedir? 

K─▒rm─▒z─▒ kan ve kas hücrelerinde üretilen, enerji üretimi için karbonhidratlar─▒n parçalanmas─▒ esas─▒na dayanan organik bile┼čik laktik asit nedir, sorusunun en önemli yan─▒t─▒d─▒r.

Bununla beraber günlük enerji için ihtiyaç duyulan oksijenin kar┼č─▒lanmas─▒ hususunda organlar─▒, hücreleri ve dokular─▒ tam anlam─▒yla besler. Bu noktada vücutta biriken laktat─▒n kaslar üzerinde meydana gelen a─čr─▒lara yol açabilece─či de bilinmelidir. 

Laktik asit i┼člevleri aras─▒nda yer alan en önemli özelliklerin ba┼č─▒nda daha fazla oksijen gereksiniminin aç─▒─č─▒ ç─▒kt─▒─č─▒ durumlarda hücrelere güç sa─člamak gelir. Enerjinin art─▒r─▒lmas─▒ ad─▒na yeni bir glikoz olu┼čturma görevi, son derece önemlidir.

Bunun yan─▒ s─▒ra ba─č─▒┼č─▒kl─▒k tepkisi yaratmak ad─▒na hücrelere sinyal gönderir. ─░nsan sa─čl─▒─č─▒ için oldukça önemli olan bu asit hakk─▒nda gerekli ayr─▒nt─▒lar─▒ ise mutlaka bilmeniz gerekir. Böylelikle herhangi bir sorun ya┼čad─▒─č─▒n─▒z zaman çok daha h─▒zl─▒ bir ┼čekilde müdahale etme olas─▒l─▒─č─▒n─▒z artar. 

Laktik Asit Ne ─░┼če Yarar? 

Önemli ve faydal─▒ bir kimyasal olan bu organik bile┼čik olan laktik asidin pek çok farkl─▒ temel i┼člevi bulunur. Do─čal yollarla üretilmesinin yan─▒ s─▒ra belirli g─▒dalar arac─▒l─▒─č─▒yla laktik asit fermantasyonu ┼čeklinde de al─▒nmas─▒ mümkündür.

Genel olarak faydalar─▒ ise a┼ča─č─▒daki gibi s─▒ralan─▒r: 

  • Hücrelerin ihtiyaç duydu─ču gücü sa─člama noktas─▒nda önemli ölçüde enerjiyi ortaya ç─▒kar─▒r. 
  • Hücrelerin solunumuna fazlas─▒yla katk─▒da bulunur. 
  • Kaslar─▒n i┼člevini yerine getirmesi ad─▒na destek verir. 
  • Vücudun sorunsuz bir biçimde çal─▒┼čmas─▒ için yeni glikoz üretimini gerçekle┼čtirir. 
  • ─░nflamasyonu önemli miktarda azalt─▒r. 
  • Cildin çok daha canl─▒ görünmesine yard─▒m eder. 
  • Cildin gereksinim duydu─ču nemi yüksek oranda kar┼č─▒lar. 
  • Moleküler sinyalleme aç─▒s─▒ndan oldukça yararl─▒d─▒r. 

Laktik asit nedir, konusunun çok daha net biçimde alg─▒lanmas─▒ noktas─▒nda yukar─▒da bulunan faydalar─▒n─▒n önemi bir hayli büyüktür. Sa─čl─▒─č─▒n─▒z─▒n korunmas─▒ ve herhangi bir problemin aç─▒─ča ç─▒kmamas─▒ için düzenli olarak doktor kontrollerini aksatmaman─▒z ise çok de─čerlidir.

Bu sayede laktik asidin üretim a┼čamalar─▒nda veya beslenme programlar─▒n─▒zda bir sorun olup olmad─▒─č─▒n─▒ da rahatl─▒kla ö─črenebilir ve al─▒nmas─▒ gereken önlemler için h─▒zl─▒ca ad─▒m atabilirsiniz. 

Laktik Asit Belirtileri Nelerdir? 

Laktik asit üretimi ya da al─▒m─▒ ile ilgili problem ya┼čad─▒─č─▒n─▒z─▒ anlaman─▒z─▒n farkl─▒ yollar─▒ vard─▒r. Bu belirtiler sayesinde çok geçmeden sorunlar─▒n önüne geçebilirsiniz.

