sat─▒r aras─▒

Nistagmus nedir sorusu, sinir sistemindeki çe┼čitli sorunlar─▒n fiziksel olarak kendini gösterdi─či durumlardan biridir ┼čeklinde cevaplanabilir. Nistagmus, gözün istemsiz olarak sa─ča, sola, yukar─▒, a┼ča─č─▒ ya da dairesel yapt─▒─č─▒ göz hareketlerinin genel ad─▒d─▒r.

Göz titremesi ya da göz kapa─č─▒ titremesi olarak da bilinir. Bebeklik döneminde ya da daha sonraki ya┼čamda istemsiz olarak ortaya ç─▒kabilir. Görmede azalma veya s─▒n─▒rl─▒ görmeye sebep olabilir. Patolojik ve fizyolojik nistagmus olmak üzere iki çe┼čidi vard─▒r. Patolojik nistagmus kendi içinde de türlere ayr─▒l─▒r.

Nistagmus göz hastal─▒klar─▒, merkezi sinir sistemi hastal─▒klar─▒, toksisite, konjenital hastal─▒klar veya alkol ve ilaçlar sebebiyle ortaya ç─▒kabilir. Görme bozuklu─ču, denge kayb─▒, halsizlik, ba┼č dönmesi, ba┼č a─čr─▒s─▒ gibi belirtiler gösterebilir.

Geçmi┼čte tedavisi olmayan bir göz titremesi hastal─▒─č─▒yken günümüzde baz─▒ ilaçlarla tedavisi mümkündür. Ancak tedavinin ba┼čar─▒l─▒ olma durumu di─čer tüm hastal─▒klar gibi hastalara göre de─či┼čkenlik gösterebilir.

Nistagmus Nedir?

Bir ya da iki gözün istemsizce h─▒zl─▒ ┼čekilde belirli yönlere do─čru hareket etmesi durumu nistagmus nedir sorusunun yan─▒t─▒d─▒r. Göz ile beyin aras─▒ndaki yanl─▒┼č ileti┼čimden kaynaklan─▒r. Baz─▒ durumlarda belirti göstermez. Ancak bulan─▒k görme, görmede azalma, denge ve koordinasyonda sorunlar ya┼čama gibi belirtilerle ortaya ç─▒kabilir. Nistagmus, hastalar─▒n denge bozuklu─ču, net görememe gibi ┼čikayetlerinden yola ç─▒karak tespit edilen bir hastal─▒kt─▒r. 

Çocuklar─▒ ve yeti┼čkinleri etkileyen bir hastal─▒kt─▒r. Do─ču┼čtan ya da sonradan edinilmi┼č bir hastal─▒k olan nistagmus, genellikle bir tehlike olu┼čturmaz. Ancak göz kapa─č─▒n─▒n titremesi, beyin tümörü, toksisite, kafa travmas─▒ gibi merkezi sinir sistemi kaynakl─▒ hastal─▒klarla ba─člant─▒l─▒ olabilir. 

Nistagmus Belirtileri Nelerdir?

Göz titremesi olan nistagmus, ani ve h─▒zl─▒ bir ┼čekilde ortaya ç─▒kabilir.

Göz kapa─č─▒ titremesi olarak da bilinen nistagmusun en yayg─▒n belirtileri aras─▒nda ┼čunlar vard─▒r:

  • Vertigo hissi veren ba┼č dönmesi
  • Bulan─▒k görme
  • Denge kayb─▒
  • Hareketsiz cisimlerin hareket ediyormu┼č gibi alg─▒lanmas─▒
  • Ani ve h─▒zl─▒ ortaya ç─▒kan, sa─ča, sola, yukar─▒ya, a┼ča─č─▒ya ya da dairesel göz hareketleri
  • I┼č─▒─ča kar┼č─▒ hassasiyet
  • Karanl─▒kta görü┼č aç─▒s─▒n─▒n azalmas─▒
  • His ve güç kayb─▒
  • Çift görme
  • Yürüme bozuklu─ču
  • Konu┼čma güçlü─čü 
  • Halsizlik ve yorgunluk
  • Ba┼č a─čr─▒s─▒

Bu belirtiler ortaya ç─▒kt─▒─č─▒nda geciktirmeden bir hekimden yard─▒m almak sizin için faydal─▒ olacakt─▒r. Çünkü bunlar nistagmus sorunu ya┼čad─▒─č─▒n─▒za dair önemli belirtiler olabilir. 

Nistagmus Nedenleri Nelerdir? 

Göz titremesi neden olur sorusunun yani nistagmusun nedenlerinin genel kayna─č─▒ iç kulak denge mekanizmalar─▒n─▒n bozulmas─▒ ya da beynin arka k─▒sm─▒n─▒ etkileyen hastal─▒klard─▒r. Göz titremesi, do─ču┼čtan ya da merkezi sinir sistemindeki dengenin bozulmas─▒ nedeniyle olabilir. Göz titremesinin nedenlerinden biri de genetik faktörler olabilir.