Genel olarak laktik asidin yüksek oranda birikti─čini anlaman─▒z─▒ da sa─člayacak baz─▒ belirtiler ise ┼ču ┼čekildedir: 

  • Normal günlere oranla ekstra yorgunluk ve halsizlik hisleri, durumu anlaman─▒za yard─▒mc─▒ olabilir. 
  • Kaslar─▒n─▒zda meydana gelen a─čr─▒ ve yanma bir di─čer belirtidir. 
  • Genel bir uyu┼čma hissinin yan─▒ s─▒ra ba┼č dönmesi, belirtiler aras─▒nda yer al─▒r. 
  • Mide bulant─▒s─▒ ile ba┼člayan ve kusmayla devam eden reaksiyonlar, laktik asidin dengesizli─čini ifade eder. 
  • Kar─▒ncalanma ve düzensiz soluk al─▒p verme, di─čer örneklerdir. 
  • Birdenbire uykunun gelmesi ve a┼č─▒r─▒ oranda a─č─▒rl─▒k hissedilmesi, sorun ya┼čand─▒─č─▒n─▒ ifade eder. 

Laktik asit miktar─▒nda ya┼čanan dengesizlikleri anlaman─▒za destek olan yukar─▒daki örneklerin yan─▒ s─▒ra baz─▒ hastal─▒klar da üretim sorunlar─▒na i┼čaret edebilir. B vitamini eksikli─či, karaci─čer yetmezli─či ve kanser gibi hastal─▒klar, meydana gelen problemlerin derecesini etkileyebilir.

Bunun yan─▒ s─▒ra ki┼čilerin sa─čl─▒k durumlar─▒ ve özellikleri, bu asit ile ilgili ortaya ç─▒kan rahats─▒zl─▒klar─▒n farkl─▒ ┼čekillerde olu┼čmas─▒na sebebiyet verebilir. Bu a┼čamada vakit kaybetmeden gerekli kontrolleri yapt─▒rman─▒z ise elde edece─činiz avantajlar─▒n do─črudan artmas─▒na yard─▒mc─▒ olur. 

Laktik Asit Nas─▒l Olu┼čur? 

Laktik asit olu┼čumu genellikle kaslar─▒n her zaman al─▒┼č─▒k olmad─▒─č─▒ biçimde çal─▒┼čt─▒r─▒lmas─▒ sonucunda ortaya ç─▒kar. Antrenman s─▒ras─▒nda vücutta bulunan glikojen enerjiye çevrilerek ki┼čiye güç verir.

Bu madde kana h─▒zl─▒ bir ┼čekilde kar─▒┼čabilen bir madde olmas─▒yla birlikte görevini yerine getirirken oksijene ihtiyaç duyar. Oksijen miktar─▒ azald─▒─č─▒ durumlarda ise laktik asidin üretilmesi kaç─▒n─▒lmaz olur. 

Laktik asidin kaslarda belirli bir oranda birikmesinden sonra karaci─čere yerle┼čerek enerji ihtiyaçlar─▒nda kullan─▒lmak üzere parçalanmas─▒yla üretimi devam eder. E─čer karaci─čere ta┼č─▒nmas─▒ mümkün olmazsa kaslarda biriken laktik asidin zamanla halsizlik ve yorgunluk gibi durumlara sebep olmas─▒ mümkündür.

Bunun en önemli nedeni ise beyin ve sinir sisteminde birikmeye ba┼člamas─▒d─▒r. Özellikle yo─čun egzersiz sonras─▒nda ortaya ç─▒kabilen olu┼čum, kalp yetmezli─či, ┼čok, karaci─čer yetmezli─či, B vitamini eksikli─či ve sepsis gibi olumsuzluklarda da görülebilir.  

Laktik Asit Olu┼čumunu Engellemek ─░çin Neler Yap─▒labilir? 

Laktik asit birikmesi zamanla çe┼čitli rahats─▒zl─▒klar─▒ beraberinde getirir. Yorgunluk, kramplar, uyu┼čukluk, kaslarda yanma hissi ve daha fazla semptom görülebilir. Bu noktada laktik asit olu┼čumunu engellemek için bilgi sahibi olmak oldukça önemlidir.

Öncelikli olarak egzersize yeni ba┼člad─▒ysan─▒z, hemen a─č─▒r antrenmanlar yapmamal─▒ ve ad─▒m ad─▒m zorluk derecesini art─▒rmal─▒s─▒n─▒z. Düzenli yürüyü┼č yapmaya ba┼člamak ve hafif egzersizler yapmak ise oldukça uygun olacakt─▒r. 