Nistagmusa ( göz titremesi) neden olabilecek durumlar ┼ču ┼čekilde belirtilebilir:

  • Beyin kaynakl─▒ hastal─▒klar
  • Sinir sistemi rahats─▒zl─▒klar─▒
  • Katarakt ya da ┼ča┼č─▒l─▒k gibi göz hastal─▒klar─▒
  • Felç
  • Göz ya da kafa travmas─▒
  • ─░ç kulakta meydana gelen sorunlar (vestübiler norit, akut labirent, akustik nörinom)
  • Genetik
  • ─░nflamatuar hastal─▒klar
  • Alkol ve uyu┼čturucu kullan─▒m─▒
  • Albinizm

Nistagmus Çe┼čitleri Nelerdir?

Sa─čl─▒kl─▒ bireylerin vücut dengesinin korunmas─▒ baz─▒ mekanizmalar─▒n düzgün çal─▒┼čmas─▒yla sa─član─▒r. Bu mekanizmalar farkl─▒ sistemlerdeki organlar─▒n birlikte denge içinde çal─▒┼čmas─▒n─▒ sa─člar. Dengeyi sa─člayan bu organlar beynin denge merkezi olan beyincik, beyin sap─▒ ve beyin çekirdekleri, iç kulakta yer alan yar─▒m daire kanallar─▒, utrikül ve sakkül cisimcikleri, eklem ve tendonlarda yer alan reseptörler arac─▒l─▒─č─▒yla beyne iletilen propioseptif duyu (öz duyum) ve gözlerdir. Merkezi sinir sisteminde ortaya ç─▒kan bir aksakl─▒k gözlerde denge kayb─▒na neden olabilir.

Denge kayb─▒ sonucunda göz, vücudun eski konumu ile vücudun hareket yönü aras─▒nda h─▒zl─▒ s─▒çramalar ya┼čar. Bu s─▒çramalar nistagmus olarak adland─▒r─▒l─▒r. Nistagmusta göz titremesinin yönü ve do─črultusu denge kayb─▒na yol açan sa─čl─▒k sorunuyla ilgilidir.

Göz titremelerinin yönüne göre nistagmus türleri ┼čunlard─▒r:

  • Horizontal nistagmus: Gözün yatay yönde sa─ča ve sola do─čru yapt─▒─č─▒ s─▒çramalard─▒r. En s─▒k kar┼č─▒la┼č─▒lan türüdür. ─░ç kulaktaki denge organlar─▒na ili┼čkin sorunlar, nörolojik sorunlar ya da hareket nedeni olabilir. ┼×iddeti zamanla azalabilir.
  • Vertikal nistagmus: Gözün yukar─▒ ve a┼ča─č─▒ yapt─▒─č─▒ s─▒çramalard─▒r. Beyin ve sinir sistemini etkileyen nörolojik hastal─▒klarda belirir. Ans─▒z─▒n ya da muayene s─▒ras─▒nda ortaya ç─▒kabilir. ┼×iddeti harekete ba─čl─▒ artabilir ve horizontal nistagmusa göre daha ┼čiddetli olabilir.
  • Rotasyonel (Torsiyonel) nistagmus: Gözün kendi ekseni etraf─▒ndaki dairesel s─▒çrama yapmas─▒na verilen isimdir. Sinir sistemiyle ilgili hastal─▒klarda görülebilir.
  • Konjenital nistagmus: Do─čumsald─▒r. Bebeklikten gelir. Genellikle her iki gözdedir ve bir yandan di─čer tarafa do─črudur. Neden oldu─čunun kesin nedeni bilinmemektedir. Baz─▒ durumlarda genetik geçi┼čli olabilir.
  • Akkiz nistagmus: Sonradan çe┼čitli nedenlerle edinilmi┼čtir.
  • Latent nistagmus: S─▒çray─▒c─▒ türdür. Gözlerin içeri do─čru bakt─▒r─▒lmas─▒ durumunda artar. Do─ču┼čtan beri görmeyen bebeklerde vard─▒r. Sonradan geli┼čen iki gözün de görememesi sorunu bu durumda meydana gelir.
  • Vestibüler nistagmus: Denge sistemi ili┼čkilidir. Temeli merkezi sinir sistemidir. Ba┼č dönmesi, denge kayb─▒ gibi belirtiler gösterebilir.
  • Sensöryel nistagmus: Az görme ile ilgilidir.
  • Fizyolojik nistagmus: Yap─▒sald─▒r. Belli aç─▒dan yanal bak─▒nca göz kaslar─▒n─▒n yorulmas─▒yla meydana gelir. Herkeste olabilen bir durumdur.

Nistagmus Te┼čhisi Nas─▒l Koyulur?

Gözdeki ya da göz kapa─č─▒ndaki ani ve kontrol edilemeyen hareketler olan nistagmus, uzman göz doktorunca göz hareketleri, göz yap─▒s─▒ ve ortaya ç─▒kan belirtilerin incelenmesiyle te┼čhis edilir. Göz sa─čl─▒─č─▒ için göz doktorunun yan─▒nda nöroloji ya da kulak burun bo─čaz uzmanlar─▒ da beyin veya iç kulak kaynakl─▒ nistagmus te┼čhisi koyabilirler.

Göz, nöroloji ve kulak muayenesi d─▒┼č─▒nda ┼čunlar da nistagmus te┼čhisinde kullan─▒labilir:

  • CT taramas─▒( Bilgisayarl─▒ tomografi)
  • Emar (MR) 
  • Genetik testler
  • Göz hareketi kay─▒tlar─▒n─▒ bar─▒nd─▒ran görüntüleme testleri

Nistagmus Tedavisi Nas─▒l Yap─▒l─▒r?

Nistagmus, çe┼čitli türlerdeki sa─čl─▒k sorunlar─▒ nedeniyle ortaya ç─▒kt─▒─č─▒ için do─čru ve etkili bir tedavi plan─▒n─▒n olu┼čturulmas─▒, bu hastal─▒─č─▒n alt─▒nda yatan neden ya da nedenlerin do─čru tespit edilmesi, tedavi süreci son derece önem ta┼č─▒r.

Uzman hekimin hastal─▒k öyküsünü detayl─▒ca dinleyip incelemesinin ard─▒ndan hastaya yap─▒lacak fiziksel muayene oldukça mühimdir. Ayr─▒ca, gerekli görülmesi durumunda çe┼čitli görüntüleme ve laboratuvar incelemelerine de ba┼čvurulabilir.

Nistagmusun tedavisinin temeli, bunun alt─▒nda yatan hastal─▒─č─▒n do─čru te┼čhisine ve tedavisine ba─čl─▒d─▒r. Nistagmusun neden oldu─ču denge kayb─▒, halsizlik, ba┼č dönmesi ya da ba┼č a─čr─▒s─▒ gibi ┼čikayetleri azaltabilecek ilaç tedavisine de ba┼članabilir. ─░ç kula─č─▒n neden oldu─ču bir durum söz konusuysa kulak burun bo─čaz hekimi taraf─▒ndan uygun tedavi belirlenebilir.

Tüm bu yöntemlerin d─▒┼č─▒nda hastal─▒─č─▒n alt─▒nda yatan sorunlara ba─čl─▒ olarak antibiyotik tedavisine veya cerrahi yöntemlere de ba┼čvurulabilir. Bulan─▒k görme, net görememe gibi ┼čikayetlerin giderilmesi için özel gözlük camlar─▒, kontakt lensler tavsiye edilebilir. ┼×iddetli göz hareketlerini engelleyebilmek amac─▒yla göz kaslar─▒na botoks uygulamas─▒ da yap─▒labilir. A─č─▒r vakalarda, göz kaslar─▒na tenotomi ad─▒ verilen yöntem yoluyla müdahalede bulunulmas─▒ da söz konusu olabilir.

Nistagmus Hakk─▒nda S─▒kça Sorulan Sorular

Nistagmus neyin belirtisidir?

Genellikle ciddi bir hastal─▒k belirtisi de─čildir ancak iç kulaktaki ya da beyindeki bir hastal─▒─ča i┼čaret edebilir. Doktora dan─▒┼čmakta fayda vard─▒r.

Nistagmus kimlerde olur?

Nistagmusun ya┼č─▒ ya da cinsiyeti yoktur. Herkeste görülebilir.

Nistagmus tehlikeli midir?

Ba┼č dönmesi, denge kayb─▒ ya da görme engeli olu┼čturuyorsa hekime dan─▒┼čmal─▒s─▒n─▒z.

En ├çok Okunan Sa─čl─▒k Rehberi Yaz─▒lar─▒m─▒z

Sosyal Medya Hesaplar─▒m─▒z:
Facebook | Instagram | YouTube | LinkedIn

Do├ž. Dr.
Ahmet Altun
G├Âz Sa─čl─▒─č─▒ ve Hastal─▒klar─▒
VM Medical Park VM Medical Park Maltepe
7178

Bu i├žeri─čin geli┼čtirilmesinde Medical Park Yay─▒n Kurulu katk─▒ sa─člam─▒┼čt─▒r.
Sayfa i├žeri─či sadece bilgilendirme ama├žl─▒d─▒r. Sayfa i├žeri─činde tedavi edici sa─čl─▒k hizmetine y├Ânelik bilgiler i├žeren ├Âgelere yer verilmemi┼čtir. Tan─▒ ve tedavi i├žin mutlaka hekiminize ba┼čvurunuz.