Bol su içmek tüm organlar─▒n─▒za fayda sa─člayaca─č─▒ gibi laktik asitten kurtulman─▒za da yard─▒mc─▒ olur. Ayn─▒ zamanda beslenmenize yeteri kadar önem verdi─činizden emin olmal─▒s─▒n─▒z. Bu sebeple meyve, sebze, ya─čs─▒z et içeren sa─čl─▒kl─▒ ö─čünler tüketmeniz gerekiyor. Beslenme kalitenizi artt─▒r─▒rken uyku düzeninizi sa─člayarak ihtiyac─▒n─▒z olan uykuyu da mutlaka almal─▒s─▒n─▒z. 

Laktik asit birikiminin sadece egzersiz sonucunda olmayaca─č─▒ ve baz─▒ durumlarda ilaç kullan─▒m─▒na ba─čl─▒ olarak geli┼čebilece─či unutulmamal─▒d─▒r. ─░çeri─čimizde yer alan çe┼čitli semptomlar─▒ kendinizde fark etmeniz durumunda ise bir uzman doktora ba┼čvurman─▒z en ideal tercih olur. 

Laktik Asit Hakk─▒nda S─▒k Sorulan Sorular Nelerdir?

Laktik Asit Vücuttan Ne Kadar Sürede At─▒l─▒r?

Laktik asit birikmesi halsizlik ve yorgunluk gibi sorunlara sebep oldu─čundan dolay─▒ spor sonras─▒nda dinlenmek gerekir. Dinlenebilmek için ise laktik asit miktar─▒n─▒n azalmas─▒ gerekir. Bu nedenle antrenman sonras─▒ kan ve kaslarda olu┼čan laktik asidin gitmesi için ortalama 1 veya 2 saat dinlenmelisiniz. 

Laktik Asit Birikince Ne Olur?

Laktik asit birikmesi ilk olarak yorgunlukla kendisini gösterir. Daha fazla biriktikçe kaslarda uyu┼čukluk ve kramplar olmaya ba┼člar. Ba┼č dönmesi, mide bulant─▒s─▒ ve düzensiz soluma gibi belirtilerin de görüldü─čü bilinir. Elbette tüm semptomlar─▒n ki┼čiden ki┼čiye göre farkl─▒ reaksiyonlar gösterece─či unutulmamal─▒ ve alan─▒nda uzman bir doktora dan─▒┼č─▒lmal─▒d─▒r. 

Laktik Asit Birikimi Nas─▒l Azalt─▒l─▒r?

Laktik asit birikmesini en aza indirmek için ilk olarak dengeli beslenme, yeterli su tüketimi yap─▒lmal─▒d─▒r. Uyku düzenine de dikkat etmek gerekir. Ard─▒ndan vücudunuzun al─▒┼č─▒k oldu─ču egzersizlerin yo─čun biçimde d─▒┼č─▒na ç─▒kmamak çok önemlidir. Vücudunuzun yeterli tolerans─▒ geli┼čtirebilmesi ve ani de─či┼čimler kar┼č─▒s─▒nda zarar görmemesi için egzersizlerinizi zamana yayarak artt─▒rman─▒z uygun olacakt─▒r. 

Laktik Asit Fermantasyonu Nas─▒l Olur?

Fermantasyon tepkimelerinin tamam─▒ sitoplazma üzerinde gerçekle┼čir. Laktik asit fermantasyonu, genel olarak oksijen miktar─▒n─▒n yeterli oranda olmamas─▒ halinde çizgili kas hücrelerinde ortaya ç─▒kar. Oksijenin yeterli oldu─ču veya dinlenme süreçlerinde ise laktik asidin karaci─čerde yeniden pirüvik aside dönü┼čtürülmesi ile beraber oksijenli solunum tepkimelerinde kullan─▒lmas─▒ mümkün olur. 

En ├çok Okunan Sa─čl─▒k Rehberi Yaz─▒lar─▒m─▒z

Sosyal Medya Hesaplar─▒m─▒z:
Facebook | Instagram | YouTube | LinkedIn

Prof. Dr.
Hakan Yavuzer
─░├ž Hastal─▒klar─▒ (Dahiliye)
─░stinye ├ťniversitesi Hastanesi Medical Park Gaziosmanpa┼ča
5985

Bu i├žeri─čin geli┼čtirilmesinde Medical Park Yay─▒n Kurulu katk─▒ sa─člam─▒┼čt─▒r.
Sayfa i├žeri─či sadece bilgilendirme ama├žl─▒d─▒r. Sayfa i├žeri─činde tedavi edici sa─čl─▒k hizmetine y├Ânelik bilgiler i├žeren ├Âgelere yer verilmemi┼čtir. Tan─▒ ve tedavi i├žin mutlaka hekiminize ba┼čvurunuz.